༦. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
པ་ཐ་ཝི་ས་མོཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶོ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་མི. ཨ་ཉྙེ་པི བ་ཧཱུ བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཙ ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨ་པཱ་ཀ་ཊོ བྷི་ཀྑུ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མ་མྤི ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི ཐེ་རོ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནྟ་རེ ཏཾ ན ས་ལླ་ཀྑེ་སི. སོ ‘‘ཨ་ཉྙེ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑཱུ ན མཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཐེ་རེ ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི. ཐེ་ར་སྶ་པི ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞོ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་རཱི་རཾ ཕུ་སི, ཏེ་ནཱ་པི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི་ཡེ་ཝ. སོ ‘‘དཱ་ནི ཐེ་རོ ཝི་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ མཾ, བྷ་ནྟེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ་མྷཱི་ཏི ཀ་ཎྞ་ས་ཀྑ་ལིཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་ནྟོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ཐེ་རཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་སི.
ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ ཙ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཙ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་གྒ་ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏ་རཱ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་པ་ཧ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ནོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ པ་ན ན་དཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི པ་རི་སཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཀུ་ཉྩི་ཀ་ཧ་ཏྠཱ པ་རི་ཝེ་ཎ་དྭཱ་རཱ་ནི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨི་དཱ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༩.༡༡) མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་སུཾ. ཐེ་རོ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ‘‘ནཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ མ་ཡཱ པ་ཧ་ཊོ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ‘‘ཡ་སྶ ནཱུ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི ཨ་ནུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཨ་སྶ, སོ ཨི་དྷ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ ཨཱ་ས་ཛྫ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, པ་ཐ་ཝི་ཡཾ སུ་ཙི་མྤི ནི་ཀྑི་པ་ནྟི, ཨ་སུ་ཙི་མྤི ནི་ཀྑི་པ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཐ་ཝཱི་ས་མ་ཙི་ཏྟ་ཏ་ཉྩ ཨཱ་པོ་ཏེ་ཛོ་ཝཱ་ཡོ ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎ་ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཨུ་ས་བྷ་ཚི་ནྣ་ཝི་སཱ་ཎ་ས་མ་ཙི་ཏྟ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཧི་ཀུ་ཎ་པཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་ཊྚི་ཡ་ན་ཉྩ མེ་ད་ཀ་ཐཱ་ལི་ཀཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ཀཱ་སེ་སི. ཨི་མཱ་ཧི ཙ པ་ན ན་ཝ་ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཧི ཐེ་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ ཀ་ཐེ་ནྟེ ན་ཝ་སུ་པི ཋཱ་ནེ་སུ ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤི. ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎ་ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཀུ་མཱ་ར་ཀ་མེ་ད་ཀ་ཐཱ་ལི་ཀོ པ་མཱ་ནཾ པ་ན ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་སྶཱུ་ནི ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་ད་པཱ་དི.
ཐེ་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ན་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཌཱ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, སོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ན་དོ་སཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཙྩ་ཡཾ དེ་སེ་སི. ས་ཏྠཱ ཐེ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་མ ཨི་མ་སྶ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་སྶ, ཡཱ་ཝ་སྶ ས་ཏྟ་དྷཱ མུ་དྡྷཱ ན ཕ་ལ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ‘‘ཁ་མཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ, ཁ་མ་ཏུ ཙ མེ སོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ས་ཙེ མ་ཡ྄ཧཾ དོ་སོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷི་ཀྑཱུ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ ‘‘པ་སྶ་ཐ དཱ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཐེ་ར་སྶ ཨ་ནོ་པ་མ་གུ་ཎཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ན་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པ་རི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཀོ་པཾ ཝཱ དོ་སཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཁ་མཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཏྠཱ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ ཀ་ཐེ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནཾ ཀོ་པཾ ཝཱ དོ་སཾ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི་ས་དི་སཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་ས་དི་སཾ པ་ས་ནྣ་ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་ད་ས་དི་ས་ཉྩ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཙི་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༩༥. ‘‘པ་ཐ་ཝི་ས་མོ ནོ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི,
ཨི་ནྡ་ཁི་ལུ་པ་མོ ཏཱ་དི སུ་བྦ་ཏོ;
ར་ཧ་དོ་ཝ ཨ་པེ་ཏ་ཀ་དྡ་མོ,
སཾ་སཱ་རཱ ན བྷ་ཝ་ནྟི ཏཱ་དི་ནོ’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ སུ་ཙཱི་ནི ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནི་པི ནི་ཀྑི་པ་ནྟི, ཨ་སུ་ཙཱི་ནི མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སཱ་དཱི་ནི་པི ནི་ཀྑི་པ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ ནི་ཁཱ་ཏཾ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཾ དཱ་ར་ཀཱ་ད་ཡོ ཨོ་མུ་ཏྟེ་ནྟི་པི ཨཱུ་ཧ་ད་ནྟི་པི, ཨ་པ་རེ པ་ན ཏཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ས་ཀྐ་རོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་སྶ ཙ ནེ་ཝ ཨ་ནུ་རོ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཝི་རོ་དྷོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡྭཱ་ཡཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཊྛ་ཧི ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཱ་དི, ཝ་ཏཱ་ནཾ སུ་ནྡ་ར་ཏཱ་ཡ སུ་བྦ་ཏོ. སོ ‘‘ཨི་མེ མཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ཀྐ་རོ་ནྟི, ཨི་མེ པ་ན ན ས་ཀྐ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ས་ཀྐཱ་ར་ཉྩ ཨ་ས་ཀྐཱ་ར་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ ནེ་ཝ ཨ་ནུ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནོ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ པ་ཐ་ཝི་ས་མོ ཙ ཨི་ནྡ་ཁི་ལུ་པ་མོ ཨེ་ཝ ཙ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་པ་ག་ཏ་ཀ་དྡ་མོ ར་ཧ་དོ པ་ས་ནྣོ་ད་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཀི་ལེ་ས་ཏཱ་ཡ རཱ་ག་ཀ་དྡ་མཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཀ་དྡ་མོ ཝི་པྤ་ས་ནྣོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཱ་དི་ནོཏི ཏ་སྶ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏཱི་སུ སཾ་ས་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན སཾ་སཱ་རཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ན་ཝ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ ཚ་ཊྛཾ.