༡༣. ཨུ་ད་ཡ་མཱ་ཎ་ཝ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༤. ཏེ་ར་ས་མེ ཨུ་ད་ཡ་སུ་ཏྟེ – ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑནྟི པ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཏཾ ཝི་མོ་ཀྑཾ པུ་ཙྪ་ཏི.
པ་ཋ་མེ་ན་པི ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡཱིཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན པ་ཉྩ་ངྒི་ཀེ་ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཛྷཱ་ཡཱི. དུ་ཏི་ཡེ་ནཱཏི པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན. ཏ་ཏི་ཡེ་ནཱཏི སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན. ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན. ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རེ་ན་པི ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡཱིཏི ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ་སུ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རེ་ན་པི ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཛྷཱ་ཡཱི. ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟེ་ནཱཏི པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན. ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ནཱཏི དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡཱ་དི་ཨ་ཝ་སེ་ས་ཛྷཱ་ནེ་ན. ས་པྤཱི་ཏི་ཀེ་ནཱཏི པཱི་ཏི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཛྷཱ་ནེ་ན. ནི་པྤཱི་ཏི་ཀེ་ནཱཏི པཱི་ཏི་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་ན ཏ་ད་ཝ་སེ་ས་ཛྷཱ་ནེ་ན. སཱ་ཏ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ནཱཏི སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛྷཱ་ནེ་ན. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ནཱཏི ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀེ་ན. སུ་ཉྙ་ཏེ་ན་པཱིཏི སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན. ཨ་ནི་མི་ཏྟེ་ན་པཱིཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཾ དྷུ་ཝ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟེ་ན་པི ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཛྷཱ་ཡཱི. ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏེ་ན་པཱིཏི མ་གྒཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཎི་དྷིཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏེ་ན་པི. ལོ་ཀི་ཡེ་ན་པཱིཏི ལོ་ཀི་ཡེ་ན པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན.
ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་ན་པཱིཏི ཏེ་ནེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན. ཛྷཱ་ན་ར་ཏོཏི ཛྷཱ་ནེ་སུ ཨ་བྷི་ར་ཏོ. ཨེ་ཀ་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ པ་ཡུ་ཏྟོ. ས་ད་ཏྠ་ག་རུ་ཀོཏི ས་ཀ་ཏྠ་ག་རུ་ཀོ, ཀ-ཀཱ་ར་སྶཱ་ཡཾ ད-ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ. ས་ད་ཏྠོ་ཏི ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་ཏྟཱུ་པ་ནི་བ་དྡྷ་ཊྛེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ར་མ་ཏྠ་ཊྛེ་ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠ་ཏྟཱ ས་ཀ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཀ་ཏྠ་ག་རུ་ཀོ, ‘‘ནི་བྦཱ་ན་ག་རུ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཀེ. ཨ་ར་ཛོཏི ནི་ཀྐི་ལེ་སོ. ཝི་ར་ཛོཏི ཝི་ག་ཏ་ཀི་ལེ་སོ. ནི་ར་ཛོཏི ཨ་པ་ནཱི་ཏ་ཀི་ལེ་སོ, ‘‘ཝི་ཏ་ར་ཛོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, སོ་ཡེ་ཝ་ཏྠོ. ར་ཛཱ་པ་ག་ཏོཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི དཱུ་རཱི་བྷཱུ་ཏོ. ར་ཛ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོཏི ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱི་ནོ. ར་ཛ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི མུ་ཏྟོ.
པཱ་སཱ་ཎ་ཀེ ཙེ་ཏི་ཡེཏི པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛེ པཱ་རཱ་ཡ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ. ས་བྦོ་སྶུ་ཀྐ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཏྟཱཏི ས་བྦེ་སཾ ཀི་ལེ་ས་ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཏྟཱ, ནཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་སཱི་ནོ.
ཀི་ཙྩཱ་ཀི་ཙྩནྟི ‘‘ཨི་དཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཨི་དཾ ན ཀ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ མ་ན་སཱ ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ་ན ཨ་ཝ་སྶཾ ཨི་དཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཨི་དཾ ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. པ་ཧཱི་ནནྟི ཝི་སྶ་ཊྛཾ. ཝ་སི་པྤ་ཏྟོཏི པ་གུ་ཎ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟོ.
