༡༠. ཁ་ལླཱ་ཊི་ཡ་པེ་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཀཱ ནུ ཨ་ནྟོ་ཝི་མཱ་ན་སྨིནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཁ་ལླཱ་ཊི་ཡ་པེ་ཏིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ རཱུ་པཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནཱི ཨི་ཏྠཱི ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ པཱ་སཱ་དི་ཀཱ པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཏི་མ་ནོ་ཧ་ར་ཀེ་ས་ཀ་ལཱ་པཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶཱ ཧི ཀེ་སཱ ནཱི་ལཱ དཱི་གྷཱ ཏ་ནཱུ མུ་དཱུ སི་ནི་དྡྷཱ ཝེ་ལླི་ཏ་གྒཱ དྭི་ཧ་ཏྠ་ག་ཡ྄ཧཱ ཝི་ས་ཊྛཱ ཡཱ་ཝ མེ་ཁ་ལཱ ཀ་ལཱ་པཱ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟི. ཏཾ ཏ་སྶཱ ཀེ་ས་སོ་བྷཾ དི་སྭཱ ཏ་རུ་ཎ་ཛ་ནོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཏ་སྶཾ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶཱ ཏཾ ཀེ་ས་སོ་བྷཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནཱ ཨི་སྶཱ་པ་ཀ་ཏཱ ཀ་ཏི་པ་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀ་དཱ་སིཾ ཨཱ་མི་སེ་ན ཨུ་པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཏ་སྶཱ ཀེ་སཱུ་པ་པཱ་ཏ་ནཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ དཱ་པེ་སུཾ. སཱ ཀི་ར དཱ་སཱི ཏཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ནྷཱ་ནི་ཡ་ཙུ་ཎྞེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ནྷཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཏ་སྶཱ ཨ་དཱ་སི. སཱ ཏེ་ན ཀེ་ས་མཱུ་ལེ་སུ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ ནི་མུ་ཛྫི, ནི་མུ་ཛྫ་ན་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཀེ་སཱ ས་མཱུ་ལཱ པ་རི་པ་ཏིཾ་སུ, སཱི་སཾ ཙ་སྶཱ ཏི་ཏྟ་ཀ་ལཱ་བུ་ས་དི་སཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ སཱ ས་བྦ་སོ ཝི་ལཱུ་ན་ཀེ་སཱ ལུ་ཉྩི་ཏ་མ་ཏྠ་ཀཱ ཀ་པོ་ཏཱི ཝི་ཡ ཝི་རཱུ་པཱ ཧུ་ཏྭཱ ལ་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ཝ་ཏྠེ་ན སཱི་སཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟཱི ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་པ་ག་ཏ་ལ་ཛྫཱ ཏ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏི་ལཱ་ནི པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཏེ་ལ་ཝ་ཎི་ཛྫཾ སུ་རཱ་ཝ་ཎི་ཛྫ་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟཱི ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སི. སཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དྭཱི་སུ ཏཱི་སུ མ་ནུ་སྶེ་སུ སུ་རཱ་མ་ཏྟེ་སུ མ་ཧཱ་ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟེ་སུ སི་ཐི་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཏེ་སཾ ནི་ཝ་ཏྠ་ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཝ་ཧ་རི.

ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སཱ ཨེ་ཀཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྠེ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་རཾ ནེ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ལ་སཾ་ས་ཊྛཾ དོ་ཎི་ནི་མྨ་ཛྫ་ནིཾ པི་ཉྙཱ་ཀ་མ་དཱ་སི. སོ ཏ་སྶཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. སཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སཱ ཨུ་པ་རི ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ཙ ཐེ་རོ ཏ་སྶཱ ཙི་ཏྟཾ པ་ཧཾ་སེ་ནྟོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སཱ ཙ ཨི་ཏྠཱི ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཀེ་སཱ དཱི་གྷཱ ཏ་ནཱུ སི་ནི་དྡྷཱ མུ་དཱུ ཝེ་ལླི་ཏ་གྒཱ ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ན་མ་ཀཱ་སི.

