༢. ཨུ་པ་ན་ནྡ་ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཋ་མནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
སོ ཀི་ར ཐེ་རོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཚེ་ཀོ. ཏ་སྶ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ བྷི་ཀྑུ ཏཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ དྷུ་ཏ་ངྒཱ་ནི ས་མཱ་དི་ཡིཾ་སུ. ཏེ་ཧི ཝི་སྶ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ སོ་ཡེ་ཝ ག་ཎྷི. སོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛེ ཛ་ན་པ་དཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ད་ཧ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་པེ་མེ་ན, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ‘‘ཨི་དྷ ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀོ སཱ་ཊ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏ་ཏྠ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. དུ་ཏི་ཡཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨི་དྷ ཀིཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘དྭེ སཱ་ཊ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛིཾ ཋ་པེ་སི. ཏ་ཏི་ཡཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨི་དྷ ཀིཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཡོ སཱ་ཊ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀ་ཏུ་མྦཾ ཋ་པེ་སི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨི་དྷ ཀིཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ སཱ་ཊ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷུ ཨི་དྷ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་ཏྠ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ག་ཧ་ཊྛཱ་ན་ཉྩེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ ནཾ བ་ཧཱུ་ཧི ཝ་ཏྠེ་ཧི ཙེ་ཝ ཙཱི་ཝ་རེ་ཧི ཙ པཱུ་ཛེ་སུཾ. སོ ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶོ ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཝི་ཧཱ་རེ་སུ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཱ པ་རི་ཀྑཱ་ར་སྶ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ ལ་དྡྷ་བྦཾ, ཏཾ མེ པ་ཧི་ཎ་ནྟཱུ’’ཏི ས་བྦཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ན་ཀཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པཱ་ཡཱ་སི.
ཨ་ཐེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ དྭེ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑཱུ དྭེ སཱ་ཊ་ཀེ ཨེ་ཀ་ཉྩ ཀ་མྦ་ལཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ཊ་ཀཱ ཧོ་ནྟུ, མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་མྦ་ལོ’’ཏི བྷཱ་ཛེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ མ་གྒ་ས་མཱི་པེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ད་ནྟི. ཏེ ཏཾ ཐེ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ ནོ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ཛེ་ཐཱ་ཏི. ན ས་ཀྐོ་མ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ ནོ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ དེ་ཐཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི མ་མ ཝ་ཙ་ནེ ཋ་སྶ་ཐཱ་ཏི. ཨཱ་མ, ཋ་སྶཱ་མཱ་ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཏེ་སཾ དྭེ སཱ་ཊ་ཀེ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་རུ་པ་ནཱ་ར་ཧོ’’ཏི མ་ཧ་གྒྷཾ ཀ་མྦ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐཱ་མི. ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑཱུ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏུ་མྷེ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཀ་རོ་ཏི, པུ་བྦེ་པི ཨ་ཀཱ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི –
ཨ་ཏཱི་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་ཏཱི་ར་ཙཱ་རཱི ཙ ག་མྦྷཱི་ར་ཙཱ་རཱི ཙཱ་ཏི དྭེ ཨུ་དྡཱ མ་ཧ་ནྟཾ རོ་ཧི་ཏ་མ་ཙྪཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ སཱི་སཾ ཧོ་ཏུ, ཏ་ཝ ན་ངྒུ་ཊྛ’’ནྟི ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ བྷཱ་ཛེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ སི་ངྒཱ་ལཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘མཱ་ཏུ་ལ, ཨི་མཾ ནོ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ དེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཧཾ ར་ཉྙཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཙི་རཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཛ་ངྒྷ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷི, ཨི་དཱ་ནི མེ ཨོ་ཀཱ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི. མཱ་ཏུ་ལ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ནོ དེ་ཐཱ་ཏི. མ་མ ཝ་ཙ་ནེ ཋ་སྶ་ཐཱ་ཏི. ཋ་སྶཱ་མ, མཱ་ཏུ་ལཱ་ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི སཱ་དྷཱུ’’ཏི སོ སཱི་སཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཨ་ཀཱ་སི, ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ. ཀ་ཏྭཱ ཙ པ་ན, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཡེ་ན ཝོ ཨ་ནུ་ཏཱི་རེ ཙ་རི་ཏཾ, སོ ན་ངྒུ་ཊྛཾ ག་ཎྷཱ་ཏུ. ཡེ་ན ག་མྦྷཱི་རེ ཙ་རི་ཏཾ, ཏ་སྶ སཱི་སཾ ཧོ་ཏུ. ཨ་ཡཾ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཁ་ཎྜོ མ་མ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏ་སྶ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏེ ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ –
‘‘ཨ་ནུ་ཏཱི་ར་ཙཱ་རི ན་ངྒུ་ཊྛཾ, སཱི་སཾ ག་མྦྷཱི་ར་ཙཱ་རི་ནོ;
ཨ་ཙྩཱ་ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཁ་ཎྜོ, དྷ་མྨ་ཊྛ་སྶ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༧.༣༣) –
ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཝ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཁ་ཎྜཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐཱ་མི. ཏེ་པི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ས ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི ཏུ་མྷེ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཨ་ཀཱ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ག་ར་ཧ་ནྟོ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟེ་ན ནཱ་མ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ པ་ཏི་རཱུ་པེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༥༨. ‘‘ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཋ་མཾ, པ་ཏི་རཱུ་པེ ནི་ཝེ་ས་ཡེ;
ཨ་ཐ་ཉྙ་མ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻ, ན ཀི་ལི་སྶེ་ཡྻ པ་ཎྜི་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ཏི་རཱུ་པེ ནི་ཝེ་ས་ཡེཏི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ གུ་ཎེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཝཱ ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་པ་ཊི་པ་དཱ་དཱི་ཧི ཝཱ པ་རཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ, སོ ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཏ་སྨིཾ གུ་ཎེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཐ་ཉྙཾ ཏེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻ. ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྷི ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ར་མེ་ཝ ཨ་ནུ་སཱ་ས་མཱ་ནོ པ་ར་ཏོ ནི་ནྡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀི་ལི་སྶ་ཏི ནཱ་མ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་མཱ་ནོ པ་ར་ཏོ པ་སཾ་སཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ཀི་ལི་སྶ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཎྜི་ཏོ ན ཀི་ལི་སྶེ་ཡྻཱཏི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶཱ་པི སཱ་ཏྠི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
ཨུ་པ་ན་ནྡ་ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ དུ་ཏི་ཡཾ.