༢༡. པ་བྦྷཱ་ར་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ཨ་སཾ་ས་ཊྛནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པ་བྦྷཱ་ར་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
སོ ཀི་ར ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཡཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ལེ་ཎ་པ་བྦྷཱ་རཾ པཱ་པུ་ཎི, ས་མྤ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ ལ་བྷི. སོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་དྷ ཝ་ས་ནྟོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ལེ་ཎེ་པི ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘སཱི་ལ་ཝཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སི་ཏུཾ དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨི་དྷ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་མེ་ཝ ཝ་སི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ ཨཱ་དཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མི. ཐེ་རོ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ་ཝ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ དི་སྭཱ་ཝ པུ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ གེ་ཧེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཡཱ་ཙི. སོ་པི ‘‘ས་ཀྐཱ མ་ཡཱ ཨི་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷ་ཝ་ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ ལེ་ཎཾ ཨ་ག་མཱ་སི. དེ་ཝ་ཏཱ ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཀེ་ན་ཙི ནི་མ་ནྟི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སྭེ ཝཱ པ་ར་སུ་ཝེ ཝཱ ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་མ་ཏྟེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་དྷེ་ཝ མ་ཉྙེ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ ཝ་སི་སྶ་ཏི, སཱི་ལ་ཝ་ཏཱ པ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ པུ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝ་སི་ཏུཾ དུ་ཀྐ་རཾ, ཨི་མ་ཉྩ ‘ནི་ཀྑ་མཱ’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ སཱི་ལེ ཁ་ལི་ཏ’’ནྟི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་མཱ་ལ༹་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶ སཱི་ལེ ཁ་ལི་ཏཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷ་མ་སྶ སཱི་ལཾ, ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ་སྶ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཡ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལེ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་རཱི་རེ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ གཱི་ཝཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སི. ཏ་སྶ ཨ་ཀྑཱི་ནི ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ, མུ་ཁ་ཏོ ཁེ་ལོ༹ པ་གྒྷ་རི. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི ཝི་ར་ཝི. ཨ་ཐ ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་དི་སྶ་མཱ་ན་རཱུ་པཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡཱ ཨེ་ས ག་ཧི་ཏོ, བ་ལི་ཀ་མྨེ་ན་པི མེ ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན ཀུ་ལཱུ་པ་ཀཾ ཐེ་རཾ ལ་ཊྛི་མ་དྷུ་ཀཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཏེ་ན ཏེ་ལཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྶ ན་ཏྠུ་ཀ་མྨཾ དེ་ཐ, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཨི་མཾ མུ་ཉྩི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ན་སྶ་ཏུ ཝཱ ཨེ་ས མ་ར་ཏུ ཝཱ, ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མ་ཧཾ ཨ་ཡྻཾ ལ་ཊྛི་མ་དྷུ་ཀཾ ཡཱ་ཙི་ཏུ་ནྟི. ས་ཙེ ལ་ཊྛི་མ་དྷུ་ཀཾ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཐ, ནཱ་སི་ཀཱ་ཡ་སྶ ཧི་ངྒུ་ཙུ་ཎྞཾ པ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝ་དེ་ཐཱ་ཏི. ཨི་ད་མྤི ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི་སྶ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱི་སེ ཨཱ་སི་ཉྩ་ཐཱ་ཏི. