༣༣. ཛ་ཊི་ལ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ

ཡོ་དྷ ཏ་ཎྷནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཛ་ཊི་ལ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦཱི ཀ་ཐཱ – ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ དྭེ བྷཱ་ཏ་རོ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་ཙྪུ་ཁེ་ཏྟཾ ཀཱ་རེ་སུཾ. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ཨུ་ཙྪུ་ཁེ་ཏྟཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀ་སྶ ད་སྶཱ་མི, ཨེ་ཀཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དྭེ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ཊྛི་ཡོ ར་ས་སྶ ཨ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ཎྷི. ཏ་དཱ ཀི་ར ཨུ་ཙྪཱུ་ནཾ ཡ་ནྟེ་ན པཱི་ལ༹་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཨ་གྒེ ཝཱ མཱུ་ལེ ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ལེ དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ས་ཡ་མེ་ཝ ར་སོ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ན ཁེ་ཏྟ་ཏོ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ཊྛི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ནེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཛྫ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎ་ཛཱ་ལེ པ་ཝི་ཊྛཾ དི་སྭཱ ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཨུ་ཏྟ་ར་སཱ་ཊ་ཀཾ ཨུ་ཙྩ་ཏ་རེ བྷཱུ་མི་པ་དེ་སེ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷ ནི་སཱི་ད་ཐཱ’’ཏི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ཊྛི་ཡཱ བ་ནྡྷ་ན་ཊྛཱ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་རི ཨ་ཀཱ་སི, ར་སོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་ན ཏ་སྨིཾ ར་སེ པཱི་ཏེ ‘‘སཱ་དྷུ་ཀཾ ཝ་ཏ མེ ཨ་ཡྻེ་ན ར་སོ པཱི་ཏོ. ས་ཙེ མེ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀོ མཱུ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་སྶ་ཏི, མཱུ་ལཾ ད་སྶཱ་མི. ས་ཙེ པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་སྶ་ཏི, པ་ཏྟིཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, པ་ཏྟཾ མེ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཐཱ’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ཊྛིཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ར་སཾ ཨ་དཱ་སི. ‘‘བྷཱ་ཏཱ མེ ཨུ་ཙྪུ་ཁེ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཨུ་ཙྪུཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཀི་ར་སྶ ཝ་ཉྩ་ན་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་ཧོ་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ པ་ན པ་ཋ་མཾ ཨུ་ཙྪུ་ར་ས་སྶ པཱི་ཏ་ཏྟཱ ཏཾ ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི་པི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ནི་སཱི་དི. སོ ཏ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཡོ ཨ་ཡཾ མ་ཡཱ དི་ནྣོ ཨ་གྒ་ར་སོ, ཨི་མ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏུ་མྷེ་ཧི པ་ཏྟ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ་པི་སྶ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཙྪི་ཏཾ པ་ཏྠི་ཏཾ ཏུ་ཡ྄ཧ’’ནྟི དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ སོ པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ས་ཏཱ་ནཾ ཏཾ ར་སཾ ཨ་དཱ་སི.

སོ ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ བྷཱ་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨུ་ཙྪུ་ཁེ་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཏཱ་དི་སེ་ན ཨུ་ཙྪུ་ཁེ་ཏྟཾ ག་ཏེ་ན, ན་ནུ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ཊྛི་ཡོ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི བྷཱ་ཏ་རཱ ཝུ་ཏྟོ – ‘‘ཨཱ་མ, བྷཱ་ཏི་ཀ, དྭེ མེ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ཊྛི་ཡོ ག་ཧི་ཏཱ, ཨེ་ཀཾ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ མ་མ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ཊྛི་ཏོ ར་སཾ ད་ཏྭཱ ‘མཱུ་ལཾ ཝཱ པ་ཏྟིཾ ཝཱ ད་སྶཱ་མཱི’ཏི ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི མེ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ཊྛི་ཏོ ར་སོ དི་ནྣོ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཏ་སྶ མཱུ་ལཾ ག་ཎྷི་སྶ་ཐ, ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཏྟི’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀིཾ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་ན ཀ་ཏ’’ནྟི? ‘‘མ་མ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ཊྛི་ཏོ ར་སཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ཊྛི་ཏོ ར་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི. སོ ཏ་སྨིཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ནི་ར་ནྟ་རཾ པཱི་ཏི་ཡཱ ཕུ་ཊྛ་ས་རཱི་རོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ན མེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་ན དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ག་མོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ནི་ཊྛེ་ན ཏི་སྶོ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པ་ཏྠི་ཏཱ, ཛེ་ཊྛེ་ན པ་ན ཨེ་ཀ་པ་དེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྠི་ཏ་ནྟི ཨི་དཾ ཏེ་སཾ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ.

ཏེ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ ཁེ་པ་ཡིཾ་སུ. ཏེ་སཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཝི་པ་སྶཱི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏེ་པི དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ བ་ནྡྷུ་མ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ཛེ་ཊྛོ ཛེ་ཊྛོ་ཝ, ཀ་ནི་ཊྛོ ཀ་ནི་ཊྛོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཛེ་ཊྛ་སྶ སེ་ནོཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོཏི. ཏེ་སུ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ཎྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་སུ ‘‘བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ནཾ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, དྷ་མྨ་ར་ཏ་ནཾ, ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ནཾ, དཱ་ནཱ་ནི དེ་ཐ, པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཐ, ཨ་ཛྫ ཨ་ཊྛ་མཱི, ཨ་ཛྫ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི, ཨ་ཛྫ པ་ནྣ་ར་སཱི, ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ཐ, དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཐཱ’’ཏི དྷ་མྨ་གྷོ་ས་ཀ་སྶ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ན་ག་རེ གྷོ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ སེ་ན་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ‘‘ཀ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ནི་སཱི་དི.

ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. སོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཏེ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ ཉཱ་ཏ་ཀཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཏེ་ན ཧི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨེ་ཧཱི་ཏི. སོ ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཀུ་ལེ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཏ་ཝ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏུ་མྷེ པ་ན, སཱ་མཱི་ཏི. ཨ་ཧཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི་ཏི. སཱ་མི ཀིཾ ཝ་དེ་ཐ, ཨ་ཧཾ མཱ་ཏ་རི མ་ཏཱ་ཡ མཱ་ཏ་རཾ ཝི་ཡ, པི་ཏ་རི མ་ཏེ པི་ཏ་རཾ ཝི་ཡ ཏུ་མྷེ ཨ་ལ་ཏྠཾ, ཨི་དཾ ཀུ་ལཾ མ་ཧཱ་བྷོ་གཾ, གེ་ཧེ ཋི་ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཀྐཱ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀཱ་ཏུཾ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་ཏྠཱ་ཏི. མ་ཡཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨོ སུ་ཏོ, ན ས་ཀྐཱ ཏཾ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏེ་ན པཱུ་རེ་ཏུཾ, པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མེ་ཝཱ་ཧཾ, ཏྭཾ ནི་ཝ་ཏྟཱ་ཧཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ སོ ཀ་ནི་ཊྛཾ ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་དོ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཀ་ནི་ཊྛོ་པི ‘‘བྷཱ་ཏུ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྟཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ བྷཱ་ཏ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝ་ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཧཾ པ་ན པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི བ་དྡྷོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, མ་ཡ྄ཧཾ གེ་ཧེ ཋི་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ མ་ཧ་ནྟཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, པ་ཎྜི་ཏ, ས་ཏྠུ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་དཱ་རཱུ་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཐ་མྦྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཏ་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཁ་ཙི་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ ར་ཛ་ཏ་ཁ་ཙི་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ མ་ཎི་ཁ་ཙི་ཏ་ནྟི ས་བྦཱ་ནི ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ཁ་ཙི་ཏཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ཁ་ཙི་ཏཱ་ཧེ་ཝ ཚ་ད་ནི་ཊྛ་ཀཱ་ཧི ཚཱ་དཱ་པེ་སི. ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ པ་ན ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཱ་ན་ནཱ་མ་ཀོ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཀ་རི་སྶཱ་མི, མ་ཡ྄ཧ་མྤི པ་ཏྟིཾ དེ་ཐ མཱ་ཏུ་ལཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན དེ་མི, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི. སོ བ་ཧུ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ པ་ཏྟིཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ‘‘ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ པུ་ར་ཏོ ཀུ་ཉྫ་ར་སཱ་ལཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ ཀུ་ཉྫ་ར་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་སི. སོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ མེ་ཎྜ་ཀ་སེ་ཊྛི ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི.

ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ པ་ན ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཱ་ནི ཏཱི་ཎི མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁེ ཧེ་ཊྛཱ སུ་དྷཱ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ ཏི་སྶོ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཛྫཱ་ཏི་ཀ་ག་ནྡྷོ་ད་ཀ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ, ག་ཧ་པ་ཏི, པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཀུ་སུ་མཱ་ནི རོ་པཱ་པེ་སི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ་ཧི རེ་ཎུ་ཝ་ཊྚཱི་ཧི ས་རཱི་ར་སྶ ཨོ་ཀི་ར་ཎ་ཏྠཾ. ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཐཱུ་པི་ཀཱ་ཡ ཀ་པ་ལླཾ ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཡཱ སི་ཁ་རཱ, ཧེ་ཊྛཱ མ་ཎི་མ་ཡཱ ཚ་ད་ནི་ཊྛ་ཀཱ. ཨི་ཏི སཱ ན་ཙྩ་ནྟོ ཝི་ཡ མོ་རོ སོ་བྷ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྟ་སུ པ་ན ར་ཏ་ནེ་སུ ཀོ་ཊྚེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཾ ས་ཀ་ལ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛ་ཎྞུ་མ་ཏྟེ་ན ཨོ་དྷི་ནཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཾ པཱུ་རེ་སི.

ཨེ་ཝཾ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷཱ་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི, པ་རི་བྷོ་ག་མ་སྶཱ པ་ཙྩཱ་སཱི་སཱ་མི, པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཀི་ར མ་ཧ་ནྟཾ པུ་ཉྙཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. སོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མི་ནཱ ཀི་ར ཝོ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀེ་ན ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི ཀཱ་རི་ཏཱ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན པ་རི་བྷོ་གཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་ནྟྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ར་ཏ་ན་རཱ་སིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ‘‘པ་ཝི་ས་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཏ་སྶ བྷཱ་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. སོ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཉ་ཏྭཱ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཧི, ཏཱ་ཏ, ‘མ་མེ་ཝ ར་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏུ་མྷེ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཝ་ས་ཐཱ’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ མ་ནུ་སྶཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ན་པེ་ཀྑཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཝཱ ན་དིཾ ཏ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑཱ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏུ་མྷེ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀི་མ་ཏྠཾ པ་ན ས་ཏྠཱ ཨ་ཊྛཱ་སི? ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མྤི པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་མྤི བ་ཧཱུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་སུ ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ནྟེ་སུ ན ས་ཀྐཱ ཨ་མྷེ་ཧི ཝཱ་རེ་ཏུཾ, པ་རི་ཝེ་ཎ་མྷི ཨེ་ཏྟ་ཀེ ར་ཏ་ནེ ཝོ་ཀི་ཎྞེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཧ་ར་ནྟེ་པི ན ཝཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ མ་ཡི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡཱུ་པ་གོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏེ་ན པ་ན, ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་མེ་ཝ ར་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏུ་མྷེ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པཱ་ཝི་སི.

ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ས་མ་ནྟཱ ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨུ་ཙྪ་ངྒེ་ན ཝཱ པ་ཙྪི་པ་སི་བྦ་ཀེ་ཧི ཝཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟེ ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐ, ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ པ་ན མཱ ཝཱ་ར་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི. ཨ་ནྟོ་ན་ག་རེ་པི ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི ‘‘མ་ཡཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ ས་ཏྟ ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨོ་ཀི་ཎྞཱ་ནི, ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ དུ་གྒ་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་བྷོ ཧ་ཏྠེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟུ, སུ་ཁི་ཏཱ་པི ཨེ་ཀེ་ན ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི ‘‘ས་དྡྷཱ ཏཱ་ཝ དྷ་མྨཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ག་མི་སྶ་ནྟི་ཡེ་ཝ, ཨ་སྶ་དྡྷཱ་པི པ་ན དྷ་ན་ལོ་བྷེ་ན ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་ཏོ མུ་ཙྩི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཛ་ན་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཏེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ར་ཏ་ནཱ་ནི ག་ཎྷི. ས་ཀིཾ ཨོ་ཀི་ཎྞ་ར་ཏ་ནེ་སུ ཁཱི་ཎེ་སུ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཛ་ཎྞུ་མ་ཏྟེ་ན ཨོ་དྷི་ནཱ ཨོ་ཀི་རཱ་པེ་སི་ཡེ་ཝ. ས་ཏྠུ པ་ན པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཏི་པུ་ས་མ་ཏྟཾ ཨ་ན་གྒྷཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཋ་པེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ས་ཏྠུ ས་རཱི་ར་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ པ་བྷཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ མ་ཎི་པ་བྷཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ནཾ ཏི་ཏྟི ནཱ་མ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ་པི ཨ་ཏི་ཏྟོ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི.

ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ས་ཏྠུ ཀི་ར པཱ་ད་མཱུ་ལེ མ་ཧ་གྒྷཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཧ་རི་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་རེ་ན པཱ་ཝི་སི. ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཏ་སྶ པ་ཝི་ས་ནཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ‘‘མ་ཎིཾ ག་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ན ག་ཎྷེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. སོ་པི ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཧ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ མ་ཎིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀཱ་ཡ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཏ་སྨིཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. སོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཛ་ཎྞུ་མ་ཏྟེ་ན ཨོ་དྷི་ནཱ ས་ཏྟ ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨོ་ཀི་ཎྞཱ་ནི, ཏཱ་ནི མེ ག་ཎྷ་ནྟེ་སུ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི, ཙི་ཏྟཾ བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ པ་སཱི་དི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཛྫ པ་ན ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ཎིཾ ན ག་ཎྷེ་ཡྻཱ’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ མ་ཎིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཏེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི’’ནྟི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ན་ནུ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ པ་རེ་ཧི ཨ་ནཱ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་སཱི’’ཏི ན་ཡཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ས་ཏྠཱ་རཱ དི་ནྣ་ན་ཡེ ཋ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ད་སི་ཀ་སུ་ཏྟ་མ་ཏྟ་མྤི མཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་པི རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཙོ་རཱ ཝཱ ག་ཎྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ ནཱ་མ མཱ ཧོ་ནྟུ, ཨ་གྒི་ནཱ་པི མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ མཱ ཌ་ཡ྄ཧ་ཏུ, ཨུ་ད་ཀེ་ན་པི མཱ ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ་པི་སྶ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་མ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ན་ཝ མཱ་སེ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ དཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་བྦེ་སཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སི. ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སཱ་ཊ་ཀཱ ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.

སོ ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཱ་དྷི་ཀེ ན་ཝ མཱ་སེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཝ་སི. ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ པ་ན་སྶ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ ས་བྦཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི པ་ཛྫ་ལིཾ་སུ, ས་བྦེ་སཾ ཀཱ་ཡ་རཱུ་ལ༹ྷཱ་ནི ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི་པི པ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ ཨོ་བྷཱ་སཾ མུ་ཉྩིཾ་སུ, ན་ག་རཾ ཨེ་ཀ་པ་ཛྫོ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི. སེ་ཊྛི་པི པཱ་ཏོ་ཝ རཱ་ཛཱུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་ཛྫ ས་བྦཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི པ་ཛྫ་ལིཾ་སུ, ན་ག་རཾ ཨེ་ཀ་པ་ཛྫོ་ཏཾ ཛཱ་ཏཾ, ཛཱ་ནཱ་སི ནུ ཁོ ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཛཱ་ནཱ་མི, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ, སེ་ཊྛཱི’’ཏི? ‘‘མ་མ གེ་ཧེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་སོ ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྶ པུ་ཉྙ་ཏེ་ཛེ་ནེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཙོ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠེ་ཏཾ, དེ་ཝ, པུ་ཉྙ་ཝཱ ས་ཏྟོ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ནཾ ས་མྨཱ པོ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་ད་མ་སྶ ཁཱི་ར་མཱུ་ལཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི དེ་ཝ་སི་ཀཾ ས་ཧ་སྶཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ནཱ་མ་ག་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་སྶ ཨེ་ཀ་པ་ཛྫོ་ཏ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཛོ་ཏི་ཀོཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ.

ཨ་ཐ་སྶ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ གེ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཏ་ལེ སོ་དྷི་ཡ་མཱ་ནེ ས་ཀྐ་སྶ བྷ་ཝ་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ས་ཀྐོ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨི་ད’’ནྟི ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཛོ་ཏི་ཀ་སྶ གེ་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཏེ་ཧི ཀ་ཏ་གེ་ཧེ ཝ་སི་སྶ་ཏི, མ་ཡཱ་པེ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཝེ་སེ་ན ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཛོ་ཏི་ཀ་སྶ གེ་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཎྷཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་པེ་ཐ, ནཱ་ཡཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཀ་ཏ་གེ་ཧེ ཝ་སི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟཾ བྷཱུ་མི་པ་དེ་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, སོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཀ་སི་ཎ་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ ས་མོ ཨ་ཧོ་སི. པུ་ན ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡོ ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀ་པཱ་སཱ་དོ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ པཱ་སཱ་དོ ཨུ་ཊྛ་ཧི. པུ་ན ‘‘ཨི་མཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཱ ས་ཏྟ པཱ་ཀཱ་རཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ པཱ་ཀཱ་རཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཨ་ཐ ‘‘ནེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ‘‘པཱ་སཱ་ད་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་ཎྞེ་སུ ཙ་ཏ་སྶོ ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷི་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, ས་བྦཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷཱི་སུ པ་ན ཨེ་ཀཱ ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཀཱ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏི་ཀཱ, ཨེ་ཀཱ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ, ཨེ་ཀཱ གཱ་ཝུ་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཱ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷཱི་ནཾ པ་ན ཨེ་ཀ་མུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི, ཧེ་ཊྛཱ པ་ཐ་ཝཱི་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཛོ་ཏི་ཀ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷཱི་ནཾ མུ་ཁ་པ་རི་མཱ་ཎཾ ན ཀ་ཐི་ཏཾ, ས་བྦཱ མུ་ཁ་ཚི་ནྣ་ཏཱ་ལ་ཕ་ལཾ ཝི་ཡ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. པཱ་སཱ་ད་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་ཎྞེ་སུ ཏ་རུ་ཎ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙ་ཏ་སྶོ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ཊྛི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏཱ་སཾ མ་ཎི་མ་ཡཱ་ནི པ་ཏྟཱ་ནི, སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ་ནི ཁ་ནྡྷཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. པུ་བྦ་ཀ་མྨ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཀི་རེ་ཏཱ་ནི, ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ.

