༥. ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨. ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ཡཾ ཀི་ཉྩཱིཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ. རཱུ་པནྟི ཨ་ཏི་པྤ་ས་ངྒ་ནི་ཡ་མ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ད་དྭ་ཡེ་ནཱ་པི རཱུ་པ་སྶ ཨ་སེ་ས་པ་རི་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ནཱ ཝི་བྷཱ་གཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི. ཏ་ཉྷི ཀི་ཉྩི ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་དི་བྷེ་ད་ནྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཾ ཏཱ་ཝ ཨ་དྡྷཱ་ས་ནྟ་ཏི་ས་མ་ཡ་ཁ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་དྡྷཱ་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, ཙུ་ཏི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མ་ནྟ་རེ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ས་བྷཱ་ག་ཨེ་ཀ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་མྤི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ཙི་ཏྟ་ཛཾ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ཐི་ཨེ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཨེ་ཀ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ, ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དོ ན་ཏྠི, ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ པ་ན ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མུ་ཧུ་ཏྟ་པུ་བྦ་ཎྷ་སཱ་ཡ་ནྷ་ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་དཱི་སུ ས་མ་ཡེ་སུ ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཏཾ ཏཾ ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ཁ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཁ་ཎ་ཏྟ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ. ཨ་པི་ཙ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, ནི་ཊྛི་ཏ་ཧེ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་མ་ནི་ཊྛི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཀི་ཙྩ་མ་ས་མྤ་ཏྟཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ས་ཀི་ཙྩ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཁ་ཎཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡཱ སེ་སཱ ས་པ་རི་ཡཱ་ཡཱ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟནྟི པ་ཉྩ་སུ་པི ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨི་དྷ ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཾ པཱ་ཊི་པུ་གྒ་ལི་ཀཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏཾ པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷཾ ཝཱ ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷཾ ཝཱ རཱུ་པཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ནཱ་མ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀནྟི ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་རཱུ་པ་ས་དྡ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཏེ་ཛོ་ཝཱ་ཡོ ཙཱ་ཏི དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ རཱུ་པཾ གྷ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ. སེ་སཾ པ་ན ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཨོ་ཛཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི རཱུ་པ་སྶ ལ་ཧུ་ཏཱ མུ་དུ་ཏཱ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ ས་ནྟ་ཏི ཛ་ར་ཏཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཏི སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ རཱུ་པཾ གྷ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ སུ་ཁུ་མཾ. ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏ་བྷཱ་ཝོ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཙ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཏོ སུ་ད་སྶཱི་ནཾ རཱུ་པཾ ཧཱི་ནཾ, ཏ་དེ་ཝ སུ་ད་སྶཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཏོ པ་ཎཱི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ན་ར་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ རཱུ་པཾ, ཏཱ་ཝ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ པ་ན ཡ་ཏྠ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ཧཱི་ནཾ. ཡ་ཏྠ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ. ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡཾ སུ་ཁུ་མཾ, ཏ་དེ་ཝ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ དཱུ་རེ. ཡཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ, ཏ་དེ་ཝ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ས་ནྟི་ཀེ.
ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠེ་ཏི ཨེ་ཀཾ ས་མྨ་ས་ནཾ, དུ་ཀྑ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠེ་ཏི ཨེ་ཀཾ ས་མྨ་ས་ནཾ, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠེ་ཏི ཨེ་ཀཾ ས་མྨ་ས་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཡ་མ་ནི་དྡི་ཊྛཾ ས་བྦ་མྤི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟི་ཀེ་ན ཙེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་དུ་ཀེ་ཧི ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨོ་ཀཱ་སེ་ཧི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠེ་ཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ས་མྨ་ས་ཏི. ཀ་ཐཾ? པ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༤༨). ཏ་སྨཱ ཨེ་ས ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ རཱུ་པཾ, ཏཾ ཡ་སྨཱ ཨ་ཏཱི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཁཱི་ཎཾ, ན་ཡི་མཾ བྷ་ཝཾ ས་མྤ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ན, ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ རཱུ་པཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏི, ཏ་མྤི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཁཱི་ཡི་སྶ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ བྷ་ཝཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ན, ཡཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ རཱུ་པཾ, ཏཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཁཱི་ཡ་ཏི, ན ཨི་ཏོ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ན, ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ, ཏ་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཁཱི་ཡ་ཏི, ན བ་ཧི་དྡྷཱ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ན, ཡཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ སུ་ཁུ་མཾ ཧཱི་ནཾ པ་ཎཱི་ཏཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ, ཏ་མྤི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཁཱི་ཡ་ཏི, ན དཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ས་མྨ་ས་ཏི. ཨི་དཾ ས་བྦ་མྤི ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཾ ས་མྨ་ས་ནཾ, པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི.
