༡༡. ཛ་ཏུ་ཀ་ཎྞི་མཱ་ཎ་ཝ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༥. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ ཛ་ཏུ་ཀ་ཎྞི་སུ་ཏྟེ – སུ་ཏྭཱ་ན་ཧཾ ཝཱི་ར ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ་མིནྟི ཨ་ཧཾ ‘‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༡; དཱི. ནི. ༡.༡༥༧, ༢༥༥, ༣༠༡; ཨ. ནི. ༦.༡༠; སཾ. ནི. ༥.༩༩༧) ན་ཡེ་ན ཝཱི་ར ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་མ་ན་ཏོ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ་མིཾ བུ་དྡྷཾ སུ་ཏྭཱ. ཨ་ཀཱ་མ་མཱ་ག་མནྟི ནི་ཀྐཱ་མཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷི. ས་ཧ་ཛ་ནེ་ཏྟཱཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ. ཡ་ཐཱ་ཏ་ཙྪནྟི ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐཾ. བྲཱུ་ཧི མེཏི པུ་ན ཡཱ་ཙ་ནྟོ བྷ་ཎ་ཏི. ཡཱ་ཙ་ནྟོ ཧི ས་ཧ་སྶ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི བྷ་ཎེ་ཡྻ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ.

ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོཏི ཨི་མེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ་ཝ. ཝི་ཛྫཱ་ཧི པ་ན ཙ་ར་ཎེ་ན ཙ ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ. ཏ་ཏྠ ཝི་ཛྫཱཏི ཏི་སྶོ་པི ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཊྛ་པི ཝི་ཛྫཱ. ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༡.༣༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཊྛ ཨ་མྦ་ཊྛ་སུ་ཏྟེ (དཱི. ནི. ༡.༢༥༤ ཨཱ་ད་ཡོ). ཏ་ཏྠ ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན མ་ནོ་མ་ཡི་དྡྷི་ཡཱ ཙ ས་ཧ ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ཝི་ཛྫཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཙ་ར་ཎནྟི སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གོ ས་ཏྟ ས་དྡྷ་མྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མེ པ་ནྣ་ར་ས དྷ་མྨཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་མེ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ནྣ་ར་ས དྷ་མྨཱ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ཙ་ར་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་མ་ཏཾ དི་སཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙ་ར་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༢༤) ས་བྦཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཱ་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ཨི་མི་ནཱ ཙ ཙ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝི་ཛྫཱ་ས་མྤ་དཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ, ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཱ མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀ་ཏཾ. སོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ ཉ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ཏྠཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ. ཏེ་ན་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ནོ དུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ཝི་པ་ནྣཱ་ན་ཉྷི སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡).

སོ་བྷ་ན་ག་མ་ན་ཏྟཱ སུ་ནྡ་རཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ས་མྨཱ ག་ཏ་ཏྟཱ ས་མྨཱ ཙ ག་ད་ཏྟཱ སུ་ག་ཏོ. ག་མ་ན་མྤི ཧི ག་ཏ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཉྩ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སོ་བྷ་ནཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་མ་ན་ཝ་ཛྫཾ. ཀིཾ པ་ན ཏ་ནྟི? ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. ཏེ་ན ཧེ་ས ག་མ་ནེ་ན ཁེ་མཾ དི་སཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཏོ་ཏི སོ་བྷ་ན་ག་མ་ན་ཏྟཱ སུ་ག་ཏོ. སུ་ནྡ་ར་ཉྩེ་ས ཋཱ་ནཾ ག་ཏོ ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི སུ་ནྡ་རཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏ་ཏྟཱ་པི སུ་ག་ཏོ. ས་མྨཱ ཙ ག་ཏོ ཏེ་ན ཏེ་ན མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནེ ཀི་ལེ་སེ པུ་ན ཨ་པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –

‘‘སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན ཡེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཏེ ཀི་ལེ་སེ ན པུ་ནེ་ཏི ན པ་ཙྩེ་ཏི ན པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སུ་ག་ཏོ…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཡེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཏེ ཀི་ལེ་སེ ན པུ་ནེ་ཏི ན པ་ཙྩེ་ཏི ན པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སུ་ག་ཏོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༣༨; ཙཱུ་ལ༹་ནི. མེ་ཏྟ་གཱུ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༢༧).