ས་ཏྟ་སུ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ་སུ ས་ཏྟ ཡ་ཀྑཱ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ག་ཎྷིཾ་སུ. པ་ཋ་མེ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཡ་མ་ཀོ་ལཱི༹ ནཱ་མ ཡ་ཀྑོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཡ་ཀྑ་ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ག་ཎྷི, དུ་ཏི་ཡེ ཨུ་པྤ་ལོ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡ་ཀྑཱ་ནཾ དྭཱི་ཧི ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ, ཏ་ཏི་ཡེ ཝ་ཛི་རོ ནཱ་མ ཏཱི་ཧི ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཝ་ཛི་ར་བཱ་ཧུ ནཱ་མ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ, པ་ཉྩ་མེ ཀ་ས་ཀ་ནྡོ ནཱ་མ པ་ཉྩ་ཧི ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ, ཚ་ཊྛེ ཀ་ཊ་ཏྠོ ནཱ་མ ཚ་ཧི ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ, ས་ཏྟ་མེ དི་སཱ་མུ་ཁོ ནཱ་མ ས་ཏྟ་ཧི ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ག་ཎྷི. ཨེ་ཝཾ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨ་ནྟོ ཙ བ་ཧི ཙ གཱ་ལ༹ྷ་ར་ཀྑཱ ཨ་ཧོ་སི. ‘‘ཛོ་ཏི་ཀ་སྶ ཀི་ར ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡོ ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀ་པཱ་སཱ་དོ ཨུ་ཊྛི་ཏོ, ས་ཏྟ པཱ་ཀཱ་རཱ ས་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀཱ ཙ་ཏ་སྶོ ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷི་ཡོ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ བི་མྦི་སཱ་རོ རཱ་ཛཱ སེ་ཊྛི་ཙྪ་ཏྟཾ པ་ཧི་ཎི. སོ ཛོ་ཏི་ཀ་སེ་ཊྛི ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི.

ཏེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ ཨི་ཏྠཱི ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རཱུ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨ་ཐ ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ སི་རི་ག་བྦྷེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་སུཾ. སཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀཾ ཏ་ཎྜུ་ལ་ནཱ་ལི༹ཾ ཏ་ཡོ ཙ ཛོ་ཏི་པཱ་སཱ་ཎེ ག་ཎྷི. ཏེ་སཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཏཱ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྜུ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཙེ ཀི་ར ཏེ ས་ཀ་ཊ་ས་ཏ་མྤི ཏ་ཎྜུ་ལཱ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི, སཱ ཏ་ཎྜུ་ལ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་ལི༹་ཡེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. བྷ་ཏྟ་པ་ཙ་ན་ཀཱ་ལེ ཏ་ཎྜུ་ལེ ཨུ་ཀྑ་ལི་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པཱ་སཱ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཋ་པེ་ཏི, པཱ་སཱ་ཎཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ པ་ཛྫ་ལི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟེ པ་ཀྐ་མ་ཏྟེ ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཉྙཱ་ཎེ་ན བྷ་ཏྟ་སྶ པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི. སཱུ་པེ་ཡྻཱ་དི་པ་ཙ་ན་ཀཱ་ལེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ཛོ་ཏི་པཱ་སཱ་ཎེ་ཧི ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་ཙྩ་ཏི. མ་ཎི་ཨཱ་ལོ་ཀེ་ན ཙ ཝ་ས་ནྟི, ཨ་གྒི་སྶ ཝཱ དཱི་པ་སྶ ཝཱ ཨོ་བྷཱ་སཾ ནེ་ཝ ཛཱ་ནིཾ་སུ. ‘‘ཛོ་ཏི་ཀ་སྶ ཀི་ར ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ས་མྤ་ཏྟཱི’’ཏི ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཡཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཛོ་ཏི་ཀ་སེ་ཊྛི ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་ནཾ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་པེ་སི. ‘‘ཀ་པྤ་རུ་ཀྑེ་ཧི ཝ་ཏྠཱ་ནི ག་ཎྷ་ནྟུ, ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ‘‘གཱ་ཝུ་ཏི་ཀ་ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟཾ དྷ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨ་ངྒུ་ལི་མ་ཏྟ་མྤི ཨཱུ་ནཾ ནཱ་ཧོ་སི. ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨོ་ཀི་ཎྞ་ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཀི་ར་སྶ ཨེ་སོ ནི་སྶ་ནྡོ.

ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི ཙེ་ཝ དྷ་ན་ཉྩ ཡ་དི་ཙྪ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟེ བི་མྦི་སཱ་རོ ཏ་སྶ པཱ་སཱ་དཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ་པི མ་ཧཱ་ཛ་ནེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ ཨོ་ཀཱ་སཾ ནཱ་ལ་ཏྠ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཡ་དི་ཙྪ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཏ་ཏྟཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ནྡཱི་བྷཱུ་ཏེ་སུ རཱ་ཛཱ ཛོ་ཏི་ཀ་སྶ པི་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཝ པུ་ཏྟ་སྶ པཱ་སཱ་དཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་མྷཱ’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ པུ་ཏྟ་སྶ ཀ་ཐེ་སི – ‘‘ཏཱ་ཏ, རཱ་ཛཱ ཏེ པཱ་སཱ་དཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏ, ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི. རཱ་ཛཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མཱ་སི. པ་ཋ་མ་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཚ་ཌྜི་ཀཱ དཱ་སཱི ར་ཉྙོ ཧ་ཏྠཾ ཨ་དཱ་སི, རཱ་ཛཱ ‘‘སེ་ཊྛི་ཛཱ་ཡཱ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ལ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཏ་སྶཱ བཱ་ཧཱ་ཡ ཧ་ཏྠཾ ན ཋ་པེ་སི. ཨེ་ཝཾ སེ་ས་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ་སུ་པི དཱ་སི་ཡོ ‘‘སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཏཱ་སཾ བཱ་ཧཱ་ཡ ཧ་ཏྠཾ ན ཋ་པེ་སི. ཛོ་ཏི་ཀོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘པུ་ར་ཏོ ཡཱ་ཐ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ར་ཉྙོ མ་ཎི་པ་ཐ་ཝཱི ས་ཏ་པོ་རི་ས་པ་པཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. སོ ‘‘ཨི་མི་ནཱ མ་མ ག་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨོ་པཱ་ཏོ ཁ་ཎི་ཏོ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ པཱ་དཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ཝི་ས་ཧི. ཛོ་ཏི་ཀོ ‘‘ནཱ་ཡཾ, དེ་ཝ, ཨོ་པཱ་ཏོ, མ་མ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི པུ་ར་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ ཏེ་ན ཨ་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ལེ བྷཱུ་མིཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་སཱ་དཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཝི་ཙ་རི. ཏ་དཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ཀུ་མཱ་རོ་པི པི་ཏུ ཨ་ངྒུ་ལིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལོ མ་མ པི་ཏཱ, ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ ནཱ་མ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡེ པཱ་སཱ་དེ ཝ་ས་ནྟེ ཨེ་ས རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ དཱ་རུ་མ་ཡེ གེ་ཧེ ཝ་ས་ཏི, ཨ་ཧཾ དཱ་ནི རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ པཱ་སཱ་དེ ཝ་སི་ཏུཾ ན ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི.

ར་ཉྙོ་པི ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལཱ་ནི ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟ་སྶེ་ཝ པཱ་ཏ་རཱ་ས་ཝེ་ལཱ ཛཱ་ཏཱ. སོ སེ་ཊྛིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི, ཨི་དྷེ་ཝ པཱ་ཏ་རཱ་སཾ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཛཱ་ནཱ་མི, དེ་ཝ, ས་ཛྫི་ཏོ དེ་ཝ་སྶཱ་ཧཱ་རོ་ཏི. སོ སོ་ལ༹་ས་ཧི ག་ནྡྷོ་ད་ཀ་གྷ་ཊེ་ཧི ནྷ་ཏྭཱ ར་ཏ་ན་མ་ཡེ སེ་ཊྛི་སྶ ནི་སཱི་ད་ན་མ་ཎྜ་པེ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཏ་སྶེ་ཝ ནི་སཱི་ད་ན་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ་སྶ ཧ་ཏྠ་དྷོ་ཝ་ནཱུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཡཱ ཀི་ལི་ནྣ་པཱ་ཡཱ་སཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘བྷོ་ཛ་ན’’ནྟི ས་ཉྙཱ་ཡ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. སེ་ཊྛི ‘‘ན་ཡི་དཾ, དེ་ཝ, བྷོ་ཛ་ནཾ, ཀི་ལི་ནྣ་པཱ་ཡཱ་སོ ཨེ་སོ’’ཏི ཨ་ཉྙི་སྶཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཡཱ བྷོ་ཛ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པཱ་ཏི་ཡཾ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཨུ་ཊྛི་ཏ་ཨུ་ཏུ་ནཱ ཀི་ར ཏཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི. རཱ་ཛཱ མ་དྷུ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པ་མཱ་ཎཾ ན ཨ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ སེ་ཊྛི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ‘‘ཨ་ལཾ, དེ་ཝ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏུ, ཨི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཛི་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ག་རུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཏྟ’’ནྟི? དེ་ཝ, ན་ཏྠེ་ཏཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་བྦ་སྶཱ་པི ཧི བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨི་ད་མེ་ཝ བྷ་ཏྟཾ ཨི་དཾ སུ་པེ་ཡྻཾ. ཨ་པི ཙ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ཡ་ས་སྶ བྷཱ་ཡཱ་མཱི་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཏི? ས་ཙེ དེ་ཝ་སྶ ཀཱ་ཡཱ་ལ་སི་ཡ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘‘ཧི་ཡྻོ ར་ཉྙཱ སེ་ཊྛི་སྶ གེ་ཧེ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྟཾ, སེ་ཊྛི་ནཱ ཀི་ཉྩི ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶ བྷཱ་ཡཱ་མི, དེ་ཝཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི བྷ་ཏྟཾ ཧ་ར, ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་ཏི. ར་ཉྙོ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ ས་བྦོ རཱ་ཛ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཏ་དེ་ཝ བྷ་ཏྟཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི.

རཱ་ཛཱ སུ་ཁ་ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ སེ་ཊྛིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘ཀིཾ ཨི་མ་སྨིཾ གེ་ཧེ སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ? ‘‘ཨཱ་མ ཨ་ཏྠི, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཧཾ སཱ’’ཏི? ‘‘སི་རི་ག་བྦྷེ ནི་སི་ནྣཱ, དེ་ཝ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི པཱ་ཏོ་ཝ རཱ་ཛཱ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ, སཱ པ་ན་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏེ་ཝ. ཏ་ཏོ སེ་ཊྛི ‘‘རཱ་ཛཱ མེ བྷ་རི་ཡཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཏ་སྶཱ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘རཱ་ཛཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཀིཾ ཏ་ཝ རཱ་ཛཱ་ནཾ ད་ཊྛུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ ནི་པ་ནྣ་ཀཱ་ཝ ‘‘ཀོ ཨེ་ས, སཱ་མི, རཱ་ཛཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་སྶ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི ‘‘དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི ཝ་ཏ ནོ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ་ནི, ཡེ་སཾ ནོ ཨི་སྶ་རོ་པི ཨ་ཏྠི. ཨ་སྶ་དྡྷཱ་ཡ ནཱ་མ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ མ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟ་མྷཱ. ཨ་དྡྷཱ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ ཕ་ལ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ དཱ་ནི ཀ་རོ་མི, སཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ བཱི་ཛཱ་ཧཱི་ཏི. ཏ་སྶཱ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ བཱི་ཛེ་ནྟི་ཡཱ ར་ཉྙོ ཝེ་ཋ་ན་སྶ ག་ནྡྷ་ཝཱ་ཏོ ཨ་ཀྑཱི་ནི པ་ཧ་རི, ཨ་ཐ་སྶཱ ཨ་ཀྑཱི་ཧི ཨ་སྶུ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཏཾ དི་སྭཱ རཱ་ཛཱ སེ་ཊྛིཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ནཱ་མ ཨ་པྤ་བུ་དྡྷི་ཀོ, ‘རཱ་ཛཱ མེ སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་མྤ་ཏྟིཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ’ཏི བྷ་ཡེ་ན རོ་ད་ཏི མ་ཉྙེ, ཨ་སྶཱ་སེ་ཧི ནཾ ‘ན མེ ཏ་ཝ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྠོ’’’ཏི. ན ཨེ་སཱ, དེ་ཝ, རོ་ད་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཀིཾ ཨེ་ཏ་ནྟི? ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝེ་ཋ་ན་ག་ནྡྷེ་ན་སྶཱ ཨ་སྶཱུ་ནི པ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཨ་ཡ་ཉྷི དཱི་པོ་བྷཱ་སཾ ཝཱ ཨ་གྒི་ཨོ་བྷཱ་སཾ ཝཱ ཨ་དི་སྭཱ མ་ཎི་ཨཱ་ལོ་ཀེ་ནེ་ཝ བྷུ་ཉྫ་ཏི ཙ ནི་སཱི་ད་ཏི ཙ ནི་པ་ཛྫ་ཏི ཙ, དེ་ཝོ པ་ན དཱི་པཱ་ལོ་ཀེ་ན ནི་སི་ནྣོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་མ, སེ་ཊྛཱི་ཏི. ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ཨ་ཛྫ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཎི་ཨཱ་ལོ་ཀེ་ན ནི་སཱི་ད་ཐཱ་ཏི མ་ཧ་ནྟཾ ཏི་པུ་ས་མ་ཏྟཾ ཨ་ན་གྒྷཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. རཱ་ཛཱ གེ་ཧཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧ་ཏཱི ཝ་ཏ ཛོ་ཏི་ཀ་སྶ ས་མྤ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཛོ་ཏི་ཀ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི.

