༣. ཏ་པ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༠. ཏ་ཏི་ཡེ ཏ་པ་ནཱི་ཡཱཏི ཨི་དྷ ཙེ་ཝ ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ ཏ་པ་ནྟི ཝི་བཱ་དྷེ་ནྟི ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟཱི་ཏི ཏ་པ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་པ་ནཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ ཏ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་བ་ལ་པྤ་དཱ་ནེ་ན ཙ ཧི་ཏཱ་ཏི ཏ་པ་ནཱི་ཡཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་པ་ནྟི ཏེ་ནཱ་ཏི ཏ་པ་ནཾ, པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏཱ་པོ, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧི་ཏཱ་ཏི ཏ་པ་ནཱི་ཡཱ. ཨ་ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎོཏི ཨ་ཀ་ཏཾ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ བྷ་དྡ་ཀཾ པུ་ཉྙཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. པུ་ཉྙ་ཉྷི པ་ཝ་ཏྟི་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ་སུ་ཁ་ཏཱ་ཡ ཙ བྷ་དྡ་ཀ་ཊྛེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎནྟི ཙ ཀུ་ཙྪི་ཏ་ས་ལ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠེ་ན ཀུ་ས་ལནྟི ཙ དུ་ཀྑ་བྷཱི་རཱུ་ནཾ སཾ་སཱ་ར་བྷཱི་རཱུ་ན་ཉྩ ར་ཀྑ་ན་ཊྛེ་ན བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ཎནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་པཱ་པོཏི ཀ་ཏཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཾ པཱ་པཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཀ་ཏ་པཱ་པོ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཉྷི ལཱ་མ་ཀ་ཊྛེ་ན པཱ་པནྟི ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཝ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཙ གྷོ་ར་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ལུ་དྡནྟི ཙ ཀི་ལེ་སེ་ཧི དཱུ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀི་བྦི་སནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘དྭེ དྷ་མྨཱ ཏ་པ་ནཱི་ཡཱ’’ཏི དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཀ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ནི་དྡི་སི. ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ ཏ་པ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘སོ ཨ་ཀ་ཏཾ མེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ནྟི་པི ཏ་པྤ་ཏི, ཀ་ཏཾ མེ པཱ་པ་ནྟི་པི ཏ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་སེ་ན ཏ་པྤ་ཏི ཨ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏི ཨ་ནུ་སོ་ཙ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

གཱ་ཐཱ་སུ དུ་ཊྛུ ཙ་རི་ཏཾ, ཀི་ལེ་ས་པཱུ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཝཱ དུ་ཊྛཾ ཙ་རི་ཏ་ནྟི དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནིཔི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ཨི་མཱ་ནི ཙ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནི ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟཱ་ནི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཡཾ ན ཀ་མྨ་པ་ཐ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཛཱ་ཏཾ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཉྩ་ཉྙཾ དོ་ས་ས་ཉྷི་ཏ’’ནྟི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་མྤི ཙ ཨ་ཉྙཾ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་ཏྟཱ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ས་ངྑཾ ན ལ་བྷ་ཏི, རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་སཾ་ས་ཊྛ་ཏྟཱ དོ་ས་ས་ཧི་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཏ་མྤི ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ར་ཡནྟི ནི་ར་ཏི་ཨ་ཏྠེ་ན ནི་ར་སྶཱ་ད་ཊྛེ་ན ཝཱ ནི་ར་ཡ་ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ས་བྦ་མྤི དུ་གྒ་ཏིཾ, ཨ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་སུ་ཁ་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན ཝཱ ས་བྦ་ཏྠ སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏཱི་སུ ནི་ར་ཡ་དུ་ཀྑཾ. སོ ཏཱ་དི་སོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.

ཨེ་ཏྠ ཙ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ ཏ་པ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝེ ན་ནྡོ ཡ་ཀྑོ ན་ནྡོ མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ན་ནྡོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ དྭེ བྷཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏེ ཀི་ར གཱ་ཝིཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ མཾ་སཾ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཀ་ནི་ཊྛོ ཛེ་ཊྛཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ར་ཀཱ བ་ཧཱུ, ཨི་མཱ་ནི མེ ཨ་ནྟཱ་ནི དེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཛེ་ཊྛོ – ‘‘ས་བྦཾ མཾ་སཾ དྭེ་དྷཱ ཝི་བྷ་ཏྟཾ, པུ་ན ཀི་མ་གྒ་ཧེ་སཱི’’ཏི པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སི. ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཙ ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ མ་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘བྷཱ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ, སྭཱ་ཧཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ ནཾ མཱ་རེ་སི’’ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་པི ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཏ་དེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏི, ཙི་ཏྟ་སྶཱ་དཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨ་སི་ཏ་པཱི་ཏ་ཁཱ་ཡི་ཏ་མྤི་སྶ ས་རཱི་རེ ཨོ་ཛཾ ན ཕ་ར་ཏི, ཨ་ཊྛི་ཙ་མྨ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ པུ་ཙྪི ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཏྭཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཀི་སོ ཨ་ཊྛི་ཙ་མྨ་མ་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ, ཀཱི་དི་སོ ཏེ རོ་གོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཏྠི ཀི་ཉྩི ཏ་པ་ནཱི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི? སོ ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ས་བྦཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ སོ ‘‘བྷཱ་རི་ཡཾ ཏེ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཨ་ན་པ་རཱ་དྷ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་པ་ར་དྡྷ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སོ ཏེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨུ་ནཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ པ་ན སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་ས་ཀྐ་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཙི་ཉྩ་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ནི, མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ ཨུ་ཀྐ་ལ་ཛ་ཡ་བྷ་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ.

ཏ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.