༣. ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་ཝ་ཏྠུ
པུ་པྥཱ་ནི་ཧེ་ཝ པ་ཙི་ན་ནྟནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ས་པ་རི་སཾ མ་ཧོ་གྷེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ མཱ་རི་ཏཾ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡ་ཉྷི མ་ཧཱ་ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ པ་སེ་ན་དི་ཀུ་མཱ་རོ ནཱ་མ. ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ལི་ཙྪ་ཝི་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ ལི་ཙྪ་ཝི་ཀུ་མཱ་རོ མ་ཧཱ་ལི ནཱ་མ, ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ མ་ལླ་རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ བ་ནྡྷུ་ལོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑ་སྶཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་པྤུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ བ་ཧི་ན་ག་རེ སཱ་ལཱ་ཡ ས་མཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཀུ་ལ་ཉྩ ནཱ་མ་ཉྩ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སི་པྤཾ སི་ཀྑ་ནྟཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་ཀ་ས་ཀ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏེ་སུ པ་སེ་ན་དི་ཀུ་མཱ་རོ པི་ཏུ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣེ་ན པི་ཏ་རཱ ར་ཛྫེ ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ. མ་ཧཱ་ལི་ཀུ་མཱ་རོ ལི་ཙྪ་ཝཱི་ནཾ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ནྟོ མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན ད་སྶེ་སི, ཏ་སྶ ཨ་ཀྑཱི་ནི བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱ་ནོ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཀྑི་ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཏྟོ, ན ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་སྶཱ་མ, ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མ ན’’ནྟི ཏ་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶུ་ཊྛཱ་ན་ཀཾ ཨེ་ཀཾ དྭཱ་རཾ ཨ་དཾ་སུ. སོ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཉྩ་ས་ཏེ ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛ་པུ་ཏྟེ སི་པྤཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟོ ཝ་སི. བ་ནྡྷུ་ལ་ཀུ་མཱ་རོ ས་ཊྛིཾ ས་ཊྛིཾ ཝེ་ལཱུ༹ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ཡ་ས་ལཱ་ཀཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ཀ་ལཱ་པེ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏེ མ་ལླ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ་ཧི ‘‘ཨི་མེ ཀ་པྤེ་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ ཨ་སི་ནཱ ཀ་པྤེ་ནྟོ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ཨོ་སཱ་ན་ཀ་ལཱ་པེ ཨ་ཡ་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ‘‘ཀི་རཱི’’ཏི ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀ་ལཱ་པེ་སུ ཨ་ཡ་ས་ལཱ་ཀཱ་ནཾ ཋ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་སིཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ རོ་ད་མཱ་ནོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཉཱ་ཏི་སུ་ཧ་ཛྫེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི ས་སི་ནེ་ཧོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ནཱ་ཙི་ཀྑི. ས་ཙེ ཧི ཨ་ཧཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཨ་ཡ་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ས་དྡཾ ཨ་ནུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ་ཝ ཚི་ནྡེ་ཡྻ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ས་བྦེ་པི་མེ མཱ་རེ་ཏྭཱ ར་ཛྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ཧི ‘‘པ་ཝེ་ཎི་ར་ཛྫཾ ནཱ་མ, ཏཱ་ཏ, ཨི་དཾ ན ལ་བྦྷཱ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ་རི་ཏོ ‘‘ཏེ་ན ཧི མ་མ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ རཱ་ཛཱ ཏ་སྶཱ་ག་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན ས་ཀྐཱ་རེ་ན ཏཾ ན་ག་རཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. སོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ ཋི་ཏོ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཙཱུ་ལ༹་ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ སུ་པྤ་ཝཱ་སཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ གེ་ཧེ ནི་ཙྩཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟེ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ, ‘‘ཀ་ཧཾ, ཨ་ཡྻཱ, ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘དེ་ཝ, ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ གེ་ཧེ ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟ་ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟ་གི་ལཱ་ན་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཝ་སི་ཀཾ དྭེ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ག་ཙྪ་ནྟི, ཙཱུ་ལ༹་ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ གེ་ཧེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནི, ཏ་ཐཱ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ ཏ་ཐཱ སུ་པྤ་ཝཱ་སཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཡ་མྤི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ས་ཧ་ཏྠཱ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, པ་ཉྩ་ཧི མེ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་བ་དྡྷཾ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནི་བ་དྡྷཾ བྷི་ཀྑཾ ན ག་ཎྷ་ནྟི, བ་ཧཱུ ཛ་ནཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ནི་བ་དྡྷཾ པེ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ བྷཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སི. རཱ་ཛཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨཱ་ག་ཏེ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མེ ནཱ་མ པ་རི་ཝི་ས་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་མེ དི་ཝ་སེ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ པ་མ་ཛྫ་མ་ཀཱ་སི. རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནཱ་མ ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟཱ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝི་སི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ནྟི ‘‘ན མ་ཡཾ ཨི་དྷ ཋཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱ’’ཏི བ་ཧཱུ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ་པི པ་མ་ཛྫི, དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ་པི བ་ཧཱུ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ་པི པ་མ་ཛྫི, ཏ་དཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨེ་ཀ་ཀ་མེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟཱ ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་སཱ་དཾ ར་ཀྑ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ་ཏི དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ, ཁེ་མཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ཏི དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ, ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་སུ ཙི་ཏྟོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཧ་ཏྠ་ཀོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ་ཏི དྭེ ཨ་གྒ་ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་སུ ཝེ་ལུ༹་ཀ་ཎྛ་ཀཱི ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ, ཁུ་ཛྫུ་ཏྟ་རཱ་ཏི དྭེ ཨ་གྒ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ, ཨི་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཛ་ནེ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ནྟ་ར་པ་ཏྟཱ ས་བྦེ་པི སཱ་ཝ་ཀཱ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ད་ས་ནྣཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ་པི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མཱི ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཀུ་ལ་སྶ པ་སཱ་དཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ ཨེ་ཀ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝི་སིཾ་སུ.
