༡༠. མེ་ཎྜ་ཀ་སེ་ཊྛི་ཝ་ཏྠུ
སུ་ད་སྶཾ ཝ་ཛྫནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ མེ་ཎྜ་ཀ་སེ་ཊྛིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ས་ཏྠཱ ཀི་ར ཨ་ངྒུ་ཏྟ་རཱ་པེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ མེ་ཎྜ་ཀ་སེ་ཊྛི་ནོ ཙ, བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཙ་སྶ ཙ་ནྡ་པ་དུ་མཱ་ཡ, པུ་ཏྟ་སྶ ཙ དྷ་ན་ཉྩ་ཡ་སེ་ཊྛི་ནོ, སུ་ཎི་སཱ་ཡ ཙ སུ་མ་ན་དེ་ཝི་ཡཱ, ན་ཏྟཱ་ཡ ཙ་སྶ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ, དཱ་ས་སྶ ཙ པུ་ཎྞ་སྶཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ དི་སྭཱ བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རཾ ག་ནྟྭཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ཝ་ནེ ཝི་ཧཱ་སི. མེ་ཎྜ་ཀ་སེ་ཊྛི ས་ཏྠུ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨ་སྶོ་སི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས མེ་ཎྜ་ཀ་སེ་ཊྛི ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ་ཏི? ཏ་སྶ ཀི་ར པ་ཙྪི་མ་གེ་ཧེ ཨ་ཊྛ་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ཨུ་ས་བྷ་པ་མཱ་ཎཱ སུ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཎྜ་ཀཱ པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པི་ཊྛི་ཡཱ པི་ཊྛིཾ པ་ཧ་ར་མཱ་ནཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏེ་སཾ མུ་ཁེ་སུ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ སུ་ཏྟཱ་ནཾ གེ་ཎྜུ་ཀཱ པ་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. ས་པྤི་ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཝ་ཏྠ་ཙྪཱ་ད་ན་ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཏེ་སཾ མུ་ཁ་ཏོ གེ་ཎྜུ་ཀེ ཨ་པ་ནེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི མེ་ཎྜ་ཀ་སྶ མུ་ཁ་ཏོ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སཱི་ནཾ པ་ཧོ་ན་ཀཾ ས་པྤི་ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏ་ཝ་ཏྠ་ཙྪཱ་ད་ན་ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མེ་ཎྜ་ཀ་སེ་ཊྛཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི.
ཀིཾ པ་ན་སྶ པུ་བྦ་ཀ་མྨ་ནྟི? ཝི་པ་སྶཱི་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཀི་ར ཨེ་ས ཨ་ཝ་རོ་ཛ་སྶ ནཱ་མ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ མཱ་ཏུ་ལེ་ན ས་མཱ་ན་ནཱ་མོ ཨ་ཝ་རོ་ཛོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏུ་ལོ ས་ཏྠུ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. སོ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘མཱ་ཏུ་ལ, ཨུ་བྷོ་པི ས་ཧེ་ཝ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ་ན པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཀ་ཏཱ་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཋཱ་ནེ ཀུ་ཉྫ་ར་སཱ་ལཾ ནཱ་མ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རེ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཐ་མྦྷཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཁ་ཙི་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ ར་ཛ་ཏ་ཁ་ཙི་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ མ་ཎི་ཁ་ཙི་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ཁ་ཙི་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏུ་ལཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་དྭཱ་ར་ཀ་ཝཱ་ཊ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་གོ་པཱ་ན་སཱི་ཚ་ད་ནི་ཊྛ་ཀཱ ས་བྦཱ་པི སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ཁ་ཙི་ཏཱ་ཝ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ ཀུ་ཉྫ་ར་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་རི གྷ་ན་ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ ཀ་མྦ་ལཱ པ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཡཱ སི་ཁ་ར་ཐཱུ་པི་ཀཱ་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཀུ་ཉྫ་ར་སཱ་ལཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋཱ་ནེ ར་ཏ་ན་མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏ་སྶ གྷ་ན་ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ པཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་ཊ་ནི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཎྜ་ཀེ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སྶ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་དཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཋ་པེ་སི, དྭེ མེ་ཎྜ་ཀེ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ད་པཱི་ཋ་ཀཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ཋ་པེ་སི, ཚ སུ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཎྜ་ཀེ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཎྜ་པཾ པ་རི་ཀྑི་པེ་ནྟོ ཋ་པེ་སི. དྷ་མྨཱ་ས་ནཾ པ་ཋ་མཾ སུ་ཏྟ་མ་ཡེ་ཧི ར་ཛྫུ་ཀེ་ཧི ཝཱ་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ སུ་ཝ་ཎྞ་སུ་ཏྟ་མ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་རི མུ་ཏྟ་མ་ཡེ་ཧི སུ་ཏྟེ་ཧི ཝཱ་ཡཱ་པེ་སི. ཏ་སྶ ཙ་ནྡ་ན་མ་ཡོ ཨ་པ་སྶ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ ཀུ་ཉྫ་ར་སཱ་ལཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ལཱ་མ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛཱི་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨོ་སཱ་ན་དི་ཝ་སེ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི.
