༩. སཾ་ཀི་ཙྩ་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ཡོ ཙ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛཱི་ཝེཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ སཾ་ཀི་ཙྩ་སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཀི་ར ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ ཨུ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཏེ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཝ་སྶཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ག་ནྠ་དྷུ་རཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷུ་ར་ནྟི དྭེ དྷུ་རཱ་ནཱི་ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ’’ཏི ག་ནྠ་དྷུ་རེ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷུ་རཾ པཱུ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཾ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ཨཱ་པུ་ཙྪིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཀ་ཏ་རཾ ཋཱ་ནཾ ག་མི་སྶ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏ་ཏྠ ཏེ་སཾ ཨེ་ཀཾ ཝི་གྷཱ་སཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ན སཾ་ཀི་ཙྩ་སཱ་མ་ཎེ་རེ ག་ཏེ ཝཱུ་པ་ས་མི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ནེ་སཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཱ་སི.
སཾ་ཀི་ཙྩ་སཱ་མ་ཎེ་རོ ནཱ་མ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ སཱ་མ་ཎེ་རོ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ. ཏ་སྶ ཀི་ར མཱ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཌྜྷ་ཀུ་ལ་སྶ དྷཱི་ཏཱ. སཱ ཏ་སྨིཾ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏེ ཨེ་ཀེ་ན བྱཱ་དྷི་ནཱ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶཱ ཛྷཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་བྦྷ་མཾ་སཾ སེ་སཾ ཛྷཱ་ཡི. ཨ་ཐ་སྶཱ ག་བྦྷ་མཾ་སཾ ཙི་ཏ་ཀ་ཏོ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ དྭཱི་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ སཱུ་ལེ་ཧི ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ་སུ. སཱུ་ལ་ཀོ་ཊི དཱ་ར་ཀ་སྶ ཨ་ཀྑི་ཀོ་ཊིཾ པ་ཧ་རི. ཨེ་ཝཾ ག་བྦྷ་མཾ་སཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་ར་རཱ་སི་མྷི ཁི་པི་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་རེ་ཧེ་ཝ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ག་བྦྷ་མཾ་སཾ ཛྷཱ་ཡི, ཨ་ངྒཱ་ར་མ་ཏྠ་ཀེ པ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་བི་མྦ་ས་དི་སོ དཱ་ར་ཀོ པ་དུ་མ་ག་བྦྷེ ནི་པ་ནྣོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཧི སི་ནེ་རུ་ནཱ ཨོ་ཏྠ་རི་ཡ་མཱ་ན་སྶ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ ‘‘ཙི་ཏ་ཀཾ ནི་བྦཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ ཏ་ཐཱ་ནི་པ་ནྣཾ དཱ་ར་ཀཾ དི་སྭཱ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ཏཱ ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ དཱ་རཱུ་སུ ཁཱི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཛྷཱ་པི་ཡ་མཱ་ནེ དཱ་ར་ཀོ ན ཛྷཱ་ཡི, ཀིཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དཱ་ར་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ནེ་མི་ཏྟ་ཀེ པུ་ཙྪིཾ་སུ. ནེ་མི་ཏྟ་ཀཱ ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཡཾ དཱ་ར་ཀོ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སྶི་སྶ་ཏི, ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཀུ་ལ་པ་རི་ཝ་ཊྚཱ ཉཱ་ཏ་ཀཱ དུ་གྒ་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི? ས་ཙེ པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི, པ་ཉྩ་ཧི ས་མ་ཎ་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ཝི་ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་སྶ ས་ངྐུ་ནཱ ཨ་ཀྑི་ཀོ་ཊི་ཡཱ བྷི་ནྣ་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ཙྩནྟི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཾ་ཀི་ཙྩོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི. ཨ་ཐ ནཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ‘‘ཧོ་ཏུ, ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻ་སྶ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦཱ་ཛེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི པོ་སིཾ་སུ. སོ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཏ་ཝ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཝ་ས་ན་ཀཱ་ལེ མཱ་ཏཱ ཏེ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི, ཏ་སྶཱ ས་རཱི་རེ ཛྷཱ་པི་ཡ་མཱ་ནེ་པི ཏྭཾ ན ཛྷཱ་ཡཱི’’ཏི ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཀི་ར ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ བྷ་ཡཱ མུ་ཏྟོ, ཀིཾ མེ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ་ན, པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏེ ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི ཨ་དཾ་སུ. ཐེ་རོ ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. སོ ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཡཾ སཾ་ཀི་ཙྩ་སཱ་མ་ཎེ་རོ ནཱ་མ.
ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ག་ཏེ ཏཾ བྷ་ཡཾ ཝཱུ་པ་ས་མི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ནེ་སཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ མ་ཡཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་པུ་ཙྪི་མྷཱ, ཨ་ཐ ནོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན་མྷཱ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. ཐེ་རོ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཱ ཨི་མེ ཨེ་ཀཾ ཀཱ་ར་ཎཾ དི་སྭཱ ཨི་དྷ པ་ཧི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཝོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་མ་ཎེ་རོ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ན་ཏྠི, ཨི་མཾ སཾ་ཀི་ཙྩ་སཱ་མ་ཎེ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་མ་ཎེ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ནོ པ་ལི་བོ་དྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀིཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ལི་བོ་དྷོ, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན ཏུ་མྷེ ནི་སྶཱ་ཡ ཨི་མ་སྶ པ་ལི་བོ་དྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཏྠཱ་པི ཏུ་མྷེ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ པ་ཧི་ཎ་ནྟོ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ པ་ཧི་ཎ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟོ པ་ཧི་ཎི, ཨི་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏིཾ་ས ཛ་ནཱ ཐེ་རཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མྨ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟཱ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཨེ་ཀཾ ས་ཧ་སྶ་ཀུ་ལཾ གཱ་མཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ.
མ་ནུ་སྶཱ ཏེ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏྠ ག་མི་སྶ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻེ་སུ ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟེ་སུ པ་ཉྩ་སཱི་ལཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ཐེ་རཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སུཾ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ཙ་ངྐ་མ་ན་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡོ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡཾ, སྭེ མ་ཡ’’ནྟི ཨུ་སྶཱ་ཧ་པྤ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་མ་ཀཾ་སུ. ཐེ་རཱ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་རིཾ་སུ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷེ་ཧི དྷ་ར་མཱ་ན་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧི་ཏཾ, ན ཁོ པ་ན ས་ཀྐཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་ཡ བུ་དྡྷེ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏུཾ, ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ཨ་པཱ་ཡ་དྭཱ་རཱ་ནི ཝི་ཝ་ཊཱ་ནེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་ཏོ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཾ, སཱ་ཡཾ ཐེ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ལ་ཉྩ སེ་ས་ཀཱ་ལེ དྭེ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ན བྷ་ཝི་སྶཱ་མ, ཡ་སྶ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏེ་ན གྷ་ཎྜི་ཡཱ པ་ཧ་ཊཱ་ཡ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཝཱ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གེ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཏེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀོ དུ་གྒ་ཏ་པུ་རི་སོ དྷཱི་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་ནྟོ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ དུ་བྦྷི་ཀྑེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་པ་རཾ དྷཱི་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ཐེ་རཱ་པི གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨེ་ཀི་སྶཱ ན་དི་ཡཱ ནྷ་ཏྭཱ ཝཱ་ལུ་ཀ་པུ་ལི་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ སོ པུ་རི་སོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རཱ ‘‘ཀ་ཧཾ ག་ཙྪ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཐེ་རཱ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཚཱ་ཏོ་སི, ག་ཙྪ, པ་ཎྞཾ ཨཱ་ཧ་ར, ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཏེ བྷ་ཏྟ་པི་ཎྜཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན པ་ཎྞེ ཨཱ་ཧ་ཊེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷུ་ཉྫ་ན་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ སཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ས་ནྣ་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ པི་ཎྜཾ ཨ་དཾ་སུ. ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཀི་ར ཝ་ཏྟཾ, ཡཾ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ བྷ་ཏྟཾ ད་ད་མཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་གྒ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷུ་ཉྫ་ན་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཐོ་ཀཾ ཝཱ བ་ཧུཾ ཝཱ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ ཏེ་པི ཏ་ཐཱ ཨ་དཾ་སུ. སོ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཐེ་རེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ, ཀེ་ན་ཙི ནི་མ་ནྟི་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ནི་མ་ནྟ་ནཾ, མ་ནུ་སྶཱ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’’ཏི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡཾ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ལ་དྡྷུཾ ན ས་ཀྐོ་མ, ཀིཾ མེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཏེ་ན, ཨི་མེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ་ཡེ་ཝ ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སི་ཏུཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི. སོ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏེ་སཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ དྭེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན དྷཱི་ཏ་རཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ, ཨ་ཡྻེ, ཨཱ་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, ན མཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་སྶ་ནྟི, ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ་སཾ ཨ་ནཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ་ཝ ནི་ཀྑ་མི. ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཀི་ར་སྶ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཁ་ལི་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི, ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཏ་སྶ པ་ན ག་མ་ན་མ་གྒེ ཨེ་ཀཱ ཨ་ཊ་ཝཱི ཨ་ཏྠི. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ ཙོ་རཱ་ནཾ ‘‘ཡོ ཨི་མཾ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཏཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཏུ་ཡ྄ཧཾ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ས་ཏྟ་མོ དི་ཝ་སོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀོ རུ་ཀྑཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཙོ་རཱ་ནཾ ས་ཉྙ་མ་དཱ་སི. ཏེ ཏ་སྶ ཨ་ཊ་ཝི་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཝི་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཎི་ས་ཧི་ཏེ་ན ཨ་གྒིཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ དཱ་རཱུ་ནི ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ སཱུ་ལཱ་ནི ཏ་ཙྪིཾ་སུ. སོ ཏེ་སཾ ཏཾ ཀི་རི་ཡཾ དི་སྭཱ, ‘‘སཱ་མི, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནེ་ཝ སཱུ་ཀ་རཱ, ན མི་གཱ་ད་ཡོ དི་སྶ་ནྟི, ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨི་དཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཏཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཝ མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏེ་ན དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སོ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་མེ་ཝ ར་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘སཱ་མི, ཨ་ཧཾ ཝི་གྷཱ་སཱ་དོ, ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏོ, ཝི་གྷཱ་སཱ་དོ ནཱ་མ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི་ཀོ, ཨ་ཡྻཱ པ་ན ཡ་ཏོ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་པི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ཝ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ཏིཾ་ས བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ས་ནྟི, ཏེ མཱ་རེ་ཏྭཱ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝོ དེ་ཝ་ཏཱ ཏུ་སྶི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཙོ་རཱ ‘‘བྷ་དྡ་ཀཾ ཨེ་ས ཝ་དེ་ཏི, ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི་ནཱ, ཁ་ཏྟི་ཡེ མཱ་རེ་ཏྭཱ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི, ནེ་སཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི ཏ་མེ་ཝ མ་གྒ་དེ་ས་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ནཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ དྭེ མཱ་སེ ཝ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ་སུ ནི་སི་ནྣཱ, ཨེ་ཏཾ གྷ་ཎྜིཾ པ་ཧ་ར་ཐ, གྷ་ཎྜི་ས་དྡེ་ན ས་ནྣི་པ་ཏི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀོ གྷ་ཎྜིཾ པ་ཧ་རི.
བྷི་ཀྑཱུ གྷ་ཎྜི་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཀཱ་ལེ གྷ་ཎྜི པ་ཧ་ཊཱ, ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ པཱ་སཱ་ཎ་ཕ་ལ་ཀེ་སུ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཙོ་རེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཀེ་ནཱ་ཡཾ གྷ་ཎྜི པ་ཧ་ཊཱ’’ཏི? ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་ཊ་ཝི་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶཱ བ་ལི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀེ་ན ནི་ཏྠ་རི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་མི་སྶཱ་མི, མཱ ས་བྦེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏུ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ནུ་ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏུ ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ བྷཱ་རོ, ཨ་ཧཾ ག་མི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཐཱ’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཏིཾ་ས་པི ཛ་ནཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, ཨེ་ཝཾ ཏེ ནེ་ཝ ཨེ་ཀི་སྶཱ མཱ་ཏུ་ཡཱ པུ་ཏྟཱ, ན ཨེ་ཀ་སྶ པི་ཏུ་ནོ, ནཱ་པི ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ, ཨ་ཐ ཙ པ་ན ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི ‘‘ཏྭཾ ཡཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི.
