༦༩. ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༣. ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི་ཨཱ་དི པ་ཉྩ་དྷཱ ཋ་པི་ཏོ ནི་དྡེ་སོ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ. ཙ་རི་ཏནྟི པུ་བྦེ ཀ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ. ཨ་དྷི་མུ་ཏྟིནྟི ས་མྤ་ཏི ཀུ་ས་ལེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ ཝཱ ཙི་ཏྟ་ཝོ་ས་གྒོ. བྷ་བྦཱ་བྷ་བྦེཏི བྷ་བྦེ ཙ ཨ་བྷ་བྦེ ཙ. ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཛཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི བྷ་བྦཱ. ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ས་མཱི་པེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཛཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ བྷ་བྦཱ, བྷཱ་ཛ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཱ, ཏེ བྷ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཨ་བྷ་བྦཱ.
ཀ་ཏ་མོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡོཏི་ཨཱ་དི ནི་དྡེ་ས་སྶ པ་ཊི་ནི་དྡེ་སོ. ཏ་ཏྠ ས་སྶ་ཏོཏི ནི་ཙྩོ. ལོ་ཀོཏི ཨ་ཏྟཱ. ཨི་དྷ ས་རཱི་རཾ་ཡེ་ཝ ན་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟཱ པ་ན ཨི་དྷ པ་ར་ཏྠ ཙ སོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི མ་ཉྙ་ནྟི. སོ ཧི ས་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ལོ་ཀོ’’ཏི མ་ཉྙ་ནྟི. ཨ་ས་སྶ་ཏོཏི ཨ་ནི་ཙྩོ. ཨ་ཏྟཱ ས་རཱི་རེ་ནེ་ཝ ས་ཧ ན་སྶ་ཏཱི་ཏི མ་ཉྙ་ནྟི. ཨ་ནྟ་ཝཱཏི པ་རི་ཏྟེ ཀ་སི་ཎེ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏཾ་པ་རི་ཏྟ་ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙི་ཏྟཾ ས་པ་རི་ཡ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ཏི མ་ཉྙ་ནྟི. ཨ་ན་ནྟ་ཝཱཏི ན ཨ་ནྟ་ཝཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ ཀ་སི་ཎེ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏཾ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ཏི མ་ཉྙ་ནྟི. ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རནྟི ཛཱི་ཝོ ཙ ས་རཱི་ར་ཉྩ ཏཾ་ཡེ་ཝ. ཛཱི་ཝོཏི ཨ་ཏྟཱ, ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ན་པུཾ་ས་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ས་རཱི་རནྟི རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ. ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རནྟི ཨ་ཉྙོ ཛཱི་ཝོ ཨ་ཉྙཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ. ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱཏི ཁ་ནྡྷཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཝི་ན་སྶ་ནྟི, ས་ཏྟོ མ་ར་ཎ་ཏོ པ་རཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཛྫ་ཏི ན ན་སྶ་ཏི. ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཙེ་ཏྠ ས་ཏྟཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་མེ ‘‘ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི པ་ཀྑེ དོ་སཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱཏི ཁ་ནྡྷཱ་པི ཨི་དྷེ་ཝ ན་སྶ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ མ་ར་ཎ་ཏོ པ་རཾ ན ཧོ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏི. ཨི་མེ ‘‘ཧོ་ཏཱི’’ཏི པ་ཀྑེ དོ་སཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་མེ ཨེ་ཀེ་ཀ་པ་ཀྑ་པ་རི་གྒ་ཧེ དོ་སཾ དི་སྭཱ ཨུ་བྷ་ཡ་པ་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་མེ ཨུ་བྷ་ཡ་པ་ཀྑ་པ་རི་གྒ་ཧེ ཨུ་བྷ་ཡ་དོ་སཱ་པ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙ ན ཧོ་ཏི, ནེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་པ་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ནྟི.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡོ – ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི དི་ཊྛི་པ་བྷེ་དོ་ཝ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོཏི ཙ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ལོ་ཀོ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་བྦ་ཀཱ་ལི་ཀོ’’ཏི ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ས་སྶ་ཏ་ནྟི ག་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ དི་ཊྛི. ཨ་ས་སྶ་ཏོཏི ཏ་མེ་ཝ ལོ་ཀཾ ‘‘ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏཱི’’ཏི ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་ཙྪེ་ད་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ དི་ཊྛི. ཨ་ནྟ་ཝཱཏི པ་རི་ཏྟ་ཀ་སི་ཎ་ལཱ་བྷི་ནོ སུ་པྤ་མ་ཏྟེ ཝཱ ས་རཱ་ཝ་མ་ཏྟེ ཝཱ ཀ་སི་ཎེ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ ‘‘ལོ་ཀོ’’ཏི ཙ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ནྟེ་ན ‘‘ཨ་ནྟ་ཝཱ’’ཏི ཙ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’’ཏི ག་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ དི་ཊྛི. སཱ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་པི ཧོ་ཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་པི. ཝི་པུ་ལ་ཀ་སི་ཎ་ལཱ་བྷི་ནོ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཀ་སི་ཎེ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ ‘‘ལོ་ཀོ’’ཏི ཙ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ནྟེ་ན ‘‘ན ཨ་ནྟ་ཝཱ’’ཏི ཙ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’’ཏི ག་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ དི་ཊྛི. སཱ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་པི ཧོ་ཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་པི. ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རནྟི བྷེ་ད་ན་དྷ་མྨ་སྶ ས་རཱི་ར་སྶེ་ཝ ‘‘ཛཱི་ཝ’’ནྟི ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ས་རཱི་རེ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཛཱི་ཝ་མྤི ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ དི་ཊྛི. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ ས་རཱི་ར་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཛཱི་ཝ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ས་རཱི་རེ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཛཱི་ཝཾ ན ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ས་སྶ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ དི་ཊྛི. ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ས་ཏྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ནཱ་མ, སོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ག་ཎྷ་ཏོ པ་ཋ་མཱ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི. ‘‘ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ག་ཎྷ་ཏོ དུ་ཏི་ཡཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི. ‘‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ག་ཎྷ་ཏོ ཏ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི. ‘‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ག་ཎྷ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་དི་ཊྛཱི་ཏི.
ཨི་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཝཱ ས་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཝཱཏི བྷ་ཝོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་སྶ་ཏོ, ས་སྶ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་དི་ཊྛི བྷ་ཝ་དི་ཊྛི, བྷ་ཝོ་ཏི དི་ཊྛཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝི་བྷ་ཝོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་ཙྪེ་དོ, ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་དི་ཊྛི ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི, ཝི་བྷ་ཝོ་ཏི དི་ཊྛཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ ད་ས་ཝི་དྷཱ དི་ཊྛི བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཙ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཙཱ་ཏི དྭི་དྷཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཱ་སུ དྭཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཨ་པ་སྶི་ཏཱ ཨ་ལླཱི་ནཱ ས་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི.
ཨེ་ཏེ ཝཱ པ་ན ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་གྒི་ཏོ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཝཱ མི་ཐུ་བྷེ་དཱ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༡༥༢) ཝི་ཡ ཝཱ-ས་དྡོ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན དྭེ པ་ཀྑེ ཙ ན ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ན་ལླཱི་ཡི་ཏྭཱ པ་ཧཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ ཝཱ ཁ་ནྟཱི’’ཏི ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠོ་ཝ. ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣེ་སཱུཏི ཨི་མེ་སཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ, ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ས་མཱུ་ཧོ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ. ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་དྡ་ས་ཏྠ་ཏོ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ. ཏེ ཏེ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཊི་ཙྩ ས་ཧ ས་མྨཱ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ. ཏ་སྶཱ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙ ཏེ་སུ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཙ དྷ་མྨེ་སུ. ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ. ཁ་ནྟཱིཏི ཉཱ་ཎཾ. ཉཱ་ཎ་ཉྷི ཁ་མ་ན་ཏོ ཁ་ནྟི. པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ ཧོ་ཏཱིཏི ས་ཏྟེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཏྟཱ་ནུ་པ་ག་མོ ཧོ་ཏི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་སཱ་མ་གྒི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་པ་ར་མ་ད་སྶ་ནེ་ན ཕ་ལཱ་ནུ་པ་ར་མ་ད་སྶ་ན་ཏོ. པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཁ་ནྟི་ཡཱ ས་སྶ་ཏ་ཏྟཱ་ནུ་པ་ག་མོ ཧོ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་སཱ་མ་གྒི་ཡཾ ན་ཝ་ན་ཝཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནེ་ན ན ཨུ་ཙྪེ་དོ ན ས་སྶ་ཏོ་ཏི པ་ཝ་ཏྟཾ ས་མྨཱ་ད་སྶ་ནཾ ‘‘ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ ཁ་ནྟཱི’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏ་དུ་བྷ་ཡ་དི་ཊྛི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝཱ ཉཱ་ཎནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ ནེ་ཡྻཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་མྤི ཝི་ས་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ‘‘ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ པ་ན ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཧེ་ཊྛཱ པ་ན ‘‘ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན’’ནྟི བྷ་ཡ་ཏཱུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝཱ ཉཱ་ཎཾ ས་ཏྟེ་ཧི པ་ཊི་ལ་དྡྷཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨི་དཱ་ནི ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ‘‘ཨེ་ཏེ ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་མཾ སེ་ཝ་ནྟ་ཉྙེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི སེ་སཱ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི སེ་ས་ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཙ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མཾ སེ་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པུ་གྒ་ལཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. སེ་ཝ་ནྟནྟི ཙ ཨ་བྷི་ཎྷ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན སེ་ཝ་མཱ་ནཾ. པུ་བྦེ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མོ ག་རུ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀཱ་མ་ག་རུ་ཀོ. ཏ་ཐེ་ཝ ཀཱ་མོ ཨཱ་ས་ཡེ ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀཱ་མཱ་ས་ཡོ. ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀཱ་མེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ལ་གྒོ་ཏི ཀཱ་མཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ནེ་ཀྑ་མྨཱདཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཀཱ་མཱ་དཱི་ཧི ཙ ཏཱི་ཧི སེ་སཱ་ཀུ་ས་ལཱ, ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི སེ་ས་ཀུ་ས་ལཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡོ’’ཏི ཏི་དྷཱ ཝུ་ཏྟཾ ས་ནྟཱ་ན་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡོ – ‘‘ཨི་ཏི བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛིཾ ཝཱ ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ. ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི ཧི ཨེ་ཏྠ བྷ་ཝ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ཙ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛཱི་ཏི. ས་བྦ་དི་ཊྛཱི་ན་ཉྷི ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ས་བྦེ་པི་མེ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ ས་ཏྟཱ ཨི་མཱ་ཝ དྭེ དི་ཊྛི་ཡོ ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘དྭ་ཡ་ནི་སྶི་ཏོ ཁྭཱ་ཡཾ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ལོ་ཀོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨ་ཏྠི་ཏ་ཉྩེ་ཝ ན་ཏྠི་ཏ་ཉྩཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༡༥). ཨེ་ཏྠ ཧི ཨ་ཏྠི་ཏཱཏི ས་སྶ་ཏཾ. ན་ཏྠི་ཏཱཏི ཨུ་ཙྪེ་དོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཝ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡོ. ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཝ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནཾ སུ་དྡྷ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཏེ ཝཱ པ་ན ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཏེ ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ཡེ་ཝ. ‘‘ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ’’ཏི ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏེ དྭེ ཨ་ནྟེ. ‘‘ཨ་ནུ་པ་ག་མྨཱ’’ཏི ན ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏྭཱ. ‘‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ’’ཏི ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨེ་སུ ཙ. ‘‘ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ ཁ་ནྟཱི’’ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ‘‘ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ ཙེ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨེ་སུ ཙ ཨེ་ཏེ ཨུ་བྷོ ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ, ཡ་ཉྩ ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ཡཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏཱ་ན་ཉྩ ཝི་ཝ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏཱ་ན་ཉྩ ས་བྦེ་ས་མྤི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡོ ཨི་དཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཊྛ་ཀ་ཐཱ.
ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི པ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་གྒོ ནཱ་མ ཝཱ་སཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི, ཏྭཾ མ་གྒོ ཝཱ་སོ་ཏི ཝ་དེ་སཱི’’ཏི? སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘ཏྭཾ ཨ་རི་ཡ་ཝཱ་ས་བྷཱ་ཎ་ཀོ ཧོ་སི ན ཧོ་སཱི’’ཏི? ས་ཙེ ‘‘ན ཧོ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ‘‘ཏྭཾ ཨ་བྷཱ་ཎ་ཀ་ཏཱ་ཡ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ས་ཙེ ‘‘བྷཱ་ཎ་ཀོ་སྨཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ‘‘སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ས་ཙེ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, ས་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ ‘‘ད་ས་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སཱ, ཡ་ད་རི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་སིཾ་སུ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟི ཝཱ ཨཱ་ཝ་སི་སྶ་ནྟི ཝཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༡༩). ཨེ་ཏ་ཉྷི སུ་ཏྟཾ མ་གྒ་སྶ ཝཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. ཏ་སྨཱ སུ་ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝེ་ཏ་ནྟི. ཨི་མཾ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཨི་མེ་ས་ཉྩ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཾ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝ. ཏ་སྨཱ་ཡེ་ཝ ཙ ‘‘ཀཱ་མཾ སེ་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ནྟི.
