༨. ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀུ་མཱ་ར་ཝ་ཏྠུ
ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་སཱི་ལི་སྶཱཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ དཱི་གྷ་ལ་ངྒྷི་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
དཱི་གྷ་ལ་ངྒྷི་ཀ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཀི་ར དྭེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ བཱ་ཧི་ར་ཀ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཏ་པ་ཙ་ར་ཎཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ ‘‘པ་ཝེ་ཎི མེ ན་སྶི་སྶ་ཏི, ཝི་བྦྷ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ ཏ་པཾ པ་རེ་སཾ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ གོ་ས་ཏེ་ན ཙེ་ཝ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཏེ་ན ཙ ས་དྡྷིཾ བྷ་རི་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ཎྛ་པེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཨི་ཏ་རོ པ་ན་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ པ་ཝཱ་སཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ན་དེ་ཝ ཏཾ ན་ག་རཾ པ་ཙྩཱ་ག་མི. སོ ཏ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ག་མཱ་སི. ག་ནྟྭཱ པུ་ཏྟཾ མཱ་ཏུ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཝ་ནྡི, མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟཾ པི་ཏུ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ ཝ་ནྡི. སོ ‘‘དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཧོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ, པུ་ཏྟེ པ་ན ཝ་ནྡཱ་པི་ཏེ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷེ་ཧི ཝ་ནྡི་ཏེ ‘དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཧོ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྶ ཝ་ནྡ་ན་ཀཱ་ལེ ཀི་ཉྩི ན ཝ་དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨི་མ་སྶེ་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་ཏྠི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཛཱི་ཝི་སྶ་ཏི, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི. ‘‘པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཧཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀོ པ་ན ཛཱ་ནེ་ཡྻ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཏ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟོ ཏ་པ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཏོ བྷཱ་ཡཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཏེ པུ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧོ ཨ་ཏྠི, ཏ་པ་པ་རི་ཧཱ་ནིཾ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི.
སོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཝ་ནྡི. ས་ཏྠཱ ‘‘དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀོ ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ ཝ་ནྡ་ན་ཀཱ་ལེ་པི ཏ་སྶཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ནྡཱ་པ་ན་ཀཱ་ལེ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཾ པུ་ཙྪི, ས་ཏྠཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ བྱཱ་ཀཱ་སི. སོ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ནྟཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན སཾ་ས་ནྡེ་སི, པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནཱུ་པཱ་ཡཾ པ་ན ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཏྠཱ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནཱུ་པཱ་ཡོ’’ཏི? ‘‘བྷ་ཝེ་ཡྻ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ ཏྭཾ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ པཱི་ཋི་ཀཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏཾ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཨ་ཊྛ ཝཱ སོ་ལ༹་ས ཝཱ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སུ མ་མ སཱ་ཝ་ཀེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ པ་རི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་སི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ན་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘བྷོ གོ་ཏ་མ, མ་ཡཱ མ་ཎྜ་པཱ་དཱི་ནི ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན སཱ་ཝ་ཀེ ཀ་ཐཾ ལ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏ་ཡཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཀ་ཏེ ཨ་ཧཾ མ་མ སཱ་ཝ་ཀེ པ་ཧི་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི སོ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ས་བྦཾ ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཧི་ཎི, ཏེ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, དཱ་ར་ཀ་མྤི པཱི་ཋི་ཀཱ་ཡཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་སུཾ, བྷི་ཀྑཱུ ས་ཏྟ་ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ པ་རི་ཏྟཾ བྷ་ཎིཾ་སུ, ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ སཱ་ཡཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཙྪི. ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ག་ཏེ ས་བྦ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ཨེ་ཀོ པ་ན ཨ་ཝ་རུ་དྡྷ་ཀོ ནཱ་མ ཡ་ཀྑོ དྭཱ་ད་ས སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ཝེ་སྶ་ཝ་ཎཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཱ ཝ་རཾ ལ་བྷ་ནྟོ ‘‘ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨི་མཾ དཱ་ར་ཀཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ལ་བྷི. ཏ་སྨཱ སོ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ས་ཏྠ་རི པ་ན ཏ་ཏྠ ག་ཏེ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ་སུ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་སུ ཨ་པྤེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ དྭཱ་ད་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཊི་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཝ་རུ་དྡྷ་ཀོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་ཀྐ་མི, ས་ཏྠཱ་པི ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ པ་རི་ཏྟ་མ་ཀཱ་སི. ས་ཏྟཱ་ཧེ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ ཨ་ཝ་རུ་དྡྷ་ཀོ དཱ་ར་ཀཾ ན ལ་བྷི. ཨ་ཊྛ་མེ པ་ན དི་ཝ་སེ ཨ་རུ་ཎེ ཨུ་གྒ་ཏ་མ་ཏྟེ དཱ་ར་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡཱ་པེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ ‘‘དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀོ ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀཱི་ཝ་ཙི་རཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, དཱ་ར་ཀོ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཝཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཏཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. སོ ཝུ་དྡྷི་མ་ནྭཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ཝི་ཙ་རི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘པ་སྶ་ཐཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀུ་མཱ་རེ་ན ཀི་ར ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ མ་རི་ཏ་བྦཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, སོ ཨི་དཱ་ནི ཝཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཊྛཱ་ཡཱི ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཏྠི མ་ཉྙེ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཌྜྷ་ན་མེ་ཝ, ཨི་མེ པ་ན ས་ཏྟཱ གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ ཝ་ནྡ་ནྟཱ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ནྟཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, པ་རི་སྶ་ཡ་ཏོ མུ་ཙྩ་ནྟི, ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀ་མེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༠༩. ‘‘ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་སཱི་ལི་སྶ, ནི་ཙྩཾ ཝུ་ཌྜྷཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནོ;
ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཨཱ་ཡུ ཝ་ཎྞོ སུ་ཁཾ བ་ལ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་སཱི་ལི་སྶཱཏི ཝ་ནྡ་ན་སཱི་ལི་སྶ, ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཝ་ནྡ་ན་ཀི་ཙྩ་པ་སུ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཌྜྷཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནོཏི གི་ཧི་སྶ ཝཱ ཏ་ད་ཧུ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ ད་ཧ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རེ་པི, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཝཱ པ་ན པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཝཱ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ གུ་ཎ་ཝུ་ཌྜྷེ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ན་སྶ, ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནེ་ན ཝཱ ནི་ཙྩཾ པཱུ་ཛེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱིཏི ཨཱ་ཡུ་མྷི ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནེ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཏཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཨི་ཏ་རེ་པི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཡེ་ན ཧི པ་ཉྙཱ་ས་ཝ་སྶ་ཨཱ་ཡུ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏཾ, པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཙ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, སོ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་སཱི་ལ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི, སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀ་མེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཝ་ཎྞཱ་ད་ཡོ་པི་སྶ ཨཱ་ཡུ་ནཱ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཨི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་སྶཱ་ཡུ་ནོ ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀུ་མཱ་རོ པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི, ཨ་ཉྙེ་པི བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀུ་མཱ་ར་ཝ་ཏྠུ ཨ་ཊྛ་མཾ.