རཱ་ཛཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཏ་ཐེ་ཝ ཋི་ཏཱ་ནི དི་སྭཱ, ‘‘ཀིཾ, ཨ་ཡྻཱ, ནཱ་ག་མིཾ་སཱུ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ དེ་ཝཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ མེ བྷ་ཏྟ་ཙྪེ་ད་ན་མ་ཀཾ་སཱུ’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀུ་དྡྷོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ, ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝཱ་ག་ཏོ, པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཋི་ཏཱ, པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་མ གེ་ཧེ ས་ཉྙཾ ན ཀ་རིཾ་སུ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དོ་སཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་སྶཱ་སོ ན་ཏྠི, ཏེ་ན ན ག་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཨུ་པ་ག་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ སུ་ཏྟ་མཱ་ཧ –
‘‘ན་ཝ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཀུ་ལཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ནཱ་ལཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ, ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ནཱ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་སཱི་དི་ཏུཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ན་ཝ་ཧི? ན མ་ནཱ་པེ་ན པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ནྟི, ན མ་ནཱ་པེ་ན ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ནྟི, ན མ་ནཱ་པེ་ན ཨཱ་ས་ནཾ དེ་ནྟི, ས་ནྟ་མ་སྶ པ་རི་གུ་ཧ་ནྟི, བ་ཧུ་ཀ་མྤི ཐོ་ཀཾ དེ་ནྟི, པ་ཎཱི་ཏ་མྤི ལཱུ་ཁཾ དེ་ནྟི, ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩཾ དེ་ནྟི ནོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ, ན ཨུ་པ་ནི་སཱི་ད་ནྟི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ, བྷཱ་སི་ཏ་མ་སྶ ན སུ་སྶཱུ་ས་ནྟི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཀུ་ལཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ནཱ་ལཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ, ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ནཱ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་སཱི་དི་ཏུཾ.
‘‘ན་ཝ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཀུ་ལཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ཨ་ལཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ, ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ཨ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་སཱི་དི་ཏུཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ན་ཝ་ཧི? མ་ནཱ་པེ་ན པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ནྟི, མ་ནཱ་པེ་ན ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ནྟི, མ་ནཱ་པེ་ན ཨཱ་ས་ནཾ དེ་ནྟི, ས་ནྟ་མ་སྶ ན པ་རི་གུ་ཧ་ནྟི, བ་ཧུ་ཀ་མྤི བ་ཧུ་ཀཾ དེ་ནྟི, པ་ཎཱི་ཏ་མྤི པ་ཎཱི་ཏཾ དེ་ནྟི, ས་ཀྐ་ཙྩཾ དེ་ནྟི ནོ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩཾ, ཨུ་པ་ནི་སཱི་ད་ནྟི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ, བྷཱ་སི་ཏ་མ་སྶ སུ་སྶཱུ་ས་ནྟི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཀུ་ལཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ཨ་ལཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ, ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ཨ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་སཱི་དི་ཏུ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༩.༡༧).
ཨི་ཏི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཱ ཝི་སྶཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ན ག་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ་པི ཧི ཨ་ཝི་སྶཱ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཡ་མཱ་ནཱ་པི མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཏྭཱ ཝི་སྶཱ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མིཾ་སཱུ་ཏི. ‘‘ཀ་དཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ར་ཉྙཱ པུ་ཊྛོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི –
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ ཀེ་ས་ཝོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི. ཏཾ པ་ཉྩ པུ་རི་ས་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. སོ ཀེ་ས་ཝ་ཏཱ་པ་སོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. པ་སཱ་དྷ་ན་ཀ་པྤ་ཀོ པ་ན་སྶ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་པྤ་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཀེ་ས་ཝ་ཏཱ་པ་སོ པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛ མཱ་སེ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཝ་སྶཱ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ ལོ་ཎ་མྦི་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ དི་སྭཱ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ་ཝ ཝ་སཱ་པེ་ནྟོ ས་ཡཾ སཱ་ཡཾ་པཱ་ཏཾ ཨ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏཱ་པ་སཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠི་ས་དྡཱ་དཱི་ཧི ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་མྷཱ, ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘ཀ་ཧཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨི་དྷ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཎྷི. ‘‘ཀ་ཐཾ ག་མི་སྶ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཊི་ཉྙཱ དི་ནྣཱ, མ་ཡཾ ཨི་དྷ ན ས་ཀྐོ་མ ཝ་སི་ཏུཾ, ཨི་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཀ་པྤ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨོ་ཧཱི་ཡི.
རཱ་ཛཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ‘‘ཀ་ཧཾ, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ས་བྦེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་མྷཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ག་ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་པྤ་ཀོ་པི ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ‘‘ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨི་ཏ་རེ་སཾ པ་ན ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཎ་ནྟོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋཱ་ནེ ཝ་སི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶ ཀུ་ཙྪི་རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. རཱ་ཛཱ ཝེ་ཛྫེ་ཧི ཏི་ཀི་ཙྪཱ་པེ་སི, རོ་གོ ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཏཱ་པ་སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་ཙྪ་སི མེ རོ་ག་ཝཱུ་པ་ས་མ’’ནྟི? ‘‘བྷ་ནྟེ, ས་ཙཱ་ཧཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཾ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཝོ ཕཱ་སུ་ཀཾ ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཙེ མེ ཕཱ་སུ་ཀཾ ཨི་ཙྪ་སི, མཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཧཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཏཾ མ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ནཱ་ར་ད་ཨ་མ་ཙྩ་པྤ་མུ་ཁེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་མ་ཙྩེ ‘‘མ་མ ཨ་ཡྻ་སྶ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ, མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཎེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. ཀ་པྤ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ ‘‘ཀ་ཧ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཀི་ར ཝ་ས་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶཱ་ག་མ་ན་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་མོ་ས་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཨ་དཾ་སུ. ཏཾ ཁ་ཎ་ཉྙེ་ཝ རོ་གོ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. སོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ནཱ་ར་དོ པུ་ཙྪི –
‘‘མ་ནུ་སྶི་ནྡཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ན, ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་མི་དྡྷི་ནཾ;
ཀ་ཐཾ ནུ བྷ་ག་ཝཱ ཀེ་སཱི, ཀ་པྤ་སྶ ར་མ་ཏི ཨ་སྶ་མེ.
‘‘སཱ་དཱུ་ནི ར་མ་ཎཱི་ཡཱ་ནི, ས་ནྟི ཝ་ཀྑཱ མ་ནོ་ར་མཱ;
སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི ཀ་པྤ་སྶ, ནཱ་ར་ད ར་མ་ཡ་ནྟི མཾ.