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ‘‘ས་ཀྐཱ ཨི་དཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ཝེ་ལཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཾ ཐེ་རཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་བྷ་ཏྟེ ནི་སི་ནྣ་སྶ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ དཱ་ར་ཀ་སྶ སཱི་སེ ཨཱ་སི་ཉྩཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨཱ་སི་ཉྩ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཏཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ལེ་ཎ་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཐེ་རོ་པི བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨ་ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ་ཝ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ནཾ ལེ་ཎ་དྭཱ་རཾ པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘མ་ཧཱ་ཝེ་ཛྫ མཱ ཨི་དྷ པ་ཝི་སཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་སི ཏྭ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཧཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཏི. ཐེ་རོ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ མ་ཡཱ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་མཱ་ལ༹་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལེ ཏི་ལ་ཀཾ ཝཱ ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ཝཱ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ མ་ཡཱ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ན པ་སྶཱ་མི, ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན པ་སྶ་སཱི་ཏི. ཨཱ་མ, ན པ་སྶཱ་མཱི་ཏི? ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི ཏེ་ཏི. ཨཱ་མ, ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་ཧཱི་ཏི. ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ དཱུ་རེ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཛྫེ་ཝ ཏ་ཡཱ ཨ་མ་ནུ་སྶ་ག་ཧི་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་པུ་ཏྟ་སྶ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཨུ་ད་ཀཾ སཱི་སེ ཨཱ་སི་ཏྟཾ, ནཱ་སི་ཏྟ་ནྟི? ཨཱ་མ, ཨཱ་སི་ཏྟ་ནྟི. ཀིཾ ཨེ་ཏཾ ན པ་སྶ་སཱི་ཏི? ཨེ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏྭཾ ཝ་དེ་སཱི་ཏི? ཨཱ་མ, ཨེ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དཱ་མཱི་ཏི. ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ས་མྨཱ པ་ཎི་ཧི་ཏོ ཨ་ཏྟཱ, སཱ་ས་ན་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཝ་ཏ མེ ཙ་རི་ཏཾ, དེ་ཝ་ཏཱ་པི མ་མ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ ཏི་ལ་ཀཾ ཝཱ ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ཝཱ ཨ་དི་སྭཱ དཱ་ར་ཀ་སྶ སཱི་སེ ཨཱ་སི་ཏྟ་པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་དྡ་སཱ’’ཏི ཏ་སྶ སཱི་ལཾ ཨཱ་ར་བྦྷ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ཏཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ པཱ་དུ་དྡྷཱ་ར་མྤི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ‘‘མཱ་དི་སཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་མ་ཎཾ དཱུ་སེ་ཏྭཱ མཱ ཨི་དྷ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝ་སི, ཏྭ་མེ་ཝ ནི་ཀྑ་མཱ་ཧཱི’’ཏི དེ་ཝ་ཏཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཝི་སུ་དྡྷོ ཝ་ཏ མེ ཝཱ་སོ, ནི་མྨ་ལཾ མཾ ཏ་པ་སྶི་ནཾ;
མཱ ཏྭཾ ཝི་སུ་དྡྷཾ དཱུ་སེ་སི, ནི་ཀྑ་མ པ་ཝ་ནཱ ཏུ་ཝ’’ནྟི.
སོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ ཏེ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པི་ཏ’’ནྟི པུ་ཊྛོ ཏ་སྨིཾ ལེ་ཎེ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦཾ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏྭཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ན ཀུ་ཛ྄ཛྷཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན ཀུ་ཛ྄ཛྷི’’ནྟི ཨཱ་ཧ. བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ་པི ན ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ནྟི ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ནེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ པུ་ཏྟོ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྶ གི་ཧཱི་ཧི ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི ཝཱ སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཨེ་ས ཨ་པྤི་ཙྪོ ས་ནྟུ་ཊྛོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༠༤. ‘‘ཨ་སཾ་ས་ཊྛཾ ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི, ཨ་ནཱ་གཱ་རེ་ཧི ཙཱུ་བྷ་ཡཾ;
ཨ་ནོ་ཀ་སཱ་རི་མ་པྤི་ཙྪཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་སཾ་ས་ཊྛནྟི ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ན་ས་མུ་ལླ་པ་ན་པ་རི་བྷོ་ག་ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་སཾ་ས་ཊྛཾ. ཨུ་བྷ་ཡནྟི གི་ཧཱི་ཧི ཙ ཨ་ནཱ་གཱ་རེ་ཧི ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡེ་ཧི་པི ཨ་སཾ་ས་ཊྛཾ. ཨ་ནོ་ཀ་སཱ་རིནྟི ཨ་ནཱ་ལ་ཡ་ཙཱ་རིཾ ཏཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝ་དཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
པ་བྦྷཱ་ར་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་མཾ.