སཾ་ཀི་ཙྩ་སཱ་མ་ཎེ་རོ ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ ཏི་ཊྛ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཡཾ ས་བྦེ ཨེ་ཀ་ཏོ མཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་པི ཏཾ ཨེ་ཀ་ཀཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏྭཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ སཱ་མ་ཎེ་རོ, ས་ཙེ ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མ, སཱ་མ་ཎེ་རཾ མེ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཙོ་རཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དིཾ་སཱུ’ཏི ཐེ་རོ ནོ ག་ར་ཧི་སྶ་ཏི, ཏཾ ནི་ནྡཾ ནི་ཏྠ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མ, ཏེ་ན ཏཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཏུ་མྷེ མ་མ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པ་ཧི་ཎ་ནྟོ་པི, མ་མ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཧི་ཎ་ནྟོ་པི ཨི་ད་མེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ དི་སྭཱ པ་ཧི་ཎི, ཏི་ཊྛ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སོ ཏིཾ་ས བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ, མེ དོ་སོ ཨ་ཏྠི, ཁ་མ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི. ཏ་དཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ཧཱ་སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨ་སྶུ་པུ་ཎྞཱ་ནི ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ པ་ཝེ་དྷི. མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཙོ་རེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨ་ཡཾ ད་ཧ་ར་ཀོ ཏུ་མྷེ ཨ་གྒིཾ ཀ་རོ་ནྟེ, སཱུ་ལཱ་ནི ཏ་ཙྪ་ནྟེ, པ་ཎྞཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ནྟེ དི་སྭཱ བྷཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཨི་མཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ཙོ་རཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རིཾ་སུ.
ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཨ་སིཾ ཨ་བྦཱ་ཧི་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. སཱ་མ་ཎེ་རོ ནི་སཱི་ད་མཱ་ནོ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ནི་སཱི་དི. ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཨ་སིཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཁ་ནྡྷེ པཱ་ཏེ་སི, ཨ་སི ན་མི་ཏྭཱ དྷཱ་རཱ་ཡ དྷཱ་རཾ པ་ཧ་རི, སོ ‘‘ན ས་མྨཱ པ་ཧ་རི’’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ པུ་ན ཏཾ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཧ་རི. ཨ་སི ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཾ ཝི་ཡ ཝེ་ཋ་ཡ་མཱ་ནོ ཐ་རུ་མཱུ་ལཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ་མ་ཎེ་ར་ཉྷི ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ སི་ནེ་རུ་ནཱ ཨ་ཝ་ཏྠ་ར་ནྟོ་པི མཱ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, པ་གེ་ཝ ཨ་སི་ནཱ. ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘པུ་བྦེ མེ ཨ་སི སི་ལཱ་ཐ་མྦྷཾ ཝཱ ཁ་དི་ར་ཁཱ་ཎུཾ ཝཱ ཀ་ལཱི༹་རཾ ཝི་ཡ ཚི་ནྡ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན་མི, ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟ་ཝེ་ཋ་ཀོ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ཨ་སི ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ་པི ཨི་མ་སྶ གུ་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཧཾ ས་ཙེ་ཏ་ནོ་པི ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཨ་སིཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཨུ་རེ་ན ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡཾ དྷ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་ཊྛཱ་མྷཱ, ཨ་མྷེ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ དི་སྭཱ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ་པི མ་ནུ་སྶཱ པ་ཝེ་དྷ་ནྟི, དྭེ ཏི་སྶོ ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཏ་ཝ པ་ན ས་ནྟཱ་ས་མ་ཏྟ་མྤི ན་ཏྠི, ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁེ སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝི་ཡ སུ་པུ་པྥི་ཏ་ཀ་ཎི་ཀཱ་རཾ ཝི་ཡ ཙ ཏེ མུ་ཁཾ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཏ་སྶ ཏེ ན་ཏྠི བྷཱི་ཏ་ཏྟཾ, བྷི་ཡྻོ ཝ་ཎྞོ པ་སཱི་ད་ཏི;
ཀ་སྨཱ ན པ་རི་དེ་ཝེ་སི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ མ་ཧ་བྦྷ་ཡེ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༧༠༦);
སཱ་མ་ཎེ་རོ ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ གཱ་མ་ཎི, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ སཱི་སེ ཋ་པི་ཏ་བྷཱ་རོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, སོ ཏ་སྨིཾ བྷི་ཛྫ་ནྟེ ཝཱ ན་སྶ་ནྟེ ཝཱ ཏུ་སྶ་ཏེ་ཝ, ན བྷཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ན་ཏྠི ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ན་པེ་ཀྑ་སྶ གཱ་མ་ཎི;
ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ བྷ་ཡཱ ས་བྦེ, ཁཱི་ཎ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སྶ ཝེ.
