༦. ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ཝ་ཏྠུ

དུ་པྤ་བྦ་ཛྫནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་སཱ་ལིཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ, ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ས་བྦ་ར་ཏྟི་ཚ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ཏཱུ་རི་ཡ་ཏཱ་ལི༹་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ནི་གྒྷོ་ས་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –

‘‘ཨེ་ཀ་ཀཱ མ་ཡཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་རཱ་མ,

ཨ་པ་ཝི་དྡྷཾ་ཝ ཝ་ན་སྨིཾ དཱ་རུ་ཀཾ;

ཨེ་ཏཱ་དི་སི་ཀཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ,

ཀོ་སུ ནཱ་མ་མྷེ་ཧི པཱ་པི་ཡོ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༢༢༩);

སོ ཀི་ར ཝ་ཛྫི་ར་ཊྛེ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ ཝཱ་རེ་ན ས་མྤ་ཏྟཾ ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ དྷ་ཛ་པ་ཊཱ་ཀཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ ཀོ་མུ་དི་ཡཱ པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཚ་ཎ་ཝཱ་རེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ བྷེ་རི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ ཏཱ་ལི༹་ཏཱ་ནཾ ནི་གྒྷོ་སཾ ཝཱི་ཎཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝཱ་དི་ཏཱ་ནཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཡཱ་ནི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ས་ཏྟ རཱ་ཛ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ཏྟ རཱ་ཛ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ རཱ་ཛཱ་ནོ, ཏ་ཏྟ་ཀཱ ཨེ་ཝ ཙ ནེ་སཾ ཨུ་པ་རཱ་ཛ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ, ཏེ་སུ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟེ་སུ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཀཱི་ལ༹་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞེ་སུ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠེ མ་ཧཱ་ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ག་ག་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏཾ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཾ དི་སྭཱ ཙ་ངྐ་མ་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཕ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཝེ་ཋ་ནཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ནེ ཚ་ཌྜི་ཏ་དཱ་རུ་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨ་ཉྙོ ཨ་མྷེ་ཧི ལཱ་མ་ཀ་ཏ་རོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ་པི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ པཱི་ལི༹་ཏོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. སོ ཏ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ སཾ་ཝེ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན –

‘‘ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཏྭཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་སི, ཨ་པ་ཝི་དྡྷཾ་ཝ ཝ་ན་སྨིཾ དཱ་རུ་ཀཾ;

ཏ་སྶ ཏེ བ་ཧུ་ཀཱ པི་ཧ་ཡ་ནྟི, ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ཝི་ཡ ས་གྒ་གཱ་མི་ན’’ནྟི. (སཾ. ནི. ༡.༢༢༩) –

ཝུ་ཏྟཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ས་ཏྠཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་སྶ དུ་ཀྑ་ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཉྩ དུ་ཀྑཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༣༠༢. ‘‘དུ་པྤ་བྦ་ཛྫཾ དུ་ར་བྷི་ར་མཾ, དུ་རཱ་ཝཱ་སཱ གྷ་རཱ དུ་ཁཱ;

དུ་ཀྑོ་ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་སོ, དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏ་དྡྷ་གཱུ;

ཏ་སྨཱ ན ཙ་དྡྷ་གཱུ སི་ཡཱ, ན ཙ དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏོ སི་ཡཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ དུ་པྤ་བྦ་ཛྫནྟི ཨ་པྤཾ ཝཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚ་ཉྩ པ་ཧཱ་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨུ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ནཱ་མ དུ་ཀྑཾ. དུ་ར་བྷི་ར་མནྟི ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ནཱ་པི བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ གྷ་ཊེ་ནྟེ་ན ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་གོ་པ་ན་དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་པཱུ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ར་མི་ཏུཾ དུ་ཀྑཾ. དུ་རཱ་ཝཱ་སཱཏི ཡ་སྨཱ པ་ན གྷ་རཾ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟེ་ན རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་ཀི་ཙྩཾ, ཨི་སྶ་རཱ་ནཾ ཨི་སྶ་ར་ཀི་ཙྩཾ ཝ་ཧི་ཏ་བྦཾ, པ་རི་ཛ་ནཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨི་ཀཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ཚི་དྡ་གྷ་ཊོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཝི་ཡ ཙ དུ་པྤཱུ་རོ. ཏ་སྨཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཱ ནཱ་མེ་ཏེ དུ་རཱ་ཝཱ་སཱ དུ་ཀྑཱ ཨཱ་ཝ་སི་ཏུཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན དུ་ཀྑཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྑོ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་སོཏི གི་ཧི་ནོ ཝཱ ཧི ཡེ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ཀུ་ལ་བྷོ་གེ་ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཝཱ སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ས་མཱ་ནཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ་སི ཏྭཾ, ཀོ་སྨི ཨ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་པ་སུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཨ་ས་མཱ་ནཱ ནཱ་མ, ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སོ དུ་ཀྑོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏ་དྡྷ་གཱུཏི ཡེ ཝ་ཊྚ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་དྡྷ་གཱུ, ཏེ དུ་ཀྑེ ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏཱ་ཝ. ཏ་སྨཱ ན ཙ་དྡྷ་གཱུཏི ཡ་སྨཱ དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏ་བྷཱ་ཝོ་པི དུ་ཀྑོ ཨ་དྡྷ་གཱུ་བྷཱ་ཝོ་པི, ཏ་སྨཱ ཝ་ཊྚ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་མ་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་དྡྷ་གཱུ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན དུ་ཀྑེ་ན ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏོ་པི ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ སོ བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ད་སྶི་ཏེ དུ་ཀྑེ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི པ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧཱི་ཏི.

ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ཝ་ཏྠུ ཚ་ཊྛཾ.