༦. ཙཱུ་ལ༹་སཱ་རི་ཝ་ཏྠུ
སུ་ཛཱི་ཝནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཙཱུ་ལ༹་སཱ་རིཾ ནཱ་མ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
སོ ཀི་ར ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་དཾ མ་ཡཱ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ལ་དྡྷཾ, ཏུ་མྷེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཐ, ཨི་མཾ བྷུ་ཉྫ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཏེ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ་ཝ པ་ཀྐཱ་མི. བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཧི་རི་ཀོ ནཱ་མ པ་ག་བྦྷོ ཀཱ་ཀ་ས་དི་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ སུ་ཁཾ ཛཱི་ཝ་ཏི, ཧི་རི་ཨོ་ཏྟ་པྤ་ས་མྤ་ནྣོ པ་ན དུ་ཀྑཾ ཛཱི་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༢༤༤. ‘‘སུ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཧི་རི་ཀེ་ན, ཀཱ་ཀ་སཱུ་རེ་ན དྷཾ་སི་ནཱ;
པ་ཀྑ་ནྡི་ནཱ པ་ག་བྦྷེ་ན, སཾ་ཀི་ལི་ཊྛེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ.
༢༤༥. ‘‘ཧི་རཱི་མ་ཏཱ ཙ དུ་ཛྫཱི་ཝཾ, ནི་ཙྩཾ སུ་ཙི་ག་ཝེ་སི་ནཱ;
ཨ་ལཱི་ནེ་ནཱ་པྤ་ག་བྦྷེ་ན, སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝེ་ན པ་སྶ་ཏཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཧི་རི་ཀེ་ནཱཏི ཚི་ནྣ་ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ཀེ་ན. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཧི ཨ་མཱ་ཏ་ར་མེ་ཝ ‘‘མཱ་ཏཱ མེ’’ཏི ཨ་པི་ཏཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ ཙ ‘‘པི་ཏཱ མེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨ་ནེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ སུ་ཁེ་ན ཛཱི་ཝ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. ཀཱ་ཀ་སཱུ་རེ་ནཱཏི སཱུ་ར་ཀཱ་ཀ་ས་དི་སེ་ན. ཡ་ཐཱ ཧི སཱུ་ར་ཀཱ་ཀོ ཀུ་ལ་གྷ་རེ་སུ ཡཱ་གུ་ཨཱ་དཱི་ནི ག་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷི་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ལོ་ཀ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀོ ཝི་ཡ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ཧུ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་མཱ་དཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘སཱུ་སཱུ’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་སུ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ཛ་ན་ཏོ མུ་ཁ་པཱུ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨ་ཧི་རི་ཀ་པུ་གྒ་ལོ་པི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟཱ ཡཱ་གུཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ས་མྨ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཀ་ཏྭཱ གཱ་མཱ་བྷི་མུ་ཁོ་ཝ ཧོ་ཏི.
སོ ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ‘‘པ་སྶ་ཐི་མ’’ནྟི ཨོ་ལོ་ཀི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏོ ཝི་ཡ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ ཝི་ཡ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ མེ ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ ཝ་ཝ་ཏྠ་པི་ཏ་གེ་ཧེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ གེ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ གྷ་ར་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་སུ ཐོ་ཀཾ ཀ་ཝཱ་ཊཾ པི་དྷཱ་ཡ དྭཱ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀ་ནྡ་ནྟེ་སུ་པི ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ས་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ དི་སྭཱ ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ་པི ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ དེ་ནྟི. སོ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ པ་ཏྟེ་ནཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཀ་སཱུ་རོ ནཱ་མ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཨ་ཧི་རི་ཀེ་ན སུ་ཛཱི་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
དྷཾ་སི་ནཱཏི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཨ་པྤི་ཙྪོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟེ་སུ – ‘‘ཀིཾ པ་ན མ་ཡཾ ན ཨ་པྤི་ཙྪཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་རེ་སཾ གུ་ཎ་དྷཾ་ས་ན་ཏཱ་ཡ དྷཾ་སི་ནཱ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་གུ་ཎེ ཡུ་ཏྟོ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ མ་ནུ་སྶཱ དཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. སོ པ་ན ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱུ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏ་མྷཱ་པི ལཱ་བྷཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དྷཾ་སི་པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི པ་ར་སྶ་པི ལཱ་བྷཾ ནཱ་སེ་ཏི་ཡེ་ཝ.
པ་ཀྑ་ནྡི་ནཱཏི པ་ཀྑ་ནྡ་ཙཱ་རི་ནཱ. པ་རེ་སཾ ཀི་ཙྩཱ་ནི་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩཱ་ནི ཝི་ཡ ད་སྶེ་ནྟོ པཱ་ཏོ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཱ་དཱི་སུ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཐོ་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་སུ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཎྜུ་ཀཱ་སཱ་ཝ་པཱ་རུ་པ་ན་ཨ་ཀྑི་ཨ་ཉྫ་ན་སཱི་ས་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ མ་ཎྜེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫ་ནྟོ ཝི་ཡ དྭེ ཏ་ཡོ ས་མྨ་ཛྫ་ནི་པ་ཧཱ་རེ ད་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧོ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཏོ་ཝ ‘‘ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མ, མཱ་ལཱ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཝི་ཧཱ་རོ ཨི་མཾ ད་ཧ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨི་མཾ མཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན པ་ཀྑ་ནྡི་ནཱ་པི སུ་ཛཱི་ཝཾ. པ་ག་བྦྷེ་ནཱཏི ཀཱ་ཡ་པཱ་ག་བྦྷི་ཡཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན. སཾ་ཀི་ལི་ཊྛེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏནྟི ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ནྟེ་ན ཧི པུ་གྒ་ལེ་ན སཾ་ཀི་ལི་ཊྛེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏཾ དུ་ཛྫཱི་ཝི་ཏཾ པཱ་པ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཧི་རཱི་མ་ཏཱ ཙཱཏི ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ས་མྤ་ནྣེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན དུ་ཛྫཱི་ཝཾ. སོ ཧི ཨ་མཱ་ཏཱ་ད་ཡོ་ཝ ‘‘མཱ་ཏཱ མེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ པ་ཙྩ་ཡེ གཱུ་ཐཾ ཝི་ཡ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ས་པ་དཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟོ ལཱུ་ཁཾ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཙི་ག་ཝེ་སི་ནཱཏི སུ་ཙཱི་ནི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ག་ཝེ་ས་ནྟེ་ན. ཨ་ལཱི་ནེ་ནཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟི་མ་ན་ལླཱི་ནེ་ན. སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝེ་ན པ་སྶ་ཏཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧི པུ་གྒ་ལོ སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཨེ་ཝཾ སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཏ་མེ་ཝ སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝཾ སཱ་ར་ཏོ པ་སྶ་ཏཱ ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝ་སེ་ན དུ་ཛྫཱི་ཝཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
ཙཱུ་ལ༹་སཱ་རི་ཝ་ཏྠུ ཚ་ཊྛཾ.