ཨི་དཱ་ནི ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡ་ཉྷི ཨེ་ཀཱ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ ཨ་ཧོ་སི, ཏཾ པ་ནྣ་ར་ས་སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀ་ཀཱ་ལེ ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ དཱ་སིཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀ་སྶ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལེ སི་རི་ག་བྦྷེ ཝཱ་ས་ཡིཾ་སུ. ཏཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བ་ཧི ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཀོ ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རོ དི་སྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་སི་ནེ་ཧོ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ས་ནྠ་ཝ་མ་ཀཱ་སི. སཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་ས་མ་ནྭཱ་ཡ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ག་བྦྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷི. ཨ་ཐ ནཾ སཱ དཱ་སཱི དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་མྨ, ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཧོ་ཏུ མཱ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་ཙི་ཀྑཱི’’ཏི ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ཡེ་ན ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. སཱ་པི ད་ས་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ ན་ཝ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏཾ དཱ་ར་ཀཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ བྷཱ་ཛ་ནཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི པུ་པྥ་དཱ་མཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ སཱི་སེ་ན ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཧི, ‘ཀིཾ ཨི་ད’ནྟི ཙ པུ་ཊྛཱ ‘ཨ་ཡྻཱ་ཡ མེ བ་ལི་ཀ་མྨ’ནྟི ཝ་དེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི དཱ་སིཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. སཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི.

ཧེ་ཊྛཱ་ག་ངྒཱ་ཡ་མྤི དྭེ ཨི་ཏྠི་ཡོ ནྷཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏཾ བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨུ་ད་ཀེ་ནཱ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཀཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧེ་ཏཾ བྷཱ་ཛ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཀཱ ‘‘ཡཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ, ཏཾ མ་ཡ྄ཧ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ནེ ས་མྤ་ཏྟེ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཐ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཀཱ ‘‘མ་མ བྷཱ་ཛ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ དཱ་ར་ཀོ མ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཀཱ ‘‘ཡཾ བྷཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ནྟོ, ཏཾ མ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ མ་མ དཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཱ ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩེ་སུ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་སུ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཏཱ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ དཱ་ར་ཀཾ ག་ཎྷ, ཏྭཾ བྷཱ་ཛ་ནཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཡཱ་ཡ པ་ན དཱ་ར་ཀོ ལ་དྡྷོ, སཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨཱ སཱ དཱ་ར་ཀཾ ‘‘ཨི་མཾ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦཱ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པོ་སེ་སི. ཏ་སྶ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ག་བྦྷ་མ་ལ་སྶ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ན་པ་ནཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཀེ་སཱ ཛ་ཊི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཏེ་ན་སྶ ཛ་ཊི་ལོཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏ་སྶ པ་ད་སཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཐེ་རོ ཏཾ གེ་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཐེ་རཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཐེ་རོ དཱ་ར་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀེ དཱ་ར་ཀོ ལ་དྡྷོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཱ་ཧཾ དཱ་ར་ཀཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦཱ་ཛེ་སྶཱ་མཱི་ཏི པོ་སེ་སིཾ, པ་བྦཱ་ཛེ་ཐ ན’’ནྟི ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཨཱ་དཱ་ཡ ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ གི་ཧི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏུཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ’’ནྟི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ ས་ཏྟོ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ད་ཧ་རོ ཨེ་ས ཏཱ་ཝ, ཉཱ་ཎ་མྤི་སྶ པ་རི་པཱ་ཀཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་སྶ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི.

སོ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཏཾ དཱ་ར་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘དཱ་ར་ཀོ ཝོ, བྷ་ནྟེ, ལ་དྡྷོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨཱ་མ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི, ད་ཧ་རོ ཏཱ་ཝ, ཏ་ཝེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ཏཱུ་ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཏཾ པུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛ་གྒི. ཏ་སྶ པ་ན གེ་ཧེ དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི བྷ་ཎྜ་ཀཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. སོ གཱ་མ་ནྟ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ས་བྦ་མྤི ཏཾ བྷ་ཎྜཾ ཨཱ་པ་ཎཾ ཧ་རི་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀཾ ཨཱ་པ་ཎེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ བྷ་ཎྜ་ཀ་སྶ མཱུ་ལཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ད་ཉྩ ཨི་ད་ཉྩ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཏཾ་དི་ཝ་སཾ ན་ག་ར་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མ་རི་ཙ་ཛཱི་ར་ཀ་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི ཨ་ཏྠི་ཀེ ཏ་སྶེ་ཝ ཨཱ་པ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁེ ཀ་རིཾ་སུ. སོ དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཨུ་སྶ་ནྣཾ བྷ་ཎྜ་ཀཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་ཀྐི་ཎི. ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་པ་ཎེ ཀི་ཉྩི ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ས་བྦཾ ཏེ, ཏཱ་ཏ, བྷ་ཎྜ་ཀཾ ནཱ་སི་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ན ནཱ་སེ་མི, ས་བྦཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཀྐི་ཎིཾ, ཨི་དཾ ཨ་སུ་ཀ་སྶ མཱུ་ལཾ, ཨི་དཾ ཨ་སུ་ཀ་སྶཱ་ཏི. ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ན་གྒྷོ པུ་རི་སོ, ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧེ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཾ དྷཱི་ཏ་རཾ ཏ་སྶ ད་ཏྭཱ ‘‘གེ་ཧ་མ་སྶ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི པུ་རི་སེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཊྛི་ཏེ གེ་ཧེ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧེ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.