ཨེ་ཝཾ ཝི་པ་སྶཱི་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་དྡ་ཀ་པྤེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ པུ་རོ་ཧི་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ན་ཀྑ་ཏྟ་མུ་ཧུ་ཏྟཾ, ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་མ, ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་མི, ཀིཾ ཨ་ཉྙཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་མྨ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི ཀཱི་དི་སཾ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཏྟ་ནྟི? ཨེ་ཀཾ བྷ་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཀིཾ བྷ་ཡཾ ནཱ་མཱ་ཏི? ཚཱ་ཏ་ཀ་བྷ་ཡཾ སེ་ཊྛཱི་ཏི. ཀ་དཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི? ཨི་ཏོ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ནཱ་ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ སེ་ཊྛི བ་ཧུཾ ཀ་སི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ གེ་ཧེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་དྷ་ནེ་ནཱ་པི དྷ་ཉྙ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ར་སཱ་ནི ཀོ་ཊྛ་ས་ཏཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཝཱི་ཧཱི་ཧི པ་རི་པཱུ་རེ་སི. ཀོ་ཊྛེ་སུ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ་སུ ཙཱ་ཊི་ཨཱ་དཱི་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཁ་ཎི. ནི་དྷཱ་ནཱ་ཝ་སེ་སཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ མ་དྡི་ཏྭཱ བྷི་ཏྟི་ཡོ ལི་མྤཱ་པེ་སི.
སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚཱ་ཏ་ཀ་བྷ་ཡེ ས་མྤ་ཏྟེ ཡ་ཐཱ་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ དྷ་ཉྙཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཀོ་ཊྛེ་སུ ཙ ཙཱ་ཊི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷ་ཉྙེ པ་རི་ཀྑཱི་ཎེ པ་རི་ཛ་ནེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ, པ་བྦ་ཏ་པཱ་དཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ནྟཱ སུ་བྷི་ཀྑ་ཀཱ་ལེ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ནཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཛཱི་ཝ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ རོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱ ཧུ་ཏྭཱ སེ་ཊྛིཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏ་སྶ པ་ན ས་ནྟི་ཀེ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ ཨེ་ཀོ་ཝ པུ་ཎྞོ ནཱ་མ དཱ་སོ ཨོ་ཧཱི་ཡི, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ སེ་ཊྛི་ཛཱ་ཡཱ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ སེ་ཊྛི་སུ་ཎི་སཱ་ཏི པ་ཉྩེ་ཝ ཛ་ནཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ ནི་ཧི་ཏ་དྷ་ཉྙེ་པི པ་རི་ཀྑཱི་ཎེ བྷི་ཏྟི་མ་ཏྟི་ཀཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ལ་དྡྷ་དྷ་ཉྙེ་ན ཡཱ་པ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ ཛཱ་ཡཱ ཚཱ་ཏ་ཀེ ཨ་ཝ་ཏྠ་ར་ནྟེ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཁཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ བྷི་ཏྟི་པཱ་དེ་སུ ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་མ་ཏྟི་ཀཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷཱ་ལ༹ྷ་ཀ་མ་ཏྟཾ ཝཱི་ཧིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཏ་ཎྜུ་ལ་ནཱ་ལི༹ཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཚཱ་ཏ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཙོ་རཱ བ་ཧཱུ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཙོ་ར་བྷ་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཊེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཁ་ཎི་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ སེ་ཊྛི རཱ་ཛཱུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཚཱ་ཏོ་མྷི, ཨ་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’’ཏི. སཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀཱ ཏ་ཎྜུ་ལ་ནཱ་ལི༹ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀ་ཧཾ སཱ’’ཏི? ‘‘ཙོ་ར་བྷ་ཡེ་ན མེ ནི་ཁ་ཎི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི པ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཡཱ་གུཾ པ་ཙི་སྶཱ་མི, དྭེ ཝཱ་རེ ལ་བྷི་སྶ་ཏི. ས་ཙེ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཀ་ཝཱ་ར་མེ་ཝ ལ་བྷི་སྶ་ཏི, ཀིཾ པ་ཙཱ་མི, སཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཉྙོ པ་ཙྩ་ཡོ ན་ཏྠི, བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མ་རི་སྶཱ་མ, བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི. སཱ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ སེ་ཊྛི་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཋ་པེ་སི.
ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་པ་བྦ་ཏེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཀི་ར ས་མཱ་པ་ཏྟི་བ་ལེ་ན ཛི་གྷ་ཙྪཱ ན བཱ་དྷ་ཏི. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ པ་ན བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལཾ ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟཱི ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏེ ལ་བྷ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏཾ དི་ཝ་ས་ཉྩ ཏེ་སཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ ལ་བྷ་ནྟི. ཏ་སྨཱ སོ་པི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཚཱ་ཏ་ཀ་བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, སེ་ཊྛི་གེ་ཧེ ཙ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ནོ་ཝ པ་ཀྐོ, ས་དྡྷཱ ནུ ཁོ ཨེ་ཏེ, ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི ཝཱ མ་མ ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ཏེ་སཾ ས་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ དི་སྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི་སྶ པུ་ར་ཏོ དྭཱ་རེ ཋི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ‘‘པུ་བྦེ་པི མ་ཡཱ དཱ་ན་སྶ ཨ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཚཱ་ཏ་ཀཾ དི་ཊྛཾ, ཨི་དཾ ཁོ པ་ན བྷ་ཏྟཾ མཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ར་ཀྑེ་ཡྻ. ཨ་ཡྻ་སྶ པ་ན དི་ནྣཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་སུ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊཱི་སུ མ་མ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏཾ བྷ་ཏྟ་པཱ་ཏིཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ གེ་ཧཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ད་པཱི་ཋེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་པཱ་ཏི་མཱ་དཱ་ཡ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ པ་ཏྟེ ཨོ་ཀི་རི. ཨུ་པ་ཌྜྷཱ་ཝ་སེ་སེ བྷ་ཏྟེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ པི་ད་ཧི. ཨ་ཐ ནཾ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཱ་ཡ ཏ་ཎྜུ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཀྐ་ཨོ་ད་ན་སྶ ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ, ཨི་མཾ དྭི་དྷཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. མཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨ་ཧཾ ནི་ར་ཝ་སེ་སཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ་མྷཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་བྦཾ བྷ་ཏྟ་མ་དཱ་སི. ད་ཏྭཱ ཙ པ་ན པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི, ‘‘མཱ, བྷ་ནྟེ, པུ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཚཱ་ཏ་ཀ་བྷ་ཡཾ ཨ་དྡ་སཾ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སཱི་ནཾ བཱི་ཛ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ བྷ་ཝེ་ཡྻཾ, ས་ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ན ཀ་པྤེ་ཡྻཾ, ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ར་ས ཀོ་ཊྛ་ས་ཏཱ་ནི སོ་དྷཱ་པེ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ དྭཱ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ མེ ར་ཏྟ་སཱ་ལི་དྷཱ་རཱ པ་ཏི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀོ་ཊྛེ པཱུ་རེ་ཡྻུཾ. ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཨ་ཡ་མེ་ཝ བྷ་རི་ཡཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ པུ་ཏྟོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ སུ་ཎི་སཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ དཱ་སོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི.
