༡༡. གོ་དྷི་ཀ་ཏྠེ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཝ་ཏྠུ
ཏེ་སཾ ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ་ནནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ གོ་དྷི་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
སོ ཧི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨི་སི་གི་ལི་པ་སྶེ ཀཱ་ལ༹་སི་ལཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ སཱ་མཱ་ཡི་ཀཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཡི་ཀ་སྶ རོ་ག་སྶ ཝ་སེ་ན ཏ་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ཡི. སོ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱི་ནོ, ས་ཏྟ་མེ ཝཱ་རེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཛྷཱ་ནཱ པ་རི་ཧཱི་ནོ, པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཁོ པ་ན ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ ག་ཏི, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀེ་སོ་རོ་པ་ན་ས་ཏྠ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ལ་ནཱ་ལི༹ཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ པ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ཛྫི. མཱ་རོ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟཱ ཁོ པ་ན ཛཱི་ཝི་ཏེ ནི་ར་པེ་ཀྑཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མྤི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ས་ཙཱ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ ཝཱ་རེ་སྶཱ་མི, ན མེ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ས་ཏྠཱ་རཾ ཝཱ་རཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝེ་སེ་ན ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ –
‘‘མ་ཧཱ་ཝཱི་ར མ་ཧཱ་པ་ཉྙ, ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཡ་ས་སཱ ཛ་ལཾ;
ས་བྦ་ཝེ་ར་བྷ་ཡཱ་ཏཱི་ཏ, པཱ་དེ ཝ་ནྡཱ་མི ཙ་ཀྑུ་མ.
‘‘སཱ་ཝ་ཀོ ཏེ མ་ཧཱ་ཝཱི་ར, མ་ར་ཎཾ མ་ར་ཎཱ་བྷི་བྷཱུ;
ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཙེ་ཏ་ཡ་ཏི, ཏཾ ནི་སེ་དྷ ཛུ་ཏི་ནྡྷ་ར.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ, སཱ་ཝ་ཀོ སཱ་ས་ནེ ར་ཏོ;
ཨ་པྤ་ཏྟ་མཱ་ན་སོ སེ་ཀྑོ, ཀཱ་ལཾ ཀ་ཡི་རཱ ཛ་ནེ སུ་ཏཱ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༥༩);
ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཐེ་རེ་ན ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ས་ཏྠཱ ‘‘མཱ་རོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཝི་དི་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཨེ་ཝ་ཉྷི དྷཱི་རཱ ཀུ་བྦ་ནྟི, ནཱ་ཝ་ཀ་ངྑ་ནྟི ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ས་མཱུ་ལཾ ཏ་ཎྷ་མ་བྦུ་ཡ྄ཧ, གོ་དྷི་ཀོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༥༩);
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཐེ་ར་སྶ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ ‘‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི དྷཱུ་མ་རཱ་སི ཝི་ཡ ཏི་མི་ར་པུ་ཉྫོ ཝི་ཡ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཐེ་ར་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ དྷཱུ་མ་ཏི་མི་ར་བྷཱ་ཝཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་སོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ གོ་དྷི་ཀ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏི ‘ཀ་ཏྠ གོ་དྷི་ཀ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ’ནྟི. ཨ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན གོ་དྷི་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མཱ་རོ་པི ཏ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ད་ཊྛུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཝ་ཎྞོ ཧུ་ཏྭཱ བེ་ལུ་ཝ་པ་ཎྜུ་ཝཱི་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི –
‘‘ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཙ ཏི་རི་ཡཾ, དི་སཱ ཨ་ནུ་དི་སཱ སྭ་ཧཾ;
ཨ་ནྭེ་སཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪཱ་མི, གོ་དྷི་ཀོ སོ ཀུ་ཧིཾ ག་ཏོ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༥༩);
ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ –
‘‘ཡོ དྷཱི་རོ དྷི་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ, ཛྷཱ་ཡཱི ཛྷཱ་ན་ར་ཏོ ས་དཱ;
ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫཾ, ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ནི་ཀཱ་མ་ཡཾ.
‘‘ཛེ་ཏྭཱ་ན མ་ཙྩུ་ནོ སེ་ནཾ, ཨ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝཾ;
ས་མཱུ་ལཾ ཏ་ཎྷ་མ་བྦུ་ཡ྄ཧ, གོ་དྷི་ཀོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༥༩);
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ མཱ་རོ པཱ་པི་མཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཏ་སྶ སོ་ཀ་པ་རེ་ཏ་སྶ, ཝཱི་ཎཱ ཀ་ཙྪཱ ཨ་བྷ་སྶ་ཐ;
ཏ་ཏོ སོ དུ་མྨ་ནོ ཡ་ཀྑོ, ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཐཱ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༥༩);
ས་ཏྠཱ་པི ‘‘ཀིཾ ཏེ, པཱ་པི་མ, གོ་དྷི་ཀ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་ན? ཏ་སྶ ཧི ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ ས་ཏ་མྤི ས་ཧ་སྶ་མྤི ད་ཊྛུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༥༧. ‘‘ཏེ་སཾ ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ་ནཾ, ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རི་ནཾ;
ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ, མཱ་རོ མ་གྒཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏེ་སནྟི ཡ་ཐཱ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན གོ་དྷི་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཡེ ཙ ཨེ་ཝཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་སཾ ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ་ནནྟི པ་རི་པུ་ཎྞ་སཱི་ལཱ་ནཾ. ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རི་ནནྟི ས་ཏི་ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ. ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནནྟི ཧེ་ཏུ་ནཱ ཉཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ད་ངྒ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ, ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ, པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ, ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཨི་མཱ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ. མཱ་རོ མ་གྒཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ས་བྦ་ཐཱ་མེ་ན མ་གྒ་ནྟོ་པི མཱ་རོ ག་ཏ་མ་གྒཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི ན ལ་བྷ་ཏི ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པ་ཏྟཱ. དེ་ས་ནཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སཱ་ཏྠི་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི.
གོ་དྷི་ཀ་ཏྠེ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཝ་ཏྠུ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.