༣. ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༡. ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ དི་ཊྛཱི་ཝི་སཱུ་ཀཱ་ནཱིཏི དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཧི མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཝི་སཱུ་ཀ་ཊྛེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་ལོ་མ་ཊྛེ་ན ཙ ཝི་སཱུ་ཀཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི་ཡཱ ཝི་སཱུ་ཀཱ་ནཱི་ཏི དི་ཊྛི་ཝི་སཱུ་ཀཱ་ནི, དི་ཊྛི་ཡོ ཨེ་ཝ ཝཱ ཝི་སཱུ་ཀཱ་ནི དི་ཊྛི་ཝི་སཱུ་ཀཱ་ནི. ཨུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོཏི ད་སྶ་ན་མ་གྒེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ. པ་ཏྟོ ནི་ཡཱ་མནྟི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ན་ཏཱ་ཡ ཙ ནི་ཡ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝཱ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ནྟི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི ཙ ཏ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཙ ཝུ་ཏྟོ. ཨི་དཱ་ནི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒོཏི ཨི་མི་ནཱ སེ་ས་མ་གྒ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉཱ་ཎོ་མྷཱིཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎོ ཨ་མྷི. ཨེ་ཏེ་ན ཕ་ལཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ན་ཉྙ་ནེ་ཡྻོཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི ‘‘ཨི་དཾ ས་ཙྩཾ ཨི་དཾ ས་ཙྩ’’ནྟི ན་ནེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏེ་ན ས་ཡ་མྦྷུ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. པ་ཏྟེ ཝཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎེ ཨ་ཉྙ་ནེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ས་ཡཾ་ཝ་སི་ཏཾ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝཱ དི་ཊྛི་ཝི་སཱུ་ཀཱ་ནི ཨུ་པཱ་ཏི་ཝ་ཏྟོ, ཨཱ་དི་མ་གྒེ་ན པ་ཏྟོ ནི་ཡཱ་མཾ, སེ་སེ་ཧི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒོ, ཕ་ལ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉཱ་ཎོ, ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་དྷི་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ན་ཉྙ་ནེ་ཡྻོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༥༤; ཨ་པ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༡༡༡).
ན པ་ར་ནེ་ཡྻོཏི ན ཨ་ཉྙེ་ཧི ནེ་ཏ་བྦོ. ན པ་ར་པྤ་ཏྟི་ཡོཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ ན ཨ་ཉྙེ་ཧི ས་དྡ་ཧཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ན པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོཏི ན ཨ་སྶ པ་རོ པ་ཙྩ་ཡོ, ན པ་ར་སྶ ས་དྡྷཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ན པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ. ན པ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷ་གཱུཏི ན ཨ་ཉྙེ་སཾ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཉཱ་ཎ་ག་མ་ནོ.
པ་ཋ་མཾ.
༡༤༢. དུ་ཏི་ཡེ ནི་ལློ་ལུ་པོཏི ཨ་ལོ་ལུ་པོ. ཡོ ཧི ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཧོ་ཏི, སོ བྷུ་སཾ ལུ་པྤ་ཏི པུ་ན་པྤུ་ན་ཉྩ ལུ་པྤ་ཏི, ཏེ་ན ‘‘ལོ་ལུ་པོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ས ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ལློ་ལུ་པོ’’ཏི. ནི་ཀྐུ་ཧོཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཡ་སྶ ཏི་ཝི་དྷ་ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠུ ན་ཏྠི, སོ ‘‘ནི་ཀྐུ་ཧོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨི་མི་སྶཱ པ་ན གཱ་ཐཱ་ཡ མ་ནུ་ཉྙ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་མྷ་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ ནི་ཀྐུ་ཧོ་ཏི ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ནི་པྤི་པཱ་སོཏི ཨེ་ཏྠ པཱ་ཏུ་མི་ཙྪཱ པི་པཱ་སཱ, ཏ་སྶཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་པྤི་པཱ་སོ, སཱ་དུ་ར་ས་ལོ་བྷེ་ན བྷོ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་མྨ་ཀྑོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ར་གུ་ཎ་ཝི་ནཱ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ མ་ཀྑོ, ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་མྨ་ཀྑོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཧ་ཊྛ་ཀཱ་ལེ སཱུ་ད་སྶ གུ་ཎ་མ་ཀྑ་ནཱ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨཱ་ཧ. ནི་དྡྷ་ནྟ་ཀ་སཱ་ཝ་མོ་ཧོཏི ཨེ་ཏྠ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནི ཙ ཏཱི་ཎཱི་ཏི ཚ དྷ་མྨཱ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨ་པྤ་ས་ནྣ་ཊྛེ་ན ས་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཛ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ར་བྷཱ་ཝཾ ག་ཎྷཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཀ་ས་ཊ་ཊྛེ་ན ཙ ‘‘ཀ་སཱ་ཝཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ ཀ་སཱ་ཝཱ? རཱ་ག་ཀ་སཱ་ཝོ དོ་ས་ཀ་སཱ་ཝོ མོ་ཧ་ཀ་སཱ་ཝོ, ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཀ་སཱ་ཝཱ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ ཨ་པ་རེ་པི ཏ་ཡོ ཀ་སཱ་ཝཱ? ཀཱ་ཡ་ཀ་སཱ་ཝོ ཝ་ཙཱི་ཀ་སཱ་ཝོ མ་ནོ་ཀ་སཱ་ཝོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༩༢༤).
