༣༤. ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༣. ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ས་མ་ཐ་བ་ལནྟི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ ས་མེ་ཏཱི་ཏི ས་མ་ཐོ, སོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀ་མྤ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན བ་ལཾ. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ པ་ཧཱ་ནེ་ན ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་དྷི བ་ལ་པྤ་ཏྟོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ས་མ་ཐ་བ་ལ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ. ས་མཱ་དྷི་བ་ལ་ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བ་ལནྟི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝི་དྷེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི དྷ་མྨེ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ, སཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀ་མྤ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན བ་ལཾ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་བྷི་ནྣཾ བ་ལ་པྤ་ཏྟཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ས་མ་ཐ་བ་ལཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཾ ནི་རོ་དྷེ ཙ པ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏྠཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ནི་རོ་དྷེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ.
ནཱི་ཝ་ར་ཎེཏི ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ, ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ཝཱ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ, ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཀ་མྤ་ཏཱིཏི ཛྷཱ་ན་ས་མ་ངྒཱི་པུ་གྒ་ལོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཛྷཱ་ན་ནྟི ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཋ་མེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ ན ཀ་མྤ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ ཙཱཏི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ ཙ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩནྟི ཙ ཨུ་དྡྷ་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཏཾ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་ལེ་སེ ཙཱཏི ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ས་ཧ་ག་ཏེ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ མོ་ཧ་ཨ་ཧི་རི་ཀ་ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ཀི་ལེ་སེ ཙ. ཁ་ནྡྷེ ཙཱཏི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷེ ཙ. ན ཀ་མྤ་ཏི ན ཙ་ལ་ཏི ན ཝེ་དྷ་ཏཱིཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ ན ཀ་མྤ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་ལེ་སེ ན ཙ་ལ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀྑ་ནྡྷེ ན ཝེ་དྷ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བ་ལཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏཱ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བ་ལཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཙཱཏི དྭཱ་ད་ས་སུ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཙ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་ལེ་སེ ཙཱཏི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ལོ་བྷ་དོ་ས་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཐི་ན་ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཨ་ཧི་རི་ཀ་ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ཀི་ལེ་སེ ཙ.
ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ. ‘‘པུ་བྦེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ་ཙཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ས་ངྑ་རོ་ནྟི ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱ. ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱཏི ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ. ‘‘ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཀཱ་ཡི་ཀཱ ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀཱ་ཡེ་ན ས་ངྑ་རཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷནྟི ས་ཉྙཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཙ ནི་རོ་དྷཾ. ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱཏི ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ. ‘‘ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ, ཏ་སྨཱ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙི་ཏྟེ་ན ས་ངྑ་རཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ.
༨༤. ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡཱ་སུ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ, ཝི་ཝ་ཊྚ་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ག་ཧ་ཎེ་ན ཝཱ ཏ་སྶཱ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ ཙ་རི་ཡཱ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ སེ་སཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སོ་ལ༹་ས་ཧི ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧཱིཏི ཙ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཕ་ལ་ཝ་ཛྫཱ་ཧི ཙུ་དྡ་ས་ཧི་པི ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་བ་ལ་ཏྟཱ.