སཱ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ མི་སྶ་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ ཕ་ལེ་ན ས་མུ་དྡ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནེ ཨེ་ཀི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶཱ ཀེ་སཱ པ་ཏྠི་ཏཱ་ཀཱ་རཱ་ཡེ་ཝ ས་མྤ་ཛྫིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སཱ་ཊ་ཀཱ་ཝ་ཧ་ར་ཎེ་ན པ་ན ན་གྒཱ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ཏ་སྨིཾ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ ན་གྒཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི. ཨ་ཐ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཏྟ་ས་ཏཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱུ་མིཾ ཨུ་དྡི་སྶ ནཱ་ཝཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨོ་ཏ་རིཾ་སུ. ཏེ་ཧི ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ ནཱ་ཝཱ ཝི་ས་མ་ཝཱ་ཏ་ཝེ་གུ་ཀྑི་ཏྟཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟཱི ཏཾ པ་དེ་སཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ སཱ ཝི་མཱ་ན་པེ་ཏཱི ས་ཧ ཝི་མཱ་ནེ་ན ཏེ་སཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ ཛེ་ཊྛ་ཝཱ་ཎི་ཛོ པུ་ཙྪ་ནྟོ –

༥༨. ‘‘ཀཱ ནུ ཨ་ནྟོ་ཝི་མཱ་ན་སྨིཾ, ཏི་ཊྛ་ནྟཱི ནཱུ་པ་ནི་ཀྑ་མི;

ཨུ་པ་ནི་ཀྑ་མ་སྶུ བྷ་དྡེ, པ་སྶཱ་མ ཏཾ བ་ཧི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི. –

གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀཱ ནུ ཨ་ནྟོ་ཝི་མཱ་ན་སྨིཾ ཏི་ཊྛ་ནྟཱིཏི ཝི་མཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི ཀཱ ནུ ཏྭཾ, ཀིཾ མ་ནུ་སྶི་ཏྠཱི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་མ་ནུ་སྶི་ཏྠཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ནཱུ་པ་ནི་ཀྑ་མཱིཏི ཝི་མཱ་ན་ཏོ ན ནི་ཀྑ་མི. ཨུ་པ་ནི་ཀྑ་མ་སྶུ, བྷ་དྡེ, པ་སྶཱ་མ ཏཾ བ་ཧི་ཊྛི་ཏནྟི, བྷ་དྡེ, ཏཾ མ་ཡཾ བ་ཧི ཋི་ཏཾ པ་སྶཱ་མ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་མྷཱ, ཏ་སྨཱ ཝི་མཱ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་སྶུ. ‘‘ཨུ་པ་ནི་ཀྑ་མ་སྶུ བྷ་དྡ་ནྟེ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, བྷ་དྡཾ ཏེ ཨ་ཏྠཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨ་ཐ་སྶ སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་སུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱི –

༥༩. ‘‘ཨ་ཊྚཱི་ཡཱ་མི ཧ་རཱ་ཡཱ་མི, ན་གྒཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ བ་ཧི;

ཀེ་སེ་ཧ་མྷི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ, པུ་ཉྙཾ མེ ཨ་པྤ་ཀཾ ཀ་ཏ’’ནྟི. –

གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྚཱི་ཡཱ་མཱིཏི ན་གྒཱ ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ ཨ་ཊྚི་ཀཱ དུ་ཀྑི་ཏཱ ཨ་མྷི. ཧ་རཱ་ཡཱ་མཱིཏི ལ་ཛྫཱ་མི. ཀེ་སེ་ཧ་མྷི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱཏི ཀེ་སེ་ཧི ཨ་མྷི ཨ་ཧཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏཱ པཱ་རུ་ཏ་ས་རཱི་རཱ. པུ་ཉྙཾ མེ ཨ་པྤ་ཀཾ ཀ་ཏནྟི ཨ་པྤ་ཀཾ པ་རི་ཏྟཾ མ་ཡཱ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, པི་ཉྙཱ་ཀ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

ཨ་ཐ་སྶཱ ཝཱ་ཎི་ཛོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཏྟ་རི་སཱ་ཊ་ཀཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ –-