ཏེ་སུ མོ་ཧཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཀ་སཱ་ཝཱ་ནཾ ཏེ་ས་ཉྩ ས་བྦེ་སཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏ་སྶ མོ་ཧ་སྶ ནི་དྡྷ་ནྟ་ཏྟཱ ནི་དྡྷ་ནྟ་ཀ་སཱ་ཝ་མོ་ཧོ, ཏི་ཎྞཾ ཨེ་ཝ ཝཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་སཱ་ཝཱ་ནཾ མོ་ཧ་སྶ ཙ ནི་དྡྷ་ནྟ་ཏྟཱ ནི་དྡྷ་ནྟ་ཀ་སཱ་ཝ་མོ་ཧོ. ཨི་ཏ་རེ་སུ ནི་ལློ་ལུ་པ་ཏཱ་དཱི་ཧི རཱ་ག་ཀ་སཱ་ཝ་སྶ, ནི་མྨ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ དོ་ས་ཀ་སཱ་ཝ་སྶ ནི་དྡྷ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ སི་དྡྷོ ཨེ་ཝ. ནི་རཱ་ས་སོཏི ནི་ཏྟ་ཎྷོ. ས་བྦ་ལོ་ཀེཏི ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀེ, ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ དྭཱ་ད་ས་སུ ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ བྷ་ཝ་ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་ཡོ་པི པཱ་དེ ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཙ་རེཏི ཨེ་ཀོ ཙ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཨེ་ཏྠ ས་མྦ་ནྡྷོ ཀཱ་ཏ་བྦོ (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༩༦).
དུ་ཏི་ཡཾ.
༡༤༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡྭཱ་ཡཾ ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡ པཱ་པ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ པཱ་པོ. པ་རེ་ས་མྤི ཨ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་ཏྠ་ད་སྶཱི. ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་མྷི ཙ ཝི་ས་མེ ནི་ཝི་ཊྛོ. ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ པཱ་པཾ ས་ཧཱ་ཡཾ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡེ་ཐ, ཨ་ན་ཏྠ་ད་སྶིཾ ཝི་ས་མེ ནི་ཝི་ཊྛཾ. ས་ཡཾ ན སེ་ཝེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ་ན ཏཾ ན སེ་ཝེ་ཡྻ. ཡ་དི པ་ན པ་ར་ཝ་སོ ཧོ་ཏི, ཀིཾ ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་སུ་ཏནྟི པ་ས་ཊཾ, དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ལ་གྒ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་མ་ཏྟནྟི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཝོ་སྶ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ, ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་ཧི་ཏཾ ཝཱ. ཏཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན སེ་ཝེ ན བྷ་ཛེ ན པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཨེ་ཀོ ཙ་རེ ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་ཀ་པྤོ་ཏི.
ནི་དྡེ་སེ ས་ཡཾ ན སེ་ཝེ་ཡྻཱཏི སཱ་མཾ ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ. སཱ་མཾ ན སེ་ཝེ་ཡྻཱཏི ཙི་ཏྟེ་ན་པི ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ. ན སེ་ཝེ་ཡྻཱཏི ན བྷ་ཛེ་ཡྻ. ན ནི་སེ་ཝེ་ཡྻཱཏི ས་མཱི་པ་མྤི ན ག་ཙྪེ་ཡྻ. ན སཾ་སེ་ཝེ་ཡྻཱཏི དཱུ་རེ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ན པ་རི་སཾ་སེ་ཝེ་ཡྻཱཏི པ་ཊི་ཀྐ་མེ་ཡྻ.