ས་བྦ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ བྷ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ས་མྨ་ས་ཏི. བྷ་ཡ་ཊྛེ་ནཱཏི ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡ་ཏཱ་ཡ. ཡ་ཉྷི ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཏཾ བྷ་ཡཱ་ཝ་ཧཾ ཧོ་ཏི སཱི་ཧོ་པ་མ་སུ་ཏྟེ (ཨ. ནི. ༤.༣༣; སཾ. ནི. ༣.༧༨) དེ་ཝཱ་ནཾ ཝི་ཡ. ཨི་ཏི ཨི་ད་མྤི ‘‘དུ་ཀྑཾ བྷ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཾ ས་མྨ་ས་ནཾ, པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ དུ་ཀྑཾ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་མྤི ཏཾ ཨ་ན་ཏྟཱ ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ས་མྨ་ས་ཏི. ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ནཱཏི ‘‘ཨ་ཏྟཱ ནི་ཝཱ་སཱི ཀཱ་ར་ཀོ ཝེ་ད་ཀོ ས་ཡཾ་ཝ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་སཱ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡ་ཉྷི ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ་པི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པཱི་ལ༹་ནཾ ཝཱ ཝཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཀུ་ཏོ ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘རཱུ་པ་ཉྩ ཧི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན་ཡི་དཾ རཱུ་པཾ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༣.༥༩). ཨི་ཏི ཨི་དཾ ‘‘ཨ་ན་ཏྟཱ ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཾ ས་མྨ་ས་ནཾ, པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ. ཨི་ཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཁ་ནྡྷེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས ས་མྨ་ས་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས, དུ་ཀྑ་ཏོ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ས་བྦཱ་ནི པ་ཉྩ་ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་མྨ་ས་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ས་བྦཾ རཱུ་པཾ, ས་བྦཾ ཝེ་ད་ནཾ, ས་བྦཾ ས་ཉྙཾ, ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རེ, ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི པ་ད་མྤི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཁ་ནྡྷེ དྭཱ་ད་ས དྭཱ་ད་ས ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སུ ས་ཊྛི, ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏོ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཏ་ས་མྨ་ས་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གེ པ་ནེ་ཏྠ ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཁ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱི་ཐི་ཨེ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཨེ་ཀ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཝི་ས་ཡ་ས་མཱ་ཡོ་ག་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཙ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཱ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ. ཁ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཁ་ཎ་ཏྟ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏཱ ས་ཀི་ཙྩ་ཉྩ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཱ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་བྷེ་དོ ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝོ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༤) ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟེ་ན ཛཱ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝ་པུ་གྒ་ལ་ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ སཱ་ཝ་ཛྫ་ཀི་རི་ཡ་ཧེ་ཏུ་ཏོ, ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་པ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཝུ་ཏྟཱི་ཏི ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ས་བྱཱ་པཱ་ར་ཏོ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཏོ ས་ཝི་པཱ་ཀ་ཏོ ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་པ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏོ ཙ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ས་ཝི་པཱ་ཀ་ཏོ ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་པ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏོ ཙ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ. ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ སུ་ཁུ་མཱ. དྭེ་པི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་བྱཱ་པཱ་ར་ཏོ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཏོ ས་ཝི་པཱ་ཀ་ཏོ ཙ ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ དུ་ཝི་དྷཱ་ཡ་པི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ་པི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཏཱ་ཧི སུ་ཁུ་མཱ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན པ་ན དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་ར་སྶཱ་ད་ཏོ ས་ཝི་པྥཱ་ར་ཏོ ཁོ་བྷ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨུ་བྦེ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཙ ཨི་ཏ་རཱ་ཧི དྭཱི་ཧི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨི་ཏ་རཱ པ་ན དྭེ སཱ་ཏ་ཏོ ས་ནྟ་ཏོ པ་ཎཱི་ཏ་ཏོ མ་ནཱ་པ་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏོ ཙ ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ དུ་ཀྑཱ་ཡ སུ་ཁུ་མཱ. ཨུ་བྷོ པ་ན སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ ས་ཝི་པྥཱ་ར་ཏོ ཨུ་བྦེ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཁོ་བྷ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊ་ཏོ ཙ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, སཱ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཏོ སུ་ཁུ་མཱ. ཨེ་ཝཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏ་རཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ན སཱ་ས་ཝཱ ཝེ་ད་ནཱ ལོ་ཀི་ཡཱ, སཱ ཨཱ་ས་ཝུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཏོ ཨོ་གྷ་ནི་ཡ་ཏོ ཡོ་ག་ནི་ཡ་ཏོ ག་ནྠ་ནི་ཡ་ཏོ ནཱི་ཝ་ར་ཎི་ཡ་ཏོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡ་ཏོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ཙ ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སཱ་ས་ཝཱ་ཡ སུ་ཁུ་མཱ. ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་མྦྷེ་དོ པ་རི་ཧ་རི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཧི ཝེ་ད་ནཱ ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ སུ་ཁུ་མཱ་པི ས་མཱ་ནཱ ས་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ. ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ, ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ. ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ, སཱ་ས་ཝཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༡༡).
