༨. པ་ཋ་མ་ན་ཀུ་ཧ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༥. ཨ་ཊྛ་མེ ན་ཡི་དནྟི ཨེ་ཏྠ ནཨི་ཏི པ་ཊི་སེ་དྷེ ནི་པཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ‘‘ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ, ཡཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ཨི་དཾ-ས་དྡོ ‘‘ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི སུ་བྷ་ག་ཝ་ནེ སཱ་ལ་རཱ་ཛ་མཱུ་ལེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༥༠༡) ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀཾ སཱི་ལ་མ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༢༧) ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནྣ་པ་ཙྩ་ཀྑེ ཨཱ་ག་ཏོ.

‘‘ཨི་ད་ཉྷི ཏཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ, ཨི་སི་ས་ངྒྷ་ནི་སེ་ཝི་ཏཾ;

ཨཱ་ཝུ་ཏྠཾ དྷ་མྨ་རཱ་ཛེ་ན, པཱི་ཏི་ས་ཉྫ་ན་ནཾ མ་མཱ’’ཏི. –

ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༡.༤༨) ཝ་ཀྑ་མཱ་ནེ ཨཱ་ས་ནྣ་པ་ཙྩ་ཀྑེ. ཨི་དྷཱ་པི ཝ་ཀྑ་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནྣ་པ་ཙྩ་ཀྑེ ད་ཊྛ་བྦོ.

བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ-ས་དྡོ –

‘‘ཀིཾ ཏེ ཝ་ཏཾ ཀིཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ,

ཀི་སྶ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ;

ཨི་དྡྷཱི ཛུ་ཏཱི བ་ལ་ཝཱི་རི་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི,

ཨི་ད་ཉྩ ཏེ ནཱ་ག མ་ཧཱ་ཝི་མཱ་ནཾ.

‘‘ཨ་ཧ་ཉྩ བྷ་རི་ཡཱ ཙ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ,

ས་དྡྷཱ ཨུ་བྷོ དཱ་ན་པ་ཏཱི ཨ་ཧུ་མྷཱ;

ཨོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ མེ གྷ་རཾ ཏ་དཱ་སི,

ས་ནྟ་པྤི་ཏཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙ.

‘‘ཏཾ མེ ཝ་ཏཾ ཏཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ,

ཏ་སྶ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ;

ཨི་དྡྷཱི ཛུ་ཏཱི བ་ལ་ཝཱི་རི་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི,

ཨི་ད་ཉྩ མེ དྷཱི་ར མ་ཧཱ་ཝི་མཱ་ན’’ནྟི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༥༩༢-༡༥༩༣, ༡༥༩༥) –

ཨི་མ་སྨིཾ པུ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀེ དཱ་ནེ ཨཱ་ག་ཏོ.

‘‘ཀེ་ན པཱ་ཎི ཀཱ་མ་ད་དོ, ཀེ་ན པཱ་ཎི མ་དྷུ་སྶ་ཝོ;

ཀེ་ན ཏེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན, པུ་ཉྙཾ པཱ་ཎི་མྷི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི.

‘‘ཏེ་ན པཱ་ཎི ཀཱ་མ་ད་དོ, ཏེ་ན པཱ་ཎི མ་དྷུ་སྶ་ཝོ;

ཏེ་ན མེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན, པུ་ཉྙཾ པཱ་ཎི་མྷི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི. (པེ. ཝ. ༢༧༥, ༢༧༧) –

ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ངྐུ་ར་པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩེ. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཏྟི་རི་ཡཾ ནཱ་མ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༡༡) ཨི་མ་སྨིཾ ཏི་ཏྟི་ར་ཛཱ་ཏ་ཀེ པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་སཱི་ལེ. ‘‘ཏཾ ཁོ པ་ན, པ་ཉྩ་སི་ཁ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ནེ་ཝ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ…པེ… ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༣༢༩) ཨི་མ་སྨིཾ མ་ཧཱ་གོ་ཝི་ནྡ་སུ་ཏྟེ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ. ‘‘པ་རེ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, མ་ཡ་མེ་ཏྠ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༨༣) ས་ལླེ་ཁ་སུ་ཏྟེ མེ་ཐུ་ན་ཝི་ར་ཏི་ཡཾ.

‘‘མ་ཡ་ཉྩ བྷ་རི་ཡཱ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མཱ་མ,

ཨ་མྷེ ཙ བྷ་རི་ཡཱ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི;

ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏཱ་ཧི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མ,

ཏ་སྨཱ ཧི ཨ་མྷཾ ད་ཧ་རཱ ན མཱི་ཡ་རེ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༠.༩༧) –

མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ས་དཱ་ར་ས་ནྟོ་སེ. ‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏཱ – ཏ་པ་སྶཱི སུ་དཾ ཧོ་མཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༥༥) ལོ་མ་ཧཾ་ས་སུ་ཏྟེ ཝཱི་རི་ཡེ.