ཏ་ཏི་ཡཾ.
༡༤༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – བ་ཧུ་སྶུ་ཏནྟི དུ་ཝི་དྷོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཏཱི་སུ པི་ཊ་ཀེ་སུ ཨ་ཏྠ་ཏོ ནི་ཁི་ལོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཙ མ་གྒ་ཕ་ལ་ཝི་ཛྫཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཙ. ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ དྷ་མྨ་དྷ་རོ. ཨུ་ལཱ༹་རེ་ཧི པ་ན ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་ལཱ༹་རོ. ཡུ་ཏྟ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ ཙ མུ་ཏྟ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ ཙ ཡུ་ཏྟ་མུ་ཏྟ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ ཙ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝཱ. པ་རི་ཡ་ཏྟི་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དྷི་ག་མ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཏི་དྷཱ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྶ ཧི པ་རི་ཡ་ཏྟི པ་ཊི་བྷཱ་ཏི, སོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝཱ. ཡ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཉཱ་ཡ་ཉྩ ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ པ་རི་པུ་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་རི་པུ་ཙྪཱ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི, སོ པ་རི་པུ་ཙྪཱ་པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝཱ. ཡེ་ན མ་གྒཱ་ད་ཡོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི, སོ ཨ་དྷི་ག་མ་པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝཱ. ཏཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ དྷ་མྨ་དྷ་རཾ བྷ་ཛེ་ཐ, མི་ཏྟཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝ་ནྟཾ. ཏ་ཏོ ཏ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏྟ་ཏྠ་པ་ར་ཏྠ་ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ་བྷེ་ད་ཏོ ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠ་བྷེ་ད་ཏོ ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ནི, ཏ་ཏོ ‘‘ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༡༨; སཾ. ནི. ༢.༢༠; མ་ཧཱ་ནི. ༡༧༤) ཀ་ངྑཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཝི་ནེ་ཡྻ ཀ་ངྑཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ ཝི་ནེ་ཏྭཱ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་ས་བྦ་ཀི་ཙྩོ ཨེ་ཀོ ཙ་རེ ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་ཀ་པྤོ་ཏི (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༥༨).
ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༡༤༥. པ་ཉྩ་མེ ཁི་ཌྜཱ ཙ ར་ཏི ཙ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ. ཀཱ་མ་སུ་ཁནྟི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ. ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཱ་པི ཧི སུ་ཁ་སྶ ཝི་ས་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཁ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏྠི རཱུ་པཾ སུ་ཁཾ སུ་ཁཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༣.༦༠). ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཁི་ཌྜཾ ར་ཏིཾ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ཉྩ ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀེ ཨ་ན་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཨ་ལ་ནྟི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ ཏ་པྤ་ཀ’’ནྟི ཝཱ ‘‘སཱ་ར་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ. ཨ་ན་པེ་ཀྑ་མཱ་ནོཏི ཏེ་ན ཨ་ན་ལ་ངྐ་ར་ཎེ་ན ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ན་སཱི་ལོ ཨ་པི་ཧཱ་ལུ་ཀོ ནི་ཏྟ་ཎྷོ. ཝི་བྷཱུ་ས་ཊྛཱ་ནཱ་ཝི་ར་ཏོ ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཀོ ཙ་རེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝི་བྷཱུ་སཱ དུ་ཝི་དྷཱ ཨ་གཱ་རི་ཀ་ཝི་བྷཱུ་སཱ ཙ ཨ་ན་གཱ་རི་ཀ་ཝི་བྷཱུ་སཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཨ་གཱ་རི་ཀ་ཝི་བྷཱུ་སཱ སཱ་ཀ་ཊ་ཝེ་ཋ་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དི, ཨ་ན་གཱ་རི་ཀ་ཝི་བྷཱུ་སཱ ཙ པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ནཱ་དི. ཝི་བྷཱུ་སཱ ཨེ་ཝ ཝི་བྷཱུ་ས་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཝི་བྷཱུ་ས་ཊྛཱ་ནཱ ཏི་ཝི་དྷཱ་ཡ་པི ཝི་ར་ཏི་ཡཱ ཝི་ར་ཏོ. ཨ་ཝི་ཏ་ཐ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱིཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༥༩).
པ་ཉྩ་མཾ.
