༡༥. ཝ་ན་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ཨ་ཉྙཱ ཧི ལཱ་བྷཱུ་པ་ནི་སཱཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཝ་ན་ཝཱ་སི་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. དེ་ས་ནཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ.
སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ས ཀི་ར པི་ཏུ ཝ་ངྒ་ནྟ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ མ་ཧཱ་སེ་ན་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ནཱ་མ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་ས་ཏི. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཏ་སྶ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ པ་ན པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཝི་བྷ་ཝོ ད་ལི་དྡོ. སོ ‘‘མ་མ པུ་ཏྟོ མ་ཡ྄ཧཾ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧ་ཉྩ་མྷི དུ་གྒ་ཏོ, མ་ཡ྄ཧཾ དུ་གྒ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི མ་ཉྙེ, ན་ཏྠི མེ ཀོ་ཙི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཐེ་ར་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ནི་ལཱི་ཡི. ཐེ་རོ ཨ་པ་ར་མྤི དི་ཝ་སཾ ཨ་ག་མཱ་སི, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་ཐེ་ཝ ནི་ལཱི་ཡི. ‘‘ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ལ་བྷི་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ་པི ནཱ་ལ་བྷི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝཱ་ཙ་ཀེ ཐཱུ་ལ་སཱ་ཊ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ཡ་ས་པཱ་ཏིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ་ཝ ཐེ་རཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི, ‘‘ཨི་མཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ མ་ཡཱ ཐེ་ར་སྶ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཐེ་རོ་པི ཏཾ ཁ་ཎཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ དི་སྭཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ མ་མ ཨཱ་ག་མ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི, མ་ཡཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་སྶ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཋི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ་ཝ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་གེ་ཧེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཡ་ས་པཱ་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟེ ཨཱ་ཀི་རི. ཐེ་རོ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ པི་ད་ཧི. ཨ་ཐ ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝཱི་ས་མ་ཏྟོ་ཝ ཨ་ཡཾ པཱ་ཡ་སོ, པ་ར་ལོ་ཀ་ས་ངྒ་ཧཾ མེ ཀ་རོ་ཐ, མཱ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ས་ངྒ་ཧཾ, ནི་ར་ཝ་སེ་ས་མེ་ཝ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ་མྷཱི’’ཏི ས་བྦཾ ཨཱ་ཀི་རི. ཐེ་རོ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏ་མྤི སཱ་ཊ་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧ་མྤི ཏུ་མྷེ་ཧི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ’’ནྟི. ཐེ་རོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏུ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི ཏ་སྶ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ‘‘དུ་གྒ་ཏ་ཀཱ་ལེ དི་ནྣ་དཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཏོ་སེ་ཏཱི’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ཏཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཐེ་རེ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ སི་ནེ་ཧ་མ་ཀཱ་སི. སོ ཐེ་རེ སི་ནེ་ཧེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཐེ་ར་སྶཱུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཏཾ་ཁ་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་ན་སྶ མཱ་ཏཱ ‘‘ཀུ་ཙྪི་ཡཾ མེ ག་བྦྷོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. སོ ཏ་སྶཱ ག་བྦྷ་པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི.
ཏ་སྶཱ ཨ་ཙྩུ་ཎྷ་ཨ་ཏི་སཱི་ཏ་ཨ་ཏི་ཨ་མྦི་ལཱ་དི་པ་རི་བྷོ་གཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ སུ་ཁེ་ན ག་བྦྷཾ པ་རི་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ དོ་ཧ་ལོ༹ ཨུ་པྤ་ཛྫི ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ གེ་ཧེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཁཱི་ར་པཱ་ཡ་སཾ ད་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི ཀཱ་སཱ་ཡ་ཝ་ཏྠཱ་ནི པ་རི་ད་ཧི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་ར་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ན་པ་རི་ཡ་ནྟེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་པཱ་ཡ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ’’ནྟི. ཏ་སྶཱ ཀི་ར སོ ཀཱ་སཱ་ཡ་ཝ་ཏྠ་པ་རི་ད་ཧ་ནེ དོ་ཧ་ལོ༹ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ པུ་ཏྟ་སྶ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶཱ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ‘‘དྷ་མྨི་ཀོ ནོ དྷཱི་ཏཱ་ཡ དོ་ཧ་ལོ༹’’ཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཾ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཁཱི་ར་པཱ་ཡ་སཾ ཨ་དཾ་སུ. སཱ་པི ཨེ་ཀཾ ཀཱ་སཱ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་ར་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་པ་རི་ཡ་ནྟེ ནི་སི་ནྣཱ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་པཱ་ཡ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི, དོ་ཧ་ལོ༹ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི. ཏ་སྶཱ ཡཱ་ཝ ག་བྦྷ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀ་ཏ་མ་ངྒ་ལེ་སུ་པི, ད་ས་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཏ་མ་ངྒ་ལེ་སུ་པི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤོ་ད་ཀ་མ་དྷུ་པཱ་ཡ་ས་མེ་ཝ ཨ་དཾ་སུ. པུ་བྦེ ཀི་རེ་ས དཱ་ར་ཀེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀཱ་ལེ དི་ནྣ་པཱ་ཡ་ས་སྶ ནི་སྶ་ནྡོ.
