༧. ཀོ་ས་མྦི་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ས་ནྟཾ ཏ་སྶ མ་ནཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཀོ་ས་མྦི་ཝཱ་སཱི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ལ་དྡྷུ་པ་ས་མྤ་དོ ‘‘ཀོ་ས་མྦི་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ’’ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི. ཏ་སྶ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩེ་ཝ ས་པྤི་ཕཱ་ཎི་ཏ་ཉྩ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ ཨི་དཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི. ‘‘ན་ནུ མ་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ ཝ་སྶཾ ཝཱ་སི་ཏཱ, ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ཝི་ཧཱ་རེ ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶཱ ཨི་མཾ ལཱ་བྷཾ ལ་བྷ་ནྟི, ག་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཧོ་ཏུ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་རོ་པི ན་ཏྠི, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ན་ཏྠི, མ་མ པུ་ཏྟོ ཨ་ཡྻ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སཱ་མ་ཎེ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟཾ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཐེ་རོ ཀེ་སེ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. སོ ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
ཐེ་རོ ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱ་མ་ཎེ་རཾ བྷ་ཎྜ་ཀཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨེ་ཀཾ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛ་གྒི. ཏ་སྶ ཏཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཝི་ཀཱ་ལོ ཛཱ་ཏོ, ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨ་ཐ ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་སི་ནྣཾ ཐེ་རོ པུ་ཙྪི – ‘‘སཱ་མ་ཎེ་ར, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏ’’ནྟི? ‘‘བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ནཱ་ལ་ཏྠ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི མ་མ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས, དུ་ཀྑཾ ཏེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ བ་ཧི ཝ་སི་ཏུ’’ནྟི ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པཱ་ཝི་སི. ཐེ་རོ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ནི་པ་ནྣ་མ་ཏྟོ་ཝ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཛྫ མེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏ་ཏི་ཡོ དི་ཝ་སོ ཨེ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ, ‘ས་ཙེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡི་སྶཱ་མི, ཐེ་རོ ས་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’ཏི ནི་སི་ནྣ་ཀོ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ མ་ཉྩ་ཀ་ས་མཱི་པེ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་ཀོ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི. ཐེ་རོ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རཾ ནི་ཀྑ་མཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི མ་ཉྩ་ཀ་པ་སྶེ ཋ་པི་ཏ་བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བཱི་ཛ་ནི་པ་ཏྟ་སྶ ཨ་གྒེ་ན སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ བཱི་ཛ་ནིཾ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟོ ‘‘སཱ་མ་ཎེ་ར, བ་ཧི ནི་ཀྑ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ, བཱི་ཛ་ནི་པ་ཏྟ་ད་ཎྜ་ཀོ ཨ་ཀྑི་མྷི པ་ཊི་ཧ་ཉྙི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ཀྑི བྷི་ཛྫི. སོ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘བ་ཧི ནི་ཀྑ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཀྑི མེ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ནྣ’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི. ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཙ པ་ན ‘‘ཨ་ཀྑི མེ བྷི་ནྣ’’ནྟི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་ཀྑིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན མུ་ཊྛི་ས་མྨུ་ཉྫ་ནིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཉྩ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནོ་ད་ཀ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི. སོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ད་ད་མཱ་ནོ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་དཱ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་སི་ཀྑི་ཏོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ སཱ་མ་ཎེ་རོ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཛཱ་ནཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ‘‘ན ཨེ་ཝཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི, ཨེ་ཀོ པ་ན མེ ཧ་ཏྠོ ན ཏུ་ཙྪོ་ཏི. ‘‘ཀིཾ སཱ་མ་ཎེ་རཱ’’ཏི? སོ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཐེ་རོ སུ་ཏྭཱ་ཝ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སོ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མ་ཡཱ བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཁ་མཱ་ཧི མེ, ས་པྤུ་རི་ས, ནཱ་ཧ་མེ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ མེ ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཐེ་སིཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ནྟེ་ན མ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ནེ་ཝེ་ཏྠ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དོ་སོ ཨ་ཏྠི, ན མ་ཡ྄ཧཾ. ཝ་ཊྚ་སྶེ་ཝེ་སོ དོ་སོ, མཱ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠ, མ་ཡཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ ར་ཀྑ་ནྟེ་ནེ་ཝ ནཱ་རོ་ཙི་ཏ’’ནྟི. ཐེ་རོ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ན ཨ་སྶཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་སཾ་ཝེ་གོ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ བྷ་ཎྜ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ པཱ་ཡཱ་སི. ས་ཏྠཱ་པི་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་ཝ ནི་སཱི་དི. སོ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་མྨོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ཏེ བྷི་ཀྑུ, ཀི་ཉྩི ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ན་ཏྠི མེ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན མེ ཨ་ཡཾ ད་ཧ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་གུ་ཎོ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཨི་མི་ནཱ ཀ་ཏཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི. སོ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦཾ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡཱ ཁ་མཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ མཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི ‘ནེ་ཝེ་ཏྠ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དོ་སོ ཨ་ཏྠི, ན མ་ཡ྄ཧཾ. ཝ་ཊྚ་སྶེ་ཝེ་སོ དོ་སོ, ཏུ་མྷེ མཱ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠཱ’ཏི, ཨི་ཏི མཾ ཨ་སྶཱ་སེ་སི་ཡེ་ཝ, མ་ཡི ནེ་ཝ ཀོ་པཾ, ན དོ་ས་མ་ཀཱ་སི, ན མེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ནཱ་མ ན ཀ་སྶ་ཙི ཀུ་པྤ་ནྟི, ན དུ་སྶ་ནྟི, ས་ནྟི་ནྡྲི་ཡཱ ས་ནྟ་མཱ་ན་སཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༩༦. ‘‘ས་ནྟཾ ཏ་སྶ མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ས་ནྟཱ ཝཱ་ཙཱ ཙ ཀ་མྨ ཙ;
ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ, ཨུ་པ་ས་ནྟ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་ནྟཾ ཏ་སྶཱཏི ཏ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནཾ ས་ནྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ས་ནྟཾ ནི་བྦུ་ཏཾ. ཏ་ཐཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ་ཙཱ ཙ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ ས་ནྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟ་སྶཱཏི ན་ཡེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ. ཨུ་པ་ས་ནྟ་སྶཱཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ས་མེ་ན ཨུ་པ་ས་ནྟ་སྶ. ཏཱ་དི་ནོཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣ་སྶཱ་ཏི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཀོ་ས་མྦི་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. སེ་ས་མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶཱ་པི སཱ་ཏྠི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
ཀོ་ས་མྦི་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝ་ཏྠུ ས་ཏྟ་མཾ.