‘‘སཱ་ལཱི་ནཾ ཨོ་ད་ནཾ བྷུ་ཉྫེ, སུ་ཙིཾ མཾ་སཱུ་པ་སེ་ཙ་ནཾ;
ཀ་ཐཾ སཱ་མཱ་ཀ་ནཱི་ཝཱ་རཾ, ཨ་ལོ་ཎཾ ཚཱ་ད་ཡ་ནྟི ཏཾ.
‘‘སཱ་དུཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ་སཱ་དུཾ, ཨ་པྤཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ བ་ཧུཾ;
ཝི་སྶ་ཏྠོ ཡ་ཏྠ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཝི་སྶཱ་ས་པ་ར་མཱ ར་སཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༤.༡༨༡-༡༨༤);
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ནྟོ ‘‘ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ནཱ་ར་དོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, ཀ་པྤ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨཱ་ན་ནྡོ, ཀེ་ས་ཝ་ཏཱ་པ་སོ ཨ་ཧ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ཨེ་ཝཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་བྦེ་པི པ་ཎྜི་ཏཱ མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཏྭཱ ཝི་སྶཱ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ག་མིཾ་སུ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝི་སྶཱ་སཾ ན ལ་བྷ་ནྟི མ་ཉྙེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་ཡཱ ཝི་སྶཱ་སཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཉཱ་ཏི་དྷཱི་ཏ་རཾ མ་མ གེ་ཧེ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ‘ད་ཧ་རཱ ཙ སཱ་མ་ཎེ་རཱ ཙ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཉཱ་ཏི་རཱ་ཛཱ’ཏི མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཝི་སྶ་ཏྠཱ ནི་བ་དྡྷཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨེ་ཀཾ མེ དྷཱི་ཏ་རཾ དེ་ནྟཱུ’’ཏི སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་སི. ‘‘ཀ་ཏ་ར་སྶ ས་ཀྱ་སྶ དྷཱི་ཏཱ’’ཏི ཙ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དཱུ་ཏེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. དཱུ་ཏཱ ག་ནྟྭཱ སཱ་ཀི་ཡེ དཱ་རི་ཀཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ཏེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ, ‘‘པ་ཀྑ་ནྟ་རི་ཀོ རཱ་ཛཱ, ས་ཙེ ན ད་སྶཱ་མ, ཝི་ནཱ་སེ་སྶ་ཏི ནོ, ན ཁོ པ་ན ཨ་མྷེ་ཧི ཀུ་ལེ་ན ས་དི་སོ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ‘‘མ་མ དཱ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ཛཱ་ཏཱ ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་མ དྷཱི་ཏཱ རཱུ་པ་སོ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དཱུ་ཏེ ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱ་དྷུ, ར་ཉྙོ དཱ་རི་ཀཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘སཱ ཀ་སྶ, དྷཱི་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏུ་པུ་ཏྟ་སྶ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་མཱ’’ཏི.
ཏེ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, སཱ་དྷུ, སཱི་གྷཾ ཨཱ་ནེ་ཐ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ནཱ་མ བ་ཧུ་མཱ་ཡཱ, དཱ་སི་དྷཱི་ཏ་ར་མྤི པ་ཧི་ཎེ་ཡྻུཾ, པི་ཏ་རཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ བྷུ་ཉྫ་ནྟིཾ ཨཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི པེ་སེ་སི. ཏེ ག་ནྟྭཱ, ‘‘དེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷུ་ཉྫ་ནྟིཾ རཱ་ཛཱ ཨི་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཏཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷུ་ཉྫ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ དཱུ་ཏཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. ཏེ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ཏཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ཏྠི་ས་ཏཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཊྛཱ་ནེ ཨ་བྷི་སི་ཉྩི. སཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི.
ཨ་ཐ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ རཱ་ཛཱ དཱ་ར་ཀ་སྶ ཨ་ཡྻ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་སི ‘‘ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཏཱ, ཀི་མ་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི? ཏཾ པ་ན སཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏོ ཨ་མ་ཙྩོ ཐོ་ཀཾ བ་དྷི་ར་དྷཱ་ཏུ་ཀོ, སོ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨ་ཡྻ་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི, སོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ པུ་ཏྟཾ ཨ་ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི ས་བྦ་ཛ་ནཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ར་ཉྙོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝ་ལླ་བྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. བ་དྷི་རོ ཨ་མ་ཙྩོ ‘‘ཝ་ལླ་བྷཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ དུ་སྶུ་ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ, ‘‘དེ་ཝ, ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཀི་ར ‘ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ‘‘པོ་རཱ་ཎ་ཀཾ ནོ ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ ནཱ་མཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏཾ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ རཱ་ཛཱ ‘‘ས་ཏྠུ པི་ཡཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི.