ཛཱ་ཏ་མ་ངྒ་ལ་དི་ཝ་སེ པ་ན ཏཾ དཱ་ར་ཀཾ པཱ་ཏོ་ཝ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཎྜེ་ཏྭཱ སི་རི་ས་ཡ་ནེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀ་སྶ ཀ་མྦ་ལ་སྶ ཨུ་པ་རི ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་སུཾ. སོ ཏ་ཏྠ ནི་པ་ནྣ་ཀོ་ཝ ཐེ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡོ, མ་ཡཱ ཐེ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟི ལ་དྡྷཱ, མ་ཡཱ ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཀཾ པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི སི་ཀྑཱ་པ་ད་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ནཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཏཾ ཀ་མྦ་ལཾ ཙཱུ་ལ༹་ངྒུ་ལི་ཡཱ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཾ ཀ་མྦ་ལོ ལ་གྒོ’’ཏི ཏེ ཏཾ ཧ་རི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ. སོ པ་རོ་དི. ཉཱ་ཏ་ཀཱ ‘‘ཨ་པེ་ཐ, མཱ དཱ་ར་ཀཾ རོ་དཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཀ་མྦ་ལེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. སོ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡ་ན་ཀཱ་ལེ ཀ་མྦ་ལ་ཏོ ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཀ་མྦ་ལཾ ཐེ་ར་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ པཱ་ཏེ་སི. ཉཱ་ཏ་ཀཱ ‘‘ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་རེ་ན ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘པུ་ཏྟེ་ན ནོ དི་ནྣཾ, པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀེ་ན ཀ་མྦ་ལེ་ན པཱུ་ཛཱ་ཀཱ་ར་ཀ་སྶ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་ས་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘ཀོ ནཱ་མོ ཨ་ཡཾ དཱ་ར་ཀོ’’ཏི? ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻེ་ན ས་མཱ་ན་ནཱ་མ་ཀོ, ཏི་སྶོ ནཱ་མེ་ས བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཀི་ར གི་ཧི་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ཏི་སྶ་མཱ་ཎ་ཝོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. མཱ་ཏཱ་པི་སྶ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན མ་ཡཱ པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ བྷི་ནྡི་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ དཱ་ར་ཀ་སྶ ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་མ་ངྒ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་བྷོ་ག་མ་ངྒ་ལེ་པི པུ་ན ཏ་སྶ ཀ་ཎྞ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་མ་ངྒ་ལེ་པི དུ་སྶ་ག་ཧ་ཎ་མ་ངྒ་ལེ་པི ཙཱུ་ལཱ༹་ཀ་པྤ་ན་མ་ངྒ་ལེ་པི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤོ་ད་ཀ་མ་དྷུ་པཱ་ཡ་ས་མེ་ཝ ཨ་དཾ་སུ.
དཱ་ར་ཀོ ཝུ་དྡྷི་མ་ནྭཱ་ཡ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ མཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྨ, ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏ, པུ་བྦེ་ཝཱ་ཧཾ ‘ན མ་ཡཱ པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ བྷི་ནྡི་ཏ་བྦོ’ཏི མ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ, པ་བྦ་ཛ, པུ་ཏྟཱ’’ཏི ཐེ་རཾ ནི་མ་ནྟཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑ་ཉྩ ད་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་སོ ‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨི་མཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཡཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཐེ་རཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ མ་ཧ་ནྟེ་ན ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནེ་ན པུ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཐེ་ར་སྶ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. ཐེ་རོ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་སི – ‘‘ཏི་སྶ, པ་བྦ་ཛྫཱ ནཱ་མ དུ་ཀྐ་རཱ, ཨུ་ཎྷེ་ན ཨ་ཏྠེ ས་ཏི སཱི་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, སཱི་ཏེ་ན ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཨུ་ཎྷཾ ལ་བྷ་ཏི, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཀི་ཙྪེ་ན ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཏྭ་ཉྩ སུ་ཁེ་དྷི་ཏོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ས་བྦཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ས་ཀ་ལ་མྤི ཧི དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་བྦཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན པ་ན ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ཨི་ད་ཉྷི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ. ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་མྤི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ན་མྤི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ན་མྤི པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི. ཨ་བྱ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ན པ་བྦ་ཛེ་ནྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ནཱ་སེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཐེ་རོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་ས་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི.
མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་པྤོ་ད་ཀ་མ་དྷུ་པཱ་ཡ་ས་མེ་ཝ ཨ་དཾ་སུ. བྷི་ཀྑཱུ་པི ‘‘ནི་བ་དྡྷཾ ཨ་པྤོ་ད་ཀ་མ་དྷུ་པཱ་ཡ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱ’’ཏི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྶ་པི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ སཱ་ཡཾ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨ་ཊྛ་མེ དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སི་ནོ ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རོ ཀི་ར ཨ་ཛྫ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་སྶ་ཏི, ས་ཀྐཱ་ར་མ་སྶ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཉྩ་ཧི སཱ་ཊ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི ཙུ་མྦ་ཊ་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཐེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་དཾ་སུ, པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་དཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ སཱ་མ་ཎེ་རོ དྭཱི་ཧེ་ཝ དི་ཝ་སེ་ཧི སཱ་ཊ་ཀ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་པེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀཱ་ལེ དི་ནྣ་ཐཱུ་ལ་སཱ་ཊ་ཀ་སྶ ཀི་རེ་ས ནི་སྶ་ནྡོ. ཨ་ཐ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏི་སྶོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ.
པུ་ནེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སཱ་མ་ཎེ་རོ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཝི་སི་བྦེ་ནྟེ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཝི་སི་བྦེ་ནྟཱ ནི་སི་ནྣཱ་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘སཱི་ཏཾ ནོ པཱི་ལེ༹་ཏི སཱ་མ་ཎེ་རོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, སཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ ནཱ་མ ཀ་མྦ་ལཾ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སོ ཧི སཱི་ཏཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ’’ཏི. སཱ་མ་ཎེ་ར ‘‘ཏྭཾ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ ཀ་མྦ་ལཾ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ཏོ ཀ་མྦ་ལོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཀ་མྦ་ལ་ཏྠི་ཀཱ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི ས་ཀ་ལ་ཝི་ཧཱ་རེ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་མྦ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. སོ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀུ་ཏོ ཀ་མྦ་ལཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟ་མྤི ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏེ ཨཱ་དཱ་ཡ ན་ག་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ པཱ་ཡཱ་སི. སུ་དི་ནྣ་སྶ ཧི དཱ་ན་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. སོ བ་ཧི་ན་ག་རེ་ཡེ་ཝ གྷ་ར་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཙ་ར་ནྟོ པ་ཉྩ ཀ་མྦ་ལ་ས་ཏཱ་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རཾ པཱ་ཝི་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཀ་མྦ་ལེ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི.
ཨེ་ཀོ པ་ན པུ་རི་སོ ཨཱ་པ་ཎ་དྭཱ་རེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ པ་ཉྩ ཀ་མྦ་ལ་ས་ཏཱ་ནི པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཾ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཎི་ཀཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྦྷོ, ཨེ་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཀ་མྦ་ལེ སཾ་ཧ་ར་ནྟོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཝ ཀ་མྦ་ལེ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི? ‘‘ཀིཾ པ་ན སོ དི་ནྣ་ཀེ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་དི་ནྣ་ཀེ’’ཏི? ‘‘དི་ནྣ་ཀེ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་ཙེ ཨི་ཙྪཱ་མི, ད་སྶཱ་མི, ནོ ཙེ, ན ད་སྶཱ་མི, ག་ཙྪ ཏྭ’’ནྟི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. མ་ཙྪ་རི་ནོ ཧི ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ དཱ་ནཾ ད་ད་མཱ་ནེ་སུ མ་ཙྪ་རཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ས་དི་ས་དཱ་ནཾ དི་སྭཱ མ་ཙྪ་རཱ་ཡ་ནྟོ ཀཱ་ལོ༹ (དྷ. པ. ༡༧༧) ཝི་ཡ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨཱ་པ་ཎི་ཀོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་མཱ་ནོ ‘ཏ་ཝ ཀ་མྦ་ལེ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཧཱི’ཏི མཾ ཨཱ་ཧ. ‘ས་ཙེ་པི སོ དི་ནྣ་ཀཾ ག་ཎྷཱ’ཏི, ཨ་ཧཾ པ་ན ‘མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ས་ཙེ ཨི་ཙྪཱ་མི, ད་སྶཱ་མི, ནོ ཙེ, ན ད་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨ་ཝ་ཙཾ, དི་ཊྛ་ཀཾ པ་ན ཨ་དེ་ནྟ་སྶ ལ་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟ་སྶ དོ་སོ ན་ཏྠི, ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་ཀ་མྦ་ལ་ས་ཏེ་སུ དྭེ ཀ་མྦ་ལཱ་ནི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ་ནི, ཨི་མཱ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. དྭེ་པི ཀ་མྦ་ལེ ད་སཱ་ཡ ད་སཾ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་སི. སཱ་མ་ཎེ་རོ་པི བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏཾ པ་དེ་སཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨཱ་པ་ཎི་ཀ་སྶ སཱ་མ་ཎེ་རཾ དི་སྭཱ་ཝ པུ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ སི་ནེ་ཧེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཀ་མྦ་ལཱ་ནི, ཨི་མཾ དི་སྭཱ ཧ་ད་ཡ་མཾ་ས་མྤི དཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ’’ནྟི. ཏེ དྭེ་པི ཀ་མྦ་ལེ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏ་ཡཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སྶ བྷཱ་གཱི ཨ་སྶ’’ནྟི ཨ་ཝ་ཙ. སོ་པི་སྶ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི.
སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རེ་པི པ་ཉྩ ཀ་མྦ་ལ་ས་ཏཱ་ནི ལ་བྷི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀ་མྦ་ལ་ས་ཧ་སྶཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཀ་མྦ་ལ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ་ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་དི་ཝ་སེ དི་ནྣ་ཀ་མྦ་ལོ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཀ་མྦ་ལ་ས་ཧ་སྶ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎི. བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ན་ཉྷི ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ, ཡ་ཏྠ ཨ་པྤཾ དི་ནྣཾ བ་ཧུཾ ཧོ་ཏི, བ་ཧུཾ དི་ནྣཾ བ་ཧུ་ཏ་རཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ, ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨ་པྤཾ དི་ནྣཾ བ་ཧུཾ ཧོ་ཏི, བ་ཧུཾ དི་ནྣཾ བ་ཧུ་ཏ་ར’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༡༤༦) –
ཨེ་ཝཾ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨེ་ཀ་ཀ་མྦ་ལ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ་ཝ ཀ་མྦ་ལ་ས་ཧ་སྶཾ ལ་བྷི. ཏ་སྶ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ ཉཱ་ཏི་དཱ་ཡ་ཀཱ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ ཀ་རོ་ནྟི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡཱ ཨི་དྷ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཉཱ་ཏི་དཱ་ཡ་ཀེ་སུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟེ་སུ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏུ་མྤི ན ས་ཀྐཱ, ཨེ་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ་པ་པ་ཉྩེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་ཊྛཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ’’ནྟི. སོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ ཨཱ་ས་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སི་སྶཱ་མི, ཉཱ་ཏ་ཀཱ མཾ པ་ཀྐོ་སི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཝཱི་ས་ཏི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ མ་གྒཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐེ་ཀེ་ན གཱ་མ་དྭཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ མ་ཧ་ལླ་ཀ་པུ་རི་སཾ དི་སྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི མེ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་ཧཱི’’ཏི. མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ པ་ན ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ པུ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨ་ཐ་སྶ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋི་ཏོ ཨ་ནཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶཱ་མི ཏེ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ་མ་ཎེ་རོ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ནཱ་ནཱ་པུ་པྥ་ཕ་ལ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ རུ་ཀྑ་པ་བྦ་ཏ་པ་དེ་སེ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཀིཾ པ་དེ་སོ ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀ ཀིཾ པ་དེ་སོ ནཱ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. སོ་པི་སྶ ཏེ་སཾ ནཱ་མཱ་ནི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀོ ནཱ་མོ ཏྭ’’ནྟི ནཱ་མཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཝ་ན་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶོ ནཱ་མ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘སྭེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གཱ་མེ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་གཱ་མ་མེ་ཝ ག་ཏོ. ‘‘ཝ་ན་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶོ ནཱ་མ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏ་སྶ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཐཱ’’ཏི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི.
སཱ་མ་ཎེ་རོ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཏི་སྶོ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏི་སྶོ ཀ་མྦ་ལ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏི་སྶོ ཝ་ན་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶོ་ཏི ཏཱི་ཎི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཝ་སྶ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷི. སོ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ་ཝ ཏཾ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. མ་ནུ་སྶཱ བྷི་ཀྑཾ ད་ཏྭཱ ཝ་ནྡིཾ་སུ. སཱ་མ་ཎེ་རོ ‘‘སུ་ཁི་ཏཱ ཧོ་ཐ, དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཀ་མ་ནུ་སྶོ་པི ཏ་སྶ བྷི་ཀྑཾ ད་ཏྭཱ པུ་ན གེ་ཧཾ ག་ནྟུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ས་བྦེ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. སོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཎྷི. ས་ཀ་ལ་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ཏ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཨུ་རེ་ན ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་སུ ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཨི་དྷ ཝ་ས་ནྟེ་སུ མ་ཡཾ ཏཱི་ཎི ས་ར་ཎཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ མཱ་ས་སྶ ཨ་ཊྛ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཱ་ནི ཨུ་པ་ཝ་སི་སྶཱ་མ, ཨི་དྷ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ནོ པ་ཊི་ཉྙཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. སོ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ད་ཏྭཱ ནི་བ་དྡྷཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཙཱ་རཾ ཙ་རི. ཝ་ནྡི་ཏ་ཝ་ནྡི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ཙ ‘‘སུ་ཁི་ཏཱ ཧོ་ཐ, དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩ་ཐཱ’’ཏི པ་ད་དྭ་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ ཏ་ཏྠེ་ཝ་པ་ཋ་མ་མཱ་ས་ཉྩ དུ་ཏི་ཡ་མཱ་ས་ཉྩ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་མཱ་སེ ག་ཙྪ་ནྟེ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
ཨ་ཐ་སྶ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ག་ཙྪ, སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ’’ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་རེ པ་ཉྩ་ས་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐ་ནྟོ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨ་ཧཾ ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་མི. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རོ པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ་ཏི ས་བྦེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ པ་ཉྩ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ས་བྦེ་པི མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཝཱ་རཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ ཝཱི་ས་ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ས་མྤ་ཏྟཱ. སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ནི་བ་དྡྷཱུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ དྭཱ་རེ་ཡེ་ཝ དི་སྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི.
