༡༠. མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་དི་ནྣ་ཝ་ཏྠུ
ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨ་ཡཾ ག་ནྡྷོཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་དཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི དི་ཝ་སེ ཐེ་རོ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘རཱ་ཛ་ག་ཧེ ས་པ་དཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཀྑ་མི. ཏ་སྨིཾ པ་ན ས་མ་ཡེ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དི་ནི་ཡོ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཨ་ཙྪ་རཱ་ཡོ ‘‘ཐེ་ར་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ པ་ཉྩ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཋ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ག་ཎྷ་ཐ, ས་ངྒ་ཧཾ ནོ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཨ་ཧཾ དུ་གྒ་ཏཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, མཱ ནོ ནཱ་སེ་ཐ, ས་ངྒ་ཧཾ ནོ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཐེ་རོ ཉ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན་པི ཨ་པ་ག་ནྟུཾ ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཱ ཡཱ་ཙ་ནྟི་ཡོ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཨ་པ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ཙྪ་རཾ པ་ཧ་རི. ཏཱ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཙྪ་ར་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ས་ནྠ་མྦྷི་ཏྭཱ ས་མྨུ་ཁཱ ཋཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟི་ཡོ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ, ས་ཀྐེ་ན ‘‘ཀ་ཧཾ ག་ཏཱ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཊྛཱ, ‘‘‘ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཐེ་ར་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་སྶཱ་མཱ’ཏི ག་ཏཱ་མྷཱ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘དི་ནྣོ པ་ན ཝཱ’’ཏི? ‘‘ག་ཎྷི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི? ‘‘‘དུ་གྒ་ཏཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨཱ་ཧ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷེ ཀེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ག་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་ཝ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ས་ཀྐོ ‘‘ཏུ་མྷཱ་དི་སི་ཡོ ཐེ་ར་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཀིཾ ད་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ས་ཡཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ, ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཁ་ཎྜ་ད་ནྟོ པ་ལི་ཏ་ཀེ་སོ ཨོ་ཏ་གྒ་ས་རཱི་རོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏ་ནྟ ཝཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཛ་མྤི དེ་ཝ་དྷཱི་ཏ་རཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་མེ་ཝ མ་ཧ་ལླི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པེ་ས་ཀཱ་ར་ཝཱི་ཐིཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ནྟཾ པ་སཱ་རེ་ནྟོ ཨ་ཙྪི.
ཐེ་རོ་པི ‘‘དུ་གྒ་ཏཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན་ག་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ག་ཙྪ་ནྟོ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཨེ་ཝ ཏཾ ཝཱི་ཐིཾ དི་སྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ དྭེ ཛ་ནེ ཨ་དྡ་ས. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཀྐོ ཏ་ནྟཾ པ་སཱ་རེ་ཏི, སུ་ཛཱ ཏ་ས་རཾ ཝ་ཊྚེ་ཏི. ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ་པི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཨི་མེ་ཧི དུ་གྒ་ཏ་ཏ་རཱ ན་ཏྠི མ་ཉྙེ, ཨི་མེ་ཧི དི་ནྣཾ ཨུ་ལུ༹་ངྐ་མ་ཏྟ་མྤི སཱ་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏེ་སཾ གེ་ཧཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཀྐོ ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ སུ་ཛཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻོ ཨི་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏྭཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱི ཝི་ཡ ཏུ་ཎྷཱི ཧུ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད, ཁ་ཎེ་ན ཐེ་རཾ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཐེ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏེ་པི ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟཱ ཐོ་ཀཾ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ས་ཀྐོ ‘‘གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ ཝི་ཡ ཋི་ཏོ, ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཧི ཏཱ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ག་ནྟྭཱ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཐ, སཱ་མཱི’’ཏི. སོ གེ་ཧཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི ཛ་ཎྞུ་ཀཱ་ནི ཨོ་ལ་མྦི་ཏྭཱ ནི་ཏྠུ་ན་ནྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཀ་ཏ་རོ ཐེ་རོ ནུ ཁོ ཨ་ཡྻོ’’ཏི ཐོ་ཀཾ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཀྑཱི་ནི མེ དྷཱུ་མཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ན་ལཱ་ཊེ ཧ་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ཡྻོ ནོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཙི་ར་སྶཾ མེ ཀུ་ཊི་དྭཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཀི་ཉྩི གེ་ཧེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སུ་ཛཱ ཐོ་ཀཾ ཨཱ་ཀུ་ལཾ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠི, སཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ས་ཀྐོ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ་ཏི ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ངྒ་ཧཾ ནོ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི པ་ཏྟཾ ག་ཎྷི. ཐེ་རོ ‘‘ཨེ་ཏེ་ཧི དི་ནྣཾ སཱ་ཀཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཀུ་ཎྜ་ཀ་མུ་ཊྛི ཝཱ, ས་ངྒ་ཧཾ ནེ་སཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཨ་ནྟོ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ གྷ་ཊི་ཨོ་ད་ནཾ ནཱ་མ གྷ་ཊི་ཡཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་སི. སོ ཨ་ཧོ་སི པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་སཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ནོ, ས་ཀ་ལཾ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རཾ ག་ནྡྷེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི.
ཏ་དཱ ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཨ་པྤེ་ས་ཀྑོ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ, ས་ཀྐ་སྶ བྷོ་ཛ་ན་ས་དི་སོ, ཀོ ནུ ཁོ ཨེ་སོ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ས་ཀྐོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷཱ་རི་ཡཾ ཏེ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ དུ་གྒ་ཏཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝི་ལུ་མྤ་ནྟེ་ན, ཨ་ཛྫ མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ དུ་གྒ་ཏོ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ལ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘མ་ཡཱ དུ་གྒ་ཏ་ཏ་རོ ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཏྭཾ དུ་གྒ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ར་ཛྫ་སི་རིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ’’ཏི? ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ནཱ་མེ་ཏཾ, མ་ཡཱ པ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ བུ་དྡྷེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱུ་ལ༹་ར་ཐ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་ར་ཐ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ ས་མཱ་ན་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ མ་མ ཨཱ་ས་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟཱ, མ་ཡཱ ཏེ་ཛ་ཝ་ནྟ་ཏ་རཱ. ཨ་ཧ་ཉྷི ཏེ་སུ དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་སུ ‘ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱ’ཏི པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞེ་སུ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ གེ་ཧཾ པ་ཝི་སཱ་མི. ཏེ་ས་ཉྷི ས་རཱི་ར་ཏོ ཏེ་ཛོ མ་མ ས་རཱི་རཾ ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི, མ་མ ས་རཱི་ར་ཏོ ཏེ་ཛོ ཏེ་སཾ ས་རཱི་རཾ ན ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི, ‘ཀོ མ་ཡཱ དུ་གྒ་ཏ་ཏ་རོ, བྷ་ནྟེ’ཏི. ‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ མཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ དཱ་ན་མ་དཱ་སཱི’’’ཏི. ‘‘ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་ནེ དི་ནྣེ མ་ཡ྄ཧཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཏྠི, ན ཨ་ཏྠཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ སུ་ཛཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ དཱ་ནཾ པ་ར་མ་དཱ་ནཾ ཀ་སྶ་པེ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ པི་པྤ་ལི་གུ་ཧཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཏ་སྶ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སེ་ཡྻ’’ནྟི.
‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཏཱ་ནི པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི.
‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. པེ་ས་ཀཱ་ར་ཝ་ཎྞཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཏ་ནྟཾ ཝི་ནཱ་ཏི, སུ་ཛཱ ཨ་སུ་ར་ཀ་ཉྙཱ ཏ་ས་རཾ པཱུ་རེ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ས་པ་དཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏོ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ གྷ་ཊི་ཡཱ ཨོ་ད་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཨ་དཱ་སི. སོ ཨ་ཧོ་སི པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་སཱུ་པོ ཨ་ནེ་ཀ་བྱ་ཉྫ་ནོ ཨ་ནེ་ཀ་ར་ས་བྱ་ཉྫ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ, ཡ་སྶཱ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ཀྐོ ཁོ ཨ་ཡཾ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ’ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ ས་ཀྐཾ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཀ་ཏཾ ཁོ ཏེ ཨི་དཾ, ཀོ་སི་ཡ, མཱ པུ་ན་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་མ་ཀཱ་སཱི’’’ཏི. ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི, བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པ, པུ་ཉྙེ་ན ཨ་ཏྠོ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི པུ་ཉྙེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི – ‘ཨ་ཧོ དཱ་ནཾ པ་ར་མ་དཱ་ནཾ ཀ་སྶ་པེ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, ཨ་ཧོ དཱ་ནཾ པ་ར་མ་དཱ་ནཾ ཀ་སྶ་པེ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, ཨ་ཧོ དཱ་ནཾ པ་ར་མ་དཱ་ནཾ ཀ་སྶ་པེ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ’’’ནྟི (ཨུ་དཱ. ༢༧).
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧཱ་རེ ཋི་ཏོ ཨེ་ཝ ཏ་སྶ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐཾ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ་ན ཀ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ཏེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་སྶ ཀ་སྶ་པ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ དི་ནྣོ, ཏཾ ད་ཏྭཱ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཐེ་ར་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཐཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་ན ཉཱ་ཏ་ནྟི. ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ པུ་ཏྟེ་ན ས་དི་སཾ ནཱ་མ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཾ དེ་ཝཱ་པི མ་ནུ་སྶཱ་པི པི་ཧ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ’’སི. སུ་ཏྟེ པ་ན ཨེ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཾ –
‘‘ཨ་སྶོ་སི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་སི་ཀཱ་ཡ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨ་ཧོ དཱ་ནཾ པ་ར་མ་དཱ་ནཾ ཀ་སྶ་པེ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, ཨ་ཧོ དཱ་ནཾ པ་ར་མ་དཱ་ནཾ ཀ་སྶ་པེ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, ཨ་ཧོ དཱ་ནཾ པ་ར་མ་དཱ་ནཾ ཀ་སྶ་པེ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི (ཨུ་དཱ. ༢༧).
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ,
ཨ་ཏྟ་བྷ་ར་སྶ ཨ་ན་ཉྙ་པོ་སི་ནོ;
དེ་ཝཱ པི་ཧ་ཡ་ནྟི ཏཱ་དི་ནོ,
ཨུ་པ་ས་ནྟ་སྶ ས་དཱ ས་ཏཱི་མ་ཏོ’’ཏི. (ཨུ་དཱ. ༢༧);
ཨི་མ་ཉྩ པ་ན ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ སཱི་ལ་ག་ནྡྷེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༥༦. ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨ་ཡཾ ག་ནྡྷོ, ཡྭཱ་ཡཾ ཏ་ག་ར་ཙ་ནྡ་ནཾ;
ཡོ ཙ སཱི་ལ་ཝ་ཏཾ ག་ནྡྷོ, ཝཱ་ཏི དེ་ཝེ་སུ ཨུ་ཏྟ་མོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོཏི པ་རི་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎོ. ཡོ ཙ སཱི་ལ་ཝ་ཏནྟི ཡོ པ་ན སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ སཱི་ལ་ག་ནྡྷོ, སོ ཏ་ག་རཾ ཝི་ཡ ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ པ་རི་ཏྟ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨུ་ལཱ༹་རོ ཝི་པྥཱ་རི་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝཱ་ཏི དེ་ཝེ་སུ ཨུ་ཏྟ་མོཏི པ་ཝ་རོ སེ་ཊྛོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ ས་བྦ་ཏྠ་མེ་ཝ ཝཱ་ཡ་ཏི, ཨོ་ཏྠ་ར་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པ་ཏྟཱ. དེ་ས་ནཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སཱ་ཏྠི་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི.
མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་དི་ནྣ་ཝ་ཏྠུ ད་ས་མཾ.