༦. པ་ཉྩ་གྒ་དཱ་ཡ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཏྠུ
ས་བྦ་སོཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པ་ཉྩ་གྒ་དཱ་ཡ་ཀཾ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
སོ ཀི་ར ས་སྶེ ཁེ་ཏྟེ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཁེ་ཏྟ་གྒཾ ནཱ་མ དེ་ཏི, ཁ་ལ་ཀཱ་ལེ ཁ་ལ་གྒཾ ནཱ་མ དེ་ཏི, ཁ་ལ་བྷ་ཎྜ་ཀཱ་ལེ ཁ་ལ་བྷ་ཎྜ་གྒཾ ནཱ་མ དེ་ཏི, ཨུ་ཀྑ་ལི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཀུ་མྦྷ་གྒཾ ནཱ་མ དེ་ཏི, པཱ་ཏི་ཡཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀཱ་ལེ པཱ་ཏ་གྒཾ ནཱ་མ དེ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཨ་གྒ་དཱ་ནཱ་ནི དེ་ཏི, ས་མྤ་ཏྟ་སྶ ཨ་ད་ཏྭཱ ནཱ་མ ན བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཏེ་ན་སྶ པ་ཉྩ་གྒ་དཱ་ཡ་ཀོཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཙ་སྶ ཏི་ཎྞཾ ཕ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ བྷོ་ཛ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ་པི དྭཱ་ར་པ་མུ་ཁེ ཨ་ནྟོ་གེ་ཧཱ་བྷི་མུ་ཁོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ས་ཏྠཱ་རཾ དྭཱ་རེ ཋི་ཏཾ ན པ་སྶ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ན ཏཾ པ་རི་ཝི་ས་མཱ་ནཱ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་གྒཾ ད་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཙ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ. ས་ཙེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཏྟཾ ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶ་ཏི, པུ་ན་པཱ་ཧཾ པ་ཙི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ན པ་སྶི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ཏྠུ པི་ཊྛིཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ ཏཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟཱི ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཾ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟཱི ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་ཐཱ ཋི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཙ པ་ན ‘‘ག་ཏོ ནུ ཁོ ནོ’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ཌྜྷ་ཀྑི་ཀེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་ན ས་ཝ་ན་བྷ་ཡེ་ན ‘‘ཨ་ཏི་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ན ཝ་དེ་ཏི, ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ པ་ན ས་ཎི་ཀ་མེ་ཝ ‘‘ཨ་ཏི་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ‘‘ན ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱི་སཾ ཙཱ་ལེ་སི. ལོ་ཀ་ག་རུ་ནཱ བུ་དྡྷེ་ན ‘‘ན ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱི་སེ ཙཱ་ལི་ཏེ སཱ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི མ་ཧཱ་ཧ་སི་ཏཾ ཧ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཏྠཱ གེ་ཧཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨོ་བྷཱ་སཾ མུ་ཉྩི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི པི་ཊྛིཾ ད་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ་ཡེ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཧ་སི་ཏ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཚ་བྦ་ཎྞཱ་ན་ཉྩ ར་སྨཱི་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་དྡ་ས. བུ་དྡྷཱ ཧི ནཱ་མ གཱ་མེ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝཱ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ན པ་ཀྐ་མ་ནྟི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ, ‘‘བྷོ་ཏི ནཱ་སི་ཏོ་མྷི ཏ་ཡཱ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དྭཱ་རེ ཋི་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ནཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ བྷཱ་རི་ཡཾ ཏེ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་བྷུ་ཏྟཾ བྷོ་ཛ་ན་པཱ་ཏིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཧཾ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་གྒཾ ད་ཏྭཱ་ཝ བྷུ་ཉྫཱ་མི, ཨི་ཏོ ཙ མེ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ་ཝ བྷ་ཏྟ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ བྷུ་ཏྟོ, ཨེ་ཀོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ, པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་སྶ་སི མེ ཨི་དཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ས་ཏྠཱ ‘‘ན མེ ཏ་ཝ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་བྷ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ, ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་གྒ་མྤི མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་བྷུ་ཏྟ་བྷ་ཏྟ་མྤི, ཙ་རི་མ་ཀ་བྷ་ཏྟ་པི་ཎྜོ་པི མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ. མ་ཡ་ཉྷི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་ར་ད་ཏྟཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་པེ་ཏ་ས་དི་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཡ་ད་གྒ་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ སེ་ས་ཏོ ཝཱ,
པི་ཎྜཾ ལ་བྷེ་ཐ པ་ར་ད་ཏྟཱུ་པ་ཛཱི་ཝཱི;
ནཱ་ལཾ ཐུ་ཏུཾ ནོ་པི ནི་པ་ཙྩ་ཝཱ་དཱི,
ཏཾ ཝཱ་པི དྷཱི་རཱ མུ་ནི ཝེ་ད་ཡ་ནྟཱི’’ཏི. (སུ. ནི. ༢༡༩);
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, དཱི་པ་སཱ་མི་ཀོ ནཱ་མ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ ‘ན མེ ཏ་ཝ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་བྷ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠོ’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི དྭཱ་རེ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷོ གོ་ཏ་མ, ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ཝ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཝ་ད་ཐ, ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཱ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ས་པྤཱ་ཡཱ’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ‘‘ཨི་མེ དྭེ་པི ཛ་ནཱ ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ‘ནཱ་མ་རཱུ་པ’ནྟི ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཎིཾ་སུ, ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ནེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི, ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ནཱ་མེ ཙ རཱུ་པེ ཙ ཨ་ར་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ས་ཛྫ་ནྟོ ཨ་སོ་ཙ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༦༧. ‘‘ས་བྦ་སོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྨིཾ, ཡ་སྶ ན་ཏྠི མ་མཱ་ཡི་ཏཾ;
ཨ་ས་ཏཱ ཙ ན སོ་ཙ་ཏི, ས ཝེ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་བྦ་སོཏི ས་བྦ་སྨི་མྤི ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ ནཱ་མ་རཱུ་པེ. མ་མཱ་ཡི་ཏནྟི ཡ་སྶ ཨ་ཧ་ནྟི ཝཱ མ་མ་ནྟི ཝཱ གཱ་ཧོ ན་ཏྠི. ཨ་ས་ཏཱ ཙ ན སོ་ཙ་ཏཱིཏི ཏ་སྨི་ཉྩ ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཁ་ཡ་ཝ་ཡཾ པ་ཏྟེ ‘‘མ་མ རཱུ་པཾ ཁཱི་ཎཾ…པེ… མ་མ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཁཱི་ཎ’’ནྟི ན སོ་ཙ་ཏི ན ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི, ‘‘ཁ་ཡ་ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ མེ ཁཱི་ཎ’’ནྟི པ་སྶ་ཏི. ས ཝེཏི སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ནཱ་མ་རཱུ་པེ མ་མཱ་ཡི་ཏ་ར་ཧི་ཏོ་པི ཨ་ས་ཏཱ་པི ཏེ་ན ཨ་སོ་ཙ་ནྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨུ་བྷོ་པི ཛ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, ས་མྤ་ཏྟཱ་ན་མྤི སཱ་ཏྠི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
པ་ཉྩ་གྒ་དཱ་ཡ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཏྠུ ཚ་ཊྛཾ.