༨༥. ན་ཝ་ཧི ས་མཱ་དྷི་ཙ་རི་ཡཱ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཊྛ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཏི ན་ཝ ས་མཱ་དྷི་ཙ་རི་ཡཱ. བ་ལ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཀིཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ? ས་མ་ཐ་བ་ལེ་ན་པི ཧི ‘‘ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་ཏྟ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི ཝུ་ཏྟོ, པེ་ཡྻཱ་ལ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ‘‘པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ས་ཏྟ་ཏི་ཡཱ ཝཱ་རེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཨ་པྤ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི ཝུ་ཏྟོ, ས་མཱ་དྷི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ་པི ‘‘པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི ཝུ་ཏྟོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི ཨ་པྤ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན བ་ལཱ་ནི ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བ་ལེ པ་ན ས་ཏྟ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བ་ལ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ, ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ས་ཏྟ ཙ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཝི་ཝ་ཊྚ་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ད་ཡོ ན་ཝ ཙ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨི་དཾ ནེ་སཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ. ས་ཏྟ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ པ་ན ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན བ་ལཱ་ནི ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༣༤ མཱ་ཏི་ཀཱ) ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཝ་སི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ཝ་སཱི་ཏི པ་ཉྩ ཝ་སི་ཡོཏི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་སོ ཨེ་ཝ ཝ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པུ་ན པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཏཱ ཝ་སི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཝ་སོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སོ, སོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ སེ་སེ་སུ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཡ་ཏྠི་ཙྪ་ཀནྟི ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ པ་དེ་སེ ཨི་ཙྪ་ཏི གཱ་མེ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝཱ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དི་ཙྪ་ཀནྟི ཡ་དཱ ཡ་དཱ ཀཱ་ལེ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལེ ཝཱ, ཏ་དཱ ཏ་དཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཾ ཡཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ཏི པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ སེ་སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ, ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཀེ་ཀ་ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶཱ་པི ཛྷཱ་ན་སྶ ཝ་སི་ཏཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པུ་རི་མ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡེ་ཝ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རཱ. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཙྪ་ཀནྟི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨི་ཙྪ་ཏི ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝཱ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡཱཏི མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ. ད་ནྡྷཱ་ཡི་ཏ་ཏྟནྟི ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ལ་ས་བྷཱ་ཝོ ཝཱ. ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སི་ཡཾཔ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ན་ནྟི ནི་སྶ་ཀྐ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏཱིཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཛ་ཝ་ནེ་ཧི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ – པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྩ ཝཱ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཛ་ཝ་ནྟི, ཏ་ཏོ དྭེ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནི, ཏ་ཏོ པུ་ན ཝི་ཙཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཛ་ཝ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་སུ ཛྷཱ་ན་ངྒེ་སུ ཡ་དཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཙི་ཏྟཾ པེ་སེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི སི་དྡྷཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟཱ ཝ་སཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨི་ཏོ པ་རཾ སཱི་གྷ་ཏ་རཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ན ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝཱ་རེ ག་ཎ་ནཱ ན་ཏྠི. མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡ་ད་མ་ནེ ཝི་ཡ སཱི་གྷཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི ནཱ་མ. ཨ་ཙྪ་རཱ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ད་ས་ཙྪ་རཱ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཁ་ཎཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སཱི ནཱ་མ. ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་ཏོ ལ་ཧུཾ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སཱི ནཱ་མ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སཱི པ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནེ་ཝ ཧི ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན་ནྟ་རཱ་ནཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སི་ཡཱ སི་དྡྷཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སཱི སི་དྡྷཱ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སི་ཡཱ ཙ སི་དྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སཱི སི་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ན མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟཱ ཝ་སཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ཀཱ་ལེ ཛྷཱ་ན་ངྒ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ནི་མྨཱ་ན་སྶ ནཱ་ནཱ་ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ཏཾ་ཏཾ་ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ལ་ཧུཾ ཏ་སྨིཾ ཀ་སི་ཎེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི, ཏ་དཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཏ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་སཱི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཡུ་ཏྟི ཙ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཝ་སཱི་པ་ཊི་པཱ་ཊི ཙ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཛྷཱ་ན་ངྒ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ པ་ཉྩ ཛ་ཝ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ཏྟ་སུ་པི ཛ་ཝ་ནེ་སུ ཛ་ཝ་ནྟེ་སུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སཱི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ‘‘པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ཡ་ཐཱ ཀ་སི་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཛྷཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཀ་སི་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་སི་ཎཾ ‘‘སུ་ཁོ བུ་དྡྷཱ་ན་མུ་པྤཱ་དོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. པ. ༡༩༤) ཝི་ཡ ཕ་ལོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཛྷཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ཀཱ་ལེ ཋ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ནི་དྡཱ་ཡ པ་བུ་དྡྷ་སྶ པུ་ན ནི་དྡོ་ཀྐ་མ་ནེ ཝི་ཡ པུ་ན ཛྷཱ་ནོ་ཀྐ་མ་ནེ ས་ཏི་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སཱི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ, ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ པ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏི་པི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ.
ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ པ་ན ཨི་དཾ པ་ཉྷ་ཀ་མྨཾ – ཀཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི, ཀེ ཏཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཀེ ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཀ་ཏྠ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཀ་སྨཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཀ་ཐ་ཉྩ་སྶཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཀ་ཐཾ ཋཱ་ནཾ, ཀ་ཐཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཀི་ནྣི་ནྣཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, མ་ཏ་སྶ ཙ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙ ཀོ ཝི་སེ་སོ, ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཀིཾ ས་ངྑ་ཏཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ ལོ་ཀི་ཡཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ནི་པྥ་ནྣཱ ཨ་ནི་པྥ་ནྣཱ་ཏི?
ཏ་ཏྠ ཀཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱིཏི? ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི.
ཀེ ཏཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཀེ ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི? ས་བྦེ་པི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀཱ ཙ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ པ་ན ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི.
ཀ་ཏྠ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི? པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ. ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ པ་ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ན ས་ཀྐཱ ཏ་ཏྠ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ.
ཀ་སྨཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི? ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་བྷེ་དེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ནི་རོ་དྷཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ སུ་ཁཾ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི.
ཀ་ཐཾ ཙ་སྶཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ ཧོ་ཏཱིཏི? ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པུ་བྦ་ཀི་ཙྩ་སྶ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ཡ་ཏོ ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཡོ ཧི ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་སྶ་ཀྐ་ཏི, སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་སྶ་ཀྐ་ཏི, སོ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏི, སོ ཏཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་ཏྠཱ་རོ – ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ སུ་དྷོ་ཏ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོ ཝི་ཝི་ཏྟེ ཨོ་ཀཱ་སེ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ནེ་སཱ ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི – ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་ནྡཱ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཏི་ཀྑཱ ཝཱ, མ་གྒ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཏི་ཀྑཱ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་དི་སཱ. ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ན ནཱ་ཏི་མ་ནྡཱ ནཱ་ཏི་ཏི་ཀྑཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ས ནཱ་ཏི་མ་ནྡཱ་ཡ ནཱ་ཏི་ཏི་ཀྑཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཏེ ས་ངྑཱ་རེ ཝི་པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་རེ ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཏ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་རེ ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཏི – ནཱ་ནཱ་བ་དྡྷ་ཨ་ཝི་ཀོ་པ་ནཾ, ས་ངྒྷ་པ་ཊི་མཱ་ན་ནཾ, ས་ཏྠུ་པ་ཀྐོ་ས་ནཾ, ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ནཱ་ནཱ་བ་དྡྷ་ཨ་ཝི་ཀོ་པ་ནནྟི ཡཾ ཨི་མི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ན ཧོ་ཏི, ནཱ་ནཱ་བ་དྡྷཾ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ཝཱ ནི་ཝཱ་ས་གེ་ཧཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ན ཀི་ཉྩི པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཛཱ་ཏཾ, ཏཾ ཡ་ཐཱ ན ཝི་ཀུ་པྤ་ཏི, ཨ་གྒི་ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཏ་ཙོ་ར་ཨུ་ནྡཱུ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ན ཝི་ན་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ནཾ – ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ མཱ ཨ་གྒི་ནཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏུ, མཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏུ, མཱ ཝཱ་ཏེ་ན ཝི་དྡྷཾ་ས་ཏུ, མཱ ཙོ་རེ་ཧི ཧ་རཱི་ཡ་ཏུ, མཱ ཨུ་ནྡཱུ་རཱ་དཱི་ཧི ཁ་ཛྫ་ཏཱུ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏེ ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཏ་སྶ ན ཀོ་ཙི པ་རི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧ་ཏོ པ་ན ཨ་གྒི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝི་ན་སྶ་ཏི. ཨི་དཾ ནཱ་ནཱ་བ་དྡྷ་ཨ་ཝི་ཀོ་པ་ནཾ ནཱ་མ. ཡཾ པ་ན ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཾ ཝཱ ནི་སི་ནྣཱ་ས་ནཾ ཝཱ, ཏ་ཏྠ ཝི་སུཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ནཾ ར་ཀྑ་ཏི.
