༣. ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཝ་ཏྠུ
ཨ་ཀྐོ་དྷེ་ན ཛི་ནེ ཀོ་དྷནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ གེ་ཧེ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཨུ་ཏྟ་རཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦཱི ཀ་ཐཱ – རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཀི་ར སུ་མ་ན་སེ་ཊྛིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ཎྞོ ནཱ་མ ད་ལི་དྡོ བྷ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ཏི. ཏ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཙ ཨུ་ཏྟ་རཱ ནཱ་མ དྷཱི་ཏཱ ཙཱ་ཏི དྭེ་ཡེ་ཝ གེ་ཧ་མཱ་ནུ་ས་ཀཱ. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧཾ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་ཏ་བྦ’’ནྟི རཱ་ཛ་ག་ཧེ གྷོ་ས་ནཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ སུ་མ་ན་སེ་ཊྛི པཱ་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཾ པུ་ཎྞཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་རི་ཛ་ནོ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏྭཾ ཀིཾ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶ་སི, ཨུ་དཱ་ཧུ བྷ་ཏིཾ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘སཱ་མི, ན་ཀྑ་ཏྟཾ ནཱ་མ ས་དྷ་ནཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, མ་མ པ་ན གེ་ཧེ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ཡཱ་གུ་ཏ་ཎྜུ་ལ་མྤི ན་ཏྠི, ཀིཾ མེ ན་ཀྑ་ཏྟེ་ན, གོ་ཎེ ལ་བྷ་ནྟོ ཀ་སི་ཏུཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི གོ་ཎེ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི. སོ བ་ལ་ཝ་གོ་ཎེ ཙ ན་ངྒ་ལ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་དྡེ, ནཱ་ག་རཱ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟི, ཨ་ཧཾ ད་ལི་དྡ་ཏཱ་ཡ བྷ་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ ག་མི་སྶཱ་མི, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏཱ་ཝ ཨ་ཛྫ དྭི་གུ་ཎཾ ནི་ཝཱ་པཾ པ་ཙི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི བྷ་རི་ཡཾ ཝ་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣོ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པུ་ཎྞཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎ་ཛཱ་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ཊྛཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་དྡྷོ ནུ ཁོ ཨེ་ས, ས་ཀྑི་སྶ་ཏི ཝཱ མེ ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏ་སྶ ས་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཙ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཏ་སྶ ཀ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ཏཱི་རེ ཨེ་ཀཾ གུ་མྦཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི.
པུ་ཎྞོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ་ཝ ཀ་སིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ད་ནྟ་ཀ་ཊྛེ་ན ཨ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཐེ་རོ པ་ཏྟ་ཉྩ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་ཉྩ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སོ ‘‘པཱ་ནཱི་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་རེ་སཾ པ་ཙྪི་མ་གེ་ཧེ ཝ་ས་ཏི. ས་ཙ་སྶ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མི, ཨི་མ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ མཾ ད་ཊྛུཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏི. ཡཱ་ཝ་སྶཱ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨི་དྷེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཐོ་ཀཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་གྒཱ་རུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ པཱ་ཡཱ་སི.
སཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ་ཧཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ ས་ཏི ཨ་ཡྻཾ ན པ་སྶཱ་མི, ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ མེ ཨ་ཡྻཾ པ་སྶ་ནྟི་ཡཱ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཛྫ པ་ན མེ ཨ་ཡྻོ ཙ དི་ཊྛོ, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ཙཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠི, ཀ་རི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ མེ ས་ངྒ་ཧ’’ནྟི. སཱ བྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨོ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་དཾ ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ་ཏི ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ དཱ་ས་སྶ ཝོ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན བྷཱ་ཛ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཏ་ཏོ བྷ་ཏྟཾ ད་ད་མཱ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷ་ཏྟེ དི་ནྣེ ‘‘ཨ་ལ’’ནྟི ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ པི་ད་ཧི. སཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀོ་ཝ པ་ཊི་ཝི་སོ, ན ས་ཀྐཱ དྭི་དྷཱ ཀཱ་ཏུཾ. ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་ས་སྶ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ས་ངྒ་ཧཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་ར་ལོ་ཀ་ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ཐ, ནི་ར་ཝ་སེ་ས་མེ་ཝ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་མྷཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་བྦ་མེ་ཝ ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སྶེ་ཝ བྷཱ་གཱི ཨ་སྶ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཐེ་རོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་མ་ཀཱ་སི. སཱ་པི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཎྜུ་ལེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙི. པུ་ཎྞོ་པི ཨ་ཌྜྷ་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་སི་ཏྭཱ ཛི་གྷ་ཙྪཾ ས་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ གོ་ཎེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་རུ་ཀྑ་ཙྪཱ་ཡཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ནི་སཱི་དི.