‘‘ཧཱི་ནེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན, ཁ་ཏྟི་ཡེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི;

མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན ཙ དེ་ཝ་ཏྟཾ, ཨུ་ཏྟ་མེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༨.༧༥) –

ནི་མི་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཨ་ཏྟ་ད་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏེ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་ཨུ་པོ་ས་ཐེ. ‘‘ཨི་དཾ ཁོ པ་ན, པ་ཉྩ་སི་ཁ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ…པེ… ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༣༢༩) མ་ཧཱ་གོ་ཝི་ནྡ་སུ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ. ‘‘ཏ་ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཾ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༣.༡༧༤) པཱ་སཱ་དི་ཀ་སུ་ཏྟེ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ ས་ཀ་ལ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ. ཨི་དྷཱ་པི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ སཱ་ས་ནེ ཙ ཝ་ཏྟ་ཏི.

ཝུ་སྶ་ཏཱིཏི ཝ་སཱི་ཡ་ཏི, ཙ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛ་ན་ཀུ་ཧ་ན་ཏྠནྟི ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ཡྻོ སཱི་ལ་ཝཱ ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་པྤི་ཙྪོ ས་ནྟུ་ཊྛོ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཛ་ན་སྶ ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ ཝི་མྷཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ཛ་ན་ལ་པ་ན་ཏྠནྟི ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མ ཨ་ཡྻ་སྶ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ‘‘ཀེ་ན་ཏྠོ, ཀིཾ ཨཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏཱུ’’ཏི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཝ་དཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཱ་ནི་སཾ་ས་ཏྠནྟི ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ལཱ་བྷཱི ཨ་སྶཾ ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ན’ནྟི, སཱི་ལེ-སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༦༥) སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷོ, ཡོ ཙ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ས་ཀྐ་ཙྩ་དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨཱ་ད་ར་བ་ཧུ་མཱ་ན་ག་རུ་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཙ ས་ཀྐཱ་རོ, ཡོ ཙ ‘‘སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ སུ་ཏ་དྷ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨུ་གྒ་ཏ་ཐུ་ཏི་གྷོ་ས་ས་ངྑཱ་ཏོ སི་ལོ་ཀོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ, ཏ་ད་ཏྠཾ. ཨི་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སེ ས་ཏི ‘ཨ་ཡཾ སཱི་ལ་ཝཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏུ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏྠ་མྤི ན ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.

ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཛ་ན་ཀུ་ཧ་ན་ཏྠནྟི པཱ་པི་ཙྪ་སྶ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཏོ སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ན་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ནི་སྶི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཀུ་ཧ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཛ་ན་སྶ ཝི་མྷཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ཛ་ན་ལ་པ་ན་ཏྠནྟི པཱ་པི་ཙྪ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཾ པ་རི་ཀ་ཐོ་བྷཱ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལ་པ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ལཱ་པ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཛ་ན་སྶ ལ་པ་ན་ཏྠཾ. ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཱ་ནི་སཾ་ས་ཏྠནྟི པཱ་པི་ཙྪ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ལཱ་བྷཱ་དི་ག་རུ་ཏཱ་ཡ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཨུ་ད་ཡ་སྶ ནི་པྥཱ་ད་ན་ཏྠཾ. ཨི་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུཏི པཱ་པི་ཙྪ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘ཨི་ཏི ཨེ་ཝཾ མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’ཏི ན ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི. པུ་རི་མོ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨ་ཏྠོ སཱ་ར་ཏ་རོ.

ཨ་ཐ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཐཱཏི ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ཁོཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ. ཏེ་ན ཀུ་ཧ་ནཱ་དི་ཏོ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘སཾ་ཝ་ར་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ པ་ཧཱ་ན་ཏྠ་ཉྩཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ སཾ་ཝ་རོ – པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ, ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ, ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ, ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ, ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི.

ཏ་ཏྠ ‘‘ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི ས་མུ་པེ་ཏོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༡༡) ཧི ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ ཨ་ཡཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ ནཱ་མ, ཡོ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཙ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༢༡༣; མ. ནི. ༡.༢༩༥; སཾ. ནི. ༤.༢༣༩; ཨ. ནི. ༣.༡༦) ཨཱ་ག་ཏོ ཨ་ཡཾ ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ.

‘‘ཡཱ་ནི སོ་ཏཱ་ནི ལོ་ཀ་སྨིཾ (ཨ་ཛི་ཏཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ),

ས་ཏི ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ;

སོ་ཏཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཾ བྲཱུ་མི,

པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཏེ པི་དྷཱི་ཡ་རེ’’ཏི. (སུ. ནི. ༡༠༤༡) –

ཨཱ་ག་ཏོ ཨ་ཡཾ ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ. ‘‘ཁ་མོ ཧོ་ཏི སཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ཎྷ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༤; ཨ. ནི. ༤.༡༡༤; ༦.༥༨) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ ཨ་ཡཾ ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ. ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༦; ཨ. ནི. ༤.༡༡༤; ༦.༥༨) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ ཨ་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན, ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཝ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཝི་ར་ཏི་ཡོ ཙ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ ས་བྦོ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་སཾ་ཡ་མོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ. ས་ཏི ཨེ་ཝ ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ, ས་ཏི་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཝཱ ཀུ་ས་ལཱ ཁ་ནྡྷཱ. ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ. ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་དོ་སོ, ཨ་དོ་ས་པྤ་དྷཱ་ནཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཱ ཁ་ནྡྷཱ ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ, པ་ཉྙཱ་ཏི ཨེ་ཀེ. ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ. ཏེ་སུ པ་ཋ་མོ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་དུ་སྶཱི་ལྱ་སྶ སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ སཾ་ཝ་རོ, དུ་ཏི་ཡོ མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩ་སྶ, ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ, པ་ཉྩ་མོ ཀོ་ས་ཛྫ་སྶ སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ པི་ད་ཧ་ན་ཏོ སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ སཾ་ཝ་ར་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ར་ཏྠཾ, སཾ་ཝ་ར་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཏྠ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