‘‘ཁཱི་ཎཱ་ཡ བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི་ཡཱ, དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐེ;
ན བྷ་ཡཾ མ་ར་ཎེ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ནེ ཡ་ཐཱ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༧༠༧-༧༠༨);
སོ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཙོ་ར་ས་ཏཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷེ པ་ན, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘མ་མ ཏཱ་ཝ, བྷོ, ‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཡྻ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’ཏི. མ་ཡ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཏ་ཏོ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་པི ཙོ་རཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. སོ ཏེ་སཾ ཨ་སི་དྷཱ་རཱ་ཧི ཨེ་ཝ ཀེ་སེ ཙེ་ཝ ཝ་ཏྠ་ད་སཱ ཙ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་མྦ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ར་ཛི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ས་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ཐེ་རེ ཨ་དི་སྭཱ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མི, ཏེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ཙོ་རཱ་ན་ཉྷི མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི ཨ་སྶཱུ་ནི ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ‘མཱ་རི་ཏོ ནུ ཁོ སཱ་མ་ཎེ་རོ, ནོ’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ དི་སྭཱ་ཝ ནེ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ པ་ཉྩ་ས་ཏ་བྷི་ཀྑུ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཨ་སྶཱ་སེ་ཧི ཏེ་ཧི ‘‘ཀིཾ, ས་པྤུ་རི་ས, སཾ་ཀི་ཙྩ, ལ་དྡྷཾ ཏེ ཛཱི་ཝི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ མཾ མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ མ་མ གུ་ཎེ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཨ་ཧཾ ‘ཏུ་མྷེ དི་སྭཱ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨ་ཧཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ སཾ་ཀི་ཙྩ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཏེ ལ་དྡྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཐེ་རེ་ན ‘‘ག་ཙྪ སཾ་ཀི་ཙྩ, ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏེ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ་པི ‘‘ཀིཾ སཾ་ཀི་ཙྩ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཏེ ལ་དྡྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙོ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ དུ་སྶཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛཱི་ཝ་ན་ཏོ ཨི་དཱ་ནི སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཛཱི་ཝི་ཏཾ སེ་ཡྻོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༡༠. ‘‘ཡོ ཙ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛཱི་ཝེ, དུ་སྶཱི་ལོ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ;
ཨེ་ཀཱ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ སེ་ཡྻོ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་སྶ ཛྷཱ་ཡི་ནོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ དུ་སྶཱི་ལོཏི ནི་སྶཱི་ལོ. སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་སྶཱཏི དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛཱི་ཝ་ན་ཏོ སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་སྶ དྭཱི་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཛྷཱ་ཡི་ནོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཨེ་ཀ་མུ་ཧུ་ཏྟ་མྤི ཛཱི་ཝི་ཏཾ སེ་ཡྻོ, ཨུ་ཏྟ་མ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཏེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ, ས་མྤ་ཏྟ་མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶཱ་པི སཱ་ཏྠི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཾ་ཀི་ཙྩོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ད་ས་ཝ་སྶོ ཧུ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ག་ཎྷི. སོ པ་ན ཏ་སྶེ་ཝ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སཱ་མ་ཎེ་རོ ནཱ་མ. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ག་ཙྪ, ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སྶ་པ་རི་མཱ་ཎཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨེ་ཧཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. སོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ པ་ཉྩ་ས་ཏེ་ཧི ཙོ་རེ་ཧི བ་ལི་ཀ་མྨ་ཏྠཱ་ཡ མཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཏེ་ཧི ‘‘ན ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝི་སྶ་ཊྛོ པ་ཊི་པ་ཐེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ཏ་མེ་ཝ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན་མྤི ཏེ་སཾ ས་ཙྩ་མ་ནུ་ར་ཀྑ་ནྟོ ནཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏེ་སཾ ཙོ་རེ་ཧི ཝི་ཧེ་ཋི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ‘‘ཏྭ་མྤི ཙོ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཉྙེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ནཱ་རོ་ཙེ་སཱི’’ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་མྤི ཨ་ནཱ་རོ་ཙི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. སོ་པི སཾ་ཀི་ཙྩ་སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝི་ཡ ཏེ ས་བྦེ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སི་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མ་མེ་ཝ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཡོ ཙ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛཱི་ཝེ, དུ་སྶཱི་ལོ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ;
ཨེ་ཀཱ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ སེ་ཡྻོ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་སྶ ཛྷཱ་ཡི་ནོ’’ཏི.
ཨི་ད་མྤི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝ་ཏྠུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སཾ་ཀི་ཙྩ་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝ་ཏྠུ ན་ཝ་མཾ.