༡. ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ཝ་ཏྠུ

ཧཱི་ནཾ དྷ་མྨནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.

ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཀི་ར ཐེ་རོ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ པཱ་ཏོ་ཝ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ གེ་ཧེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷུ་ཝ་ཡཱ་གུ ནི་ཙྩ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཐེ་རོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་གུཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཨ་ཉྙཾ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ པུ་ཏྟ་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཡྻི་ཀཱ་ཡ ཋཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཏི. སཱ ཏ་སྶ ད་ཧ་ར་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ནྟཱི ཙཱ་ཊི་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཧ་སི, ད་ཧ་རོ་པི ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཧ་སི. སཱ ཏཾ ཧ་ས་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཚི་ནྣ་སཱི་སོ ཧ་ས་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ ད་ཧ་རོ ‘‘ཏྭཾ ཚི་ནྣ་སཱི་སཱ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ་པི ཏེ ཚི་ནྣ་སཱི་སཱ’’ཏི ཨ་ཀྐོ་སི. སཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ མ་ཧཱ་ན་སེ ཨ་ཡྻི་ཀཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་དཾ, ཨ་མྨཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. སཱ ད་ཧ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, མཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི, ན ཨེ་ཏཾ ཚི་ནྣ་ཀེ་ས་ན་ཁ་སྶ ཚི་ནྣ་ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་ནྣ་ཀ་པཱ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟ་སྶ ཨ་ཡྻ་སྶ ཨ་ག་རུ་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ད་ཧ་རོ ཨཱ་མ, ཨུ་པཱ་སི་ཀེ, ཏྭཾ མ་མ ཚི་ནྣ་ཀེ་སཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་སི, ཨི་མི་སྶཱ མཾ ‘‘ཚི་ནྣ་སཱི་སོ’’ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐོ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཝི་སཱ་ཁཱ ནེ་ཝ ད་ཧ་རཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྑི, ན་པི དཱ་རི་ཀཾ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཐེ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀི་མི་དཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀེ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ སུ་ཏྭཱ ད་ཧ་རཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་པེ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནཱ་ཡཾ ཚི་ནྣ་ཀེ་ས་ན་ཁ་ཝ་ཏྠ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་ནྣ་ཀ་པཱ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟ་སྶ ཨ་ཀྐོ་སོ, ཏུ་ཎྷཱི ཧོ་ཧཱི’’ཏི. ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཾ ཨ་ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ མཾ ཏ་ཛྫེ་ཐ, མཾ ‘‘ཚི་ནྣ་སཱི་སོ’’ཏི ཨ་ཀྐོ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི པུ་ཙྪི. ཝི་སཱ་ཁཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ད་ཧ་ར་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཡཱ ཨི་མཾ ད་ཧ་རཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ པ་ན ཝི་སཱ་ཁེ ཏ་ཝ དཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཚི་ནྣ་ཀེ་སཱ་དི་མ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ མ་མ སཱ་ཝ་ཀེ ཚི་ནྣ་སཱི་སེ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐོ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི? ད་ཧ་རོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏཾ པ་ཉྷཾ ཏུ་མྷེ་ཝ སུ་ཊྛུ ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཙ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཙ སུ་ཊྛུ ན ཛཱ་ན་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ད་ཧ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་ཀུ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་མ་གུ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཧ་ས་ན་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ཧཱི་ནོ དྷ་མྨོ, ཧཱི་ན་ཉྩ ནཱ་མ དྷ་མྨཾ སེ་ཝི་ཏུཾ པ་མཱ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝ་སི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༦༧. ‘‘ཧཱི་ནཾ དྷ་མྨཾ ན སེ་ཝེ་ཡྻ, པ་མཱ་དེ་ན ན སཾ་ཝ་སེ;

མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ ན སེ་ཝེ་ཡྻ, ན སི་ཡཱ ལོ་ཀ་ཝ་ཌྜྷ་ནོ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཧཱི་ནཾ དྷ་མྨནྟི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཾ དྷ་མྨཾ. སོ ཧི ཧཱི་ནོ དྷ་མྨོ ན ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨོ་ཊྛ་གོ་ཎཱ་དཱི་ཧི་པི པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཧཱི་ནེ་སུ ཙ ནི་ར་ཡཱ་དཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཧཱི་ནོ ནཱ་མ, ཏཾ ན སེ་ཝེ་ཡྻ. པ་མཱ་དེ་ནཱཏི ས་ཏི་ཝོ་སྶ་གྒ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་མཱ་དེ་ནཱ་པི ན སཾ་ཝ་སེ. ན སེ་ཝེ་ཡྻཱཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་མྤི ན ག་ཎྷེ་ཡྻ. ལོ་ཀ་ཝ་ཌྜྷ་ནོཏི ཡོ ཧི ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, སོ ལོ་ཀ་ཝ་ཌྜྷ་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ར་ཎེ་ན ན སི་ཡཱ ལོ་ཀ་ཝ་ཌྜྷ་ནོ་ཏི.

དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ སོ ད་ཧ་རོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི, ས་མྤ་ཏྟཱ་ན་མྤི སཱ་ཏྠི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.

ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ཝ་ཏྠུ པ་ཋ་མཾ.