༤. ཀོ་ཎྜ་དྷཱ་ན་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ

མཱ་ཝོ་ཙ ཕ་རུ་སཾ ཀ་ཉྩཱིཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཀོ་ཎྜ་དྷཱ་ན་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.

ཏ་སྶ ཀི་ར པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཾ ཐེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཏཾ ཐེ་རོ ན པ་སྶ་ཏི, མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པ་ན པ་སྶ་ཏི. ཨ་ནྟོ་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏོ་པི་སྶ མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑཾ ད་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཧོ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ད་ད་ནྟི.

ཀིཾ ཏ་སྶ པུ་བྦ་ཀ་མྨ་ནྟི? ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཀི་ར དྭེ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀ་མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ས་དི་སཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་མ་གྒཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཙ ཨ་ནུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཝཱ ཨ་ནུ་ཚ་མཱ་སཾ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཏྠཱ་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ་པི ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཏེ ཨེ་ཀཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟ་དེ་ཝ་ཏཱ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་མ་གྒཱ, ས་ཀྐཱ ནུ ཁོ ཨི་མེ བྷི་ནྡི་ཏུ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བཱ་ལ་ཏཱ་ཡ ཙི་ནྟི་ཏ་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མེ་ཧི, ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩེ་ན་མྷི ཨ་ཏྠི་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀཾ མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཝ་ཎྞཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ག་ཙྪ་ནྟ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཀེ་ས་ཀ་ལཱ་པཾ, ཨེ་ཀེ་ན ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ས་ཎྛཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏ་སྶ པི་ཊྛི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི. སོ ཏཾ ན པ་སྶ་ཏི, ཏ་མཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ན པུ་ར་ཏོ ཋི་ཏ་བྷི་ཀྑུ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནོ ཏཾ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཾ པ་སྶི. སཱ ཏེ་ན དི་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ཨི་ཏ་རོ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལཾ ཏེ བྷི་ནྣ’’ནྟི. ‘‘ན་ཏྠཱ་ཝུ་སོ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ’’ནྟི. ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཏེ མ་ཡཱ པ་ཙྪ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་མཱ་ནཱ ཏ་རུ་ཎ་ཨི་ཏྠཱི ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་རོ་ནྟཱི དི་ཊྛཱ, ཏྭཾ ‘‘ན་ཏྠི མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ’’ནྟི ཀིཾ ཝ་དེ་སཱི་ཏི. སོ ཨ་ས་ནི་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཝ་ཏྠ་ཊོ ཝི་ཡ མཱ མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནཱ་སེ་ཧི, ན་ཏྠི མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ནྟི. ཨི་ཏ་རོ ‘‘མ་ཡཱ སཱ་མཾ ཨ་ཀྑཱི་ཧི དི་ཊྛཾ, ཀིཾ ཏ་ཝ ས་དྡ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ད་ཎྜ་ཀོ ཝི་ཡ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒེ་པི ‘‘ནཱ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་སཱི་དི. ཨི་ཏ་རོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, སཱི་ལེ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ལ༹ཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. སོ་པི ‘‘མ་ཡཱ སཱ་མཾ དི་ཊྛ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. དེ་ཝ་ཏཱ ཏཾ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘བྷཱ་རི་ཡཾ མ་ཡཱ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻ་སྶ སཱི་ལ་བྷེ་དོ ན་ཏྠི, མ་ཡཱ པ་ན ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཀ་ཏཾ, ཀ་རོ་ཐ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སོ ཏ་སྶཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟི་ཡཱ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨ་ཀཱ་སི, ན པ་ན ཐེ་རེ པུ་བྦེ ཝི་ཡ མུ་དུ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ.

ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན ཏེ ཐེ་རཱ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་པཱི་ཙི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ ཏ་ཏྠ པ་ཙྩི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝུ་དྡྷི་མ་ནྭཱ་ཡ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ལ་བྷི. ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཾ ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡི. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ཀོ་ཎྜ་དྷཱ་ན་ཏྠེ་རོཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏཾ ཏ་ཐཱ་ཝི་ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི, ཨི་མཾ དུ་སྶཱི་ལཾ ཏ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཱ ནཱི་ཧ་ར. ཨི་མ་ཉྷི ནི་སྶཱ་ཡ སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཡ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྠཱ ཝི་ཧཱ་རེ ན་ཏྠཱི་ཏི? ཨ་ཏྠི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྠཱ་ཝ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ག་ནྟྭཱ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་ཐེ་སུཾ. སཱ་པི ནེ་སཾ ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དཱ་སི.