ཨ་ཐ་སྶ གེ་ཧ་པ་ཝི་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀེ་ན པཱ་དེ་ན ཨུ་མྨཱ་རེ ཨ་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟེ གེ་ཧ་སྶ པ་ཙྪི་མ་བྷཱ་གེ བྷཱུ་མིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠོ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྦ་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཛ་ཊི་ལ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཀི་ར གེ་ཧེ བྷཱུ་མིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྦ་ཏོ ཨུ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ་ཝ ཏ་སྶ སེ་ཊྛི་ཙྪ་ཏྟཾ པེ་སེ་སི. སོ ཛ་ཊི་ལ་སེ་ཊྛི ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ ཏ་ཡོ པུ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ ཏེ་སཾ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ ཨ་མྷེ་ཧི ས་མཱ་ན་བྷོ་གཾ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ད་སྶ་ནྟི. ནོ ཙེ, ན ད་སྶ་ནྟི. ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཨ་མྷེ་ཧི ས་མཱ་ན་བྷོ་གཾ ཀུ་ལ’’ནྟི ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ ཨི་ཊྛ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ པ་ཏོ་ད་ལ་ཊྛིཾ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ པཱ་དུ་ཀ་ཉྩ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཨི་མཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལེ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ཨ་མྷེ་ཧི ས་མཱ་ན་བྷོ་ག་སྶ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི པ་ཧི་ཎི.

ཏེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟཱ བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ མེ་ཎྜ་ཀ་སེ་ཊྛི དི་སྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀིཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ཝི་ཙ་རཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཨི་མཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ར་ཊྛཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་མཱ་ནཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཙྪི་མ་གེ་ཧཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ཨུ་ས་བྷ་པྤ་མཱ་ཎེ པི་ཊྛི་ཡཱ པི་ཊྛིཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛི་ཏེ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ སུ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཎྜ་ཀེ དི་སྭཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ སེ་ཊྛི, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ཐ, དི་ཊྛོ ཝོ སོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘པ་སྶཱ་མ, སཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏེ་ན ཧི ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. ཏེ ཏ་ཏོ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སེ་ཊྛི་ནཱ ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ, དི་ཊྛཾ ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མཱ་ན་བྷོ་གཾ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘སཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀིཾ ཨ་ཏྠི, བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རེ མེ་ཎྜ་ཀ་སེ་ཊྛི་ནོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ནཱ་མ ཝི་བྷ་ཝོ’’ཏི ས་བྦཾ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ སེ་ཊྛི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཏཱ་ཝ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལཾ ལ་དྡྷཾ, ཨ་པ་ར་མྤི ནུ ཁོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཾ ཀ་མྦ་ལཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ, ཨ་ཉྙ་མྤི. སེ་ཊྛི་ཀུ་ལཾ ཝི་ཙི་ན་ཐཱ’’ཏི པ་ཧི་ཎི.

ཏེ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཛོ་ཏི་ཀ་སེ་ཊྛི་སྶ གེ་ཧ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ དཱ་རུ་རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ‘‘ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི པུ་ཊྛ་ཀཱ་ལེ ཙ ‘‘ཨེ་ཀཾ ནོ མ་ཧ་གྒྷ་ཀ་མྦ་ལཾ ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ཀ་ཡི་ཀོ ན་ཏྠི, ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ་པི ཙོ་རཱ་ནཾ བྷཱ་ཡཱ་མ, ཏེ་ན ཏཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ ཛོ་ཏི་ཀ་སེ་ཊྛི དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཀིཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨ་གྒྷ་ན་ཀོ ཀ་མྦ་ལོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ དཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཚ་ཌྜི་ཀཱ་ཡ དཱ་སི་ཡཱ དེ་ཐཱ’’ཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཧ་ཏྠེ པ་ཧི་ཎི. སཱ ཀ་མྦ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ མཾ, སཱ་མི, ཨ་པ་རཱ་དྷེ ས་ཏི པ་ཧ་རི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀ་སྨཱ མེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཐཱུ་ལ་ཀ་མྦ་ལཾ པ་ཧི་ཎི་ཏྠ, ཀ་ཐཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ནི་ཝཱ་སེ་སྶཱ་མི ཝཱ པཱ་རུ་པི་སྶཱ་མི ཝཱ’’ཏི. ནཱ་ཧཾ ཏ་ཝ ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ པ་ཧི་ཎིཾ, ཨེ་ཏཾ པ་ན པ་ལི་ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཏ་ཝ ས་ཡ་ན་པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན དྷོ་ཏཱ་ནཾ པཱ་དཱ་ནཾ པུ་ཉྪ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏེ པ་ཧི་ཎིཾ, ཀིཾ ཨེ་ཏ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་སཱི་ཏི. སཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ པ་ན ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ ཙ པུ་རི་སཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སེ་ཊྛི་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ, དི་ཊྛཾ ཝོ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘སཱ་མི, ཀིཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཏྠི, རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རེ ཛོ་ཏི་ཀ་སེ་ཊྛི་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ནཱ་མ ས་མྤ་ཏྟཱི’’ཏི ས་བྦཾ གེ་ཧ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ. སེ་ཊྛི ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ‘‘ཨི་དཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ་མྷི, དེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ་དྷུ, མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི, པ་བྦ་ཛཱ་ཧཱི་ཏི. སོ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཏྟེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ད་ཎྜཾ ཝ་ཛི་ར་ཀུ་དྡཱ་ལཾ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ, པ་ཙྪི་མ་གེ་ཧེ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྦ་ཏ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་པི་ཎྜཾ ཨུ་དྡྷ་རཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཀུ་དྡཱ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྦ་ཏཾ པ་ཧ་རི, པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ པ་ཧ་ཊ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཀུ་དྡཱ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་ཏྟ་སྶ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ པ་ཧི་ཎི, ཏ་སྶ་པི སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྦ་ཏཾ པ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ པ་ཧ་ཊ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཀ་ནི་ཊྛ་པུ་ཏྟ་སྶ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ པ་ཧི་ཎི, ཏ་སྶ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ རཱ་སི་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཧ་ཊ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ སེ་ཊྛི ‘‘ཨེ་ཧི, ཏཱ་ཏ, ཨ་ལཾ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ དྭེ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྦ་ཏོ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནི་བྦ་ཏྟོ, མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ ཙ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་སྨཱ པ་ན སོ ཏེ་ས་མེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཀ་སྨཱ ཙ ཛ་ཊི་ལོ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨུ་ད་ཀེ པཱ་ཏི་ཏོ་ཏི? ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་ཀ་མྨེ་ནེ་ཝ.

ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཧི ཙེ་ཏི་ཡེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨེ་ཀོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཙེ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀ་སྨཱ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན མུ་ཁཾ ན ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘སུ་ཝ་ཎྞཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་ཧཾ ཨ་ནྟོ་གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ ཨཱ་ད་རེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་མྨཱ, ཏཱ་ཏཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨེ་ཀ་སྨིཾ མུ་ཁེ སུ་ཝ་ཎྞཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏི, སུ་ཝ་ཎྞཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ས་མཱ་ད་པེ་ནྟོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ཀུ་ལཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ་པི ཏ་ངྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ ‘‘ཙེ་ཏི་ཡེ ཏུ་མྷེ་ཧི ག་ཧི་ཏ་མུ་ཁ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏི, ཏཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཀོ་པེ་ན ‘‘ཏ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་ད་ཀེ ཁི་པི་ཏྭཱ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ སཱ ‘‘ཨ་ཏི་སཱ་ཧ་སི་ཀ་ཀ་མྨཾ ཏེ ཀ་ཏཾ, མ་མ ཀུ་དྡྷེ་ན ཏེ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦཱ ཝཱ པ་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ ཝཱ, ཀ་སྨཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ བུ་དྡྷེ་སུ ཝེ་ར་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཁ་མ་ཐ མེ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི. ཏཱ་ཏ, ཨ་ཧཾ ཏ་ཡཱ ན ཀི་ཉྩི ཝུ་ཏྟོ, ས་ཏྠཱ་རཾ ཁ་མཱ་པེ་ཧཱི་ཏི. ཀི་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་མི, བྷ་ནྟེ་ཏི. སུ་ཝ་ཎྞ་པུ་པྥཱ་ནཾ ཏ་ཡོ ཀུ་མྦྷེ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་དྷཱ་ཏུ་ནི་དྷཱ་ནེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ལླ་ཝ་ཏྠོ ཨ་ལླ་ཀེ་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ཧི, ཏཱ་ཏཱ་ཏི.

སོ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པུ་པྥཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཏཱི་སུ པུ་ཏྟེ་སུ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཧཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝེ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཝ་ཙཾ, ཏ་སྨཱ ཨི་མཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ནི་དྷཱ་ནེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་སྶཱ་མི, ཏྭ་མྤི ཁོ མེ ས་ཧཱ་ཡོ ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘ན ཏྭཾ མ་ཡཱ ཝེ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་དཱ་པི་ཏོ, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཀཱ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪི. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་ཏྟཾ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཧ, སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪི. ཀ་ནི་ཊྛཾ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཧ, སོ ‘‘པི་ཏུ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་རོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པི་ཏུ་ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ནི ཨ་ཀཱ་སི. སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ཝི་ད་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནཾ པུ་པྥཱ་ནཾ ཏ་ཡོ ཀུ་མྦྷེ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ནི་དྷཱ་ནེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ལླ་ཝ་ཏྠོ ཨ་ལླ་ཀེ་སོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཁ་མཱ་པེ་སི. ཨི་ཏི སོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨུ་ད་ཀེ པཱ་ཏ་ནཾ ལ་བྷི. ཨ་ཡཾ པ་ན་སྶ ཀོ་ཊི་ཡཾ ཋི་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ཨི་དྷཱ་པི ཏ་སྶེ་ཝ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཨུ་ད་ཀེ པཱ་ཏི་ཏོ. ཡེ པ་ན་སྶ དྭེ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀཱ པུ་ཏྟཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པུ་པྥཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ས་ཧཱ་ཡཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪིཾ་སུ, ཏེ་སཾ ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྦ་ཏོ ན ནི་བྦ་ཏྟི, ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཙེ་ཝ ཀ་ནི་ཊྛ་པུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི. ཨི་ཏི སོ པུ་ཏྟེ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ས་ཏྠཱ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཏ་སྶ པུ་ཏྟཱ་ནཾ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཏེ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ བྷི་ཀྑཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ.

བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨ་ཛྫཱ་པི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཛ་ཊི་ལ, ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠེ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྦ་ཏེ ཙ པུ་ཏྟེ་སུ ཙ ཏ་ཎྷཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏེ་སུ ཏ་ཎྷཱ ཝཱ མཱ་ནོ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ཏེ ‘‘ཨ་ཡཾ ཛ་ཊི་ལ་ཏྠེ་རོ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ ཏེ་སུ ཏ་ཎྷཱ ཝཱ མཱ་ནོ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༤༡༦. ‘‘ཡོ་དྷ ཏ་ཎྷཾ པ་ཧ་ནྟྭཱ་ན, ཨ་ནཱ་གཱ་རོ པ་རི་བྦ་ཛེ;

ཏ་ཎྷཱ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎ’’ནྟི.

ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡོ ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཚ་དྭཱ་རི་ཀཾ ཏ་ཎྷཾ ཝཱ མཱ་ནཾ ཝཱ ཛ་ཧི་ཏྭཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ་ན ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ཨ་ནཱ་གཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་བྦ་ཛ་ཏི, ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙེ་ཝ བྷ་ཝ་སྶ ཙ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཾ ཏ་མ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝ་དཱ་མཱི་ཏི.

དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.

ཛ་ཊི་ལ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ ཏེ་ཏྟིཾ་ས་ཏི་མཾ.