བྷ་རི་ཡཱ་པི་སྶ ‘‘མ་མ སཱ་མི་ཀེ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ པཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནེ ན ས་ཀྐཱ མ་ཡཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ད་ཏྭཱ པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་དཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཚཱ་ཏ་ཀ་བྷ་ཡཾ ན པ་སྶེ་ཡྻཾ, བྷ་ཏྟ་ཐཱ་ལི་ཀཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སཱི་ནཾ བྷ་ཏྟཾ དེ་ནྟི་ཡཱ་པི ཙ མེ ཡཱ་ཝ ན ཨུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི, ཏཱ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པཱུ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏུ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ སཱ་མི་ཀོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ པུ་ཏྟོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ སུ་ཎི་སཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ དཱ་སོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. པུ་ཏྟོ་པི་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ད་ཏྭཱ པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཚཱ་ཏ་ཀ་བྷ་ཡཾ ན པ་སྶེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཀ་ཉྩ མེ ས་ཧ་སྶ་ཐ་ཝི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ དེ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨ་ཡཾ ས་ཧ་སྶ་ཐ་ཝི་ཀཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཝ ཧོ་ཏུ, ཨི་མེ་ཡེ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧོ་ནྟུ, ཨ་ཡཾ བྷ་རི་ཡཱ, ཨ་ཡཾ དཱ་སོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི.
སུ་ཎི་སཱ་པི་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ད་ཏྭཱ པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི, ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཚཱ་ཏ་ཀ་བྷ་ཡཾ ན པ་སྶེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཀ་ཉྩ མེ དྷ་ཉྙ་པི་ཊ་ཀཾ པུ་ར་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སཱི་ནཾ བཱི་ཛ་བྷ་ཏྟཾ དེ་ནྟི་ཡཱ་པི ཁཱི་ཎ་བྷཱ་ཝོ མཱ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ, ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨི་མེ་ཡེ་ཝ ས་སུ་རཱ ཧོ་ནྟུ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ སཱ་མི་ཀོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ དཱ་སོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. དཱ་སོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ད་ཏྭཱ པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི, ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཚཱ་ཏ་ཀ་བྷ་ཡཾ ན པ་སྶེ་ཡྻཾ, ས་བྦེ ཨི་མེ སཱ་མི་ཀཱ ཧོ་ནྟུ, ཀ་ས་ནྟ་སྶ ཙ མེ ཨི་ཏོ ཏི་སྶོ, ཨེ་ཏྟོ ཏི་སྶོ, མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀཱ་ཏི དཱ་རུ་ཨ་མྦ་ཎ་མ་ཏྟཱ ས་ཏྟ ས་ཏྟ སཱི་ཏཱ་ཡོ ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི. སོ ཏཾ དི་ཝ་སཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷུཾ ས་མ་ཏྠོ་པི སཱ་མི་ཀེ་སུ སི་ནེ་ཧེ་ན ‘‘ཨི་མེ་ཡེ་ཝ མེ སཱ་མི་ཀཱ ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ས་བྦེ་ས་མྤི ཝ་ཙ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ –
‘‘ཨི་ཙྪི་ཏཾ པ་ཏྠི་ཏཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏུ;
ས་བྦེ པཱུ་རེ་ནྟུ ས་ངྐ་པྤཱ, ཙ་ནྡོ པ་ནྣ་ར་སོ ཡ་ཐཱ.