སོ ཀུ་མཱ་ར་པ་རི་ཧཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟོ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་མ་ཧ་ཀུ་ལ་ཏོ ཧ་ཏྠི་རཱུ་པ་ཀ་ཨ་སྶ་རཱུ་པ་ཀཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི དི་སྭཱ མཱ་ཏ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་མྨ, ཨ་ཉྙེ་སཾ མཱ་ཏཱ་མ་ཧ་ཀུ་ལ་ཏོ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ན པེ་སེ་སི, ཀིཾ ཏྭཾ ནི་མཱ་ཏཱ ནི་པི་ཏཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ནཾ སཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏ་ཝ ས་ཀྱ་རཱ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏཱ་མ་ཧཱ དཱུ་རེ པ་ན ཝ་ས་ནྟི, ཏེ་ན ཏེ ཀི་ཉྩི ན པེ་སེ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཉྩེ་སི. སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ, ‘‘ཨ་མྨ, ཏ་ཝ མཱ་ཏཱ་མ་ཧ་ཀུ་ལཾ པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མོ་མྷཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ལཾ, ཏཱ་ཏ, ཀིཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི ག་ཙྪཱ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. སོ པི་ཏུ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི. ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ པུ་རེ་ཏ་རཾ པ་ཎྞཾ པེ་སེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་དྷ སུ་ཁཾ ཝ་སཱ་མི, མཱ་སྶ ཀི་ཉྩི སཱ་མི་ནོ ཨ་ནྟ་རཾ ད་སྶ་ཡིཾ་སཱུ’’ཏི. སཱ་ཀི་ཡཱ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ཝ་ནྡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱ’’ཏི ཏ་སྶ ད་ཧ་ར་ད་ཧ་རེ ཀུ་མཱ་རེ ཛ་ན་པ་དཾ པ་ཧི་ཎི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཀ་པི་ལ་པུ་རཾ ས་མྤ་ཏྟེ ས་ནྠཱ་གཱ་རེ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ཀུ་མཱ་རོ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏེ, ཏཱ་ཏ, མཱ་ཏཱ་མ་ཧོ, ཨ་ཡཾ མཱ་ཏུ་ལོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝ་ནྡཱ་པེ་སུཾ. སོ ས་བྦེ ཝ་ནྡ་མཱ་ནོ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མྤི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ནྡ་ནྟཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ མཾ ཝ་ནྡ་ནྟཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. སཱ་ཀི་ཡཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏེ ཀ་ནི་ཊྛ་ཀུ་མཱ་རཱ ཛ་ན་པ་དཾ ག་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རིཾ་སུ. སོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཝ་སི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི. ཨ་ཐེ་ཀཱ དཱ་སཱི ས་ནྠཱ་གཱ་རེ ཏེ་ན ནི་སི་ནྣ་ཕ་ལ་ཀཾ ‘‘ཨི་དཾ ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ཡ དཱ་སི་ཡཱ པུ་ཏྟ་སྶ ནི་སི་ནྣ་ཕ་ལ་ཀ’’ནྟི ཨ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ པ་རི་བྷཱ་སི་ཏྭཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀེ་ན དྷོ་ཝི. ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ པ་མུ་སྶི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ ཏཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨ་ཀྐོ་ས་ན་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ དཱ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ས་ཀྐཾ པ་ཊི་ཙྩ ཛཱ་ཏཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཀ་ཐེ་སི. ‘‘ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཀི་ར དཱ་སི་དྷཱི་ཏཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ ‘‘ཨེ་ཏེ ཏཱ་ཝ མ་མ ནི་སི་ནྣ་ཕ་ལ་ཀཾ ཁཱི་རོ་ད་ཀེ་ན དྷོ་ཝ་ནྟུ, ཨ་ཧཾ པ་ན ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཏེ་སཾ ག་ལ་ལོ་ཧི་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་མ ནི་སི་ནྣ་ཕ་ལ་ཀཾ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཏ་སྨིཾ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ཏེ ཨ་མ་ཙྩཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་སི་དྷཱི་ཏ་རཾ ཨ་དཾ་སཱུ’’ཏི སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ཡ ཙ པུ་ཏྟ་སྶ ཙ དི་ནྣ་པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ དཱ་ས་དཱ་སཱི་ཧི ལ་དྡྷ་བྦ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ དཱ་པེ་སི.
ཏ་ཏོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཏྠཱ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་ར ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི དཱ་སི་དྷཱི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ དི་ནྣཱ, ཏེ་ན་སྶཱ ཨ་ཧཾ ས་པུ་ཏྟཱ་ཡ པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ དཱ་ས་དཱ་སཱི་ཧི ལ་དྡྷ་བྦ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ དཱ་པེ་སི’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱ་ཀི་ཡེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ད་ད་ནྟེ་ཧི ནཱ་མ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ དཱ་ཏ་བྦཱ ཨ་སྶ, ཏཾ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝ་དཱ་མི, ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་ར་ཉྙོ གེ་ཧེ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ ལ་བྷི. ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ་པི ཁ་ཏྟི་ཡ་རཱ་ཛཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ ཛཱ་ཏོ, མཱ་ཏུ་གོ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, པི་ཏུ་གོ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎ་ནྟི. པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ ད་ལི་དྡི་ཏྠི་ཡཱ ཀ་ཊྛ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ, ཏ་སྶཱ ཙ ཀུ་ཙྪི་མྷི ཛཱ་ཏ་ཀུ་མཱ་རོ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ་ཡ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཱ ར་ཛྫཾ པ་ཏྭཱ ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧ་ན་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཀ་ཊྛ་ཧཱ་རི་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡.༧) ཀ་ཐེ་སི. རཱ་ཛཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘པི་ཏུ་གོ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀི་ར པ་མཱ་ཎ’’ནྟི ཏུ་སྶི་ཏྭཱ ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ཡ ཙ པུ་ཏྟ་སྶ ཙ པ་ཀ་ཏི་པ་རི་ཧཱ་ར་མེ་ཝ དཱ་པེ་སི.
བ་ནྡྷུ་ལ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ་པི ཁོ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ མ་ལླ་རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ མ་ལླི་ཀཱ ནཱ་མ བྷ་རི་ཡཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པུ་ཏྟཾ ན ཝི་ཛཱ་ཡི. ཨ་ཐ ནཾ བ་ནྡྷུ་ལོ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལ་གྷ་ར་མེ་ཝ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. སཱ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ, ‘‘ཀ་ཧཾ ག་ཙྪ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ‘‘སཱ་མི་ཀོ མཾ བྷ་ནྟེ, ཀུ་ལ་གྷ་རཾ པེ་སེ་ཏཱི’’ ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཝ་ཉྫྷཱ ཀི་ར་སྨི ཨ་པུ་ཏྟི་ཀཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, ག་མ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ནི་ཝ་ཏྟ་སྶཱུ’’ཏི. སཱ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀ་སྨཱ ནི་ཝ་ཏྟཱ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ‘‘ད་ས་བ་ལེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་མྷཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ བ་ནྡྷུ་ལོ ‘‘དི་ཊྛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ད་སྶི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. སཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ག་བྦྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་དཱ་ཧ་ལཱ༹ ‘‘དོ་ཧ་ལོ༹ མེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ‘‘ཀིཾ དོ་ཧ་ལོ༹’’ཏི? ‘‘ཝེ་སཱ་ལི་ན་ག་རེ ག་ཎ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་མ་ངྒ་ལ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ནྷ་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་མྷི, སཱ་མཱི’’ཏི. བ་ནྡྷུ་ལོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་ཐཱ་མ་དྷ་ནུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ར་ཐཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ར་ཐཾ པཱ་ཛེ་ནྟོ མ་ཧཱ་ལི་ལི་ཙྪ་ཝི་ནོ དི་ནྣ་དྭཱ་རེ་ན ཝེ་སཱ་ལིཾ པཱ་ཝི་སི. མ་ཧཱ་ལི་ལི་ཙྪ་ཝི་ནོ ཙ དྭཱ་ར་ས་མཱི་པེ ཨེ་ཝ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི. སོ ར་ཐ་སྶ ཨུ་མྨཱ་རེ པ་ནི་གྷཱ་ཏ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ‘‘བ་ནྡྷུ་ལ་སྶ ར་ཐ་ས་དྡོ ཨེ་སོ, ཨ་ཛྫ ལི་ཙྪ་ཝཱི་ནཾ བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཨ་ནྟོ ཙ བ་ཧི ཙ ཨཱ་ར་ཀྑཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི, ཨུ་པ་རི ལོ་ཧ་ཛཱ་ལཾ པ་ཏྠ་ཊཾ, ས་ཀུ་ཎཱ་ན་མྤི ཨོ་ཀཱ་སོ ན་ཏྠི. བ་ནྡྷུ་ལ་སེ་ནཱ་པ་ཏི པ་ན ར་ཐཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཀེ མ་ནུ་སྶེ ཝེ་ཏྟེ་ན པ་ཧ་ར་ནྟོ པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ལོ་ཧ་ཛཱ་ལཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཡཾ བྷ་རི་ཡཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི ནྷ་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ ར་ཐཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ པཱ་ཡཱ་སི. ཏེ ཨཱ་ར་ཀྑ་མ་ནུ་སྶཱ ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱ་ནོ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནི ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ‘‘བ་ནྡྷུ་ལ་མ་ལླཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ མ་ཧཱ་ལི་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. མ་ཧཱ་ལི, ‘‘མཱ ག་མི་ཏྠ, སོ ཧི ཝོ ས་བྦེ གྷོ་ཏེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་པི ‘‘མ་ཡཾ ག་མི་སྶཱ་མ ཨེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏ་སྶ ར་ཐ་ཙ་ཀྐ་སྶ ཡཱ་ཝ ནཱ་བྷི་ཏོ པ་ཐ་ཝིཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ དི་སྭཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཐ, ཏ་ཏོ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱ པུ་ར་ཏོ ཨ་ས་ནི་ས་དྡཾ ཝི་ཡ སུ་ཎི་སྶ་ཐ, ཏ་མྷཱ ཋཱ་ནཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཐ. ཏ་ཏོ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཐ་དྷུ་རེ་སུ ཚི་དྡཾ པ་སྶི་སྶ་ཐ, ཏ་མྷཱ ཋཱ་ནཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཐ, པུ་ར་ཏོ མཱ ག་མི་ཏྠཱ’’ཏི. ཏེ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ ཨེ་ཝ. མ་ལླི་ཀཱ དི་སྭཱ, ‘‘ར་ཐཱ, སཱ་མི, པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ར་ཐ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ མཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. སཱ ཡ་དཱ ས་བྦེ ར་ཐཱ ཨེ་ཀོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ, ཏ་དཱ ‘‘ཨེ་ཀ་མེ་ཝ, སཱ་མི, ར་ཐ་སཱི་སཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. བ་ནྡྷུ་ལོ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨི་མཱ ར་སྨི་ཡོ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཏ་སྶཱ ར་སྨི་ཡོ ད་ཏྭཱ ར་ཐེ ཋི་ཏོ་ཝ དྷ་ནུཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི, ར་ཐ་ཙ་ཀྐཾ ཡཱ་ཝ ནཱ་བྷི་ཏོ པ་ཐ་ཝིཾ པཱ་ཝི་སི.
ལི་ཙྪ་ཝི་ནོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ དི་སྭཱ་པི ན ནི་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཨི་ཏ་རོ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཛི་ཡཾ པོ་ཐེ་སི, ཨ་ས་ནི་ས་དྡོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ཏ་ཏོ་པི ན ནི་ཝ་ཏྟིཾ་སུ, ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཝ. བ་ནྡྷུ་ལོ ར་ཐེ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨེ་ཀ་ས་རཾ ཁི་པི, སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནཾ ར་ཐ་སཱི་སེ ཚི་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ རཱ་ཛ་ས་ཏཱ་ནི པ་རི་ཀ་ར་བ་ནྡྷ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ པཱ་ཝི་སི. ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཝི་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ, ‘‘ཏི་ཊྛ, རེ, ཏི་ཊྛ, རེ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ ཨེ་ཝ. བ་ནྡྷུ་ལོ ར་ཐཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ མ་ཏ་ཀཱ, མ་ཏ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཡུ་དྡྷཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘མ་ཏ་ཀཱ ནཱ་མ ཨ་མྷཱ་དི་སཱ ན ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་སྶ པ་རི་ཀ་རཾ མོ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ མོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. སོ མུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ ཨེ་ཝ མ་རི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏོ. ཨ་ཐ ཏེ ས་བྦེ་པི ‘‘ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་རཱ་ནི ག་ནྟྭཱ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏ་བྦཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏྭཱ ས་ནྣཱ་ཧཾ མོ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟཱ. བ་ནྡྷུ་ལོ་པི མ་ལླི་ཀཾ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ནེ་སི. སཱ སོ་ལ༹་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ ཡ་མ་ཀེ ཡ་མ་ཀེ པུ་ཏྟེ ཝི་ཛཱ་ཡི. ས་བྦེ་པི སཱུ་རཱ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནཾ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶཾ པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. པི་ཏ་རཱ ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ཏེ་ཧེ་ཝ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎཾ པ་རི་པཱུ་རི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཀཱུ་ཊ་ཊྚ་པ་རཱ་ཛི་ཏཱ མ་ནུ་སྶཱ བ་ནྡྷུ་ལཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ མ་ཧཱ་ཝི་ར་ཝཾ ཝི་ར་ཝ་ནྟཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཀཱུ་ཊ་ཊྚ་ཀ་ར་ཎཾ ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨ་ཊྚཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀ་མེ་ཝ སཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ མ་ཧཱ་ས་དྡེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི ཏེ ཨ་མ་ཙྩེ ཧཱ་རེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷུ་ལ་སྶེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. སོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་མྨཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡི. ཏ་ཏོ ཏེ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡི་ཀཱ ཨ་མ་ཙྩཱ ཀི་ཉྩི ལ་ཉྫཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ཨ་པྤ་ལཱ་བྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘བ་ནྡྷུ་ལོ ར་ཛྫཾ པ་ཏྠེ་ཏཱི’’ཏི རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ པ་རི་བྷི་ནྡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཨི་དྷེ་ཝ གྷཱ་ཏི་ཡ་མཱ་ནེ ག་ར་ཧཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པུ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཡུ་ཏྟ་པུ་རི་སེ་ཧི པ་ཙྩ་ནྟཾ པ་ཧཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷུ་ལཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘པ་ཙྩ་ནྟོ ཀི་ར ཀུ་པི་ཏོ, ཏ་ཝ པུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ནྟྭཱ, ཙོ་རེ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི པ་ཧི་ཎི་ཏྭཱ, ‘‘ཨེ་ཏྠེ་ཝ་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ པུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཱི་སཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཉྙེ་པི ས་མ་ཏྠེ མ་ཧཱ་ཡོ་དྷེ པེ་སེ་སི. ཏ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ནྟཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ‘‘སེ་ནཱ་པ་ཏི ཀི་ར ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི པ་ཡུ་ཏྟ་ཙོ་རཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. སོ ཏཾ པ་དེ་སཾ ཨཱ་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཎྛཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི.