ས་མྨཱ ཝཱ ག་ཏོ དཱི་པ་ངྐ་ར་པཱ་ད་མཱུ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཡཱ་ཝ བོ་དྷི་མ་ཎྜཱ ཏཱ་ཝ ས་མ་ཏིཾ་ས་པཱ་ར་མཱི་པཱུ་རི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟོ ས་སྶ་ཏཾ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐ་ནྟི ཨི་མེ ཙ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ ག་ཏོ་ཏི ས་མྨཱ ག་ཏ་ཏྟཱ་པི སུ་ག་ཏོ. ས་མྨཱ ཙེ་ས ག་ད་ཏི ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ ག་ད་ཏྟཱ་པི སུ་ག་ཏོ.

ཏ་ཏྲི་དཾ སཱ་དྷ་ཀ་སུ་ཏྟཾ –

‘‘ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, སཱ ཙ པ་རེ་སཾ ཨ་པྤི་ཡཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ, ན ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཡ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, སཱ ཙ པ་རེ་སཾ ཨ་པྤི་ཡཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ, ཏ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ན བྷཱ་ས་ཏི. ཡ་ཉྩ ཁོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, སཱ ཙ པ་རེ་སཾ ཨ་པྤི་ཡཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ, ཏ་ཏྲ ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཏ་སྶཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ. ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. སཱ ཙ པ་རེ་སཾ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ, ན ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཡ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, སཱ ཙ པ་རེ་སཾ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ, ཏ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ན བྷཱ་ས་ཏི. ཡ་ཉྩ ཁོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, སཱ ཙ པ་རེ་སཾ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ, ཏ་ཏྲ ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཏ་སྶཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡཱ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༨༦).

ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ག་ད་ཏྟཱ་པི སུ་ག་ཏོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ས་བྦ་ཐཱ ཝི་དི་ཏ་ལོ་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ. སོ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མུ་ད་ཡ་ཏོ ནི་རོ་དྷ་ཏོ ནི་རོ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏོ་ཏི ས་བྦ་ཐཱ ལོ་ཀཾ ཨ་ཝེ་དི ཨ་ཉྙཱ་སི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཡ་ཏྠ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཛཱ་ཡ་ཏི ན ཛཱི་ཡ་ཏི ན མཱི་ཡ་ཏི ན ཙ་ཝ་ཏི ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ནཱ་ཧཾ ཏཾ ག་མ་ནེ་ན ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ ཉཱ་ཏེ་ཡྻཾ ད་ཊྛེ་ཡྻཾ པ་ཏྟེ་ཡྻ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ན ཙཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་ཏྭཱ་ཝ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་པི ཙཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ བྱཱ་མ་མ་ཏྟེ ཀ་ལེ༹་ཝ་རེ ས་ས་ཉྙི་མྷི ས་མ་ན་ཀེ ལོ་ཀ་ཉྩ པ་ཉྙ་པེ་མི ལོ་ཀ་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཾ (སཾ. ནི. ༡.༡༠༧; ཨ. ནི. ༤.༤༥).

‘‘ག་མ་ནེ་ན ན པ་ཏྟ་བྦོ, ལོ་ཀ་སྶ་ནྟོ ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ;

ན ཙ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ནྟཾ, དུ་ཀྑཱ ཨ་ཏྠི པ་མོ་ཙ་ནཾ.

‘‘ཏ་སྨཱ ཧ་ཝེ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ སུ་མེ་དྷོ, ལོ་ཀ་ནྟ་གཱུ ཝུ་སི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ;

ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ ས་མི་ཏཱ་ཝི ཉ་ཏྭཱ, ནཱ་སཱི་ས་ཏཱི ལོ་ཀ་མི་མཾ པ་ར་ཉྩཱ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༠༧; ཨ. ནི. ༤.༤༥);

ཨ་པི ཙ – ཏ་ཡོ ལོ་ཀཱ ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀོ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཀོ ལོ་ཀོ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༢) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༤༢༡; མ. ནི. ༡.༢༦༩; སཾ. ནི. ༤.༤༡༦; ཝི་བྷ. ༩༣༧) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ.

‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི, དི་སཱ བྷ་ནྟི ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཱ;

ཏཱ་ཝ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ལོ་ཀོ, ཨེ་ཏྠ ཏེ ཝ་ཏྟ་ཏཱི ཝ་སོ’’ཏི. (མ. ནི. ༡.༥༠༣) –

ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ. ཏ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦ་ཐཱ ཨ་ཝེ་དི. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ‘‘ཨེ་ཀོ ལོ་ཀོ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ. དྭེ ལོ་ཀཱ ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ. ཏ་ཡོ ལོ་ཀཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ལོ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ. པ་ཉྩ ལོ་ཀཱ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཚ ལོ་ཀཱ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ས་ཏྟ ལོ་ཀཱ ས་ཏྟ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ. ཨ་ཊྛ ལོ་ཀཱ ཨ་ཊྛ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ. ན་ཝ ལོ་ཀཱ ན་ཝ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱ. ད་ས ལོ་ཀཱ ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. དྭཱ་ད་ས ལོ་ཀཱ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ལོ་ཀཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༢) ཨ་ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀོ་པི ས་བྦ་ཐཱ ཝི་དི་ཏོ.

ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ས ས་བྦེ་ས་མྤི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནུ་ས་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙ་རི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑེ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑེ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ མུ་དི་ནྡྲི་ཡེ, སྭཱ་ཀཱ་རེ དྭཱ་ཀཱ་རེ, སུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ དུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ, བྷ་བྦེ ཨ་བྷ་བྦེ ས་ཏྟེ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ་སྶ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ་པི ས་བྦ་ཐཱ ཝི་དི་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཙ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ་པི. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ཨེ་ཀཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ ཙ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཙ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ དྭཱ་ད་ས ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཏིཾ་ས ས་ཏཱ་ནི ཙ པ་ཉྙཱ་ས་ཉྩ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོ –

ས་བྦཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཚ་ཏྟིཾ་ས པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ;

ད་ས ཙེ་ཝ ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཌྜྷུ་ཌྜྷཱ་ནི ས་ཏཱ་ནི ཙ.

ཏ་ཏྠ –

དུ་ཝེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ན་ཧུ་ཏཱ་ནི ཙ;

ཨེ་ཏྟ་ཀཾ བ་ཧ་ལ་ཏྟེ་ན, ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡཾ ཝ་སུ་ནྡྷ་རཱ.

ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ར་ཀཾ –

ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཊྛེ་ཝ ན་ཧུ་ཏཱ་ནི ཙ;

ཨེ་ཏྟ་ཀཾ བ་ཧ་ལ་ཏྟེ་ན, ཛ་ལཾ ཝཱ་ཏེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ.

ཏ་སྶཱ་པི ས་ནྡྷཱ་ར་ཀོ –

ན་ཝ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, མཱ་ལུ་ཏོ ན་བྷ་མུ་གྒ་ཏོ;

ས་ཊྛི ཙེ་ཝ ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨེ་སཱ ལོ་ཀ་སྶ ས་ཎྛི་ཏི.

ཨེ་ཝཾ ས་ཎྛི་ཏེ ཙེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ –

ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ལ༹ྷོ མ་ཧ་ཎྞ་ཝེ;

ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ, སི་ནེ་རུ པ་བྦ་ཏུ་ཏྟ་མོ.

ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷུ་པ་ཌྜྷེ་ན, པ་མཱ་ཎེ་ན ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ;

ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ལ༹ྷུ་གྒ་ཏཱ དི་བྦཱ, ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་ཙི་ཏྟི་ཏཱ.

ཡུ་ག་ནྡྷ་རོ ཨཱི་ས་དྷ་རོ, ཀ་ར་ཝཱི་ཀོ སུ་ད་སྶ་ནོ;

ནེ་མི་ནྡྷ་རོ ཝི་ན་ཏ་ཀོ, ཨ་སྶ་ཀ་ཎྞོ གི་རི བྲ་ཧཱ.

ཨེ་ཏེ ས་ཏྟ མ་ཧཱ་སེ་ལཱ, སི་ནེ་རུ་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ;

མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ན་མཱ་ཝཱ་སཱ, དེ་ཝ་ཡ་ཀྑ་ནི་སེ་ཝི་ཏཱ.

ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ཏཱ་ནུ་ཙྩོ, ཧི་མ་ཝཱ པ་ཉྩ པ་བྦ་ཏོ;

ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཏཱི་ཎི ཨཱ་ཡ་ཏ་ཝི་ཏྠ་ཏོ.

ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶེ་ཧི, ཀཱུ་ཊེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ;

ཏི་པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ནྡྷ-པ་རི་ཀྑེ་པཱ ན་ག་ཝ྄ཧ་ཡཱ.

པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ནྡྷ-སཱ་ཁཱ་ཡཱ་མཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ;

ས་ཏ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ཏྠི་ཎྞཱ, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ ཨུ་གྒ་ཏཱ;

ཛ་མྦཱུ ཡ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཛ་མྦུ་དཱི་པོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༣༧; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༥༨༤);

ཡ་ཉྩེ་ཏཾ ཛ་མྦུ་ཡཱ པ་མཱ་ཎཾ, ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་པཱ་ཊ་ལི་ཡཱ, ག་རུ་ལཱ༹་ནཾ སི་མྦ་ལི་རུ་ཀྑ་སྶ, ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ནེ ཀ་ད་མྦ་སྶ, ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རཱུ་སུ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑ་སྶ, པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧེ སི་རཱི་ས་སྶ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་སྶཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –

‘‘པཱ་ཊ་ལཱི སི་མྦ་ལཱི ཛ་མྦཱུ, དེ་ཝཱ་ནཾ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀོ;

ཀ་ད་མྦོ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑོ ཙ, སི་རཱི་སེ་ན བྷ་ཝ་ཏི ས་ཏྟ་མཾ.

‘‘དྭེ ཨ་སཱི་ཏི ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ལ༹ྷོ མ་ཧ་ཎྞ་ཝེ;

ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སི་ལུ་ཙྩ་ཡོ;

པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏཾ ས་བྦཾ, ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་མ་ཡཾ ཋི་ཏོ’’ཏི. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༣༧; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༥༨༤);

ཏ་ཏྠ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ, སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་སུ་ར་བྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡོ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ ཙ. ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཏ་ཐཱ པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧོ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ ཨ་ཊྛ་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ནོ. ཨེ་ཀ་མེ་ཀོ ཙེ་ཏྠ མ་ཧཱ་དཱི་པོ པ་ཉྩ་ས་ཏ་པ་ཉྩ་ས་ཏ་པ་རི་ཏྟ་དཱི་པ་པ་རི་ཝཱ་རོ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཨེ་ཀཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨེ་ཀཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ. ཏ་ད་ནྟ་རེ་སུ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནི་ར་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ནྟཱ་ནི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནི ཨ་ན་ནྟཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ན་ནྟེ་ན བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་དི ཨ་ཉྙཱ་སི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ་པི ས་བྦ་ཐཱ ཝི་དི་ཏོ. ཨེ་ཝ་མྤི ས་བྦ་ཐཱ ཝི་དི་ཏ་ལོ་ཀ་ཏྟཱ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ.

ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན གུ་ཎེ་ཧི ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་ར་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རོ་ཏི ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས སཱི་ལ་གུ་ཎེ་ན་པི ས་བྦཾ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི ས་མཱ་དྷི…པེ… པ་ཉྙཱ… ཝི་མུ་ཏྟི… ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་གུ་ཎེ་ན་པི. སཱི་ལ་གུ་ཎེ་ན་པི ཨ་ས་མོ ཨ་ས་མ་ས་མོ ཨ་པྤ་ཊི་མོ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་གུ་ཎེ་ན་པི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་ཏ་ར’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༡༧༣; ཨ. ནི. ༤.༢༡) ཝི་ཏྠཱ་རོ.

ཨེ་ཝཾ ཨ་གྒ་པ་སཱ་ད་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནི (ཨ. ནི. ༤.༣༤; ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༠) ‘‘ན མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ (མ. ནི. ༡.༢༨༥; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡; ཀ་ཐཱ. ༤༠༥; མི. པ. ༤.༥.༡༡) གཱ་ཐཱ་ཡོ ཙ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ.

