༡༡. མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༡. མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི དི་ཊྛཱ་ནུ་ས་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན དྭཱ་ས་ཊྛི་བྷེ་ད་ཏོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ད་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཀི་ལེ་སེ་ཧཱིཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཙ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཧི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ཧི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི. ཏེ་ན ཏ་དེ་ཀ་ཊྛ་ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དུ་ཝི་དྷ་ཉྷི ཨེ་ཀ་ཊྛཾ ས་ཧ་ཛེ་ཀ་ཊྛཾ པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛ་ཉྩ. ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཧ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཙི་ཏྟེ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཝཱ ཡཱ་ཝ པ་ཧཱ་ནཱ ཋི་ཏཱ་ཏི ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ. དི་ཊྛི་ཡཱ ཧི པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ དྭཱི་སུ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ལོ་བྷོ མོ་ཧོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨི་མེ ཀི་ལེ་སཱ, དྭཱི་སུ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ལོ་བྷོ མོ་ཧོ ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨི་མེ ཀི་ལེ་སཱ ས་ཧ་ཛེ་ཀ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. དི་ཊྛི་ཀི་ལེ་སེ་ཡེ་ཝ པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནེ ཏེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཋི་ཏཱ ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ མཱ་ནོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨི་མེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཁ་ནྡྷེ་ཧཱིཏི ཏ་ད་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀེ་ཧེ་ཝ ཁ་ནྡྷེ་ཧི, ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ཧི ས་ཧ་ཛེ་ཀ་ཊྛེ་ཧི ཙ པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛེ་ཧི ཙ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི, ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པེ་ཧི ཝཱ ས་ཧ པ་ཉྩ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏ་བྦེ་ཧི ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི. བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་ཧཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ནྡྷ་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟེ་ཧི. མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡ་སེ་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི.
མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཏོ ཙེ་ཝ ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡ་པི་སུ་ཎ་ཕ་རུ་ས་ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པེ་ཧི ཙ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཀུ་ཧ་ནཱ ལ་པ་ནཱ ནེ་མི་ཏྟི་ཀ་ཏཱ ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱ ལཱ་བྷེ་ན་ལཱ་བྷཾ་ནི་ཛི་གཱི་ས་ན་ཏཱ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ཧི ཝཱ ས་ཏྟ་ཧི་པི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་མི་ཙྪཱ་ས་ཏི་མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤ་ཝུ་ཊྛཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མི་ཙྪཱ་ས་ཏཱིཏི ཙ ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡེ ‘‘ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཊྛ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀེ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏ་ཐེ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ་པི མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་དཱི་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ན་ཊྛེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ དི་ཊྛི ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ནཱ་མཾ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཡ་ཐཱ ཝི་སཾ ཨ་ཏྠི ཝཱ ཧོ་ཏུ མཱ ཝཱ, ཨ་ག་དོ ཨ་ག་དོ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨ་ཏྠི ཝཱ ཧོ་ཏུ མཱ ཝཱ, ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨེ་ཝ ནཱ་མ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡེ པ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཀི་ཙྩཱ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ན པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ས་ཀི་ཙྩ་ཀཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི. ས་ཀི་ཙྩ་ཀཱ ཙེ་ཏྠ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ནི་ཡ་མེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ ཧི ཨེ་ཀོ མཱ་ནོ ཨ་ཏྠི, སོ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི, སཱ ཏཾ མཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྨི་ཉྷི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ པ་ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ མཱ་ནོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ མཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཏ་སྶེ་ཝ ས་ཏྟ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ས་ངྐ་པྤོ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ཧེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ཧི ཝཱ་ཙ་ངྒ་ཙོ་པ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཙོ་པ་ནཾ ཨ་ཏྠི, པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་གོ ཨ་ཏྠི, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཨ་ཏྠི, ཨ་སྶ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠི, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཏེ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ ནཱ་མ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི ས་ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ མཱ་ནོ ཨ་ཏྠི, སོ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝ ས་ཏྟ་ཧི ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྠི. ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ས་ཀི་ཙྩ་ཀ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ མཱ་ནོ ཨ་ཏྠི, སོ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡཱ་ནི པ་ན་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྠི. ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ས་ཀི་ཙྩ་ཀ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱཏི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཐཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏ་མྷཱ. ཀཱ་མ་རཱ་ག་ས་ཉྙོ་ཛ་ནཱཏི མེ་ཐུ་ན་རཱ་ག་ས་ངྑཱ་ཏཱ ས་ཉྙོ་ཛ་ནཱ. སོ ཧི ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ས་ཉྙོ་ཛེ་ཏཱི་ཏི ས་ཉྙོ་ཛ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙོ་ཛ་ནཱཏི བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཉྙོ་ཛ་ནཱ. སོ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་གྷ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ ཨེ་ཝ ཐཱ་མ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་ནུ་སེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནུ་ས་ཡཱ. ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏཱཏི ཨ་ཎུ་བྷཱུ་ཏཱ, སུ་ཁུ་མ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་བྦྷཱ་ཝེ ཧི ཨེ་ཏྠ ས་ཧ་ག་ཏ་ས་དྡོ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཧི ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཎུ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་དྷི་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཙ. ཏ་སྶ ཧི བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཙ བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཝི་ཡ མ་དྡ་ནྟཱ ཕ་ར་ནྟཱ ཚཱ་དེ་ནྟཱ ཨ་ནྡྷ་ཨ་ནྡྷཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, དྭཱི་ཧི པ་ན མ་གྒེ་ཧི པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ མ་ནྡ་མ་ནྡཱ ཏ་ནུ་ཀཱ་ཀཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ ན ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི རཱུ་པ་རཱ་གཱཏི རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ. ཨ་རཱུ་པ་རཱ་གཱཏི ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ. མཱ་ནཱཏི ཨུ་ནྣ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱཏི ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡཱཏི ཨ་ནྡྷ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ. བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱཏི རཱུ་པ་རཱ་གཱ་རཱུ་པ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ.
༦༢. ཨི་དཱ་ནི མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཛཱ་ཏཾ ཛྷཱ་པེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་ཛཱ་ཏཾ ཛྷཱ་པེ་ཏི ཛཱ་ཏེ་ན, ཛྷཱ་ནཾ ཏེ་ན པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཏེ་ན ཏེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཛཱ་ཏ་མེ་ཝ ཏཾ ཏཾ ཀི་ལེ་སཾ ཛྷཱ་པེ་ཏི ད་ཧ་ཏི ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཛྷཱ་ན་ནྟི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ ཀུ་ས་ལ་ཏཱཏི ཏ་སྨིཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ཀེ ཛྷཱ་ནེ ཙ ཝི་མོ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ ཙ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ པ་ཧཱི་ནཱ་སུ ནཱ་ནཱ་དི་ཊྛཱི་སུ ན ཀ་མྤ་ཏི. ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ དུ་ཝི་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྩ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྩ. ལོ་ཀི་ཡ་པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཀཾ ཀ་སི་ཎཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཊྛེ་ན ཛྷཱ་ནཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཊྛེ་ན ཛྷཱ་ནཾ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ནི་བྦཱ་ནེ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཊྛེ་ན ཛྷཱ་ནཾ. ཨི་དྷ པ་ན གོ་ཏྲ་བྷུ་ནཱ་པི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཊྛཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ཀི་ལེ་ས་ཛྷཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཛྷཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་མོ་ཀྑ་ཊྛོ པ་ནེ་ཏྠ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ སུ་ཊྛུ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛོ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཙ སུ་ཊྛུ མུ་ཙྩ་ན་ཊྛོ.
