༤. པ་ཏི་པཱུ་ཛི་ཀ་ཀུ་མཱ་རི་ཝ་ཏྠུ
པུ་པྥཱ་ནི ཧེ་ཝཱཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པ་ཏི་པཱུ་ཛི་ཀཾ ནཱ་མ ཀུ་མཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ.
ཏ་ཏྠ ཀི་ར མཱ་ལ་བྷཱ་རཱི ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ པཱ་ཝི་སི. པ་ཉྩ་ས་ཏཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏ་རོ རུ་ཀྑཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ པུ་པྥཱ་ནི པཱ་ཏེ་ནྟི, པ་ཉྩ་ས་ཏཱ པ་ཏི་ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ནྟི. ཏཱ་སུ ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡ་མེ་ཝ ཙུ་ཏཱ, ས་རཱི་རཾ དཱི་པ་སི་ཁཱ ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ཡི. སཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ཏི་སྶ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘མཱ་ལ་བྷཱ་རཱི་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་མྷཱི’’ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱི ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྭཱ་ཡ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟིཾ པ་ཏྠེ་སི. སཱ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ པ་ར་ཀུ་ལཾ ག་ཏཱ་པི ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟ་པ་ཀྑི་ཀ་བྷ་ཏྟ་ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་དཱི་ནི ད་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ མེ སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཐ་སྶཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཏི་མེ་ཝ པ་ཏྠེ་ཏཱི་ཏི པ་ཏི་པཱུ་ཛི་ཀཱ’’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. སཱ་པི ནི་བ་དྡྷཾ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏི, ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་པི མ་ནུ་སྶཱ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ‘‘ཨ་མྨ, ཨི་མཱ་ནི་པི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཊི་པཱ་དེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི. སཱ་པི ཨེ་ཏེ་ན ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི ག་ཙྪ་ནྟཱི ཨེ་ཀ་པ་ད་ཝཱ་རེ ཚ་པ་ཉྙཱ་ས ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ (དྷ. ས. ༡; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཏ་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ག་བྦྷོ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. སཱ ད་ས་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏ་སྶ པ་ད་སཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙ་མྤི ཨ་ཉྙ་མྤཱི་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་ཏྟེ པ་ཊི་ལ་བྷི.
སཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ར་ཀྑི་ཏྭཱ དི་ཝ་ས་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏཾ ཁ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ན ཀེ་ན་ཙི རོ་གེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་ཀ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨི་ཏ་རཱ་པི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ནྟི ཨེ་ཝ. དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏྭཾ པཱ་ཏོ་ཝ པ་ཊྛཱ་ཡ ན དི་སྶ་སི, ཀུ་ཧིཾ ག་ཏཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཙུ་ཏཱ་མྷི སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀུ་ཧིཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ’’ཏི. ‘‘ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ད་ས་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན མཱ་ཏུ ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ པ་ར་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་ཏྟེ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏུ་མྷེ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ་མྷི, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཡཱུ’’ཏི? ‘‘ཝ་སྶ་ས་ཏ་མ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཡུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟ་མ་ནུ་སྶཱ ཀིཾ ནུ ཁོ སུ་ཏྟ་པ་མ་ཏྟཱ ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཝ་དེ་ཐ, སཱ་མི’’? ‘‘ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཨཱ་ཡུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཝི་ཡ ཨ་ཛ་རཱ་མ་རཱ ཝི་ཡ ཙ ནི་ཙྩཾ པ་མ་ཏྟཱ, མ་ནུ་སྶཱ’’ཏི. མཱ་ལ་བྷཱ་རཱི་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ མ་ཧཱ་སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་ད་པཱ་དི ‘‘ཝ་སྶ་ས་ཏ་མ་ཏྟ་མཱ་ཡུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟ་མ་ནུ་སྶཱ ཀི་ར པ་མ་ཏྟཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟི, ཀ་དཱ ནུ ཁོ དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ན ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ, ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ མཱ་སོ, ཏེ་ན མཱ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཀོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ, ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན དི་བྦ་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ཏཾ མ་ནུ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཏི་སྶོ ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ཡོ, ས་ཊྛི ཙ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སོ་པི ནཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ མུ་ཧུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཝ ཀཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་མཱ་དོ ནཱ་མ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི.
