༣༢. ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀ་ས་མཱ་དྷི་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༠. ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀ་ས་མཱ་དྷི་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝ་སེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉཱ་ཎ་པཱ་མོ་ཛྫཱ་ནི སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཀི་ལེ་ས་སྶ ཝི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོཏི ཨེ་ཀ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ, ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ན ཝི་ཀྑི་པ་ཏི ཏེ་ན ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ, ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་དྷཱིཏི ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མཾ ཨཱ་དྷཱི་ཡ་ཏི ཏེ་ན ཙི་ཏྟ་ནྟི ས་མཱ་དྷི ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཝ་སེ་ནཱཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་ནཱ་པི ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཝ་བོ་དྷ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཝ་སེ་ན. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཉཱ་ཎནྟི མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཁཱི་ཡ་ནྟཱིཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཁཱི་ཡ་ནྟི. ཨི་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་ག་མ་ནཾ. པ་ཋ་མཾ ས་མ་ཐོཏི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏི. པ་ཙྪཱ ཉཱ་ཎནྟི ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི.
ཀཱ་མཱ་ས་ཝོཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་རཱ་གོ. བྷ་ཝཱ་ས་ཝོཏི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཛྷཱ་ན་ནི་ཀ་ནྟི ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ རཱ་གོ བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན པ་ཏྠ་ནཱ. དི་ཊྛཱ་ས་ཝོཏི དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོཏི དུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ. བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨོ་ཀཱ་ས་པུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཀ་རེ་ན མ་གྒེ་ན ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི ཨོ་ཀཱ་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏཾ, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་ཝ་སེ་སོཏི ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཝ་སེ་སོ་ཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་སོ. ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡོཏི ནི་ར་ཡ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཱ་སུ་ར་ཀཱ་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་ཁ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ཡཱ ཨ་པེ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པཱ་ཡཱ, ཡ་སྶ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་པཱ་ཡེ ག་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡོ. ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཀ་ཐཱ དུ་བྷ་ཏོ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ.
ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ནཱཏི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན. པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ད་ས ཀ་སི་ཎཱ་ནི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀ་ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི ཨུ་པ་ས་མཱ་ནུ་སྶ་ཏི ཙ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི ཙ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ.
བུ་དྡྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ‘‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ (མ. ནི. ༡.༧༤; ཨ. ནི. ༣.༧༡; ༩.༢༧) ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྶཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ ཝ་སེ་ན. ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དི་དྷ་མྨ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ‘‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ས་ངྒྷ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སཱི་ལཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི སཱི་ལཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཁ་ཎྜ་ཏཱ་དི་སཱི་ལ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཙཱ་གཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི ཙཱ་གཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཏྟ་ཙཱ་ག་ཏཱ་དི་ཙཱ་ག་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་སྶ་ཏི. དེ་ཝ་ཏཱ ས་ཀྑི་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དྡྷཱ་དི་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ནེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏི ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. མ་ར་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏི མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏ་མ་ར་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏྟཱ ཨཱ་ཀ་ར་ཏྟཱ ཀཱ་ཡོ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏེ ས་རཱི་རེ ག་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟཱ, ཏཱ་དི་སཾ ཝཱ ཀཱ་ཡཾ ག་ཏཱ ས་ཏི ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི. ‘‘ཀཱ་ཡ་ག་ཏ་ས་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ར་སྶཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཐེ་ཝ ཨི་དྷཱ་པི ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་སཱ་དི་ཀེ་སུ ཀཱ་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པ་ས་མཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི ཨུ་པ་ས་མཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ས་བྦ་དུ་ཀྑཱུ་པ་ས་མཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ.
༨༡. དཱི་གྷཾ ཨ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་པྤ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་བྷེ་དཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. དཱི་གྷཾ ཨ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ནཱཏི དཱི་གྷ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཨ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ན. ‘‘དཱི་གྷཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༣༧༤; མ. ནི. ༡.༡༠༧; ༣.༡༤༨) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི ས་བྦ་སྶ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རནྟི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ པ་སྶ་མྦྷེ་ནྟོ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟོ. ‘‘དཱི་གྷཾ ར་སྶཾ ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ར’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཙ་ཏུ་ཀྐེ་ན ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི ཝུ་ཏྟོ. པཱི་ཏི་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི པཱི་ཏིཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ. ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ. ཨ་བྷི་པྤ་མོ་ད་ཡཾ ཙི་ཏྟནྟི ཙི་ཏྟཾ མོ་དེ་ནྟོ. ས་མཱ་ད་ཧཾ ཙི་ཏྟནྟི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ས་མཾ ཋ་པེ་ནྟོ. ཝི་མོ་ཙ་ཡཾ ཙི་ཏྟནྟི ཙི་ཏྟཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ཝི་མོ་ཙེ་ནྟོ. པཱི་ཏི་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི སུ་ཁ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རནྟི ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཉྩ ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་བྷི་པྤ་མོ་ད་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མོ་ཙ་ཡཾ ཙི་ཏྟནྟི ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཉྩ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཙ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན. ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན. ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན. པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན. སཱ ཧི ཏ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཁ་ནྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ཏི. ས་ངྑ་ཏ་དོ་ས་ད་སྶ་ནེ་ན ཙ ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏཱ་ཡ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི. ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ན པ་སྶཱ་ས་ཝ་སེ་ནཱཏི ཙེ་ཏྠ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་པ་ཝ་ཏྟི་མ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀ་ས་མཱ་དྷི་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.