པ་ཧཱ་ན་མྤི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ – ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནཾ, པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ནི་སྶ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ པ་ཋ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏ་སྶ པ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་སྶ་པི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ པ་ཧཱ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ, པ་ཧཱ་ན་སཱ་དྷ་ན་ཏྠ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ སཾ་ཝ་རེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝེ་ས་ན་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཝེ་ས་ན་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི པ་ན ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ ཧི སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ སཾ་ཝ་རོ, པ་ཛ་ཧ་ན་ཏོ པ་ཧཱ་ན་ནྟི.

གཱ་ཐཱ་སུ ཨ་ནཱི་ཏི་ཧནྟི ཨཱི་ཏི་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ – དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཙ. ཨཱི་ཏི་ཡོ ཧ་ན་ཏི ཝི་ནཱ་སེ་ཏི པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨཱི་ཏི་ཧཾ, ཨ་ནུ ཨཱི་ཏི་ཧ་ནྟི ཨ་ནཱི་ཏི་ཧཾ, སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཉྩ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨཱི་ཏཱི་ཧི ཨ་ན་ཏྠེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཧ་ན་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨཱི་ཏི་ཧཱ, ཏ་ཎྷཱ་དི་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཨཱི་ཏི་ཧཱ་ཏི ཨ་ནཱི་ཏི་ཧཾ. ཨཱི་ཏི་ཧཱ ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཊྛེ་ན ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་མ་ཡཱ, ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨི་དཾ ཨ་ནཱི་ཏི་ཧཾ. ‘‘ཨ་ནི་ཏི་ཧ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ‘‘ཨི་ཏི་ཧཱ་ཡ’’ནྟི དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ནེ་ཀཾ་ས་གྒཱ་ཧ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨི་ཏི་ཧཾ ནཱ་མ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ ནི་ཀྐ་ངྑ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཏོ ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི་ཧ་ནྟི ཨ་ནི་ཏི་ཧཾ, ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’’ཏི ‘‘ཨ་ཏ་ཀྐཱ་ཝ་ཙ་རོ’’ཏི ཙ. གཱ་ཐཱ་སུ་ཁ་ཏྠཾ པ་ན ‘‘ཨ་ནཱི་ཏི་ཧ’’ནྟི དཱི་གྷཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཋ་ནྟི.

ནི་བྦཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨོ་ག་དྷཾ པ་ཏི་ཊྛཾ པཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦཱ་ནོ་ག་དྷ་གཱ་མཱི, ཝི་མུ་ཏྟི་ར་ས་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤཱ་པ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ནི་བྦཱ་ནོ་ག་དྷ་གཱ་མི་ནཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ. སོཏི ཡོ སོ ས་མ་ཏིཾ་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་དེ་ས་ཡི དེ་སེ་སི. ནི་བྦཱ་ནོ་ག་དྷོ་ཏི ཝཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ན ཝི་ནཱ ནི་བྦཱ་ནོ་གཱ་ཧ་ན་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ, ཏ་ཉྩ ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦཱ་ནོ་ག་དྷ་གཱ་མཱི. ཨ་ཐ ཝཱ ནི་བྦཱ་ནོ་ག་དྷ་གཱ་མི་ནནྟི ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟོ་གཱ་མི་ནཾ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨེ་ཝ ཝ་ཏྟ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. མ་ཧ་ཏྟེ་ཧཱིཏི མ་ཧཱ་ཨཱ་ཏུ་མེ་ཧི ཨུ་ལཱ༹་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ཧི. མ་ཧ་ནྟཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, མ་ཧ་ནྟེ ཝཱ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཀེ ཨེ་ས་ནྟི ག་ཝེ་ས་ནྟཱི་ཏི མ་ཧེ་སི་ནོ བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ ཨ་རི་ཡཱ. ཏེ་ཧི ཨ་ནུ་ཡཱ་ཏོ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཡ་ཐཱ བུ་དྡྷེ་ན དེ་སི་ཏནྟི ཡ་ཐཱ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱ་དི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན མ་ཡཱ དེ་སི་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ཡེ ཨེ་ཏཾ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཏ་ད་ཏྠཾ སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཉྩ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི. ཏེ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏྠེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟ་སྶ ས་ཏྠུ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ན་ཀཱ་རི་ནོ ཨོ་ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་ཀ་རཱ ས་ཀ་ལ་སྶ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, དུ་ཀྑ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྟཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི་ཏི.

ཨ་ཊྛ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.