བྷི་ཀྑཱུ་པི ཏེ་ཧི ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་ཝ་ཙ་ནཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཎྜ་དྷཱ་ན་ཏྠེ་རོ ཨེ་ཀཾ ཨི་ཏྠིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཡ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི, ཏཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་ཛི་ཏཱ ནཱི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཧཾ པ་ན སོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཝི་ཧཱ་རེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཏཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པུ་རི་སེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཐེ་རོ མ་ཧཱ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་མུ་ཁེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་མྤི་སྶ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཾ པི་ཊྛི་པ་སྶེ ཋི་ཏཾ རཱ་ཛཱ ཨ་དྡ་ས. ཐེ་རོ ར་ཉྙོ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. རཱ་ཛཱ ཐེ་རཾ ན ཝ་ནྡི, ཏ་མྤི ཨི་ཏྠིཾ ནཱ་དྡ་ས. སོ དྭཱ་ར་ནྟ་རེ་པི ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩེ་པི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་དི་སྭཱ་ཝ ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨེ་ཀཾ ཨི་ཏྠིཾ ཨ་དྡ་སཾ, ཀ་ཧཾ སཱ’’ཏི? ‘‘ན པ་སྶཱ་མི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པི་ཊྛི་པ་སྶེ ཋི་ཏཱ དི་ཊྛཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ‘‘ཨ་ཧཾ ན པ་སྶཱ་མི’’ཙྩེ་ཝཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏོ ཏཱ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རེ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་མུ་ཁེ ཋི་ཏེ པུ་ན སཱ ཐེ་ར་སྶ པི་ཊྛི་པ་སྶེ ཨ་ཊྛཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཏཾ དི་སྭཱ པུ་ན ཨུ་པ་རི་ཏ་ལཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི, ཏ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ནི་སཱི་དི. པུ་ན རཱ་ཛཱ ཏཾ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི ཨ་དི་སྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀ་ཧཾ སཱ ཨི་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ན ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི. ནཱ་ཧཾ པ་སྶཱ་མི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀ་ཐེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡཱ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པི་ཊྛི་པ་སྶེ ཋི་ཏཱ དི་ཊྛཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ཛ་ནོ་པི ‘‘མེ པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ ཨི་ཏྠཱི ཝི་ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཧཾ པ་ན ན པ་སྶཱ་མཱི་ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘པ་ཊི་རཱུ་པ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ པུ་ན ཐེ་རཾ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏོ ཏཱ་ཝ ཨོ་ཏ་ར་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་མུ་ཁེ ཋི་ཏེ པུ་ན ཏཾ ཏ་སྶ པི་ཊྛི་པ་སྶེ ཋི་ཏཾ དི་སྭཱ ཨུ་པ་རི་ཏ་ལཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི. པུ་ན ནཱ་དྡ་ས. སོ པུ་ན ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ན ‘‘ན པ་སྶཱ་མི’’ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟེ ‘‘པ་ཊི་རཱུ་པ་ཀ་མེ་ཝེ་ཏ’’ནྟི ནི་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ སཾ་ཀི་ལེ་སེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པི་ཊྛི་ཏོ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑཾ ན ད་སྶ་ཏི, ནི་བ་དྡྷཾ མ་མ གེ་ཧཾ པ་ཝི་ས་ཐ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཐེ་རཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.