པུ་ན་དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑཱུ གཱ་མཾ པ་ཝི་ཊྛཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ཨ་པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏཾ, ཨཱ་ས་ནཱ་ནི ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཊྛ་པི་ཏཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཀ་ཧཾ པ་ཏི་པཱུ་ཛི་ཀཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀ་ཧཾ ཏུ་མྷེ ཏཾ ད་ཀྑི་སྶ་ཐ, ཧི་ཡྻོ ཨ་ཡྻེ་སུ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ག་ཏེ་སུ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ མ་ཏཱ’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ས་ར་ནྟཱ ཨ་སྶཱུ་ནི ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏེ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘བྷ་ནྟེ, པ་ཏི་པཱུ་ཛི་ཀཱ ནཱ་མ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀ་མེ་ཝ པ་ཏྠེ་སི, སཱ ཨི་དཱ་ནི མ་ཏཱ, ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ ནི་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་ཀ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི. ‘‘ན སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏཾ སཱ་མི་ཀཾ པ་ཏྠེ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ཏ་སྶཱ མཱ་ལ་བྷཱ་རཱི་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ནཱ་མ སཱ་མི་ཀོ, སཱ ཏ་སྶ པུ་པྥ་པི་ལ་ནྡྷ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ པུ་ན ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧོ པ་རི་ཏྟཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ, པཱ་ཏོ་ཝ ཨ་མྷེ པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ སཱ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྱཱ་དྷི་ནཱ མ་ཏཱ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཏྟཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནཱ་མ, ཏེ་ནེ་ཝ ཨི་མེ ས་ཏྟེ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་ཧི ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ཧི ཙ ཨ་ཏི་ཏྟེ ཨེ་ཝ ཨ་ནྟ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་ནྡ་ནྟེ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༨. ‘‘པུ་པྥཱ་ནི ཧེ་ཝ པ་ཙི་ན་ནྟཾ, བྱཱ་ས་ཏྟ་མ་ན་སཾ ན་རཾ;
ཨ་ཏི་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་མེ་སུ, ཨ་ནྟ་ཀོ ཀུ་རུ་ཏེ ཝ་ས’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ པུ་པྥཱ་ནི ཧེ་ཝ པ་ཙི་ན་ནྟནྟི པུ་པྥཱ་རཱ་མེ མཱ་ལཱ་ཀཱ་རོ ནཱ་ནཱ་པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ནི ཙ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་པུ་པྥཱ་ནི ཨོ་ཙི་ན་ནྟ་མེ་ཝ. བྱཱ་ས་ཏྟ་མ་ན་སཾ ན་རནྟི ཨ་ས་མྤ་ཏྟེ་སུ པ་ཏྠ་ནཱ་ཝ་སེ་ན, ས་མྤ་ཏྟེ་སུ གེ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝི་དྷེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨཱ་ས་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ. ཨ་ཏི་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་མེ་སཱུཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་སུ པ་རི་ཡེ་ས་ནེ་ན་པི པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན་པི པ་རི་བྷོ་གེ་ན་པི ནི་དྷཱ་ནེ་ན་པི ཨ་ཏི་ཏྟཾ ཨེ་ཝ ས་མཱ་ནཾ. ཨ་ནྟ་ཀོ ཀུ་རུ་ཏེ ཝ་སནྟི མ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ནྟ་ཀོ ཀ་ནྡ་ནྟཾ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སཾ པཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པ་ཏྟཱ, དེ་ས་ནཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སཱ་ཏྠི་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི.
པ་ཏི་པཱུ་ཛི་ཀ་ཀུ་མཱ་རི་ཝ་ཏྠུ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.