པུ་རི་ས་ད་མྨེ སཱ་རེ་ཏཱི་ཏི པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི, ད་མེ་ཏི ཝི་ནེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་རི་ས་ད་མྨཱཏི ཨ་ད་ནྟཱ ད་མེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་པུ་རི་སཱ་པི མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སཱ་པི ཨ་མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སཱ་པི. ཏ་ཐཱ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་པུ་རི་སཱ་པི ཨ་པ་ལཱ་ལོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཙཱུ་ལོ༹་ད་རོ མ་ཧོ་ད་རོ ཨ་གྒི་སི་ཁོ དྷཱུ་མ་སི་ཁོ ཨ་ར་ཝཱ་ལོ༹ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ དྷ་ན་པཱ་ལ་ཀོ ཧ་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ ད་མི་ཏཱ ནི་བྦི་སཱ ཀ་ཏཱ, ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ. མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སཱ་པི ས་ཙྩ་ཀ་ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟ་ཨ་མྦ་ཊྛ་མཱ་ཎ་ཝ་པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏི་སོ་ཎ་ད་ནྟ་ཀཱུ་ཊ་ད་ནྟཱ་ད་ཡོ. ཨ་མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སཱ་པི ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་སཱུ་ཙི་ལོ་མ་ཁ་ར་ལོ་མ་ཡ་ཀྑ་ས་ཀྐ་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ད་ཡོ ད་མི་ཏཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་ཙི་ཏྲེ་ཧི ཝི་ན་ཡ་ནཱུ་པཱ་ཡེ་ཧི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ ཀེ་སི པུ་རི་ས་ད་མྨེ ས་ཎྷེ་ན་པི ཝི་ནེ་མི, ཕ་རུ་སེ་ན་པི ཝི་ནེ་མི, ས་ཎྷ་ཕ་རུ་སེ་ན་པི ཝི་ནེ་མཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༡༡༡) ཨི་ད་ཉྩེ་ཏྠ སུ་ཏྟཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི ཙ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་གྒ་པ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ད་ནྟེ་པི ད་མེ་ཏི་ཡེ་ཝ.

ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐཱིཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝི་དཾ ཨ་ཏྠ་པ་དཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཏ་ཐཱ པུ་རི་ས་ད་མྨེ སཱ་རེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ནེ་ཝ ནི་སི་ནྣཱ ཨ་ཊྛ དི་སཱ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནཱ དྷཱ་ཝ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཧ་ཏྠི་ད་མ་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧ་ཏྠི ད་མྨོ སཱ་རི་ཏོ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ དི་སཾ དྷཱ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཨི་ད་ཉྩེ་ཏྠ སུ་ཏྟཾ (མ. ནི. ༣.༣༡༢) ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.

ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ས་བྦ་པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཝི་ར་ཏོ. པ་ཧཱུཏི པ་བྷཱུ. ཝི་ས་ཝཱིཏི པ་ར་ས་ནྟཱ་ནེ ཝཱི་རི་ཡུ་པྤཱ་ད་ཀོ. ཨ་ལ་མ་ཏྟོཏི ས་མ་ཏྠ་ཙི་ཏྟོ.

ཝི་ར་ཏོཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཝི་ར་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀོ. ས་བྦ་པཱ་པ་ཀེ་ཧི ནི་ར་ཡ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཏི་ཙྩཱཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏཱ་ཡ ནི་ར་ཡ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཏི་ཙྩ ཋི་ཏོ. ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ་སོཏི ཝཱི་རི་ཡ་ནི་ཀེ་ཏོ. སོ ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱཏི སོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ‘‘ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. པ་དྷཱ་ན་ཝཱ ཝཱི་རོ ཏཱ་དཱིཏི ཨི་མཱ་ནི པ་ན་སྶ ཐུ་ཏི་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. སོ ཧི པ་དྷཱ་ན་ཝཱ མ་གྒ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་དྷཱ་ནེ་ན, ཝཱི་རོ ཀི་ལེ་སཱ་རི་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ, ཏཱ་དི ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏེ ཏ་ཐ་ཏྟཱཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ‘‘ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ’’ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.

ཏེ ཀཱ་མ་ཀཱ་མི་ནོཏི ཨེ་ཏེ རཱུ་པཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ ཨི་ཙྪ་ནྟཱ. རཱ་ག་རཱ་གི་ནོཏི རཱ་གེ་ན ར་ཉྫི་ཏཱ. ས་ཉྙཱ་ས་ཉྙི་ནོཏི རཱ་ག་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཉྙི་ནོ. ན ཀཱ་མེ ཀཱ་མེ་ཏཱིཏི རཱུ་པཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ ན པ་ཏྠེ་ཏི. ཨ་ཀཱ་མོཏི ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ནི་ཀྐཱ་མོཏི ནི་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་མོ.

ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎནྟི ཏི་ཡ་དྡྷ་ག་ཏཾ ས་བྦ་ནེ་ཡྻ་པ་ཐཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ཉྙཱུ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནེ་ཏྟ་ཉྩ ཝཱ་ས་ནཱ་ཡ ས་ཧ ཀི་ལེ་སེ པ་རཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཛི་ན་བྷཱ་ཝོ ཙ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨ་པུ་རེ ཨ་པ་ཙྪཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣོ པུ་བྦ་ནྟ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ པ་ནྣོ་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣོ.

༦༦. ཏེ་ཛཱི ཏེ་ཛ་སཱཏི ཏེ་ཛེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏེ་ཛ་སཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ. ཡ་མ་ཧཾ ཝི་ཛ་ཉྙཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་ཡ ཨི་དྷ ཝི་པྤ་ཧཱ་ནནྟི ཡཾ ཨ་ཧཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ.

ཛ་ག་ཏཱིཏི པ་ཐ་ཝཱི. ས་བྦཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏནྟི ས་ཀ་ལཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཏྠ་ཊཾ. ཏ་མ་ག་ཏནྟི ཏ་མ་མེ་ཝ ཏ་མ་ག་ཏཾ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཡ་ཐཱ གཱུ་ཐ་ག་ཏཾ མུ་ཏྟ་ག་ཏ་ནྟི. ཨ་བྷི་ཝི་ཧ་ཙྩཱཏི ནཱ་སེ་ཏྭཱ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཀཾ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ. ཨཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶ་ཡི་ཏྭཱཏི སཱུ་རི་ཡཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶ་ཡི་ཏྭཱ. ཨཱ་ཀཱ་སེཏི ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སེ. ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེཏི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ཏྠ་ཏུ་ཙྪོ་ཀཱ་སེ. ག་ག་ན་པ་ཐེཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ག་མ་ན་མ་གྒེ ག་ཙྪ་ཏི. ས་བྦཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡནྟི ས་ཀ་ལཾ ཀ་མྨཾ ས་མུ་ད་ཡཾ ཨུ་པྤཱ་དཾ, ཏ་ཎྷ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀི་ལེ་ས་ཏ་མཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱཏི ཀི་ལེ་ས་ཏ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ནཱ་སེ་ཏྭཱ. ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀཾ པ་ཉྙཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶ་ཡི་ཏྭཱ. ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱཏི རཱུ་པཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ ཉཱ་ཏ་ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨུ་པ་ཏཱ་པ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ.

༦༧. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ནེ་ཀྑ་མྨཾ ད་ཊྛུ ཁེ་མ་ཏོཏི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཾ ‘‘ཁེ་མ’’ནྟི དི་སྭཱ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཾ. ནི་ར་ཏྟཾ ཝཱཏི ནི་ར་སྶི་ཏ་བྦཾ ཝཱ, མུ་ཉྩི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མཱ ཏེ ཝི་ཛྫི་ཏྠཱཏི མཱ ཏེ ཨ་ཧོ་སི. ཀི་ཉྩ་ནནྟི རཱ་གཱ་དི་ཀི་ཉྩ་ནཾ, ཏ་མྤི ཏེ མཱ ཝི་ཛྫི་ཏྠ.

མུ་ཉྩི་ཏ་བྦནྟི མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ན པུ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦནྟི ཙ་ཛི་ཏ་བྦཾ. ཝི་ནོ་དེ་ཏ་བྦནྟི ཁི་པི་ཏ་བྦཾ. བྱ་ནྟཱི་ཀཱ་ཏ་བྦནྟི ཝི་ག་ཏ་ནྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏ་བྦནྟི ཨ་ནུ ཨ་ནུ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏ་བྦཾ.

༦༨-༩. པུ་བྦེཏི ཨ་ཏཱི་ཏེ ས་ངྑཱ་རེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་སཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱཏི བྷ་ག་ཝཱ ཛ་ཏུ་ཀ་ཎྞིཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.

ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ད་མྤི སུ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ དེ་སེ་སི, དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ པུ་བྦ་ས་དི་སོ ཨེ་ཝ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.

ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཛྫོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཙཱུ་ལ༹་ནི་དྡེ་ས-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

ཛ་ཏུ་ཀ་ཎྞི་མཱ་ཎ་ཝ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.