‘‘ཨི་ཙྪི་ཏཾ པ་ཏྠི་ཏཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏུ;
ས་བྦེ པཱུ་རེ་ནྟུ ས་ངྐ་པྤཱ, མ་ཎི ཛོ་ཏི་ར་སོ ཡ་ཐཱ’’ཏི. –
པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཱ ཨི་མེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་པ་བྦ་ཏཱ ཨི་མེ མཾ པ་སྶ་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཏེ་པི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཊྛཾ་སུ. སོ ག་ནྟྭཱ ཏཾ བྷ་ཏྟཾ པ་ཉྩ་ཧི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི. ཏཾ ཏ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦེ་ས་མྤི པ་ཧོ་ཏི. ཏེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཱ ཨུ་ཀྑ་ལིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི. སེ་ཊྛི་པི ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ པཱི་ལི༹་ཏོ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི. སོ སཱ་ཡ་ནྷེ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཚཱ་ཏོ་མྷི, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨུ་ཀྑ་ལི་ཡཱ ཏ་ལེ ཛྷཱ་མ་ཀ་སི་ཏྠཱ་ནཱི’’ཏི. སཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑ་ལི་ཡཱ ཋ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟཱི་པི ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ཀྑ་ལིཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་ཀྑ་ལི་མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཀྑ་ལིཾ ཝི་ཝ་རི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ སུ་མ་ན་མ་ཀུ་ལ་ས་དི་ས་ཝ་ཎྞ་སྶ བྷ་ཏྟ་སྶ པཱུ་རཱ ཨུ་ཀྑ་ལི པི་དྷཱ་ནཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. སཱ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ པཱི་ཏི་ཡཱ ཕུ་ཊྛ་ས་རཱི་རཱ སེ་ཊྛིཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི, སཱ་མི, ཨ་ཧཾ ཨུ་ཀྑ་ལིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པི་ད་ཧིཾ, སཱ པ་ན སུ་མ་ན་མ་ཀུ་ལ་ས་དི་ས་ཝ་ཎྞ་སྶ བྷ་ཏྟ་སྶ པཱུ་རཱ, པུ་ཉྙཱ་ནི ནཱ་མ ཀ་ཏྟ་བྦ་རཱུ་པཱ་ནི, དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ. ཨུ་ཊྛེ་ཧི, སཱ་མི, བྷུ་ཉྫ་སྶཱུ’’ཏི. སཱ དྭི་ནྣཾ པི་ཏཱ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ བྷ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སི. ཏེ་སུ སུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་སུ སུ་ཎི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པུ་ཎྞ་སྶ བྷ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སི. ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ན ཁཱི་ཡ་ཏི, ཀ་ཊ་ཙྪུ་ནཱ ས་ཀིཾ ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཀོ་ཊྛཱ་ད་ཡོ པུ་བྦེ པཱུ་རི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ པུ་ན པཱུ་ར་ཡིཾ་སུ. ‘‘སེ་ཊྛི་སྶ གེ་ཧེ བྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, བཱི་ཛ་བྷ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཏྠི་ཀཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི ན་ག་རེ གྷོ་ས་ནཾ ཀཱ་རེ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཏ་སྶ གེ་ཧ་ཏོ བཱི་ཛ་བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷིཾ་སུ. ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ལ་བྷིཾ་སུ་ཡེ་ཝ.
སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རེ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. བྷ་རི་ཡཱ་པི་སྶ མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ ཏ་སྶེ་ཝ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་སྶ ཏཾ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཙྪཱ་གེ་ཧེ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ མེ་ཎྜ་ཀཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. པུ་ཏྟོ་པི ནེ་སཾ པུ་ཏྟོ་ཝ, སུ་ཎི་སཱ སུ་ཎི་སཱ་ཝ, དཱ་སོ དཱ་སོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སེ་ཊྛི ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙཾ ཝཱི་མཾ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ར་སཱ་ནི ཀོ་ཊྛ་ས་ཏཱ་ནི སོ་དྷཱ་པེ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ནྷཱ་ཏོ དྭཱ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ས་བྦཱ་ནི་པི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ར་ཏྟ་སཱ་ལཱི་ནཾ པཱུ་ར་ཡིཾ་སུ. སོ སེ་སཱ་ན་མྤི པུ་ཉྙཱ་ནི ཝཱི་མཾ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་རི་ཡ་ཉྩ པུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཙ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི པུ་ཉྙཱ་ནི ཝཱི་མཾ་སི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨ་ཐ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཏ་ཎྜུ་ལེ མི་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི བྷ་ཏྟཾ པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ‘‘བྷ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི གྷོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནཱི་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ས་ཀ་ལ་དི་ཝ་ས་མྤི དེ་ནྟི་ཡཱ ཀ་ཊ་ཙྪུ་ནཱ ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྶཱ པ་ན པུ་རི་མ་བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་ཀྑ་ལིཾ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཏྟེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་སྶ དི་ནྣ་ཏྟཱ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠ་ཏ་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་དུ་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟི, ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཏ་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ནྡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠ་ཏོ དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ད་ད་མཱ་ནཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཝི་ཙ་རི, ཏེ་ན་སྶཱ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་ད་ཏ་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ནྡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟི, ཝཱ་མ་པཱ་ད་ཏ་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་དུ་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶཱ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཙ་ནྡ་པ་དུ་མཱ་ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ.