ས་མཱ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཙེ ཝི་པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་པྤ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཁ་ཎི་ཀ་ས་མཱ་དྷཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ པ་ཋ་མཾ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཡ་ཐཱ ཝི་པ་སྶ་ཏི ཙ. ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ ཙེ-ས་དྡོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ས་མུ་ཙྩི་ནོ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་མཱ་ནོ ཏ་ཐཱ ཙེ ས་མཱ་ད་ཧེཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མེ་སཱ ལཱུ་ཁ་བྷཱུ་ཏཱ ནི་ར་སྶཱ་དཱ, ས་མ་ཐོ ཙ ནཱ་མ སི་ནི་དྡྷ་བྷཱུ་ཏོ ས་ཨ་སྶཱ་དོ. ཏ་སྨཱ ཏཱ་ཡ ལཱུ་ཁ་བྷཱུ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སི་ནེ་ཧེ་ཏུཾ ཝི་པ་སྶ་མཱ་ནོ ཏ་ཐཱ ཙ ས་མཱ་ད་ཧེ. ཝི་པ་སྶ་མཱ་ནོ པུ་ན ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷཱ་ན་ཉྩ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རེ་ཡྻ, ཡ་ཐེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྷ ཙེ-ས་དྡོ ས་མཱ་ད་ཧ་ནཾ ས་མུ་ཙྩི་ནོ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཙེ-ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ, ཨ་ཏྠོ པ་ན ཙ-ཀཱ་ར་ཏྠོ ཨེ་ཝ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ ས་མ་ཐོ ཏ་དཱ ཨ་ཧཱུཏི ཡ་སྨཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཛ་ན་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ ཡ་དཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ས་མཱ་ཡོ་གོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ ས་མ་ཐོ ཙ ཨ་ཧུ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ བྷཱུ་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ ཙ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་བྷི་མུ་ཁཱི་ཀཱ་ལེ ཙ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཙ ས་མཱ་ན་བྷཱ་གཱ ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ ཝ་ཏྟ་རེ ས་མཱ་ནོ ས་མོ བྷཱ་གོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་མཱ་ན་བྷཱ་གཱ, ཡུ་གེ ན་དྡྷཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ས་མ་དྷུ་རཱ ས་མ་བ་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན་སྶ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
དུ་ཀྑཱ ས་ངྑཱ་རཱ སུ་ཁོ, ནི་རོ་དྷོ ཨི་ཏི ད་སྶ་ནཾ. དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ པ་ཉྙཱ, ཕ་སྶེ་ཏི ཨ་མ་ཏཾ་པ་དནྟི དུ་ཀྑཱ ས་ངྑཱ་རཱ, སུ་ཁོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཏ་ཏོ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ པ་ཉྙཱ ནཱ་མ. སཱ ཨེ་ཝ ཙ པ་ཉྙཱ ཨ་མ་ཏཾ པ་དཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཕུ་ས་ནེ་ན ཕུ་ས་ཏི, པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་བྦཱ་ན་ཉྷི ཨ་ཏ་པྤ་ཀ་ཊྛེ་ན ཨ་མ་ཏ་ས་དི་ས་ནྟི ཨ་མ་ཏཾ, ནཱ་སྶ མ་ཏཾ མ་ར་ཎཾ ཝ་ཡོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི་པི ཨ་མ་ཏཾ, པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧ་ཏཱ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ པ་ཛྫ་ཏི པ་ཊི་པ་ཛྫཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་ད་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཝི་མོ་ཀྑ་ཙ་རི་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཝི་མོ་ཀྑ་པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘‘དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནོ ཝི་མོ་ཀྑོ, དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་མོ་ཀྑཱ, དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་མོ་ཀྑཱ, དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་མོ་ཀྑཱ’’ཏི ཧི ཨུ་པ་རི ཝི་མོ་ཀྑ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ་ཡེ་ཝ (པ་ཊི. མ. ༡.༢༠༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏཱ ཝི་མོ་ཀྑ་ཙ་རི་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་རོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ. ནཱ་ན་ཏྟེ་ཀ་ཏྟ་ཀོ་ཝི་དོཏི ཏེ་སཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཝེ ཙ ཀུ་ས་ལོ. དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཧི ཏེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ, ཙ་ཏུ་ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཏྟཾ, ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶཱ་པི ཝཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བྷེ་དེ་ན ནཱ་ན་ཏྟཾ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྭི་ནྣཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་ཏཱཏི ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ. ད་སྶ་ནནྟི ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ. སོ ཧི པ་ཋ་མཾ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཏོ ད་སྶ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟོ. གོ་ཏྲ་བྷུ པ་ན ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ཡ་ཐཱ པ་ན ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ པུ་རི་སོ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ དི་སྭཱ་པི ‘‘དི་ཊྛོ ཏེ རཱ་ཛཱ’’ཏི པུ་ཊྛོ དི་སྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ན པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་སྶ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་སྶཱ་བྷཱ་ཝཱ ན ‘‘ད་སྶ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཉྷི ཉཱ་ཎཾ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི. བྷཱ་ཝ་ནཱཏི སེ་ས་མ་གྒ་ཏྟ་ཡཾ. ཏ་ཉྷི པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན དི་ཊྛ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦཾ ཀི་ཉྩི པ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ པ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་གྒ་སྶ ཨ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘དྭི་ནྣཾ ཉཱ་ཎཱ་ན’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ལཱ་བྷི་ནོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ ཀུ་ས་ལ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ལཱ་བྷི་ནོ པ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་གྒ་སྶ པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘དྭི་ནྣཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.