༡༢. དི་ཊྛི་ག་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩. དྭཱ་ད་ས་མེ དྭཱི་ཧི དི་ཊྛི་ག་ཏེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ དི་ཊྛི་ཡོ་ཝ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ‘‘གཱུ་ཐ་ག་ཏཾ མུ་ཏྟ་ག་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༩.༡༡) ཝི་ཡ. ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་ར་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཝཱ དི་ཊྛཱི་ནཾ ག་ཏ་མ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི, ཏེ་ཧི དི་ཊྛི་ག་ཏེ་ཧི. པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཱཏི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ པ་ལི་བུ་དྡྷཱ ཝཱ. པ་ལི་བོ་དྷ་ཏྠོ ཝཱ་པི ཧི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་ས་དྡོ ‘‘ཙོ་རཱ མ་གྒེ པ་རི་ཡུ་ཊྛིཾ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༠) ཝི་ཡ. དེ་ཝཱཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ. ཏེ ཧི དི་བྦ་ནྟི ཨུ་ལཱ༹་ར་ཏ་མེ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཙ ཀཱི་ལ༹་ནྟི, ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏ་མ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཙ དེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. མ་ན་སྶ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི. ཨོ་ལཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཀེཏི ‘‘ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙཱ’’ཏི བྷ་ཝེ་སུ ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན ས་སྶ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ དེ་ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ ཙ ཨ་ཝ་ལཱི་ཡ་ནྟི ཨ་ལླཱི་ཡ་ནྟི ས་ངྐོ་ཙཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ན ཏ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ནྟི. ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟཱིཏི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་མྤི ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཡྭཱ་ཡཾ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ, ཏཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ན་ཡ་སྶ་པི ག་ཧ་ཎེ་ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ དྷཱ་ཝ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ན ཧོ་ཏི པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཨུ་ཙྪེ་དེ ཝཱ བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི. ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ ཙ པ་སྶ་ནྟཱིཏི ཙ་ས་དྡོ བྱ་ཏི་རེ་ཀེ. པུ་བྦ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀེ་ན པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ པ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཏེ་ནེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ས་སྶ་ཏཾ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཉྩ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ ཧི ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་མ་ཏྟ་མི་དཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྨཱ ན ས་སྶ་ཏཾ, ནཱ་པི ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ པ་སྶ་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ་དི་ཀེ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ བྷ་ཝཱཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ, རཱུ་པ་བྷ་ཝོ, ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ. ཨ་པ་རེ་པི ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝོ, ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝོ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝོ. ཨ་པ་རེ་པི ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝོ, ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝོ, པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ཧི བྷ་ཝེ་ཧི ཨཱ་ར་མ་ནྟི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟཱི་ཏི བྷ་ཝཱ་རཱ་མཱ. བྷ་ཝེ་སུ ར་ཏཱ ཨ་བྷི་ར་ཏཱ་ཏི བྷ་ཝ་ར་ཏཱ. བྷ་ཝེ་སུ སུ་ཊྛུ མུ་དི་ཏཱ་ཏི བྷ་ཝ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡཱཏི ཏེ་སཾ བྷ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ. དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དྷ་མྨེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ. ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏཱིཏི ས་སྶ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་ཏྟཱ སཾ་ཁི་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ ན པ་ཝི་ས་ཏི ན ཨོ་གཱ་ཧ་ཏི. ན པ་སཱི་ད་ཏཱིཏི པ་སཱ་དཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི ན ཏཾ ས་དྡ་ཧ་ཏི. ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཏ་སྶཾ དེ་ས་ནཱ་ཡཾ ན ཏི་ཊྛ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་སྶ་ཏ་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནེ་ན བྷ་ཝེ་སུ ཨོ་ལཱི་ཡ་ནྟི.
ཨ་ཊྚཱི་ཡ་མཱ་ནཱཏི བྷ་ཝེ ཛ་རཱ་རོ་ག་མ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ན་ཙྪེ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ཙ དི་སྭཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནེ་ན ཏེ་ཧི ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝེ་ན བྷ་ཝེ་ན པཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནཱ དུ་ཀྑཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ. ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནཱཏི ལ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནཱཏི པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏོ ད་ཧ་ནྟཱ. ཝི་བྷ་ཝནྟི ཨུ་ཙྪེ་དཾ. ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟཱིཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ན་ནྡ་ནྟི. ཡ་ཏོ་ཀི་ར་བྷོཏི་ཨཱ་དི ཏེ་སཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཏོཏི ཡ་དཱ. བྷོཏི ཨཱ་ལ་པ་ནཾ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟཱཏི ཀཱ་ར་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཀ་པྤི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི. ཝི་ན་སྶ་ཏཱིཏི ན དི་སྶ་ཏི, ཝི་ནཱ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི. ན ཧོ་ཏི པ་རཾ མ་ར་ཎཱཏི མ་ར་ཎེ་ན ཨུ་དྡྷཾ ན བྷ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཏཾ ས་ནྟནྟི ཡ་དེ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཙྪེ་དཱ་དི, ཨེ་ཏཾ ས་བྦ་བྷ་ཝ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏོ ས་བྦ་ས་ནྟཱ་པ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏོ ཙ ས་ནྟཾ, ས་ནྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏཾ, ཏ་ཙྪཱ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡཱ་ཐཱ་ཝཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ས་ནྟཾ པ་ཎཱི་ཏ’’ནྟི ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟི, ‘‘ཡཱ་ཐཱ་ཝ’’ནྟི དི་ཊྛཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡ. ཨེ་ཝནྟི ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨུ་ཙྪེ་དཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ནེ་ན.
བྷཱུ་ཏནྟི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ. ཏ་ཉྷི པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཙ བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྷཱུ་ཏ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཐཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༠༡). བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཙ པ་སྶ་ཏི. ཨི་ད་ཉྷི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་མ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨི་མེ པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ རཱུ་པཾ, ཨི་མེ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ནཱ་མཾ, ཨི་མཱ་ནི ནེ་སཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི, ཨི་མེ ནེ་སཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་པ་ཙྩ་ཡ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ, ‘‘ས་བྦེ་པི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་མྦྷོ་ནྟི, ཧུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏྟཱ དུ་ཀྑཱ, དུ་ཀྑ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱུ་མི ད་སྶི་ཏཱ. ནི་བྦི་དཱ་ཡཱཏི བྷཱུ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏ་སྶ ནི་བྦི་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏེ་ན བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་རཱ་གཱ་ཡཱཏི ཝི་རཱ་ག་ཏྠཾ ཝི་ར་ཛྫ་ན་ཏྠཾ, ཨི་མི་ནཱ མ་གྒཾ ད་སྶེ་ཏི. ནི་རོ་དྷཱ་ཡཱཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཾ, ཨི་མི་ནཱ་པི མ་གྒ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི. ནི་རོ་དྷཱ་ཡཱཏི ཝཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ནི་རོ་དྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ པ་སྶ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ ས་པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་ན མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ནྟི.
གཱ་ཐཱ་སུ ཡེ བྷཱུ་ཏཾ བྷཱུ་ཏ་ཏོ དི་སྭཱཏི ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ བྷཱུ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ. ཨེ་ཏེ་ན པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཏི་ཀྐ་མནྟི བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཾ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཧི བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ‘‘བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཏི་ཀྐ་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏེཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཙྩ་ས་བྷཱ་ཝེ ནི་བྦཱ་ནེ. ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཏེ་ན ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ཀྑ་ཡཱཏི བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ས་བྦ་སོ ཁེ་པ་ནཱ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏོ, ཨེ་ཏེ་ན ས་མུ་ད་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི.
ས་ཝེ བྷཱུ་ཏ་པ་རི་ཉྙོ སོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ཝེ་ཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. སོ བྷཱུ་ཏ་པ་རི་ཉྙོ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱུ་པཱ་ཡེ་ན མ་གྒེ་ན བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ཀྑ་ཡཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཀྑ་ནྡྷོ ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ. བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེཏི ཁུ་དྡ་ཀེ ཙེ་ཝ མ་ཧ་ནྟེ ཙ, ཨུ་ཙྪེ་དཱ་དི་ད་སྶ་ནེ ཝཱ ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷོ བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་སོ. བྷི་ཀྑུ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝི་བྷ་ཝཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝཾ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི.
ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་གྒེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མེ་སུ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་སུ་ཏྟེ ཙ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, སེ་སེ་སུ ཝི་ཝ་ཊྚ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
དྭཱ་ད་ས་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ར་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཱ ཁུ་དྡ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀ་སྶ དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.