ཡེ པུ་གྒ་ལཱ་ཏི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦. ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་དྷ་མྨ་གུ་ཎེ་ནཱ་པི ས་ཙྩཾ ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་ངྒྷ་གུ་ཎེ་ནཱ་པི ཝ་ཏྟུ་མཱ་ར་དྡྷོ ‘‘ཡེ པུ་གྒ་ལཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡེ་སོ. པུ་གྒ་ལཱཏི ས་ཏྟཱ. ཨ་ཊྛཱཏི ཏེ་སཾ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཏེ ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཕ་ལེ ཋི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཊྛ ཧོ་ནྟི. ས་ཏཾ པ་ས་ཏྠཱཏི ས་པྤུ་རི་སེ་ཧི བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི པ་ས་ཏྠཱ. ཀ་སྨཱ? ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡོ་གཱ. ཏེ་ས་ཉྷི ཙ་མྤ་ཀ་ཝ་ཀུ་ལ་ཀུ་སུ་མཱ་དཱི་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་ཨཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ, ཏེ་ན ཏེ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷཱ་དི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནི ཝི་ཡ པུ་པྥཱ་ནི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་ཏཾ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ པ་སཾ་ས་ནཱི་ཡཱ ཙ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡེ པུ་གྒ་ལཱ ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ པ་ས་ཏྠཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཝཱ ཡེཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡེ་སོ. པུ་གྒ་ལཱཏི ས་ཏྟཱ. ཨ་ཊྛ་ས་ཏནྟི ཏེ་སཾ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཏེ ཧི ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ་ཏི ཏ་ཡོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ. ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཕ་ལཱ ཏ་ཡོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ. ཏེ ས་བྦེ་པི ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ, ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཧེ་སུ པ་ཉྩ. ཏ་ཐཱ ཨ་ཏ་པྤ་སུ་ད་སྶ་སུ་ད་སྶཱི་སུ. ཨ་ཀ་ནི་ཊྛེ་སུ པ་ན ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་ཝ་ཛྫཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ. སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀོ་ཏི དྭེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒ་ཊྛཱ་ཏི ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་ས. ཏེ ས་བྦེ་པི ས་དྡྷཱ་དྷུ་ར་པ་ཉྙཱ་དྷུ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དི་གུ་ཎཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཧོ་ནྟི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཙ་ཏྟཱ་རི ཨེ་ཏཱ་ནི ཡུ་གཱ་ནི ཧོ་ནྟཱིཏི ཏེ ས་བྦེ་པི ཨ་ཊྛ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཝཱ་ཏི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡི་ཊྛ་པུ་གྒ་ལཱ ས་ངྑེ་པ་ཝ་སེ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛོ ཕ་ལ་ཊྛོ་ཏི ཨེ་ཀཾ ཡུ་གཾ, ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཊྛོ ཕ་ལ་ཊྛོ་ཏི ཨེ་ཀཾ ཡུ་ག་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི ཡུ་གཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏེཏི པུ་བྦེ ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ནཾ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ནི་དྡེ་སོ. ཡེ པུ་གྒ་ལཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ ཝཱ, ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཝཱ, ས་ངྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཡུ་གཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ས་བྦེ་པི ཏེ ད་ཀྑི་ཎཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱི་ཏི ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ. ད་ཀྑི་ཎཱ ནཱ་མ ཀ་མྨ་ཉྩ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ས མེ ཨི་དཾ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཀཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ དི་ཡྻ་མཱ་ནོ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ, ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི ནཱ་མ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ པུ་གྒ་ལཱ, ཨི་མེ ཙ ཏཱ་དི་སཱ, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ནྟི ‘‘ཏེ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི.
སུ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱཏི བྷ་ག་ཝཱ སོ་བྷ་ནེ་ན ག་མ་ནེ་ན ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ, སོ་བྷ་ན་ཉྩ ཋཱ་ནཾ ག་ཏ་ཏྟཱ, སུ་ཊྛུ ཙ ག་ཏ་ཏྟཱ, སུ་ཊྛུ ཨེ་ཝ ཙ ག་ད་ཏྟཱ སུ་ག་ཏོ, ཏ་སྶ སུ་ག་ཏ་སྶ. ས་བྦེ་པི ཏེ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི སཱ་ཝ་ཀཱ. ཀཱ་མ་ཉྩ ཨ་ཉྙེ་པི སུ་ཎ་ནྟི, ན པ་ན སུ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨི་མེ པ་ན སུ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི པ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘སཱ་ཝ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་སུ དི་ནྣཱ་ནི མ་ཧ་པྥ་ལཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏེ་སུ སུ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཨ་པྤ་ཀཱ་ནི་པི དཱ་ནཱ་ནི དི་ནྣཱ་ནི པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཏོ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝི་སུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་རེ་པི ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷཱ ཝཱ ག་ཎཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་ས་ཡུ་གཱ་ནི ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཱ, ཨེ་ས བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ…པེ… ཨ་གྒོ ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༣༤; ༥.༣༢; ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༠).
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦེ་ས་མྤི མ་གྒ་ཊྛ་ཕ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ན་སྶ གུ་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ གུ་ཎཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཡུ་ཉྫ་ཏི ‘‘ཨི་ད་མྤི ས་ངྒྷེ’’ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མི་སྶཱ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་ཎཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ཨ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི.