༨. ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཀ་ཐཱ
ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༦. ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ ཝི་པ་ལླཱ་སེ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡ སུ་ཏྟ་ནྟ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་པུ་བྦ་ཏྠཱ་ནུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ. སུ་ཏྟ་ནྟེ ཏཱ་ཝ ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སཱཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་པ་ལླ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཱ ཝི་པ་རཱི་ཏ་བྷཱ་ཝཱ, ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཙི་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་སྶ དུ་བྦ་ལ་ཊྛཱ་ནེ དི་ཊྛི་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཀ་ཀི་ཙྩ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཀཱ་ལེ ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ. དི་ཊྛི་ཝི་ར་ཧི་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ ས་ཀ་ཀི་ཙྩ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཀཱ་ལེ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ. དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཙི་ཏྟེ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་དུ་བྦ་ལོ ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ, ཏ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ, ས་བྦ་བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ. ཨ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷི་དཱ་ར་ཀ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཧི ས་ཉྙཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ. གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་ས་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཾ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶཱ་པི ས་མྤཱ་པ་ན་ཏོ. ཀ་མྨཱ་ར་སྶ མ་ཧཱ་ས་ཎྜཱ་སེ་ན ཨ་ཡོ་ག་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ དི་ཊྛི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ པ་རཱ་མ་ས་ན་ཏོ. ཨ་ནི་ཙྩེ ནི་ཙྩ་ནྟི ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོཏི ཨ་ནི་ཙྩེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ‘‘ནི་ཙྩཾ ཨི་ད’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ན ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ན དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒཱ་ཧཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ.
གཱ་ཐཱ་སུ ཨ་ན་ཏྟ་ནི ཙ ཨ་ཏྟཱཏི ཨ་ན་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏཱཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ཉྙི་ནོ་ཝ, ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ་པི ཧ་ཏཱ. ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱཏི ས་ཉྙཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན ཁི་ཏྟེ་ན ཝི་བྦྷ་ནྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཝི་ས་ཉྙི་ནོཏི དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་དི་ཊྛི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཏྟཱ དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་དེ་ཧི ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་ཏོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏཱཏི དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ, ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱཏི ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ. ཝི་ས་ཉྙི་ནོཏི ཏཱི་ཧི ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒཱ་ཧེ་ཧི པ་ཀ་ཏི་ས་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ མོ་ཧཾ ག་ཏཱ ‘‘མུ་ཙྪི་ཏོ ཝི་ས་ཝེ་གེ་ན, ཝི་ས་ཉྙཱི ས་མ་པ་ཛྫ་ཐཱ’’ཏི་ཨེ་ཏྠ (ཛཱ. ༢.༢༢.༣༢༨) ཝི་ཡ. ཏེ ཡོ་ག་ཡུ་ཏྟཱ མཱ་ར་སྶཱཏི ཏེ ཛ་ནཱ ས་ཏྟཱ མཱ་ར་སྶ ཡོ་གེ ཡུ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མི་ནོཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཨཱི་ཏཱི་ཧི ཁེ་མཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ. ས་ཏྟཱ ག་ཙྪ་ནྟི སཾ་སཱ་རནྟི ཏེ་ཡེ་ཝ པུ་གྒ་ལཱ སཾ་སཱ་རཾ སཾ་ས་ར་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་གཱ་མི་ནོ ཧི ཏེ, ཏ་སྨཱ སཾ་ས་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བུ་དྡྷཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་བུ་དྡྷཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ནོ. ཀཱ་ལ་ཏྟ་ཡ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ. ལོ་ཀ་སྨིནྟི ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀེ. པ་བྷ་ངྐ་རཱཏི ལོ་ཀ་སྶ པ་ཉྙཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་རཱ. ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱིཏི ཝི་པ་ལླཱ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ ཛོ་ཏེ་ནྟི. དུ་ཀྑཱུ་པ་ས་མ་གཱ་མི་ནནྟི དུ་ཀྑ་ཝཱུ་པ་ས་མཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ. ཏེ་སཾ སུ་ཏྭཱ་ནཱཏི ཏེ་སཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ་ན. ས་པྤ་ཉྙཱཏི བྷ་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ. ས་ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ལ་དྡྷཱུཏི ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་ཛྫི་ཏཾ ས་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ. པ་ཊི་ཨ་ལ་དྡྷཱུ་ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སུ པ་ཊི་ཨ་ལ་དྡྷུ་ནྟི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ད་ཀྑུནྟི ཨ་ནི་ཙྩ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. ཨ་ན་ཏྟ་ནི ཨ་ན་ཏྟཱཏི ཨ་ན་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྡ་ཀྑུཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ན་ཏྟ་ནི ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཏྟཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྡ་ཀྑུཾ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་མཱ་དཱ་ནཱཏི ག་ཧི་ཏ་ས་མྨཱ་ད་སྶ་ནཱ. ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ཙྩ་གུནྟི ས་ཀ་ལཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ.
པ་ཧཱི་ནཱ་པ་ཧཱི་ན་པུ་ཙྪཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣ་སྶཱཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ. དུ་ཀྑེ སུ་ཁ་ནྟི ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི མོ་ཧ་ཀཱ་ལུ་སྶི་ཡ་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཀིཾ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ. ཨི་མེ དྭེ ཨ་ར་ཧ་ཏོ་ཡེ་ཝ པ་ཧཱི་ནཱ. ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ་ནྟི ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཀིཾ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ. ཨི་མེ དྭེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ‘‘ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ’’ནྟི ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ན་ཉྩ པ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྭཱི་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སཱུཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་དེ་ཧི པ་ཧཱི་ནཱ་པ་ཧཱི་ནེ ནི་ག་མེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩེ ནི་ཙྩ’’ནྟི, ‘‘ཨ་ན་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཚ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ. ‘‘དུ་ཀྑེ སུ་ཁ’’ནྟི, ‘‘ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ’’ནྟི ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ དྭེ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ. ཀེ་སུ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ དྭེ་ཏི པ་ཋ་མཾ ལི་ཁི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཚཱ་ཏི. ཙ་ཏཱུ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སཱུཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛཱཏི དྭཱི་སུ ཚ, དྭཱི་སུ དྭེ་ཏི ཨ་ཊྛ. ཙ་ཏྟཱ་རོཏི དུ་ཀྑཱ་སུ་བྷ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ དྭེ དྭེ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ. ཀེ་སུ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ‘‘ཚ དྭཱི་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་སུ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ལི་ཁི་ཏ་ནྟི.
ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.