ཨ་ཐ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ ‘‘ཨེ་ས ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ པཱི་ལི༹་ཏོ མཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ནི་སི་ནྣོ. ས་ཙེ མཾ ‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཛེ ཙི་རཱ་ཡཱི’ཏི ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཏོ་ད་ལ་ཊྛི་ཡཱ མཾ པ་ཧ་རི་སྶ་ཏི, མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘སཱ་མི, ཨ་ཛྫེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཧི, མཱ མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ ཀ་རི. ཨ་ཧ་ཉྷི པཱ་ཏོ་ཝ ཏེ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟཱི ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ དི་སྭཱ ཏ་ཝ བྷ་ཏྟཾ ཏ་སྶ ད་ཏྭཱ པུ་ན ག་ནྟྭཱ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, པ་སཱ་དེ་ཧི, སཱ་མི, ཙི་ཏྟ’’ནྟི. སོ ‘‘ཀིཾ ཝ་དེ་སི, བྷ་དྡེ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་མ་ཏྠཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་དྡེ, སཱ་དྷུ ཝ་ཏ ཏེ ཀ་ཏཾ མ་མ བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཡྻ་སྶ ད་ད་མཱ་ནཱ་ཡ, མ་ཡཱ་པི་སྶ ཨ་ཛྫ པཱ་ཏོ་ཝ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཉྩ མུ་ཁོ་ད་ཀ་ཉྩ དི་ནྣ’’ནྟི པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་སྶུ་རེ ལ་དྡྷ་བྷ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཀི་ལ་ནྟ་ཀཱ་ཡོ ཏ་སྶཱ ཨ་ངྐེ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི.
ཨ་ཐ་སྶ པཱ་ཏོ་ཝ ཀ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པཾ་སུ་ཙུ་ཎྞཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦཾ ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥ་རཱ་སི ཝི་ཡ སོ་བྷ་མཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ པ་བུ་དྡྷོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཨེ་ཏཾ ཀ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦཾ མ་མ སུ་ཝ་ཎྞཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ མེ ཨ་ཏི་ཨུ་སྶུ་རེ ལ་དྡྷ་བྷ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀྑཱི་ནི བྷ་མ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་མི, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་པི་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ངྒ་ལ་སཱི་སེ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ཡྻ་སྶ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ མེ དི་ནྣ་དཱ་ནེ་ན ཨ་ཛྫེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀོ ད་སྶི་ཏོ, ན ཁོ པ་ན ས་ཀྐཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དྷ་ནཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཨཱ་བྷ་ཏཾ བྷ་ཏྟ་པཱ་ཏིཾ སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙཱ ཀ་ཏོ་ཀཱ་སོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘དེ་ཝ, ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ཀ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦཾ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ, ཨི་དཾ སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀོ་སི ཏྭ’’ནྟི? ‘‘པུ་ཎྞོ ནཱ་མ ཨ་ཧ’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ ཨ་ཛྫ ཀ་ཏ’’ནྟི? ‘‘དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ མེ ཨ་ཛྫ པཱ་ཏོ་ཝ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཉྩ མུ་ཁོ་ད་ཀ་ཉྩ དི་ནྣཾ, བྷ་རི་ཡཱ་ཡ་པི མེ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་བྷ་ཏྟཾ ཏ་སྶེ་ཝ དི་ནྣ’’ནྟི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀི་ར, བྷོ, དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ དི་ནྣ་དཱ་ནེ་ན ཝི་པཱ་ཀོ ད་སྶི་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘བ་ཧཱུ་ནི ས་ཀ་ཊ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཧི་ཎི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ས་ཀ་ཊཱ་ནི པ་ཧི་ཎི. རཱ་ཛ་པུ་རི་སེ་སུ ‘‘ར་ཉྙོ ས་ནྟ་ཀ’’ནྟི ག་ཎྷ་ནྟེ་སུ ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཀི་ནྟི ཝ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ’’ནྟི. པུ་ཊྛཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟ་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ན