༦༠. ‘‘ཧ་ནྡུ་ཏྟ་རཱི་ཡཾ ད་དཱ་མི ཏེ, ཨི་དཾ དུ་སྶཾ ནི་ཝཱ་ས་ཡ;

ཨི་དཾ དུ་སྶཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ཨེ་ཧི ནི་ཀྑ་མ སོ་བྷ་ནེ;

ཨུ་པ་ནི་ཀྑ་མ་སྶུ བྷ་དྡེ, པ་སྶཱ་མ ཏཾ བ་ཧི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི. –

གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཧ་ནྡཱཏི ག་ཎྷ. ཨུ་ཏྟ་རཱི་ཡནྟི ཨུ་པ་སཾ་བྱཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི་སཱ་ཊ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ད་དཱ་མི ཏེཏི ཏུ་ཡ྄ཧཾ ད་དཱ་མི. ཨི་དཾ དུ་སྶཾ ནི་ཝཱ་ས་ཡཱཏི ཨི་དཾ མ་མ ཨུ་ཏྟ་རི་སཱ་ཊ་ཀཾ ཏྭཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཧི. སོ་བྷ་ནེཏི སུ་ནྡ་ར་རཱུ་པེ.

ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཏྟ་རི་སཱ་ཊ་ཀཾ ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་ནེ་སི, སཱ ཏ་ཐཱ དི་ཡྻ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་པ་ཀ་པྤ་ནཱི་ཡ་ཏ་ཉྩ, ཡ་ཐཱ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏི, ཏ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟཱི –

༦༡. ‘‘ཧ་ཏྠེ་ན ཧ་ཏྠེ ཏེ དི་ནྣཾ, ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏི;

ཨེ་སེ་ཏྠུ་པཱ་ས་ཀོ ས་དྡྷོ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀོ.

༦༢. ‘‘ཨེ་ཏཾ ཨ་ཙྪཱ་ད་ཡི་ཏྭཱ་ན, མ་མ ད་ཀྑི་ཎ་མཱ་དི་ས;

ཏ་ཐཱ་ཧཾ སུ་ཁི་ཏཱ ཧེ་སྶཾ, ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་མི་དྡྷི་ནཱི’’ཏི. –

གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠེ་ན ཧ་ཏྠེ ཏེ དི་ནྣཾ, ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏཱིཏི, མཱ་རི་ས, ཏ་ཝ ཧ་ཏྠེ་ན མ་མ ཧ་ཏྠེ ཏ་ཡཱ དི་ནྣཾ ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏི ན ཝི་ནི་ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པ་བྷོ་ག་ཡོ་གྒཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་སེ་ཏྠུ་པཱ་ས་ཀོ ས་དྡྷོཏི ཨེ་སོ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡཾ ཨུ་དྡི་སྶ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ན ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ས་དྡྷཱ་ཡ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ས་དྡྷོ ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཛ་ན་ས་མཱུ་ཧེ ཨ་ཏྠི. ཨེ་ཏཾ ཨ་ཙྪཱ་ད་ཡི་ཏྭཱ་ན, མ་མ ད་ཀྑི་ཎ་མཱ་དི་སཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མ་མ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ སཱ་ཊ་ཀཾ པ་རི་ད་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ད་ཀྑི་ཎཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་དི་ས པ་ཏྟི་དཱ་ནཾ དེ་ཧི. ཏ་ཐཱ་ཧཾ སུ་ཁི་ཏཱ ཧེ་སྶནྟི ཏ་ཐཱ ཀ་ཏེ ཨ་ཧཾ སུ་ཁི་ཏཱ དི་བྦ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཱ སུ་ཁ་པྤ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི.

ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ལི་མྤེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་སུཾ. ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རཱ –

༦༣. ‘‘ཏ་ཉྩ ཏེ ནྷཱ་པ་ཡི་ཏྭཱ་ན, ཝི་ལི་མྤེ་ཏྭཱ་ན ཝཱ་ཎི་ཛཱ;

ཝ་ཏྠེ་ཧ་ཙྪཱ་ད་ཡི་ཏྭཱ་ན, ཏ་སྶཱ ད་ཀྑི་ཎ་མཱ་དི་སུཾ.