ཨ་ཐ ནཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ, ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ’’ཏི? ‘‘ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀོ ནཱ་མོ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཝ་ན་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི མ་གྒཾ ནོ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘མ་ཡཾ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ པཱི་ཏི་ཡཱ ཕུ་ཊྛ་ས་རཱི་རོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཐ ཏཱ་ཝ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝེ་གེ་ན གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏེ, ཨ་ཡྻཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་དཱི་པ་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ན ནི་ཀྑ་མ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་གྒྷོ་སེ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ མ་ཉྩཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་རཱ་ནཾ པ་དཱ་ནུ་པ་དི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཐེ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སིཾ་སུ. སཱ་མ་ཎེ་རོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པ་ཡཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་མ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶ ཐེ་རཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ནྟ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཛཱ་ཏཱ’’ཏི. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཛྫ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་དི་ཝ་སོ, ན མ་ཡཾ ག་མི་སྶཱ་མ, དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མ, ཨི་ཏོ པུ་བྦེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་མྤི ན་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, སཱ་མ་ཎེ་ར, དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ ཀཱ་ལཾ གྷོ་སེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏི་སྶ ཏ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ‘དྷ་མྨཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་མྷཱ’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཀ་ཐེ་ཧི ཏེ་སཾ དྷ་མྨ’’ནྟི. ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻོ ‘སུ་ཁི་ཏཱ ཧོ་ཐ, དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩ་ཐཱ’ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭེ པ་དཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཉྙཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ‘‘སཱ་མ་ཎེ་རོ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ་པི ནེ་ཝ ཏེ་སཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི.
ཏ་དཱ པ་ན ནཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ, ‘‘སཱ་མ་ཎེ་ར, ཀ་ཐཾ པ་ན སུ་ཁི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ‘ཀ་ཐཾ པ་ན དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩ་ནྟཱི’ཏི ཨི་མེ་སཾ ནོ དྭི་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཙི་ཏྟ་བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ པ་ཉྩ་ཧི ནི་ཀཱ་ཡེ་ཧི ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ གྷ་ན་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶ་ནྟོ ཙཱ་ཏུ་དྡཱི་པ་ཀ་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཝི་ཡ ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨེ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཀཱུ་ཊེ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་སྶ སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩ་ཏི, སེ་ས་ཛ་ནཱ ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑཱ་དཱི་ཧི ཙེ་ཝ ནི་ར་ཡ་དུ་ཀྑཱ་དཱི་ཧི ཙ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་མ་ཎེ་ར, སུ་ཀ་ཐི་ཏོ ཏེ པ་ཊི་བྷཱ་ཎོ, ཨི་དཱ་ནི ས་ར་བྷ་ཉྙཾ བྷ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི. སོ ས་ར་བྷ་ཉྙ་མྤི བྷ་ཎི. ཨ་རུ་ཎེ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟེ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ དྭེ བྷཱ་གཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘ན ཝ་ཏ ནོ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཀ་ཀྑ་ལོ༹ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་མྤི དྷ་མྨ་པ་དཾ ན ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ ནོ, ཡེ མ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བྷ་ད་ནྟཾ གུ་ཎཾ ཝཱ ཨ་གུ་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་པི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་མྷ, ཨི་དཱ་ནི ཙ པ་ན་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སོ་ཏུཾ ལ་བྷི་མྷཱ’’ཏི ཏུ་སྶིཾ་སུ.
ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་པི ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཝ་ན་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎ་ཛཱ་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ཊྛེ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་སི ‘‘ཝ་ན་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཏུ་ཊྛཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀུ་དྡྷཱ, མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་སྶ པ་ན སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཀུ་དྡྷཱ ནི་ར་ཡ་བྷཱ་གི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ག་ནྟ་བྦ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ མ་ཡཱ, མ་ཡི ག་ཏེ ས་བྦེ་པི ཏེ སཱ་མ་ཎེ་རེ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཏེ་པི མ་ནུ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. བྷི་ཀྑཱུ་པི ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཀིཾ, ཏི་སྶ, ཏྭཾ ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་མི་སྶ་སི, ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཙྪཱ’’ཏི? ‘‘མ་མ ག་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མི, ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ པ་ཝི་སིཾ་སུ.
ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ཋི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སི. ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ས་ཀ་ལ་གཱ་མོ ས་ངྑུ་བྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལོ ཨ་ཧོ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ ད་ཏྭཱ ཁ་ཛྫ་ཀཾ ཨ་དཾ་སུ. སཱ་མ་ཎེ་རོ བྷ་ཏྟེ ཨ་ནི་ཊྛི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི. གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ཀྐ་ཙྩཾ བྷི་ཀྑཾ ཨ་དཾ་སུ. སོ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨཱ་ཧ་ར, ཏི་སྶཱ’’ཏི ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘པ་སྶ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཝ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ པ་ཏྟ’’ནྟི ཐེ་ར་སྶ ད་སྶེ་སི. ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ཧ་ཏྠ་ཏོ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ད་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ ཝོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ, ཡེ ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀཾ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཀ་སྶ་པཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ནྟི ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ལ་བྷ་ཐ, ཨ་ཧ་མྤི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ, བུ་དྡྷ་ད་སྶ་ན་མྤི ཝོ ཨི་མཾ ནི་སྶཱ་ཡེ་ཝ ལ་དྡྷཾ, ལཱ་བྷཱ ཝོ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝོ’’ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ལཱ་བྷཱ, བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷ་ན་ས་མ་ཏྠཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ལ་བྷཱ་མ, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་ཉྩ་སྶ དཱ་ཏུཾ ལ་བྷཱ་མཱ’’ཏི སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཀུ་དྡྷཱ མ་ནུ་སྶཱ ཏུ་སྶིཾ་སུ. ཏུ་ཊྛཱ མ་ནུ་སྶཱ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ པ་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. མ་ནུ་སྶཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མ་དྷུ་རེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ, ‘‘སཱ་མ་ཎེ་ར, ཨ་ཡཾ པ་དེ་སོ ཀོ་ནཱ་མོ, ཨ་ཡཾ པ་དེ་སོ ཀོ་ནཱ་མོ’’ཏི པུ་བྦེ ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ད་སྶི་ཏ་པ་དེ་སེ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ་མ་ཎེ་རོ་པི, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ, ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་མཱ་ནོ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི. ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ་ནཾ པ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ས་ཏྠཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཏི་སྶ, པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀིཾ པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ དི་སྭཱ ཀིཾ ཙི་ནྟེ་སཱི’’ཏི? ‘‘མ་མ དུ་ཀྑི་ཏ་ཀཱ་ལེ རོ་ད་ནྟ་སྶ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རེ་ན ཨ་སྶུ་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཙི་ནྟེ་སི’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཏི་སྶ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཧི ས་ཏྟ་སྶ དུ་ཀྑི་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་གྒྷ་རི་ཏ་ཨ་སྶཱུ་ནི ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཱ་ནེ་ཝཱ’’ཏི. ཨི་ད་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ས་མུ་དྡེ་སུ ཛ་ལཾ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ,
ཏ་ཏོ བ་ཧུཾ ཨ་སྶུ་ཛ་ལཾ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ;
དུ་ཀྑེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ན་ར་སྶ སོ་ཙ་ནཱ,
ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ས་མྨ ཏུ་ཝཾ པ་མ་ཛྫ་སཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ པུ་ན པུ་ཙྪི – ‘‘ཏི་སྶ, ཀ་ཧཾ ཝ་ས་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ པ་བྦྷཱ་རེ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏ་ཏྠ པ་ན ཝ་ས་ནྟོ ཀིཾ ཙི་ནྟེ་སཱི’’ཏི? ‘‘མ་ཡཱ མ་ར་ནྟེ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀ་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་ནི་ཀྑེ་པ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་དོ ‘ན་ཏྠཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་སིཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཏི་སྶ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ. ཨི་མེ་ས་ཉྷི ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ –
‘‘ཨུ་པ་སཱ་ལ༹་ཀ་ནཱ་མཱ་ནི, ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙ་ཏུ་དྡ་ས;
ཨ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ད་ཌྜྷཱ་ནི, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ཨ་ནཱ་མ་ཏཾ.