མ་ཡ྄ཧཾ, ཏཱ་ཏཱ, ས་ནྟ་ཀཾ, ག་ཙྪ་ཐ ‘‘པུ་ཎྞ་སྶ ས་ནྟ་ཀ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི. ཏེ ཏ་ཐཱ ཀ་རིཾ་སུ, ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏཾ སུ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ས་བྦ་མྤི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ རཱ་སི་མ་ཀཾ་སུ, ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷོ རཱ་སི ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ ནཱ་ག་རེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཨ་ཏྠི ཀ་སྶ་ཙི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ’’ནྟི? ‘‘ན་ཏྠི, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན་སྶ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘སེ་ཊྛི་ཚ་ཏྟཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘བཱ་ཧུ་དྷ་ན་སེ་ཊྛི ནཱ་མ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི མ་ཧ་ནྟེ་ན བྷོ་གེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏ་སྶ སེ་ཊྛི་ཚ་ཏྟ་མ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡཾ, དེ་ཝ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ པ་ར་ཀུ་ལེ ཝ་སི་མྷཱ, ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ནོ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི པ་སྶ, ཨེ་ས གུ་མྦོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཏཾ ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ཀཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི པུ་རཱ་ཎ་སེ་ཊྛི་སྶ གེ་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. སོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ གེ་ཧཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ གེ་ཧ་པྤ་ཝེ་ས་ན་མ་ངྒ་ལ་ཉྩ ཚ་ཏྟ་མ་ངྒ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ པུ་ཎྞ་སེ་ཊྛི ཙ བྷ་རི་ཡཱ ཙ་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཙ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཏི ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ རཱ་ཛ་ག་ཧ་སེ་ཊྛི པུ་ཎྞ་སེ་ཊྛི་ནོ དྷཱི་ཏ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ་རེ་སི. སོ ‘‘ནཱ་ཧཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘མཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏུ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་མྷེ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟེ་ནེ་ཝ ཏེ ས་མྤ་ཏྟི ལ་དྡྷཱ, དེ་ཏུ མེ པུ་ཏྟ་སྶ དྷཱི་ཏ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ, མ་མ དྷཱི་ཏཱ ཏཱི་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི ཝི་ནཱ ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ དྷཱི་ཏ་རཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ བ་ཧཱུ སེ་ཊྛི་ག་ཎཱ་ད་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ‘‘མཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་སྶཱ་སཾ བྷི་ནྡི, དེ་ཧི་སྶ དྷཱི་ཏ་ར’’ནྟི ཡཱ་ཙིཾ་སུ. སོ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷི་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ དྷཱི་ཏ་རཾ ཨ་དཱ་སི. སཱ པ་ཏི་ཀུ་ལཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑུཾ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ དཱ་ནཾ ཝཱ དཱ་ཏུཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ སོ་ཏུཾ ནཱ་ལ་ཏྠ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡེ་སུ མཱ་སེ་སུ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ་སུ ས་ནྟི་ཀེ ཋི་ཏཾ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶ་སྶ ཨ་ཝ་སི་ཊྛ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སོ, ཨ་ཡྻེ’’ཏི. སཱ པི་ཏུ སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཎི ‘‘ཀ་སྨཱ མཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རེ པ་ཀྑི་པིཾ་སུ, ཝ་རཾ མེ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ དཱ་སིཾ སཱ་ཝེ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀུ་ལ་སྶ དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ད་སྶ་ནཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་མྤི