༦༤. ‘‘ས་མ་ན་ནྟ་རཱ་ནུ་དྡི་ཊྛེ, ཝི་པཱ་ཀོ ཨུ་ད་པ་ཛྫ་ཐ;

བྷོ་ཛ་ན་ཙྪཱ་ད་ན་པཱ་ནཱི་ཡཾ, ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཨི་དཾ ཕ་ལཾ.

༦༥. ‘‘ཏ་ཏོ སུ་དྡྷཱ སུ་ཙི་ཝ་ས་ནཱ, ཀཱ་སི་ཀུ་ཏྟ་མ་དྷཱ་རི་ནཱི;

ཧ་ས་ནྟཱི ཝི་མཱ་ནཱ ནི་ཀྑ་མི, ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཨི་དཾ ཕ་ལ’’ནྟི. –

ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་ཝོ་ཙུཾ.

༦༣. ཏ་ཏྠ ཏནྟི ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ. ཙ-ས་དྡོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཏེཏི ཏེ ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝི་ལི་མྤེ་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨུ་ཏྟ་མེ་ན ག་ནྡྷེ་ན ཝི་ལི་མྤེ་ཏྭཱ. ཝ་ཏྠེ་ཧ་ཙྪཱ་ད་ཡི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རཱི་ཡ་ནྟི དྭཱི་ཧི ཝ་ཏྠེ་ཧི ཨ་ཙྪཱ་དེ་སུཾ, དྭེ ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་དཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶཱ ད་ཀྑི་ཎ་མཱ་དི་སུནྟི ཏ་སྶཱ པེ་ཏི་ཡཱ ཏཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ཨཱ་དི་སིཾ་སུ.

༦༤. ས་མ་ན་ནྟ་རཱ་ནུ་དྡི་ཊྛེཏི ཨ་ནཱུ-ཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཏ་སྶཱ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཨུ་དྡི་ཊྛ་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ. ཝི་པཱ་ཀོ ཨུ་ད་པ་ཛྫ་ཐཱཏི ཏ་སྶཱ པེ་ཏི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀོ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཕ་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཀཱི་དི་སོ་ཏི པེ་ཏཱི ཨཱ་ཧ བྷོ་ཛ་ན་ཙྪཱ་ད་ན་པཱ་ནཱི་ཡནྟི. ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ དི་བྦ་བྷོ་ཛ་ན་ས་དི་སཾ བྷོ་ཛ་ན་ཉྩ ནཱ་ནཱ་ཝི་རཱ་ག་ཝ་ཎྞ་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ དི་བྦ་ཝ་ཏྠ་ས་དི་སཾ ཝ་ཏྠ་ཉྩ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ པཱ་ན་ཀ་ཉྩ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཨི་དཾ ཨཱི་དི་སཾ ཕ་ལཾ ཨུ་ད་པ་ཛྫ་ཐཱཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.

༦༥. ཏ་ཏོཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ པ་ཙྪཱ. སུ་དྡྷཱཏི ནྷཱ་ནེ་ན སུ་དྡྷ་ས་རཱི་རཱ. སུ་ཙི་ཝ་ས་ནཱཏི སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཱ. ཀཱ་སི་ཀུ་ཏྟ་མ་དྷཱ་རི་ནཱིཏི ཀཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྠ་ཏོ་པི ཨུ་ཏྟ་མ་ཝ་ཏྠ་དྷཱ་རི་ནཱི. ཧ་ས་ནྟཱིཏི ‘‘པ་སྶ་ཐ ཏཱ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཨི་དཾ ཕ་ལ་ཝི་སེ་ས’’ནྟི པ་ཀཱ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཧ་ས་མཱ་ནཱ ཝི་མཱ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མི.