‘‘ཡ་མྷི ས་ཙྩ་ཉྩ དྷ་མྨོ ཙ, ཨ་ཧིཾ་སཱ སཾ་ཡ་མོ ད་མོ;
ཨེ་ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ སེ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཏཾ ལོ་ཀེ ཨ་ནཱ་མ་ཏ’’ནྟི. (ཛཱ.༡.༢.༣༡-༣༢) –
ཨི་མཾ དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཨུ་པ་སཱ་ལ༹་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨི་ཏི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ས་རཱི་ར་ནི་ཀྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ར་ནྟེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ ཨ་མ་ཏ་པུ་བྦ་པ་དེ་སེ མ་ར་ནྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་ས་དི་སཱ པ་ན ཨ་མ་ཏ་པུ་བྦ་པ་དེ་སེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར ཝཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ རོ་ཧི་ཎཱི་ན་དི་ཡཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏཱི་ར་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཝཱ་སི་ཀཱ ‘‘མ་ཡཾ ཐེ་ར་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. པ་ར་ཏཱི་ར་ཝཱ་སི་ཀཱ་པི ‘‘མ་ཡཾ ཐེ་ར་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་བྷ་ཡ་ཏཱི་ར་ཝཱ་སི་ནོ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ, ཨི་མེ ནཱ་མ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, ས་ཙཱ་ཧཾ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི, པ་ར་ཏཱི་ར་ཝཱ་སི་ནོ དྷཱ་ཏུ་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ས་ཙེ པ་ར་ཏཱི་རེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མི, ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཝཱ་སི་ནོ་པི ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཀ་ལ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི མཾ ནི་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཝཱུ་པ་ས་མ་མཱ་ནོ་པི མཾ ནི་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཝཱ་སི་ནོ་པི མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ, པ་ར་ཏཱི་ར་ཝཱ་སི་ནོ་པི མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ, ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ་པི ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ་ཡེ་ཝ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟུ, པ་ར་ཏཱི་ར་ཝཱ་སི་ནོ་པི པ་ར་ཏཱི་རེ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན་དི་ཡཱ ས་ཏྟ་ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎེ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘མ་མ ས་རཱི་རཾ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ བྷཱ་གོ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ པ་ཏ་ཏུ, ཨེ་ཀོ བྷཱ་གོ པ་ར་ཏཱི་རེ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི, ཛཱ་ལཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ས་རཱི་རཾ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ བྷཱ་གོ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ པ་ཏི, ཨེ་ཀོ བྷཱ་གོ པ་ར་ཏཱི་རེ. ཏ་ཏོ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པ་རི་དེ་ཝི, པ་ཐ་ཝི་ཨུ་ནྡྲི་ཡ་ན་ས་དྡོ ཝི་ཡ ཨཱ་རོ་ད་ན་ས་དྡོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཏྠུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ ཨཱ་རོ་ད་ན་ས་དྡ་ཏོ་པི ཀཱ་རུ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨ་ཧོ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ རོ་ད་ནྟཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟཱ ‘‘ས་ཏྠུ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་གྒཱ་ཧ་ཀེ ཏི་ཊྛ་ནྟེ ས་ཏྠུ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ནོ ཨ་ཧོ་སི, ཨི་དཱ་ནི ནོ ས་ཏྠཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི ཝི་པྤ་ལ་པ་ནྟཱ ཝི་ར་ཝ་ནྟཱ ཝི་ཙ་རིཾ་སཱུ་ཏི.
པུ་ན ས་ཏྠཱ སཱ་མ་ཎེ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཏི་སྶ, ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ དཱི་པི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་དྡེ་ན བྷཱ་ཡ་སི, ན བྷཱ་ཡ་སཱི’’ཏི? ‘‘ན བྷཱ་ཡཱ་མི བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན མེ ཨེ་ཏེ་སཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཝ་ན་ར་ཏི ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཝ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཾ ནཱ་མ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཏི་སྶཱ’’ཏི ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘མ་ཡཾ ག་ཙྪཱ་མ, ཏྭཾ ག་མི་སྶ་སི, ནི་ཝ་ཏྟི་སྶ་སཱི’’ཏི. ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ མཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟེ ག་མི་སྶཱ་མི, ནི་ཝ་ཏྟེ་ནྟེ ནི་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཀྐཱ་མི. སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ པ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུ་མེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ, ཐེ་རོ ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཏི་སྶ, ས་ཙེ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ནི་ཝ་ཏྟཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ས་ཏྠཱ་ར་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི. ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི.
བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཝ་ན་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་རོ དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ་སྶ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ས་ཏྟ་སུ མ་ངྒ་ལེ་སུ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤོ་ད་ཀ་མ་དྷུ་པཱ་ཡ་ས་མེ་ཝ ཨ་དཾ་སུ, པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནྟོ་ཝི་ཧཱ་རེ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི ཨ་པྤོ་ད་ཀ་མ་དྷུ་པཱ་ཡ་ས་མེ་ཝ ཨ་དཾ་སུ. པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་མེ དི་ཝ་སེ ཨ་ནྟོ་གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ དྭཱི་ཧེ་ཝ དི་ཝ་སེ་ཧི སཱ་ཊ་ཀ་ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ལ་བྷི, པུ་ནེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀ་མྦ་ལ་ས་ཧ་སྶཾ ལ་བྷི. ཨི་ཏི་སྶ ཨི་དྷ ཝ་ས་ན་ཀཱ་ལེ མ་ཧཱ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མི་སྶ་ཀཱ་ཧཱ་རེ་ན ཡཱ་པེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་ར་ཀོ ཝ་ཏ ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་རོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལཱ་བྷཱུ་པ་ནི་སཱ ནཱ་མེ་སཱ ཨ་ཉྙཱ, ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་ཉྙཱ. ‘ཨེ་ཝཾ ལཱ་བྷཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཧི ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ་དི་དྷུ་ཏ་ངྒ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ལཱ་བྷཱུ་པ་ནི་སཾ ར་ཀྑ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པཱ་ཡཱ ཝི་ཝ་ཊ་དྭཱ་རཱ ཨེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ན པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ གྷ་ཊེ་ནྟོ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༧༥. ‘‘ཨ་ཉྙཱ ཧི ལཱ་བྷཱུ་པ་ནི་སཱ, ཨ་ཉྙཱ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི;
ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, བྷི་ཀྑུ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ;
ས་ཀྐཱ་རཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ, ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙཱ ཧི ལཱ་བྷཱུ་པ་ནི་སཱ, ཨ་ཉྙཱ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཱིཏི ལཱ་བྷཱུ་པ་ནི་སཱ ནཱ་མེ་སཱ ཨ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ, ཨ་ཉྙཱ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ. ལཱ་བྷུ་པྤཱ་ད་ཀེ་ན ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཐོ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་སྨི་ཉྷི ཀཱ་ལེ ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དཱི་སུ ཀི་ཉྩི ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ ལཱ་བྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པཱ་ཡ་ས་པཱ་ཏི་ཡ་ཉྷི ཝ་ངྐཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ ཧ་ཏྠཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ ཧ་ཏྠོ མ་ཀྑི་ཏ་མ་ཏྟ་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཝ་ངྐཾ ཀ་ཏྭཱ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ པ་ན པཱ་ཡ་ས་པི་ཎྜཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དཱི་ནི ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ལཱ་བྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ ལཱ་བྷཱུ་པ་ནི་སྶཱ ནཱ་མ. ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་དཱ ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎཾ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སོ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི པ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨུ་པྤ་ནྣོ ལཱ་བྷོ དྷ་མྨི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པཱུ་རེ་ནྟེ་ན པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དཱི་ནི པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ན་ནྡྷེ་ནེ་ཝ ཨ་ནྡྷེ་ན ཝི་ཡ, ཨ་མཱུ་གེ་ནེ་ཝ མཱུ་གེ་ན ཝི་ཡ, ཨ་བ་དྷི་རེ་ནེ་ཝ བ་དྷི་རེ་ན ཝི་ཡ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ས་ཋེ་ན ཨ་མཱ་ཡེ་ན བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏནྟི ཨེ་ཏཾ ལཱ་བྷུ་པྤཱ་ད་ནཾ པ་ཊི་པ་ད་ཉྩ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་ད་ཉྩ ཨེ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ས་བྦེ་སཾ ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན བུ་དྡྷ་སྶ ས་ཝ་ན་ནྟེ ཛཱ་ཏ་ཊྛེ་ན ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ ཝཱ ས་ཝ་ན་ཊྛེ་ན སཱ་ཝ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཀྐཱ་རཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ, ན ཙེ་ཝ དྷ་མྨི་ཀཾ པ་ཊི་ཀྐོ་སེ་ཡྻ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དི་ཀཾ ཝི་ཝེ་ཀཾ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡེ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོཏི ཀཱ་ཡ་སྶ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝོ. ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོཏི ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀོཏི ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏེ་སུ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཀི་ལེ་ས་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏི, ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀོ ས་ངྑཱ་ར་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི་ཧེ་ཏཾ –
‘‘ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་བྷི་ར་ཏཱ་ནཾ, ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་མ་ཝོ་དཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ ནི་རུ་པ་དྷཱི་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝི་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཱ་ན’’ནྟི (མ་ཧཱ་ནི. ༡༥༠). –
ཨི་མཾ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ཝི་ཝེ་ཀཾ བྲཱུ་ཧེ་ཡྻ ཝ་ཌྜྷེ་ཡྻ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
ཝ་ན་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝ་ཏྠུ པ་ནྣ་ར་ས་མཾ.
བཱ་ལ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཉྩ་མོ ཝ་གྒོ.