པུ་ཉྙཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ་སྶཱ པི་ཏཱ ‘‘དུ་ཀྑི་ཏཱ ཝ་ཏ མེ དྷཱི་ཏཱ’’ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཾ པ་ཝེ་དེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ད་ས ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པེ་སེ་སི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ན་ག་རེ སི་རི་མཱ ནཱ་མ ག་ཎི་ཀཱ ཨ་ཏྠི, དེ་ཝ་སི་ཀཾ ས་ཧ་སྶཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ་ཧི ཏཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀ་སྶ པཱ་ད་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཡཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱུ’’ཏི. སཱ སི་རི་མཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཧཱ་ཡི་ཀེ ཨི་མེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཏ་ཝ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཾ པ་རི་ཙ་རཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི. སཱ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ་ན སི་རི་མཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘སཱ་མི, ཨི་མཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ མ་མ ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ ཏུ་མྷེ པ་རི་ཙ་ར་ཏུ, ཨ་ཧཾ པ་ན ཨི་མཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ དཱ་ན་ཉྩེ་ཝ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ དྷ་མྨ་ཉྩ སོ་ཏུ་ཀཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཾ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ཨི་ཏྠིཾ དི་སྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་སི་ནེ་ཧོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི.
ཨུ་ཏྟ་རཱ་པི ཁོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ བྷི་ཀྑཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ས་ཏྠུ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ དཱ་ནི པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ, ཏཱ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུཾ དྷ་མྨ་ཉྩ སོ་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཡཱ་གུཾ པ་ཙ་ཐ, ཨེ་ཝཾ པཱུ་ཝེ པ་ཙ་ཐཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ན་སེ ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི སཾ་ཝི་ད་ཧ་ནྟཱི ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཐ་སྶཱ སཱ་མི་ཀོ ‘‘སྭེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ན་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་རོ་ནྟཱི སཱ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ཝི་ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ སེ་ཊྛཱི་དྷཱི་ཏ་རཾ སེ་ད་ཀི་ལི་ནྣཾ ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨོ་ཀི་ཎྞཾ ཨ་ངྒཱ་ར་མ་སི་མ་ཀྑི་ཏཾ ཏ་ཐཱ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཋཱ་ནེ ཨི་མཾ སི་རི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི, ‘མུ་ཎྜ་ཀ་ས་མ་ཎེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི ཧ་སི་ཏྭཱ ཨ་པ་ག་ཉྪི.
ཏ་སྨིཾ ཨ་པ་ག་ཏེ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཋི་ཏཱ སི་རི་མཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨེ་ས ཧ་སཱི’’ཏི ཏེ་ནེ་ཝ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི ཨུ་ཏྟ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨི་མི་ནཱ ཧ་སི་ཏཾ, ཨ་དྡྷཱ ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ས་ནྠ་ཝོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. སཱ ཀི་ར ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཏ་སྨིཾ གེ་ཧེ བཱ་ཧི་ར་ཀ་ཨི་ཏྠཱི ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ས་མཱ་ནཱ་པི ཏཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བཱ་ཧི་ར་ཀ་ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ གྷ་ར་སཱ་མི་ནཱི’’ཏི ས་ཉྙ་མ་ཀཱ་སི. སཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ‘‘དུ་ཀྑ་མ་སྶཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ན་སཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པཱུ་ཝ་པ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ པ་ཀྐུ་ཐི་ཏཾ ས་པྤིཾ ཀ་ཊ་ཙྪུ་ནཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁཾ པཱ་ཡཱ་སི. ཨུ་ཏྟ་རཱ ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་མ ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨ་ཏི་ས་མྦཱ་དྷཾ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ ཨ་ཏི་ནཱི་ཙ་ཀོ, མ་མ ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ གུ་ཎོ་ཝ མ་ཧ་ནྟོ. ཨ་ཧ་ཉྷི ཨེ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ན་ཉྩ དཱ་ཏུཾ དྷ་མྨ་ཉྩ སོ་ཏུཾ ལ་བྷིཾ. ས་ཙེ མ་མ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཨུ་པ་རི ཀོ་པོ ཨ་ཏྠི, ཨི་དཾ ས་པྤི མཾ ད་ཧ་ཏུ. ས་ཙེ ན་ཏྠི, མཱ ད་ཧ་ཏཱུ’’ཏི ཏཾ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཕ་རི. ཏཱ་ཡ ཏ་སྶཱ མ་ཏྠ་ཀེ ཨཱ་སི་ཏྟཾ པ་ཀྐུ་ཐི་ཏ་ས་པྤི སཱི་ཏུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཨི་དཾ སཱི་ཏ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཊ་ཙྪུཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟིཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དཱ་སི་ཡོ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་པེ་ཧི དུ་བྦི་ནཱི་ཏེ, ན ཏྭཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻཱ་ཡ པ་ཀྐུ་ཐི་ཏཾ ས་པྤིཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ’’ཏི ས་ནྟ་ཛྫེ་ནྟི་ཡོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ པོ་ཐེ་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ པཱ་ཏེ་སུཾ. ཨུ་ཏྟ་རཱ ཝཱ་རེ་ནྟཱི་པི ཝཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨ་ཐ་སྶཱ ཨུ་པ་རི ཋི་ཏཱ ས་བྦཱ དཱ་སི་ཡོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཀི་སྶ ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏ’’ནྟི སི་རི་མཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏ་པཱ་ཀ་ཏེ་ལེ་ན ཨ་བྦྷ་ཉྫི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བཱ་ཧི་ར་ཀི་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡཱ བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ སཱ་མི་ཀ་སྶ ཧ་ས་ན་མ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨི་མི་སྶཱ ཨུ་པ་རི པ་ཀྐུ་ཐི་ཏཾ ས་པྤིཾ ཨཱ་སི་ཉྩ་ནྟི་ཡཱ, ཨ་ཡཾ ‘ག་ཎྷ་ཐ ན’ནྟི དཱ་སི་ཡོ ན ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. མཾ ཝི་ཧེ་ཋ་ན་ཀཱ་ལེ་པི ས་བྦ་དཱ་སི་ཡོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཙཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ན ཁ་མཱ་པེ་སྶཱ་མི, མུ་དྡྷཱ མེ ས་ཏྟ་དྷཱ ཕ་ལེ་ཡྻཱ’’ཏི ཏ་སྶཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཡྻེ, ཁ་མཱ་ཧི མེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཧཾ ས་པི་ཏི་ཀཱ དྷཱི་ཏཱ, པི་ཏ་རི ཁ་མ་ནྟེ ཁ་མཱ་མཱི་ཏི. ཧོ་ཏུ, ཨ་ཡྻེ, པི་ཏ་རཾ ཏེ པུ་ཎྞ་སེ་ཊྛིཾ ཁ་མཱ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. པུ་ཎྞོ མ་མ ཝ་ཊྚ་ཛ་ན་ཀ་པི་ཏཱ, ཝི་ཝ་ཊྚ་ཛ་ན་ཀེ པི་ཏ་རི ཁ་མ་ནྟེ པ་ནཱ་ཧཾ ཁ་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཀོ པ་ན ཏེ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཛ་ན་ཀ་པི་ཏཱ་ཏི? ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི. མ་ཡ྄ཧཾ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་སྶཱ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཨ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ས་ཏྠཱ སྭེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨི་དྷཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཏྭཾ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཁ་མཱ་པེ་ཧཱི་ཏི. སཱ ‘‘སཱ་དྷུ, ཨ་ཡྻེ’’ཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏྠི་ཡོ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ སཱུ་པེ་ཡྻཱ་ནི ཙ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཏཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ གེ་ཧཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱི ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ ས་བྦཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཝ སཾ་ཝི་ད་ཧི. སི་རི་མཱ་པི བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི.
ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀོ ཏེ ཨ་པ་རཱ་དྷོ’’ཏི? བྷ་ནྟེ, མ་ཡཱ ཧི་ཡྻོ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཐ མེ ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ མཾ ཝི་ཧེ་ཋ་ཡ་མཱ་ནཱ དཱ་སི་ཡོ ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི. སཱ་ཧཾ ཨི་མི་སྶཱ གུ་ཎཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཁ་མཱ་པེ་སིཾ, ཨ་ཐ མཾ ཨེ་སཱ ‘‘ཏུ་མྷེ་སུ ཁ་མ་ནྟེ་སུ ཁ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ཨུ་ཏྟ་རེ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, སཱི་སེ མེ ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྐུ་ཐི་ཏ་ས་པྤི ཨཱ་སི་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ‘‘ཏ་ཡཱ ཀིཾ ཙི་ནྟི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨ་ཏི་ས་མྦཱ་དྷཾ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ ཨ་ཏི་ནཱི་ཙ་ཀོ, མ་མ ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ གུ་ཎོ་ཝ མ་ཧ་ནྟོ. ཨ་ཧ་ཉྷི ཨེ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ན་ཉྩ དཱ་ཏུཾ དྷ་མྨ་ཉྩ སོ་ཏུཾ ཨ་ལ་ཏྠཾ, ས་ཙེ མེ ཨི་མི་སྶཱ ཨུ་པ་རི ཀོ་པོ ཨ་ཏྠི, ཨི་དཾ མཾ ད་ཧ་ཏུ. ནོ ཙེ, མཱ ད་ཧ་ཏཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཕ་རིཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ས་ཏྠཱ ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨུ་ཏྟ་རེ, ཨེ་ཝཾ ཀོ་དྷཾ ཛི་ནི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀོ་དྷོ ཧི ནཱ་མ ཨ་ཀྐོ་དྷེ་ན, ཨ་ཀྐོ་ས་ཀ་པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ ཨ་ན་ཀྐོ་ས་ནྟེ་ན ཨ་པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟེ་ན, ཐ་དྡྷ་མ་ཙྪ་རཱི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་སྶ དཱ་ནེ་ན, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཛི་ནི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༢༣. ‘‘ཨ་ཀྐོ་དྷེ་ན ཛི་ནེ ཀོ་དྷཾ, ཨ་སཱ་དྷུཾ སཱ་དྷུ་ནཱ ཛི་ནེ;
ཛི་ནེ ཀ་ད་རི་ཡཾ དཱ་ནེ་ན, ས་ཙྩེ་ནཱ་ལི་ཀ་ཝཱ་དི་ན’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཀྐོ་དྷེ་ནཱཏི ཀོ་དྷ་ནོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཀྐོ་དྷེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཛི་ནི་ཏ་བྦོ. ཨ་སཱ་དྷུནྟི ཨ་བྷ་དྡ་ཀོ བྷ་དྡ་ཀེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཛི་ནི་ཏ་བྦོ. ཀ་ད་རི་ཡནྟི ཐ་དྡྷ་མ་ཙྪ་རཱི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་སྶ ཙཱ་ག་ཙི་ཏྟེ་ན ཛི་ནི་ཏ་བྦོ. ཨ་ལི་ཀ་ཝཱ་དཱི ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཛི་ནི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཀྐོ་དྷེ་ན ཛི་ནེ ཀོ་དྷཾ…པེ… ས་ཙྩེ་ནཱ་ལི་ཀ་ཝཱ་དི་ན’’ནྟི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ སི་རི་མཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ཧི ཨི་ཏྠཱི་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧཱི་ཏི.
ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཝ་ཏྠུ ཏ་ཏི་ཡཾ.