ཨ་ནུ་ས་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ནུ་ས་ཡཱཏི ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཡཱ? ཨ་ནུ་ས་ཡ་ན་ཊྛེ་ན. ཀོ ཨེ་ས ཨ་ནུ་ས་ཡ་ན་ཊྛོ ནཱ་མཱ་ཏི? ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛོ. ཨེ་ཏེ ཧི ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛེ་ན ཏ་སྶ ཏ་སྶ ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་ནུ་སེ་ནྟི ནཱ་མ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ནུ་ས་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ནུ་སེ་ནྟཱིཏི ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐཱ་པི སི་ཡཱ – ཨ་ནུ་ས་ཡ་ན་ཊྛོ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཀཱ་རོ, སོ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ཨ་ནུ་ས་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ – ན ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཀཱ་རོ, ཨ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི པ་ན ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛེ་ན ཐཱ་མ་ག་ཏ་ཀི་ལེ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ སཱ་ར་མྨ་ཎོ ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཨེ་ཀ་ནྟཱ་ཀུ་ས་ལོ ཨ་ཏཱི་ཏོ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏོ་པི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ་པི, ཏ་སྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ – ཨི་དྷེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ (པ་ཊི. མ. ༣.༢༡) ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ‘‘ཐཱ་མ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎི་ཡཾ མོ་ཧ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ལ་ངྒཱི མོ་ཧོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ, ཨ་ཡཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མོ་ཧོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༣༩༠) ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ མོ་ཧ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ. ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ‘‘ཨ་ནུ་ས་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི ས་བྦེ ཝཱ་དཱ པ་ཊི་སེ་དྷི་ཏཱ. ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཡ་མ་ཀེ ས་ཏྟ་ནྣཾ མ་ཧཱ་ཝཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཝཱ་རེ ‘‘ཡ་སྶ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (ཡ་མ. ༢.ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཡ་མ་ཀ.༣༠༠) ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ནུ་སེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨི་མི་ནཱ ཏ་ནྟི་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་མྤི ‘‘ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ སཱ་ར་མྨ་ཎོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི སུ་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཧི ནཱ་མེ་ས པ་རི་ནི་པྥ་ནྣོ ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ་ཏི ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ.
ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ་མ་རཱ་གོ ཙ སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཙཱ་ཏི ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཙེ་ཏྠ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ མ་ནཱ་པེ་སུ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ལོ་བྷོ. པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཙ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་མ་ནཱ་པེ་སུ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ དོ་སོ. མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་ཛྫེ་སུ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨེ་སུ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨེ་སུ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ མཱ་ནོ. དི་ཊྛཱ་ནུ་ས་ཡོ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་ཊྛི་ག་ཏ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ དྭཱ་ད་ས་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ. ཏ་ཡོ་པི ཨ་ཝ་སེ་ས་ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་མོ་ཧཱ. བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ན ཝུ་ཏྟོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ན རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ལོ་བྷོ ཝུ་ཏྟོ.