༡༤༦. ཚ་ཊྛེ དྷ་ནཱ་ནཱིཏི མུ་ཏྟཱ་མ་ཎི་ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་ས་ངྑ་སི་ལཱ་པ་ཝཱ་ལ༹་ར་ཛ་ཏ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ར་ཏ་ནཱ་ནི. དྷ་ཉྙཱ་ནཱིཏི སཱ་ལི་ཝཱི་ཧི་ཡ་ཝ་གོ་དྷུ་མ་ཀ་ངྐུ་ཝ་ར་ཀ་ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀ་པྤ་བྷེ་དཱ་ནི ས་ཏྟ སེ་སཱ་པ་ར་ཎྞཱ་ནི ཙ. བ་ནྡྷ་ཝཱ་ནཱིཏི ཉཱ་ཏི་བ་ནྡྷུ, གོ་ཏྟ་བ་ནྡྷུ, མི་ཏྟ་བ་ནྡྷུ, སི་པྤ་བ་ནྡྷུ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་བ་ནྡྷ་ཝེ. ཡ་ཐོ་དྷི་ཀཱ་ནཱིཏི ས་ཀ་ས་ཀ་ཨོ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༦༠).
ཚ་ཊྛཾ.
༡༤༧. ས་ཏྟ་མེ ས་ངྒོ ཨེ་སོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་བྷོ་གཾ ནི་དྡི་ས་ཏི. སོ ཧི ས་ཛྫ་ནྟི ཏ་ཏྠ པཱ་ཎི་ནོ ཀ་དྡ་མེ པ་ཝི་ཊྛོ ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡཱ་ཏི ས་ངྒོ. པ་རི་ཏྟ་མེ་ཏྠ སོ་ཁྱནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱུ་པ་བྷོ་ག་ཀཱ་ལེ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏོ ཝཱ ལཱ་མ་ཀ་ཊྛེ་ན སོ་ཁྱཾ པ་རི་ཏྟཾ, ཝི་ཛྫུ་པྤ་བྷཱ་ཡ ཨོ་བྷཱ་སི་ཏ་ན་ཙྩ་ད་སྶ་ན་སུ་ཁཾ ཝི་ཡ ཨི་ཏྟ་རཾ, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་པྤ་སྶཱ་དོ དུ་ཀྑ་མེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, སོ ཡ་མི་དཾ ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན སི་པྤ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི ཡ་དི མུ་དྡཱ་ཡ ཡ་དི ག་ཎ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༦༢) ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ནེ་ཏྠ དུ་ཀྑཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཨ་པྤོ་ད་ཀ་བི་ནྡུ་མ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ དུ་ཀྑ་མེ་ཝ བྷི་ཡྻོ བ་ཧུ, ཙ་ཏཱུ་སུ ས་མུ་དྡེ་སུ ཨུ་ད་ཀ་ས་དི་སོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་པྤ་སྶཱ་དོ དུ་ཀྑ་མེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ’’ཏི. ག་ལོ༹ ཨེ་སོཏི ཨ་སྶཱ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཝ་སེ་ན བ་ལི༹་སོ ཝི་ཡ ཨེ་སོ, ཡ་དི་དཾ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཨི་ཏི ཉ་ཏྭཱ མ་ཏི་མཱཏི ཨེ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ བུ་དྡྷི་མཱ པ་ཎྜི་ཏོ པུ་རི་སོ ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨེ་ཀོ ཙ་རེ ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་ཀ་པྤོ་ཏི (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༦༡).
ས་ཏྟ་མཾ.
༡༤༨. ཨ་ཊྛ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ ཛཱ་ལནྟི སུ་ཏྟ་མ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་མྦཱུཏི ཨུ་ད་ཀཾ, ཏ་ཏྠ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་མྦུ་ཙཱ་རཱི, མ་ཙྪ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ལི་ལེ ཨ་མྦུ་ཙཱ་རཱི ས་ལི་ལ་མྦུ་ཙཱ་རཱི. ཏ་སྨིཾ ན་དཱི་ས་ལི་ལེ ཛཱ་ལཾ བྷེ་ཏྭཱ ག་ཏ་ཨ་མྦུ་ཙཱ་རཱི་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ ད་ཌྜྷནྟི ད་ཌྜྷ་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨ་གྒི ད་ཌྜྷ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ན ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཏ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་གྒི་ནཱ ད་ཌྜྷཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ, ཏ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ ཨ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱིཏི ཡ་སྶ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ སཾ་ཡོ་ཛེ་ནྟི བ་ནྡྷ་ནྟཱི་ཏི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. ཨི་མཱ་ནི པ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་པི ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་པི. ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, མཱ་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན, དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན, བྷ་ཝ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན, ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ནི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན. མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན, མཱ་ན་བྷ་ཝ་རཱ་ག་ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནཱ་ཏི. བྷི་ནྡི་ཏྭཱཏི བྷེ་དཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ. པ་བྷི་ནྡི་ཏྭཱཏི ཚི་ནྡཾ ཀ་ཏྭཱ. དཱ་ལ་ཡི་ཏྭཱཏི ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ. པ་དཱ་ལ་ཡི་ཏྭཱཏི ཧཱི་རེ་ཏྭཱ. ས་མྤ་དཱ་ལ་ཡི་ཏྭཱཏི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ.