ཨ་ཐ ཏེ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ དི་སྭཱ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ས་ཉྫཱ་ཏ་གཱ་ར་ཝ་བ་ཧུ་མཱ་ནཱ ཀ་ཏ་ཉྫ་ལཱི ཏཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སིཾ་སུ. སོ་པི ཏེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏེ ཏཱ་ཡ ཝི་མཱ་ན་པེ་ཏི་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ –

༦༦. ‘‘སུ་ཙི་ཏྟ་རཱུ་པཾ རུ་ཙི་རཾ, ཝི་མཱ་ནཾ ཏེ པ་བྷཱ་ས་ཏི;

དེ་ཝ་ཏེ པུ་ཙྪི་ཏཱ་ཙི་ཀྑ, ཀི་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལ’’ནྟི. –

ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ སུ་ཙི་ཏྟ་རཱུ་པནྟི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ མཱ་ལཱ་ཀ་མྨ་ལ་ཏཱ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ སུ་ཊྛུ ཝི་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟ་རཱུ་པཾ. རུ་ཙི་རནྟི ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ. ཀི་སྶ ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལནྟི ཀཱི་དི་ས་སྶ ཀ་མྨ་སྶ, ཀིཾ དཱ་ན་མ་ཡ་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ སཱི་ལ་མ་ཡ་སྶ ཨི་དཾ ཕ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

སཱ ཏེ་ཧི ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ‘‘མ་ཡཱ ཀ་ཏ་སྶ པ་རི་ཏྟ་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶ ཏཱ་ཝ ཨི་དཾ ཕ་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ན ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ནི་ར་ཡེ ཨེ་དི་སཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཱི –

༦༧. ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ར་མཱ་ན་སྶ, དོ་ཎི་ནི་མྨ་ཛྫ་ནིཾ ཨ་ཧཾ;

ཨ་དཱ་སིཾ ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ.

༦༨. ‘‘ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ, ཝི་པཱ་ཀཾ དཱི་གྷ་མ་ནྟ་རཾ;

ཨ་ནུ་བྷོ་མི ཝི་མཱ་ན་སྨིཾ, ཏ་ཉྩ དཱ་ནི པ་རི་ཏྟ་ཀཾ.

༦༩. ‘‘ཨུ་དྡྷཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི, ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི;

ཨེ་ཀ་ནྟ་ཀ་ཊུ་ཀཾ གྷོ་རཾ, ནི་ར་ཡཾ པ་པ་ཏི་སྶ་ཧཾ.

༧༠. ‘‘ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཎྞཾ ཙ་ཏུ་དྭཱ་རཾ, ཝི་བྷ་ཏྟཾ བྷཱ་ག་སོ མི་ཏཾ;

ཨ་ཡོ་པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, ཨ་ཡ་སཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏཾ.

༧༡. ‘‘ཏ་སྶ ཨ་ཡོ་མ་ཡཱ བྷཱུ་མི, ཛ་ལི་ཏཱ ཏེ་ཛ་སཱ ཡུ་ཏཱ;

ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ, ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ས་བྦ་དཱ.

༧༢. ‘‘ཏ་ཏྠཱ་ཧཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, དུ་ཀྑཾ ཝེ་དི་སྶ ཝེ་ད་ནཾ;

ཕ་ལ་ཉྩ པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶ, ཏ་སྨཱ སོ་ཙཱ་མ་ཧཾ བྷུ་ས’’ནྟི. – གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི;

༦༧. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ར་མཱ་ན་སྶཱཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་ས་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟ་སྶ. དོ་ཎི་ནི་མྨ་ཛྫ་ནིནྟི ཝི་སྶ་ནྡ་མཱ་ན་ཏེ་ལཾ པི་ཉྙཱ་ཀཾ. ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱཏི ཙི་ཏྟ་ཛི་མྷ་ཝ་ངྐ་ཀུ་ཊི་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་ཛུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་སྶ. ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱཏི ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ས་དྡྷཱ་ཡ སུ་ཊྛུ པ་ས་ནྣེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན.

༦༨-༦༩. དཱི་གྷ་མ་ནྟ་རནྟི མ-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ, དཱི་གྷ་ཨ་ནྟ་རཾ དཱི་གྷ་ཀཱ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཉྩ དཱ་ནི པ་རི་ཏྟ་ཀནྟི ཏ་ཉྩ པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ཝི་པ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་སྶ ཨི་དཱ་ནི པ་རི་ཏྟ་ཀཾ ཨ་པྤཱ་ཝ་སེ་སཾ, ན ཙི་རེ་ནེ་ཝ ཨི་ཏོ ཙ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་དྡྷཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི, ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཨུ་དྡྷཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི པ་ཉྩ་མེ མཱ་སེ མ་མ ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཀ་ནྟ་ཀ་ཊུ་ཀནྟི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ནི་ཊྛ་ཚ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. གྷོ་རནྟི དཱ་རུ་ཎཾ. ནི་ར་ཡནྟི ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡོ སུ་ཁ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ནི་ར་ཡ’’ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ན་ར་ཀཾ. པ་པ་ཏི་སྶ་ཧནྟི པ་པ་ཧི་སྶཱ་མི ཨ་ཧཾ.