༡༡༤. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཡཾ ལོ་ཀེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ལོ་ཀེ པི་ཡ་རཱུ་པནྟི ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ པི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཾ. སཱ་ཏ་རཱུ་པནྟི སཱ་ཏ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཨ་སྶཱ་ད་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཨེ་ཏྠ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛེ་ན ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. ‘‘པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པ’’ནྟི ཙ ཨི་དྷ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨོ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨུ་ད་ཀེ ནི་མུ་གྒ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཨུ་པ་རི ཙ ས་མ་ནྟཱ ཙ ཨུ་ད་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ རཱ་གུ་པྤ་ཏྟི ནཱ་མ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ས་མཱ་ཙི་ཎྞཱ. ཏ་ཐཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཊི་གྷུ་པྤ་ཏྟི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨེ་སུ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏཱཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནུ་ག་ཏཱ. ཝི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ་པི པཱ་ཋོ. ཏ་དེ་ཀ་ཊྛོཏི ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ཧ་ཛེ་ཀ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཋི་ཏོ. མཱ་ནོ ཙ དི་ཊྛི ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཙཱཏི ན་ཝ་ཝི་དྷ་མཱ་ནོ, དྭཱ་ས་ཊྛི་ཝི་དྷཱ དི་ཊྛི, ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ, ཏ་དེ་ཀ་ཊྛོ མཱ་ནོ ཙ ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ དི་ཊྛི ཙ ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཙཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ད་ཊྛ་བྦཱཏི པ་སྶི་ཏ་བྦཱ ཨ་ཝ་ག་ནྟ་བྦཱ. ཏ་ཡོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ. བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཙ་རི་ཏ་ནི་དྡེ་སེ ཏེ་ར་ས ཙེ་ཏ་ནཱ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ. དྭཱ་ད་ས ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ. ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ པ་རི་ཏྟ་བྷཱུ་མ་ཀོ. ཨི་ཏ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་མ་ཀོ. ཏཱི་སུ་པི ཝཱ ཨེ་ཏེ་སུ ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀོ པ་རི་ཏྟ་བྷཱུ་མ་ཀོ, མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་མ་ཀོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༡༥. ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་ནི་དྡེ་སེ ས་ནྟཱིཏི སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི. ཧཱི་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱཏི ལཱ་མ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ. པ་ཎཱི་ཏཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ. སེ་ཝ་ནྟཱིཏི ནི་སྶ་ཡ་ནྟི ཨ་ལླཱི་ཡ་ནྟི. བྷ་ཛ་ནྟཱིཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི. པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི. ས་ཙེ ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ན སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་པི ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དི་སེ སཱ་རུ་པྤེ བྷི་ཀྑཱུ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི. ས་ཙེ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ སཱ་རུ་པྤཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཨི་ཏ་རེ ཨ་སཱ་རུ་པྤཱ, ཏེ་པི ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དི་སེ ཧཱི་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཾ པ་ན ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི་ཡེ་ཝ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ་པཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནནྟི ཨ་ཏཱི་ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ, ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཝཱ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨི་དཾ པ་ན དུ་སྶཱི་ལཱ་ནཾ དུ་སྶཱི་ལ་སེ་ཝ་ན་མེ་ཝ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་སེ་ཝ་ན་མེ་ཝ, དུ་པྤ་ཉྙཱ་ནཾ དུ་པྤ་ཉྙ་སེ་ཝ་ན་མེ་ཝ, པ་ཉྙ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་སེ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཀོ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི? ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་དྷཱ་ཏུ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི.
བྷ་བྦཱ་བྷ་བྦ་ནི་དྡེ་སེ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦེ པ་ཋ་མཾ ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦེ པ་ཙྪཱ ནི་དྡི་སི་ཏུཾ ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཨ་བྷ་བྦཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ. ཨུ་དྡེ་སེ པ་ན དྭ་ནྡ་ས་མཱ་སེ ཨ་ཙྩི་ཏ་སྶ ཙ མ་ནྡ་ཀྑ་ར་སྶ ཙ པ་ད་སྶ པུ་བྦ་ནི་པཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན བྷ་བྦ་ས་དྡོ པུ་བྦཾ པ་ཡུ་ཏྟོ. ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨེ་ན. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱཏི ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ. ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ. ཨི་མཱ་ནི དྭེ ས་གྒ་མ་གྒཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱ་ནི. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་དཱུ་ས་ཀཱ་དཱི་ནི ཀ་མྨཱ་ནི་པི ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ན་མྤི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པི ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨ་སྶ་དྡྷཱཏི བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ས་དྡྷཱ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཀཱཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙྪ་ནྡ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛཱ. དུ་པྤ་ཉྙཱཏི བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཧཱི་ནཱ. བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་པི ཡ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སྶ པཱ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, སོ་པི དུ་པྤ་ཉྙོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཨ་བྷ་བྦཱ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟནྟི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦཱ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཧི ས་མྨཱ ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ས་མྨ་ཏྟཾ, སོ་ཡེ་ཝ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཕ་ལ་དཱ་ནེ, ས་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཙ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ཡཱ་མོ, ཏཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦཱ. ན ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི.
ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.