པུ་ཏྟོ་པི་སྶ སཱི་སཾ ནྷཱ་ཏོ ས་ཧ་སྶ་ཐ་ཝི་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ་ཧི ཨ་ཏྠི་ཀཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ཧོ་སི་ཡེ་ཝ. སུ་ཎི་སཱ་པི་སྶ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཝཱི་ཧི་པི་ཊ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་ས་ངྒ་ཎེ ནི་སི་ནྣཱ ‘‘བཱི་ཛ་བྷ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཏྠི་ཀཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. པི་ཊ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་པཱུ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. དཱ་སོ་པི་སྶ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཡུ་གེ་སུ སུ་ཝ་ཎྞ་ཡོ་ཏྟེ་ཧི གོ་ཎེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཏོ་ད་ཡ་ཊྛིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ དྭི་ནྣཾ གོ་ཎཱ་ནཾ ག་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་ཀཱ་ནི ད་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཎེ་སུ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀོ་ས་ཀེ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་ཛེ་སི. ཨི་ཏོ ཏི་སྶོ, ཨེ་ཏྟོ ཏི་སྶོ, མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀཱ་ཏི ས་ཏྟ སཱི་ཏཱ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ བྷ་ཏྟ་བཱི་ཛ་ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཏཾ སེ་ཊྛི་གེ་ཧ་ཏོ་ཡེ་ཝ ག་ཎྷིཾ་སུ. ཨི་མེ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ སེ་ཊྛི ‘‘ས་ཏྠཱ ཀི་ར ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠུ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཏི་ཏྠི་ཡེ དི་སྭཱ ཏེ་ཧི ‘‘ཀ་སྨཱ ཏཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ད་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་སཱི’’ཏི ནི་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. སོ དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཨ་ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝཱ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ, ‘‘ག་ཧ་པ་ཏི, ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ནཱ་མ མ་ཧ་ནྟ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ དོ་སཾ ན པ་སྶ་ནྟི, ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི པ་རེ་སཾ དོ་སཾ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷུ་སཾ ཝི་ཡ ཨོ་པུ་ན་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༥༢. ‘‘སུ་ད་སྶཾ ཝ་ཛྫ་མ་ཉྙེ་སཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན དུ་དྡ་སཾ;
པ་རེ་ས་ཉྷི སོ ཝ་ཛྫཱ་ནི, ཨོ་པུ་ནཱ་ཏི ཡ་ཐཱ བྷུ་སཾ;
ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན ཚཱ་དེ་ཏི, ཀ་ལིཾ་ཝ ཀི་ཏ་ཝཱ ས་ཋོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ སུ་ད་སྶཾ ཝ་ཛྫནྟི པ་ར་སྶ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི ཝ་ཛྫཾ ཁ་ལི་ཏཾ སུ་ད་སྶཾ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ པ་སྶི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟ་མྤི དུ་དྡ་སཾ. པ་རེ་སཾ ཧཱིཏི ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན སོ པུ་གྒ་ལོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་སུ པ་རེ་སཾ ཝ་ཛྫཱ་ནི ཨུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་སཾ ཨོ་པུ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ ཨོ་པུ་ནཱ་ཏི. ཀ་ལིཾ་ཝ ཀི་ཏ་ཝཱ ས་ཋོཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཀུ་ཎེ་སུ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཀ་ལི ནཱ་མ, སཱ་ཁ་བྷ་ངྒཱ་དི་ཀཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཀི་ཏ་ཝཱ ནཱ་མ, སཱ་ཀུ་ཎི་ཀོ ས་ཋོ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ ས་ཀུ་ཎ་ལུ་དྡ་ཀོ ས་ཀུ་ཎེ ག་ཧེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀི་ཏ་ཝཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཛྫཾ ཚཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
མེ་ཎྜ་ཀ་སེ་ཊྛི་ཝ་ཏྠུ ད་ས་མཾ.