༧༠. ‘‘ནི་ར་ཡ’’ནྟི ཙེ་ཏྠ ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ཏཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཎྞ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཎྞནྟི ཙ་ཏུ་ཀྐོ་ཎཾ. ཙ་ཏུ་དྭཱ་རནྟི ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཙ་ཏཱུ་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཡུ་ཏྟཾ. ཝི་བྷ་ཏྟནྟི སུ་ཊྛུ ཝི་བྷ་ཏྟཾ.

བྷཱ་ག་སོཏི བྷཱ་ག་ཏོ. མི་ཏནྟི ཏུ་ལི་ཏཾ. ཨ་ཡོ་པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟནྟི ཨ་ཡོ་མ་ཡེ་ན པཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་སཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏནྟི ཨ་ཡོ་པ་ཊ་ལེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་རི པི་ཧི་ཏཾ.

༧༡-༧༢. ཏེ་ཛ་སཱ ཡུ་ཏཱཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ཛཱ་ལེ་ན མ་ཧ་ཏཱ ཨ་གྒི་ནཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ས་མཱ་ཡུ་ཏ་ཛཱ་ལཱ. ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ན ས་མ་ནྟཱ བ་ཧི ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ཏཾ. ས་བྦ་དཱཏི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ. ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི བྱཱ་པེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ. ཝེ་དི་སྶནྟི ཝེ་དི་སྶཱ་མི ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཕ་ལ་ཉྩ པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶཱཏི ཨི་དཾ ཨཱི་དི་སཾ དུ་ཀྑཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ མ་ཧཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་སྶ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཕ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ཕ་ལེ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ནེ་ར་ཡི་ཀ་བྷ་ཡེ ཙ པ་ཀཱ་སི་ཏེ སོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཉྩོ་དི་ཏ་མཱ་ན་སོ ‘‘ཧ་ནྡ་སྶཱ་ཧཾ པ་ཏི་ཊྛཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘དེ་ཝ་ཏེ, ཏྭཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཀ་སྶ དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་མི་དྡྷཱ ཨུ་ཊྛཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཱ ཛཱ་ཏཱ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཨི་མེ་སཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཙ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ནི་ར་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ མུ་ཙྩི་སྶ་སཱི’’ཏི. སཱ པེ་ཏཱི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ དི་བྦེ་ན ཨ་ནྣ་པཱ་ནེ་ན ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ དི་བྦཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཙ ཨ་དཱ་སི, བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྩ ཨུ་དྡི་སྶ དི་བྦཾ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ, བྷ་ནྟེ, ཝི་མཱ་ན་པེ་ཏཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏཱི་ཏི སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝ་ནྡ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ནྡ་ན་ཉྩ པེ་སེ་སི, ཏ་ཉྩ ནཱ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ་ཧི ཨི་ཙྪི་ཏ་པ་ཊྚ་ནཾ ཏཾ དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཨུ་པ་ནེ་སི.

ཨ་ཐ ཏེ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྚ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཏཾ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ད་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ན་ཉྩ ནི་ཝེ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, སཱ དེ་ས་ནཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སཱ་ཏྠི་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ. ཏེ པ་ན ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ད་ཀྑི་ཎ་མཱ་དི་སིཾ་སུ. སཱ ཙ ཏ་ཏོ པེ་ཏ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་ཝི་དྷ་ར་ཏ་ན་ཝི་ཛྫོ་ཏི་ཏེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནེ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཏི.

ཁ་ལླཱ་ཊི་ཡ་པེ་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.