ས་ངྒྷ་པ་ཊི་མཱ་ན་ནནྟི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཊི་མཱ་ན་ནཾ ཨུ་དི་ཀྑ་ནཾ. ཡཱ་ཝ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་ཝ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ན པ་ཊི་མཱ་ན་ནཾ ཨེ་ཏ་སྶ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ, པ་ཊི་མཱ་ན་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ པ་ན པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ – ‘‘ས་ཙེ མ་ཡི ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ ས་ངྒྷོ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ མཾ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ན པ་ཀྐོ་ས་ཏི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ནྣོ ཧི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡོ པ་ན ཨེ་ཝཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ས་ངྒྷོ ཙ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཀུ་ཧི’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཀ་ཉྩི བྷི་ཀྑུཾ པེ་སེ་ཏི ‘‘ག་ཙྪ ཏཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཀྐོ་སཱ’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ས་ངྒྷོ ཏཾ ཨཱ་ཝུ་སོ པ་ཊི་མཱ་ནེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ག་རུ་ཀཱ ཧི ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་ཎཱ ནཱ་མ. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ.
ས་ཏྠུ་པ་ཀྐོ་ས་ནནྟི ཨི་དྷཱ་པི ས་ཏྠུ་པ་ཀྐོ་ས་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ན་མེ་ཝ ཨི་མ་སྶ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་མྤི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ – ‘‘ས་ཙེ མ་ཡི ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ ས་ཏྠཱ ཨོ་ཏི་ཎྞེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཝཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཡཱ་ཝ མཾ ཀོ་ཙི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ན པ་ཀྐོ་ས་ཏི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཧི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡོ པ་ན ཨེ་ཝཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ས་ཏྠཱ ཙ ས་ངྒྷེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཀུ་ཧི’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཀ་ཉྩི བྷི་ཀྑུཾ པེ་སེ་ཏི ‘‘ག་ཙྪ ཏཾ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཀྐོ་སཱ’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ག་རུ་ཀ་ཉྷི ས་ཏྠུ་པ་ཀྐོ་ས་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་དྡྷཱ་ན་སྶ པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨི་མི་ནཱ ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དེ ཀུ་ས་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟི, ན པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཧི ས་ཏྟཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི མ་ར་ཎཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ནྟོ་ནི་རོ་དྷེ མ་ར་ཎ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝ་སེ་ས་ཉྷི ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་དཾ པ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སོ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་མཾ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནི་རོ་དྷཾ ཕུ་ས་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན་སྶ དྭི་ནྣཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི? ནི་རོ་དྷ་སྶ པ་ཡོ་ག་ཏྟཱ. ཨི་ད་ཉྷི ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དྭེ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨེ ཡུ་ག་ན་དྡྷེ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཨཱ་རོ་ཧ་ནཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་རོ་དྷ་སྶ པ་ཡོ་གོ, ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ནི་རོ་དྷ་སྶ པ་ཡོ་ག་ཏྟཱ དྭི་ནྣཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
ཀ་ཐཾ ཋཱ་ནནྟི? ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་པ་ནྣཱ་ཡ པ་ན་སྶཱ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡ་ས་ངྒྷ་པ་ཊི་མཱ་ན་ན་ས་ཏྠུ་པ་ཀྐོ་ས་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཋཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནནྟི? ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྭེ་དྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཀི་ནྣི་ནྣཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱིཏི? ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་ནྣཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་པོ་ཎཾ ཝི་ཝེ་ཀ་པ་བྦྷཱ་ར’’ནྟི (མ. ནི. ༡.༤༦༤).
མ་ཏ་སྶ ཙ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙ ཀོ ཝི་སེ་སོཏི? ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཡོ ཙཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱ, ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཨཱ་ཡུ པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ, ཨུ་སྨཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་རི་བྷི་ནྣཱ་ནི. ཡྭཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྶ་པི ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱ, ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཨཱ་ཡུ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ, ཨུ་སྨཱ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་པ་རི་བྷི་ནྣཱ་ནཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༥༧).
ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཀིཾ ས་ངྑ་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་པུ་ཙྪཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ས་ངྑ་ཏཱ’’ཏི་པི ‘‘ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ’’ཏི་པི ‘‘ལོ་ཀི་ཡཱ’’ཏི་པི ‘‘ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ’’ཏི་པི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཀ་སྨཱ? ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ པ་ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ས་མཱ་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནི་པྥ་ནྣཱ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ནོ ཨ་ནི་པྥ་ནྣཱ་ཏི.
‘‘ཨི་ཏི ས་ནྟཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་ནི་སེ་ཝི་ཏཱ;
དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནི་བྦཱ་ན་མི་ཏི ས་ངྑ་མུ་པཱ་ག་ཏཱ’’ཏི.
ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.