ཨ་ཊྛ་མཾ.
༡༤༩. ན་ཝ་མེ ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑཱུཏི ཧེ་ཊྛཱ་ཁི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ, ས་ཏྟ གཱི་ཝ་ཊྛཱི་ནི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཡུ་ག་མ་ཏྟཾ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན ཏུ ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ནཱ ཧ་ད་ཡ་ཊྛིཾ ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ཏཱ ན ས་མ་ཎ་སཱ་རཱུ་པྤཱ ཧོ་ཏི. ན ཙ པཱ་ད་ལོ་ལོཏི ཨེ་ཀ་སྶ དུ་ཏི་ཡོ དྭི་ནྣཾ ཏ་ཏི་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷཾ, པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཎྜཱུ་ཡ་མཱ་ན་པཱ་དོ ཝི་ཡ ཨ་བྷ་ཝ་ནྟོ, དཱི་གྷ་ཙཱ་རི་ཀ་ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝི་ར་ཏོ ཝཱ. གུ་ཏྟི་ནྡྲི་ཡོཏི ཚ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཨི་དྷ མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་ས་ཝ་སེ་ན གོ་པི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ. ར་ཀྑི་ཏ་མཱ་ན་སཱ་ནོཏི མཱ་ན་སཾ་ཡེ་ཝ མཱ་ན་སཱ་ནཾ, ཏཾ ར་ཀྑི་ཏ་མ་སྶཱ་ཏི ར་ཀྑི་ཏ་མཱ་ན་སཱ་ནོ. ཡ་ཐཱ ཀི་ལེ་སེ་ཏི ན ཝི་ལུ་པྤ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏོཏི ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཀི་ལེ་ས་ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ཨ་པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་གྒཱི་ཧི ཨ་པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏོ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༦༣).
ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཙ་ཀྑཱུ’’ཏི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠེ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན རཱུ་པཾ དི་སྭཱ. པོ་རཱ་ཎཱ པ་ནཱ་ཧུ –
‘‘ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཾ ན པ་སྶ་ཏི ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཏྟཱ, ཙི་ཏྟཾ ན པ་སྶ་ཏི ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ཏྟཱ, དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནེ པ་ན པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་སྶ་ཏི. ཨཱི་དི་སཱི པ་ནེ་སཱ ‘དྷ་ནུ་ནཱ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན རཱུ་པཾ དི་སྭཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ’’ཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༥; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༣༥༢).
ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱིཏི ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཀཾ ཝཱ ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ག་ཎྷཱ་ཏི, དི་ཊྛ་མ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ན ས་ཎྛཱ་ཏི. ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱིཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ‘‘ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན’’ནྟི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཧ་སི་ཏ་ལ་པི་ཏ་ཝི་ལོ་ཀི་ཏཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཎྷཱ་ཏི.
ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མྷི ཡཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཡ་སྶ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཱ་སཾ་ཝ་ར་སྶ ཧེ་ཏུ. ཨེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ས་ཏི་ཀ་ཝཱ་ཊེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཨ་པི་ཧི་ཏ་ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨེ་ཏེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་སྶ ས་ཏི་ཀ་ཝཱ་ཊེ་ན པི་ད་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཙ ‘‘ན ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ. ན ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རོ ཝཱ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཝཱ ན་ཏྠི. ན ཧི ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཏི ཝཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩཾ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཡ་དཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་དཱ བྷ་ཝ་ངྒེ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷེ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཏ་ཏོ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཏ་ཏོ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཾ ཏ་ཏོ ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཝོ་ཊྛ་པ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཛ་ཝ་ནཾ ཛ་ཝ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ནེ་ཝ བྷ་ཝ་ངྒ་ས་མ་ཡེ, ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ས་མ་ཡེ སཾ་ཝ་རོ ཝཱ ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཝཱ ཨ་ཏྠི, ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ པ་ན ས་ཙེ དུ་སྶཱི་ལྱཾ ཝཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཀྑ་ནྟི ཝཱ ཀོ་ས་ཛྫཾ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་སཾ་ཝ་རོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཧོ་ནྟོ པ་ན སོ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ ཨ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཏ་སྨིཾ ས་ཏི དྭཱ་ར་མྤི ཨ་གུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི བྷ་ཝ་ངྒ་མྤི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི་པི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ན་ག་རེ ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏེ་སུ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ནྟོ་གྷ་ར་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ག་བྦྷཱ་ད་ཡོ སུ་སཾ་ཝུ་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ནྟོ་ན་ག་རེ ས་བྦཾ བྷ་ཎྜཾ ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཨ་གོ་པི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ན་ག་ར་དྭཱ་རེ་ན ཧི པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཙོ་རཱ ཡ་དི་ཙྪ་ནྟི, ཏཾ ཧ་རེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛ་ཝ་ནེ དུ་སྶཱི་ལྱཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཏ་སྨིཾ ཨ་སཾ་ཝ་རེ ས་ཏི དྭཱ་ར་མྤི ཨ་གུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི བྷ་ཝ་ངྒ་མྤི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི་པཱི་ཏི.
ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ནི་མི་ཏྟཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སེ་ས་པ་དཱ་ནི་པི ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཙ ཧེ་ཊྛཱ ‘‘ཛ་ཝ་ནེ དུ་སྶཱི་ལྱཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཏ་སྨིཾ ཨ་སཾ་ཝ་རེ ས་ཏི དྭཱ་ར་མྤི ཨ་གུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི བྷ་ཝ་ངྒ་མྤི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི་པཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝ་མི་དྷ ཏ་སྨིཾ སཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྭཱ་ར་མྤི གུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི བྷ་ཝ་ངྒ་མྤི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི་པི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝུ་ཏེ་སུ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ནྟོ་གྷ་རཱ་ད་ཡོ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ནྟོ་ན་ག་རེ ས་བྦཾ བྷ་ཎྜཾ སུ་ར་ཀྑི་ཏཾ སུ་གོ་པི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ན་ག་ར་དྭཱ་རེ་སུ པི་ཧི་ཏེ་སུ ཙོ་རཱ་ནཾ པ་ཝེ་སོ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛ་ཝ་ནེ སཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྭཱ་ར་མྤི གུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི བྷ་ཝ་ངྒ་མྤི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི་པི. ཏ་སྨཱ ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༣༥༢; ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༥).
ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཉྩཱཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཏི་ནྟ་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ. ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཉྩཱཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨ་ཏི་ནྟ་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ.
པི་ཡ་རཱུ་པེ རཱུ་པེཏི ཨི་ཊྛ་ཛཱ་ཏི་ཀེ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ. ཨ་པྤི་ཡ་རཱུ་པེ རཱུ་པེཏི ཨ་ནི་ཊྛ་ས་བྷཱ་ཝེ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ. བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི དོ་ས་ཝ་སེ་ན པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝ་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨོ་ཏཱ་རནྟི ཚི་དྡཾ ཨ་ནྟ་རཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎནྟི པ་ཙྩ་ཡཾ.
ཨ་དྷི་བྷཾ་སཱུཏི མ་དྡཾ་སུ. ན ཨ་དྷི་བྷོ་སཱིཏི ན མ་དྡི. བ་ཧ་ལ་མ་ཏྟི་ཀཱཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་མཱ་ཡི་ཀཱ བ་ཧ་ལ་མ་ཏྟི་ཀཱ. ཨ་དྡཱ་ཝ་ལེ་པ་ནཱཏི ཨ་སུ་ཀྑ་མ་ཏྟི་ཀ་དཱ་ནཱ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ནཾ.
ན་ཝ་མཾ.
༡༥༠. ད་ས་མེ ཀཱ་སཱ་ཡ་ཝ་ཏྠོ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱཏི ཨི་མ་སྶ པཱ་ད་སྶ གེ་ཧཱ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡ་ཝ་ཏྠོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཀྐཱ ཛཱ་ནི་ཏུ་ནྟི ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ནྟི.
ད་ས་མཾ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.