༤. ཨ་གྒི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༣. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་གྒི, རཱ་གོ ཨེ་ཝ ཨ་གྒི རཱ་ག་གྒི. རཱ་གོ ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་ཏྟེ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ཏི ཛྷཱ་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་གྒཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི དྭཱི་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨ་གྒི ཡ་དེ་ཝ ཨི་ནྡྷ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ནི་ད་ཧ་ཏི, མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་མེ་པི རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཡ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ ས་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏཾ ནི་ད་ཧ་ནྟི, མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཙ ཧོ་ནྟི དུ་ནྣི་བྦཱ་པ་ཡཱ. ཏེ་སུ རཱ་ག་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན ས་ནྟ་ཏྟ་ཧ་ད་ཡཱ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ལཱ་བྷ་དུ་ཀྑེ་ན མ་ར་ཎ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ རཱ་ག་སྶ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཏཱ. དོ་ས་སྶ པ་ན ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་ཏོ མ་ནོ་པ་དོ་སི་ཀཱ དེ་ཝཱ, མོ་ཧ་སྶ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཏཱ་ཡ ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སི་ཀཱ དེ་ཝཱ ཙ ནི་ད་སྶ་ནཾ. མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཧི ཏེ་སཾ ས་ཏི་ས་མྨོ་སོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཁི་ཌྜཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝེ་ལཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ནྟཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀོ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་བྷཱ་ཝོ. ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ པ་ན ནི་ར་ཡཱ་དཱི་སུ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན གྷོ་ར་ཏ་རོ དུ་ར་དྷི་ཝཱ་སོ ཙ. ཨ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠོ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ.
གཱ་ཐཱ་སུ ཀཱ་མེ་སུ མུ་ཙྪི་ཏེཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན མུ་ཙྪཾ བཱ་ལྱཾ པ་མཱ་དཾ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་པ་ནྣེ. བྱཱ་པ་ནྣེཏི བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟེ ད་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ན་རེ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོཏི ཨི་དཾ དོ་ས་གྒི་སྶ. ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཀོ་ཝི་དེཏི ཡེ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ར་ཧི་ཏཱ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཏེ ས་མྨོ་ཧེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་སེ་སེ་ན ས་མྨཱུ་ལ༹ྷཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏེ ཨ་གྒཱི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱཏི ‘‘ཨེ་ཏེ རཱ་ག་གྒི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨི་དྷ ཙེ་ཝ ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱ. ས་ཀྐཱ་ཡཱ་བྷི་ར་ཏཱཏི ས་ཀྐཱ་ཡེ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀེ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་མཱ་ན་ན་ནྡ་ནཱ་བྷི་ར་ཏཱ. ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ནྟཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ནྟི ཨཱ་ཙི་ན་ནྟི. ནི་ར་ཡནྟི ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡཾ, སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ ཨུ་སྶ་ད་ནི་ར་ཡ་ནྟི ས་བྦ་མྤི ནི་ར་ཡཾ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཉྩ ཡོ་ནི་ཡོཏི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡོ ཙ. ཨ་སུ་རནྟི ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡཾ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་ཉྩ ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ རཱ་ག་གྒི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨི་དྷ ཙེ་ཝ ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་མུ་ཁེ་ན ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ནེ་སཾ ནི་བྦཱ་པ་ནེ་ན ཝི་ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡེ ཙ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡུ་ཏྟཱཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ཀ་ཏྠ? ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ. ཏེ་ན ཨ་ཉྙ་སཱ་ས་ནེ རཱ་ག་གྒི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ནི་བྦཱ་པ་ནཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཏེ་སཾ ནི་བྦཱ་པ་ན་ཝི་དྷིཾ ཨ་སུ་བྷ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ངྑེ་པེ་ནེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ –
‘‘ཏེ ནི་བྦཱ་པེ་ནྟི རཱ་ག་གྒིཾ, ནི་ཙྩཾ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙི་ནོ;
དོ་ས་གྒིཾ པ་ན མེ་ཏྟཱ་ཡ, ནི་བྦཱ་པེ་ནྟི ན་རུ་ཏྟ་མཱ;
མོ་ཧ་གྒིཾ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ, ཡཱ་ཡཾ ནི་བྦེ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི. –
ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙི་ནོཏི དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ན ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙི་ནོ. མེ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ‘‘སོ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༦༤, ༦༦) ཝུ་ཏྟཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་སུ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྩ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན རཱ་ག་གྒི་དོ་ས་གྒཱི་ནཾ ནི་བྦཱ་པ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཡཱ་ཡཾ ནི་བྦེ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི. སཱ ཧི ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ནྡྷཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི ག་ཙྪ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦེ་དྷ་གཱ་མི་ནཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་སེ་སཾ པ་རི་ནི་བྦ་ནྟཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨ་སེ་སཾ རཱ་ག་གྒི་ཨཱ་དིཾ ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཋི་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་པ་ཀཱ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན ས་བྦ་སོ ཀོ་ས་ཛྫ་སྶ སུ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ཀི་ལཱ་སུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ་མ་ཏ་ནྡི་ཏཱ ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ནི་རོ་དྷེ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་སེ་སཾ པ་རི་ནི་བྦ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཙ ཨ་སེ་སཾ ནི་སྶེ་སཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཙྩ་གུཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མཾ་སུ.
ཨེ་ཝཾ ཡེ རཱ་ག་གྒི་ཨཱ་དི་ཀེ ནི་བྦཱ་པེ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ནི་བྦུ་ཏིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་གུ་ཎེ་ཧི ཐོ་མེ་ནྟོ ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་དྡ་སཱཏི ཨ་རི་ཡེ་ཧི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི པ་སྶི་ཏ་བྦཾ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝཱ ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨ་རི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཝཱ དི་ཊྛ་ཝ་ནྟོ་ཏི ཨ་རི་ཡ་དྡ་སཱ. ཝེ་ད་སྶ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ, ཏེ་ན ཝཱ ཝེ་དེ་ན སཾ་སཱ་ར་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ག་ཏཱ་ཏི ཝེ་ད་གུ་ནོ. ས་མྨ་ད་ཉྙཱ་ཡཱཏི ས་མྨ་དེ་ཝ ས་བྦཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ཀུ་ས་ལཱ་དིཾ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.