༧༥. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨཱ ཨུ་ད་ཡོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི, ཏ་སྨཱ་སྶ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཧཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་ནནྟི ཡ་དི་དཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟ་སྶ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་པ་ཧཱ་ནཾ, ཏ་མྤི ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑ་ནྟི པ་བྲཱུ་མི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཡཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཀ་ལྱ་ཏཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ གི་ལཱ་ན་བྷཱ་ཝོ. གི་ལཱ་ནོ ཧི ཨ་ཀ་ལླ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ན་ཡེ་པི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཀ་ལླ་ཀོ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༡༥༡). ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱཏི ཙི་ཏྟ་གེ་ལ་ཉྙ་ས་ངྑཱ་ཏོ་ཝ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ་ཀཱ་རོ. ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱཏི ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐི་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཉྷི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཾ རུ་ཀྑེ ཝ་གྒུ་ལི ཝི་ཡ ཁཱི་ལེ ལ་གྒི་ཏ་ཕཱ་ཎི་ཏ་ཝཱ་ར་ཀོ ཝི་ཡ ཙ ཨོ་ལཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དཾ ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ལཱི་ནཱཏི ཨ་ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཀུ་ཊི་ཏཾ. ཨི་ཏ་རེ དྭེ ཨཱ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སཱ. ཐི་ནནྟི ས་པྤི་པི་ཎྜོ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ གྷ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏཾ. ཐི་ཡ་ནཱཏི ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ. ཐི་ཡི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཐི་ཡི་ཏ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་པྥཱ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཐ་དྡྷ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༡༦༢).
༧༦. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་སཾ་སུ་དྡྷནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏཱི་ཧི སཾ་སུ་དྡྷཾ. དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐ་པུ་རེ་ཛ་ཝནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ ཋ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཝི་པ་སྶི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑཾ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑ་སྶ ཧི མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་དི་བྷེ་དོ དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐོ པུ་རེ་ཛ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐ་པུ་རེ་ཛ་ཝ’’ནྟི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་ནནྟི ཨེ་ཏ་མེ་ཝ ཙ ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་བྷེ་ད་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ར་ཎོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་ན’’ནྟི བྲཱུ་མཱི་ཏི.
ཡཱ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཛྷཱ་ནེ ཨུ་པེ་ཀྑཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ས་མཾ པ་སྶ་ཏི ཨ་པ་ཀྑ་པ་ཏི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པེ་ཀྑ་ནཱཏི ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ. ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ནཱཏི ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཙི་ཏྟ་ས་མ་ཏཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་བྷཱ་ཝོ. ཙི་ཏྟ་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཏཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱུ་ནཱ་ཏི་རི་ཏྟ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྷཱ་ཝོ. མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝོ.
༧༧. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་བྷེ་ད་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཝི་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཀིཾ་སུ སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀིཾ་སུ སཾ་ཡོ་ཛ་ནོཏི ཀིཾ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ. ཝི་ཙཱ་ར་ཎནྟི ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཀི་སྶ་སྶ ཝི་པྤ་ཧཱ་ནེ་ནཱཏི ཀིཾ་ནཱ་མ་ཀ་སྶ ཨ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཝི་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན.
༧༨. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ན་ནྡི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་ཏ་ཀྐ་སྶཱཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ཀོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་སྶ.
༧༩. ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ མ་གྒཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཀ་ཐཾ ས་ཏ་སྶཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ.
༨༠. ཨ་ཐ་སྶ མ་གྒཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ས་ཏ་སྶཱཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཏ་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ད་མྤི སུ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ དེ་སེ་སི, དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ པུ་བྦ་ས་དི་སོ་ཝ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཛྫོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཙཱུ་ལ༹་ནི་དྡེ་ས-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨུ་ད་ཡ་མཱ་ཎ་ཝ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.