ཡ་ཐཱ ཙ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨེ་ཝཾ སུ་ཁཱ་ད་ཡོ་པི. ཏཱ་པི ཧི ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ས་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན སུ་ཁུ་མཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་མྦྷེ་དོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ཧི སུ་ཁུ་མཱ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ? ཀིཾ དུ་ཀྑཱ? ཀིཾ སུ་ཁཱ? ཀིཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ? ཀིཾ ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ? ཀིཾ སཱ་ས་ཝཱ? ཀིཾ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ་ཏི? ཨེ་ཝཾ ས་བྷཱ་ཝཱ་དི་བྷེ་དོ ན པ་རཱ་མ་སི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
ཨ་པི་ཙ ‘‘ཏཾ ཏཾ ཝཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ ད་ཊྛ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་སུ་པི ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ དོ་ས་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་གྒི ཝི་ཡ ནི་སྶ་ཡ་ད་ཧ་ན་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཱ སུ་ཁུ་མཱ. དོ་ས་ས་ཧ་ག་ཏཱ་པི ནི་ཡ་ཏཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ སུ་ཁུ་མཱ. ནི་ཡ་ཏཱ་པི ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨི་ཏ་རཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ་སུ་པི ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨི་ཏ་རཱ སུ་ཁུ་མཱ. ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཱ པ་ན དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨི་ཏ་རཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ནི་ཡ་ཏཱ ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨི་ཏ་རཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ བ་ཧུ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཀུ་ས་ལཱ པ་ན ཨ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, བ་ཧུ་ཝི་པཱ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ.
ཨ་པི་ཙ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ སུ་ཁུ་མཱ, ཏ་ཏོ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ, ཏ་ཏོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཙ དཱ་ན་མ་ཡཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, སཱི་ལ་མ་ཡཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱི་ལ་མ་ཡཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཏ་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ སུ་ཁུ་མཱ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ་པི དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་པི ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཙ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ…པེ… པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ་ཝ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཙ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ སུ་ཁུ་མཱ་ཝ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཙ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ སུ་ཁུ་མཱ་ཝ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཏཾ་ཏཾ་བྷཱུ་མི་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝེ་ད་ནཱ་སུ དུ་ཀྑཱ་དི་ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣཱ་དི་སཱ་ས་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཙ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཝཱ་པི ནི་ར་ཡེ དུ་ཀྑཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ སུ་ཁུ་མཱ…པེ… པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་སུ སུ་ཁུ་མཱ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཙ དུ་ཀྑཱ, ཨེ་ཝཾ སུ་ཁཱ་པི ས་བྦ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་པི ཧཱི་ན་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, པ་ཎཱི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏ་བྷེ་དེ ཡཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, སཱ ཧཱི་ནཱ. ཡཱ ཙ སུ་ཁུ་མཱ, སཱ པ་ཎཱི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