བྷི་ཀྑཱུ ‘‘པ་སྶ་ཐཱ་ཝུ་སོ, ར་ཉྙོ པཱ་པ་ཀི་རི་ཡཾ, ‘ཨེ་ཏཾ ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ནཱི་ཧ་རཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ག་ཏོ’’ཏི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཏ་མྤི ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨ་མྦྷོ, དུ་སྶཱི་ལ, ཨི་དཱ་ནི་སི རཱ་ཛ་ཀོ་ཎྜོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི. སོ་པི པུ་བྦེ བྷི་ཀྑཱུ ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘‘ཏུ་མྷེ དུ་སྶཱི་ལཱ, ཏུ་མྷེ ཀོ་ཎྜཱ, ཏུ་མྷེ ཨི་ཏྠིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀོ་ཎྜ་དྷཱ་ན་ཏྠེ་རོ ཨ་མྷེ་ཧི ཝུ་ཏྟོ ཨ་མྷེ ‘དུ་སྶཱི་ལཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་སྨཱ ཀ་ཐེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་མ་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ ཨི་ཏྠིཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟིཾ དི་སྭཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨི་མེ ཀི་ར ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨི་ཏྠིཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟིཾ དི་སྭཱ ཝ་ད་ནྟི, ཏྭཾ ཀ་སྨཱ ཀ་ཐེ་སི, ཨེ་ཏེ ཏཱ་ཝ དི་སྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཏྭཾ ཨ་དི་སྭཱ་ཝ ཨི་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་སྨཱ ཀ་ཐེ་སི, ན་ནུ པུ་བྦེ ཏ་ཝེ་ཝ པཱ་པི་ཀཾ དི་ཊྛིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨི་དཾ ཛཱ་ཏཾ, ཨི་དཱ་ནི ཀ་སྨཱ པུ་ན པཱ་པི་ཀཾ དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷཱ་སཱི’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨི་མི་ནཱ པུ་བྦེ ཀ་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ ཨི་དཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ པ་ཏྟོ, ཨི་དཱ་ནི ཏེ པུ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ པཱ་པི་ཀཾ དི་ཊྛིཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, མཱ པུ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ཧི, ནི་སྶ་དྡོ མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཚི་ནྣ་ཀཾ་ས་ཐཱ་ལ་ས་དི་སོ ཧོ་ཧི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –

༡༣༣. ‘‘མཱ་ཝོ་ཙ ཕ་རུ་སཾ ཀ་ཉྩི, ཝུ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཝ་དེ་ཡྻུ ཏཾ;

དུ་ཀྑཱ ཧི སཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ, པ་ཊི་ད་ཎྜཱ ཕུ་སེ་ཡྻུ ཏཾ.

༡༣༤. ‘‘ས་ཙེ ནེ་རེ་སི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཀཾ་སོ ཨུ་པ་ཧ་ཏོ ཡ་ཐཱ;

ཨེ་ས པ་ཏྟོ་སི ནི་བྦཱ་ནཾ, སཱ་ར་མྦྷོ ཏེ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ མཱ་ཝོ་ཙ ཕ་རུ་སཾ ཀ་ཉྩཱིཏི ཀ་ཉྩི ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་མྤི ཕ་རུ་སཾ མཱ ཨ་ཝ་ཙ. ཝུ་ཏྟཱཏི ཏ་ཡཱ པ་རེ ‘‘དུ་སྶཱི་ལཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་ཝ་དེ་ཡྻུཾ. སཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱཏི ཨེ་སཱ ཀ་ར་ཎུ་ཏྟ་རཱ ཡུ་ག་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ དུ་ཀྑཱ. པ་ཊི་ད་ཎྜཱཏི ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜཱ་དཱི་ཧི པ་རཾ པ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཏཱ་དི་སཱ པ་ཊི་ད་ཎྜཱ ཙ ཏ་ཝ མ་ཏྠ་ཀེ པ་ཏེ་ཡྻུཾ. ས་ཙེ ནེ་རེ་སཱིཏི ས་ཙེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཙྩ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི. ཀཾ་སོ ཨུ་པ་ཧ་ཏོ ཡ་ཐཱཏི མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ལ་མ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཀཾ་ས་ཐཱ་ལཾ ཝི་ཡ. ཏ་ཉྷི ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ་ཧི ཝཱ ད་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ པ་ཧ་ཊ་མྤི ས་དྡཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ས པ་ཏྟོ་སཱིཏི ས་ཙེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི, ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་དཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཨི་དཱ་ནི ཨ་པྤ་ཏྟོ་པི ཨེ་སོ ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ. སཱ་ར་མྦྷོ ཏེ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཙ པ་ན ‘‘ཏྭཾ དུ་སྶཱི་ལོ, ཏུ་མྷེ དུ་སྶཱི་ལཱ’’ཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཝཱ་ཙཱ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཱ་ར་མྦྷོ་པི ཏེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི, ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ, ཀོ་ཎྜ་དྷཱ་ན་ཏྠེ་རོ་པི ས་ཏྠཱ་རཱ དི་ནྣ་ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི, ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཎྷཱི་ཏི.

ཀོ་ཎྜ་དྷཱ་ན་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.