༦. པ་སེ་ན་དི་ཀོ་ས་ལ་ཝ་ཏྠུ

ཨཱ་རོ་གྱ་པ་ར་མཱ ལཱ་བྷཱཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དི་ཀོ་ས་ལཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.

ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ རཱ་ཛཱ ཏ་ཎྜུ་ལ་དོ་ཎ་སྶ ཨོ་ད་ནཾ ཏ་དུ་པི་ཡེ་ན སཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དཾ ཨ་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ནི་དྡཱ་ཡ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨུ་ཛུ་ཀཾ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཝི་སྶ་མི་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, བྷུ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མེ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏི་བ་ཧུ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྑཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

‘‘མི་དྡྷཱི ཡ་དཱ ཧོ་ཏི མ་ཧ་གྒྷ་སོ ཙ,

ནི་དྡཱ་ཡི་ཏཱ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་སཱ་ཡཱི;

མ་ཧཱ་ཝ་རཱ་ཧོ་ཝ ནི་ཝཱ་པ་པུ་ཊྛོ,

པུ་ན་པྤུ་ནཾ ག་བྦྷ་མུ་པེ་ཏི མ་ནྡོ’’ཏི. (དྷ. པ. ༣༢༥); –

ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ མ་ཏྟཱ་ཡ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཏྟ་བྷོ་ཛི་ནོ ཧི སུ་ཁཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ཏྟ་རི ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

‘‘མ་ནུ་ཛ་སྶ ས་དཱ ས་ཏཱི་མ་ཏོ,

མ་ཏྟཾ ཛཱ་ན་ཏོ ལ་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནེ;

ཏ་ནུ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཝེ་ད་ནཱ,

ས་ཎི་ཀཾ ཛཱི་ར་ཏི ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལ་ཡ’’ནྟི. (སཾ. ནི. ༡.༡༢༤);

རཱ་ཛཱ གཱ་ཐཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ས་མཱི་པེ ཋི་ཏཾ པ་ན བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻཾ, སུ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ མཱ་ཎ་ཝཾ ‘‘ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཾ གཱ་ཐཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ར་ཉྙོ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨོ་སཱ་ན་པི་ཎྜ་ཀཱ་ལེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི, རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྠཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཡཾ པི་ཎྜཾ ཚ་ཌྜེ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨིཾ པི་ཎྜེ སི་ཏྠ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ར་ཉྙོ བྷ་ཏྟ་པ་ཙ་ན་ཀཱ་ལེ ཏ་ཏྟ་ཀེ ཏ་ཎྜུ་ལེ ཧ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི སཱ་ཡ་མྤི པཱ་ཏོ་པི ར་ཉྙོ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨོ་སཱ་ན་པི་ཎྜ་ཀཱ་ལེ ཏཾ གཱ་ཐཾ ཨུ་དཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏེ་ན ཚ་ཌྜི་ཏ་པི་ཎྜེ སི་ཏྠ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཏ་ཎྜུ་ལེ ཧཱ་པེ་སི. རཱ་ཛཱ་པི ཏ་སྶ གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶཾ ས་ཧ་སྶཾ དཱ་པེ་སི. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ན་པ་ར་མ་ཏཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧི་ཏྭཱ སུ་ཁ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ནུ་ས་རཱི་རོ ཨ་ཧོ་སི.

ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་དཱ་ནི མེ སུ་ཁཾ ཛཱ་ཏཾ, མི་ག་མྤི ཨ་སྶ་མྤི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ན་ས་མ་ཏྠོ ཛཱ་ཏོ་མྷི. པུ་བྦེ མེ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡུ་དྡྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཛཱི་ར་ཀུ་མཱ་རིཾ ནཱ་མ དྷཱི་ཏ་རཾ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་སྶ ད་ཏྭཱ སོ གཱ་མོ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ནྷཱ་ན་ཙུ་ཎྞ་མཱུ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ནྣོ, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་གྒ་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ, ཨི་མི་ནཱ་པི མེ ཀཱ་ར་ཎེ་ན སུ་ཁ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏཾ. ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ རཱ་ཛ་མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ནོ གེ་ཧེ པུ་རི་མ་དི་ཝ་སེ ན་ཊྛཾ, ཏ་མྤི ཨི་དཱ་ནི ཧ་ཏྠ་པ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨི་མི་ནཱ་པི མེ ཀཱ་ར་ཎེ་ན སུ་ཁ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏཾ. ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་སྶཱ་སཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན ཉཱ་ཏི་དྷཱི་ཏཱ་པི ནོ གེ་ཧེ ཀ་ཏཱ, ཨི་མི་ནཱ་པི མེ ཀཱ་ར་ཎེ་ན སུ་ཁ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏ’’ནྟི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨཱ་རོ་གྱཾ ནཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ར་མོ ལཱ་བྷོ, ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷེ་ན ས་ནྟུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ས་དི་ས་མྤི དྷ་ནཾ, ཝི་སྶཱ་ས་ས་དི་སོ ཙ པ་ར་མཱ ཉཱ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་ས་དི་ས་ཉྩ སུ་ཁཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༠༤. ‘‘ཨཱ་རོ་གྱ་པ་ར་མཱ ལཱ་བྷཱ, ས་ནྟུ་ཊྛི་པ་ར་མཾ དྷ་ནཾ;

ཝི་སྶཱ་ས་པ་ར་མཱ ཉཱ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་པ་ར་མཾ སུ་ཁ’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ ཨཱ་རོ་གྱ་པ་ར་མཱ ལཱ་བྷཱཏི ཨ་རོ་ག་བྷཱ་ཝ་པ་ར་མཱ ལཱ་བྷཱ. རོ་གི་ནོ ཧི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི ལཱ་བྷཱ ཨ་ལཱ་བྷཱ་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨ་རོ་ག་སྶ ས་བྦ་ལཱ་བྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨཱ་རོ་གྱ་པ་ར་མཱ ལཱ་བྷཱ’’ཏི. ས་ནྟུ་ཊྛི་པ་ར་མཾ དྷ་ནནྟི གི་ཧི་ནོ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཝཱ ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཏུ་སྶ་ན་བྷཱ་ཝོ ས་ནྟུ་ཊྛཱི ནཱ་མ སེ་ས་དྷ་ནེ་ཧི པ་ར་མཾ དྷ་ནཾ. ཝི་སྶཱ་ས་པ་ར་མཱ ཉཱ་ཏཱིཏི མཱ་ཏཱ ཝཱ ཧོ་ཏུ པི་ཏཱ ཝཱ, ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་སྶཱ་སོ ན་ཏྠི, སོ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀོ་ཝ. ཡེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་སྶཱ་སོ ཨ་ཏྠི, སོ ཨ་ས་མྦ་ནྡྷོ་པི པ་ར་མོ ཨུ་ཏྟ་མོ ཉཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཝི་སྶཱ་ས་པ་ར་མཱ ཉཱ་ཏཱི’’ཏི. ནི་བྦཱ་ན་ས་དི་སཾ པ་ན སུ་ཁཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ནི་བྦཱ་ན་པ་ར་མཾ སུ་ཁནྟི.

དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.

པ་སེ་ན་དི་ཀོ་ས་ལ་ཝ་ཏྠུ ཚ་ཊྛཾ.