ཨ་ཐ་སྶ ན་ག་ར་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋཱ་ནེ ཏེ ཡོ་དྷཱ པུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཱི་སཾ ཚི་ནྡིཾ་སུ. ཏཾ དི་ཝ་སཾ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ་སྶཱ པུ་བྦ་ཎྷེ ཨེ་ཝ ‘‘སཱ་མི་ཀ་སྶ ཏེ ས་དྡྷིཾ པུ་ཏྟེ་ཧི སཱི་སཾ ཚི་ནྣ’’ནྟི པ་ཎྞཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཾ་སུ. སཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཏྭཱ པ་ཎྞཾ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་མེ་ཝ པ་རི་ཝི་སི. ཨ་ཐ་སྶཱ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ ས་པྤི་ཙཱ་ཊིཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི་ཡོ ཐེ་རཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ས་པྤི་ཙཱ་ཊིཾ བྷི་ནྡིཾ་སུ. དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ‘‘བྷེ་ད་ན་དྷ་མྨཾ བྷི་ནྣཾ, ན ཙི་ནྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སཱ ཨུ་ཙྪ་ངྒ་ཏོ པ་ཎྞཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ པུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པི་ཏུ་སཱི་སཾ ཚི་ནྣ་ནྟི མེ ཨི་མཾ པ་ཎྞཾ ཨཱ་ཧ་རིཾ་སུ, ཨ་ཧཾ ཨི་དཾ སུ་ཏྭཱ་པི ན ཙི་ནྟེ་མི, ས་པྤི་ཙཱ་ཊི་ཡཱ བྷི་ནྣཱ་ཡ ཀིཾ ཙི་ནྟ་ཡི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ‘‘ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་ན་ཉྙཱ་ཏཾ, མ་ཙྩཱ་ནཾ ཨི་དྷ ཛཱི་ཝི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི (སུ. ནི. ༥༧༩) ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ་པི དྭ་ཏྟིཾ་ས སུ་ཎི་སཱ་ཡོ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་མི་ཀཱ ནི་ར་པ་རཱ་དྷཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ ལ་བྷིཾ་སུ, ཏུ་མྷེ མཱ སོ་ཙ་ཡི་ཏྠ, མཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྠ, ར་ཉྙོ ཨུ་པ་རི མ་ནོ་པ་དོ་སཾ མཱ ཀ་རི་ཏྠཱ’’ཏི ཨོ་ཝ་དི.
ར་ཉྙོ ཙ་ར་པུ་རི་སཱ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ ནི་དྡོ་ས་བྷཱ་ཝཾ ར་ཉྙོ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟོ ཏ་སྶཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ མ་ལླི་ཀ་ཉྩ སུ་ཎི་སཱ་ཡོ ཙ་སྶཱ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སི. སཱ ‘‘ཝ་རོ ག་ཧི་ཏོ མེ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ག་ཏེ མ་ཏ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ ནྷ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘དེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་རོ དི་ནྣོ, མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠི, དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ མེ སུ་ཎི་སཱ་ནཾ མ་མ་ཉྩ ཀུ་ལ་གྷ་ར་ག་མ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. སཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས སུ་ཎི་སཱ་ཡོ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི པེ་སེ་སི, ས་ཡ་མྤི ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ན་ག་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལ་གྷ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
རཱ་ཛཱ་པི བ་ནྡྷུ་ལ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་སྶ དཱི་གྷ་ཀཱ་རཱ་ཡ་ན་སྶ ནཱ་མ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. སོ པ་ན ‘‘མཱ་ཏུ་ལོ མེ ཨི་མི་ནཱ མཱ་རི་ཏོ’’ཏི ར་ཉྙོ ཨོ་ཏཱ་རཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. རཱ་ཛཱ་པི ནི་ར་པ་རཱ་དྷ་སྶ བ་ནྡྷུ་ལ་སྶ མཱ་རི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་སྶཱ་དཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ ནཱ་ནུ་བྷོ་ཏི. ཏ་དཱ ས་ཏྠཱ ས་ཀྱཱ་ནཾ མེ་དཱ་ལུ༹་པཾ ནཱ་མ ནི་ག་མཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི. རཱ་ཛཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རཱ་མ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་རཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ‘‘མ་ནྡེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྩ་རཱ་ཛཱ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཱ་ནི དཱི་གྷ་ཀཱ་རཱ་ཡ་ན་སྶ ད་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པཱ་ཝི་སི. ས་བྦཾ དྷ་མྨ་ཙེ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟནི་ཡཱ་མེ་ན (མ. ནི. ༢.༣༦༤ ཨཱ་ད་ཡོ) དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨིཾ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ཊྛེ དཱི་གྷ་ཀཱ་རཱ་ཡ་ནོ ཏཱ་ནི པ་ཉྩ རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨེ་ཀཾ ཨ་སྶཾ ཨེ་ཀ་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་རི་ཀཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
རཱ་ཛཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ པི་ཡ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ སེ་ནཾ ཨ་དི་སྭཱ ཏཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཧཾ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ, ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷཾ ག་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཀཱ་ལེ དྭཱ་རེ་སུ པི་ད་ཧི་ཏེ་སུ ན་ག་རཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཀི་སྶཱ སཱ་ལཱ་ཡ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ཧི ཀི་ལ་ནྟོ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཝི་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ, ‘‘དེ་ཝ, ཀོ་ས་ལ་ན་རི་ནྡ ཨ་ནཱ་ཐོ ཛཱ་ཏོ་སཱི’’ཏི ཝི་པྤ་ལ་པ་ནྟི་ཡཱ ཏ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སོ མཱ་ཏུ་ལ་སྶ མ་ཧ་ནྟེ་ན ས་ཀྐཱ་རེ་ན ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་རེ་སི.
ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ་པི ར་ཛྫཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཾ ཝེ་རཾ ས་རི་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦེ་པི སཱ་ཀི་ཡེ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མི. ཏཾ དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཉཱ་ཏི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ནཱ་སཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཉཱ་ཏི་ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ, སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ, ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སཱ་མ་ནྟེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་བ་ར་ཙྪཱ་ཡེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི. ཏ་ཏོ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་སྶ ར་ཛྫ་སཱི་མཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟོ ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡོ ནི་གྲོ་དྷོ ཨ་ཏྠི. ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ཨུ་ཎྷ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་བ་ར་ཙྪཱ་ཡེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་ད་ཐ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡེ ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་ད་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ཧོ་ཏུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཚཱ་ཡཱ ནཱ་མ སཱི་ཏ་ལཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ག་མི. ས་ཏྠཱ་པི ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ.
རཱ་ཛཱ སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཾ དོ་སཾ ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟི. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་པི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ པ་ན ཏ་སྨིཾ ནི་ཀྑ་ནྟེ ས་ཏྠཱ སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཾ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ན་དི་ཡཾ ཝི་ས་པ་ཀྑི་པ་ན་པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་བཱ་ཧི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ནཱ་ག་མཱ་སི. ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ ‘‘སཱ་ཀི་ཡེ གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་ཧ་ནྟེ་ན བ་ལ་ཀཱ་ཡེ་ན ནི་ཀྑ་མི. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པ་ན ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཨ་ས་ཏྟ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ ནཱ་མ, ཨ་ཏྟ་ནཱ མ་ར་ནྟཱ་པི པ་རེ་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ན ཝོ་རོ་པེ་ནྟི. ཏེ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘མ་ཡཾ སུ་སི་ཀྑི་ཏཱ ཀ་ཏ་ཧ་ཏྠཱ ཀ་ཏཱུ་པཱ་ས་ནཱ མ་ཧི་སྶཱ་སཱ, ན ཁོ པ་ན ས་ཀྐཱ ཨ་མྷེ་ཧི པ་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏེ ཀ་ཏ་ས་ནྣཱ་ཧཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཡུ་དྡྷཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ. ཏེ་ཧི ཁི་ཏྟཱ ས་རཱ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་སྶ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི, ཕ་ལ་ཀ་ནྟ་ར་ཀ་ཎྞ་ཚི་དྡ་ནྟ་རཱ་དཱི་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི. ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ དི་སྭཱ ན་ནུ བྷ་ཎེ ‘‘སཱ་ཀི་ཡཱ ཨ་ས་ཏྟ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་མྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན མེ པུ་རི་སེ ནཱ་སེ་ནྟཱི་ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ སཱ་མི, ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་སཱི’’ཏི? ‘‘སཱ་ཀི་ཡཱ མེ པུ་རི་སེ ནཱ་སེ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ མ་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་ངྒྷ ཏེ ག་ཎཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི. ག་ཎཱ་པེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྶ་པི ཁ་ཡཾ ན པ་སྶི. སོ ཏ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ‘‘ཡེ ཡེ པ་ན བྷ་ཎེ ‘སཱ་ཀི་ཡ་མྷཱ’ཏི བྷ་ཎ་ནྟི, ས་བྦེ མཱ་རེ་ཐ, མཱ་ཏཱ་མ་ཧ་སྶ པ་ན མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ས་ཀྐ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ་ཀི་ཡཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ག་ཧ་ཎཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཏི་ཎཾ ཌཾ་སི་ཏྭཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ན་ལ༹ཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ‘‘ཏུ་མྷེ སཱ་ཀི་ཡཱ, ནོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏཱ ཡ་སྨཱ ཏེ མ་ར་ནྟཱ་པི མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ན བྷ་ཎ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏི་ཎཾ ཌཾ་སི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ‘‘ནོ སཱ་ཀོ, ཏི་ཎ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ན་ལ༹ཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ‘‘ནོ སཱ་ཀོ, ན་ལོ༹’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཡེ ཙ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཋི་ཏཱ, ཏེ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ལ་བྷིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཏི་ཎཾ ཌཾ་སི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཏི་ཎ་སཱ་ཀི་ཡཱ ནཱ་མ, ན་ལ༹ཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ན་ལ༹་སཱ་ཀི་ཡཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ་ཏི, ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ ཨ་ཝ་སེ་སེ ཁཱི་ར་པ་ཀེ་པི དཱ་ར་ཀེ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ གྷཱ་ཏཱ་པེ་ནྟོ ལོ་ཧི་ཏ་ན་དིཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ག་ལ་ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཕ་ལ་ཀཾ དྷོ་ཝཱ་པེ་སི. ཨེ་ཝཾ སཱ་ཀི་ཡ་ཝཾ་སོ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷེ་ན ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣོ.
སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ས་ཀྐཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ ‘‘པཱ་ཏ་རཱ་ས་ཝེ་ལཱ་ཡ པཱ་ཏ་རཱ་སཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ བྷོ་ཛ་ནེ ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ ‘‘ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཡྻ་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་སི. ཁ་ཏྟི་ཡཱ པ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཙ་ཛ་ནྟཱ་པི དཱ་སི་པུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཏ་སྨཱ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ཨེ་ཀཾ ས་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཀི་ལི་ཊྛ་ག་ཏྟོ་མྷི, ནྷཱ་ཡི་སྶཱ་མི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘སཱ་དྷུ, ཨ་ཡྻ་ཀ, ནྷཱ་ཡ་ཐཱ’’ཏི. སོ ‘‘ཨ་ཡཾ མཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནྟཾ གྷཱ་ཏེ་སྶ་ཏི, ས་ཡ་མེ་ཝ མེ མ་ཏཾ སེ་ཡྻོ’’ཏི ཀེ་སེ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ག་ཎྛིཾ ཀ་ཏྭཱ ཀེ་སེ་སུ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ ནི་མུ་ཛྫི. ཏ་སྶ གུ་ཎ་ཏེ་ཛེ་ན ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ཎེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ པ་ཝེ་སེ་སི. སོ དྭཱ་ད་སྶ ཝ་སྶཱ་ནི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་སི. ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ་པི ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻ་ཀོ ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ ནི་སཱི་དི. ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏི་ཙི་རཱ་ཡ་ནྟེ ས་རཾ ཝི་ཙི་ནཱ་པེ་ཏྭཱ དཱི་པཱ་ལོ་ཀེ་ན པུ་རི་ས་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ནི་པི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཀྐཱ་མི. སོ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏིཾ པ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་རཾ ནི་ཝཱ་སེ་སི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨ་ནྟོ་ན་དི་ཡཾ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་པུ་ལི་ནེ ནི་པ་ཛྫིཾ་སུ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ བ་ཧི་ཐ་ལེ, ཨ་ནྟོ་ནི་པ་ནྣེ་སུ་པི པུ་བྦེ ཨ་ཀ་ཏ་པཱ་པ་ཀ་མྨཱ ཨ་ཏྠི, བ་ཧི་ནི་པ་ནྣེ་སུ་པི པུ་བྦེ ཀ་ཏ་པཱ་པ་ཀ་མྨཱ ཨ་ཏྠི, ཏེ་སཾ ནི་པ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཀི་པི་ལླི་ཀཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏེ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ནི་པ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཀི་པི་ལླི་ཀཱ, མ་ཡ྄ཧཾ ནི་པ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཀི་པི་ལླི་ཀཱ’’ཏི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ཏ་པཱ་པ་ཀ་མྨཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཐ་ལེ ནི་པ་ཛྫིཾ་སུ, ཀ་ཏ་པཱ་པ་ཀ་མྨཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་པུ་ལི་ནེ ནི་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ གྷ་ན་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི. ན་དི་ཡཱ ཨོ་གྷོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷཾ ས་དྡྷིཾ པ་རི་སཱ་ཡ ས་མུ་དྡ་མེ་ཝ པཱ་པེ་སི. ས་བྦེ ཏ་ཏྠ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་བྷ་ཀྑཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སི ‘‘སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ, ‘ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ སཱ་ཀི་ཡཱ མཱ་རེ་ཏ་བྦཱ’ཏི ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མེ་ཏ’’ནྟི. ས་ཏྠཱ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཀི་ཉྩཱ་པི སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ མ་ར་ཎཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ, པུ་བྦེ ཀ་ཏ་པཱ་པ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏེ་ཧི ལ་དྡྷ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏེ པུ་བྦེ ཨ་ཀཾ་སཱུ’’ཏི? ས་བྦེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ན་དི་ཡཾ ཝི་སཾ པ་ཀྑི་པིཾ་སཱུ་ཏི. པུ་ནེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ ཨེ་ཏྟ་ཀེ སཱ་ཀི་ཡེ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ནོ་ར་ཐེ མ་ཏྠ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཛ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་བྷ་ཀྑོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ནོ་ར་ཐེ མ་ཏྠ་ཀཾ ཨ་པྤ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ མ་ཙྩུ་རཱ་ཛཱ སུ་ཏྟཾ གཱ་མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟོ མ་ཧོ་གྷོ ཝི་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པཱ་ཡ་ས་མུ་དྡེ་སུ ནི་མུ་ཛྫཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༧. ‘‘པུ་པྥཱ་ནི ཧེ་ཝ པ་ཙི་ན་ནྟཾ, བྱཱ་ས་ཏྟ་མ་ན་སཾ ན་རཾ;
སུ་ཏྟཾ གཱ་མཾ མ་ཧོ་གྷོ་ཝ, མ་ཙྩུ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ བྱཱ་ས་ཏྟ་མ་ན་སཾ ན་རནྟི ས་མྤ་ཏྟེ ཝཱ ཨ་ས་མྤ་ཏྟེ ཝཱ ལ་གྒ་མཱ་ན་སཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ མཱ་ལཱ་ཀཱ་རོ པུ་པྥཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘པུ་པྥཱ་ནི པ་ཙི་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་ཏོ པུ་པྥཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝཱ ག་ཙྪཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ ས་ཀ་ལེ པུ་པྥཱ་རཱ་མེ མ་ནཾ པེ་སེ་ཏི, ‘‘ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ པུ་པྥཱ་ནི པ་ཙི་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་ཏོ པུ་པྥཱ་ནི ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ མ་ནཾ པེ་སེ་སི, ཏ་མེ་ཝ ག་ཙྪཾ པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་མཱ་ད་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་པྥཱ་རཱ་མ་ས་དི་སཾ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ མ་ནོ་ར་མཾ རཱུ་པཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ མ་ནོ་ར་མཱ་ནཾ ས་དྡ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏི. ཨ་ཉྙོ ཏེ་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏི, རཱུ་པ་མེ་ཝ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་པ་ཏྠེ་ནྟོ ཏ་མེ་ཝ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི, ས་དྡཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ གོ་མ་ཧིཾ་ས་དཱ་སི་དཱ་ས་ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་གཱ་མ་ནི་ག་མ་ཛ་ན་པ་དཱ་དཱི་སུ, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ན་མྤི པ་རི་ཝེ་ཎ་ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་སཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཨེ་ཝ པ་ཙི་ན་ནྟཾ ས་མྤ་ཏྟེ ཝཱ ཨ་ས་མྤ་ཏྟེ ཝཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ བྱཱ་ས་ཏྟ་མ་ན་སཾ ན་རཾ. སུ་ཏྟཾ གཱ་མནྟི གཱ་མ་སྶ གེ་ཧ་བྷི་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ན སུ་པ་ན་ཝ་སེ་ན སུ་པ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན སུ་ཏྟ་པ་མ་ཏྟ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ སུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟཾ གཱ་མཾ དྭེ ཏཱི་ཎི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ག་མྦྷཱི་རོ མ་ཧོ་གྷོ་ཝ མ་ཙྩུ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཐཱ སོ མ་ཧོ་གྷོ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་གོ་མ་ཧིཾ་ས་ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་དཱི་སུ ཀི་ཉྩི ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཏཾ གཱ་མཾ ས་མུ་དྡཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་བྷ་ཀྑཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྱཱ་ས་ཏྟ་མ་ན་སཾ ན་རཾ མ་ཙྩུ ཨཱ་དཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མ་སྶ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པཱ་ཡ་ས་མུ་དྡེ་སུ ནི་མུ་ཛྫཱ་པེ་ཏཱི་ཏི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པ་ཏྟཱ. མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སཱ་ཏྠི་ཀཱ དེ་ས་ནཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི.
ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་ཝ་ཏྠུ ཏ་ཏི་ཡཾ.