དཱུ་ར་ས་ནྟི་ཀ་པ་དེ པ་ན ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཧི དཱུ་རེ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༡༣) ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ངྒེ ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཨ་སཾ་ས་ཊྛ་ཏོ ཨ་ས་རི་ཀྑ་ཏོ ཙ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཧི དཱུ་རེ, ཏ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཡ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ ས་བྷཱ་ག་ཏོ སཾ་ས་ཊྛ་ཏོ ས་རི་ཀྑ་ཏོ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ་ཏི ཨི་དཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་མུ་ཁཾ. ཏཾ་ཏཾ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན ས་ཉྙཱ་དཱི་ན་མྤི ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡེ པ་ནེ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ཙ་ཀྑུ…པེ… ཛ་རཱ་མ་ར་ཎནྟི པེ་ཡྻཱ་ལེ་ན སཾ་ཁི་ཏྟེ་སུ ཙ དྷ་མྨེ་སུ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏེ ཨ་ས་མྨ་ས་ནཱུ་པ་ག་ཏྟཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀཱ་རེ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཏེ པ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏེ་ན ཏེ་ན པ་དེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་ནི་དྡེ་སེ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཙ ཝུ་ཏྟཱ. ཡེ་པི ཙ ས་མྨ་ས་ནཱུ་པ་གཱ, ཏེ་སུ ཡེ ཡ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི, སུ་ཁེ་ན པ་རི་གྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་སུ ཏེ་ན ས་མྨ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏ་བྦཾ. ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་སུཾ ས་མྨ་ས་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ་ཡེ་ཝ པ་ན ས་མྨ་སི་ཏེ་སུ ཏཱ་ནི་པི ས་མྨ་སི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏེ་ས་མྤི ཝ་སེ་ན ས་མྨ་ས་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟི་ཀ་སྶེ་ཝ ཙ ཝ་སེ་ན ས་མྨ་ས་ན་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟི་ཀ་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ས་མྨ་ས་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ.
ཡཾ པ་ན ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཏཾ ཡ་སྨཱ ནི་ཡ་མ་ཏོ ས་ངྑ་ཏཱ་དི་བྷེ་དཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ནཱ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ས་ངྑ་ཏནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཉྷི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་དི་ཨ་ནྟ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ. པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ས་ངྑ་ཏཾ. པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཊི་ཙྩ ནི་སྶཱ་ཡ ས་མཾ, ས་ཧ ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀ་ཏེ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྱཱ་པཱ་ར་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཁ་ཡ་དྷ་མྨནྟི ཁཱི་ཡ་ན་དྷ་མྨཾ ཁཱི་ཡ་ན་པ་ཀ་ཏི་ཀཾ. ཝ་ཡ་དྷ་མྨནྟི ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ. ན་ཡི་དཾ མ་ནྡཱི་བྷཱ་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཝི་ག་མ་ན་པ་ཀ་ཏི་ཀཾ. པ་ཧཱུ་ཏ་སྶ མ་ནྡཱི་བྷཱ་ཝོ་པི ཧི ལོ་ཀེ ཁ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨནྟི ན་ཡི་དཾ ཀུ་ཧི་ཉྩི ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ, ཀེ་ཝ་ལཾ ས་བྷཱ་ཝཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་པ་ཀ་ཏི་ཀཾ. ‘‘ཝི་རཱ་གོ ནཱ་མ ཛི་གུ་ཙྪ་ནཾ ཝཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཝཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨནྟི ན་ཡི་དཾ ས་བྷཱ་ཝཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན པུ་ན་རཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་པུ་ན་རཱ་ཝ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་པ་ཀ་ཏི་ཀ་ནྟི པུ་རི་མ་པུ་རི་མ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྪི་མ་པ་ཙྪི་མ་པ་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐ ཝཱ ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་རཱུ་པ་བྷ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ, ཨེ་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་རཱུ་པ་ཀྑ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ, རཱུ་པ་སྶ ཁ་ཎ་བྷ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཾ, ཏི་ཎྞ་མྤི ཨ་པུ་ན་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ན ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ. ས་ངྑ་ཏཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ནྟ་ར་པེ་ཡྻཱ་ལེ ཛཱ་ཏི་ཡཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎནྟི་ཨཱ་དི ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སྶ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཨ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ན པ་ནེ་ཏཾ ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱཏི ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཀ་ཏོ, ཨ་ས་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ས་ཏི ས་ངྑཱ་རེ་སཱུཏི ཝ་ཙ་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཀ་ཏོ, ཨ་ས་ནྟེ་སུ ས་ངྑཱ་རེ་སཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི, ཨ་ས་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི, ཨ་ས་ཏི བྷ་ཝེ ན་ཏྠི ཛཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.