༩. སོ་རེ་ཡྻ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ན ཏཾ མཱ་ཏཱ པི་ཏཱ ཀ་ཡི་རཱཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ སོ་རེ་ཡྻ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ཝ་ཏྠུ སོ་རེ་ཡྻ་ན་ག་རེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ, སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ སོ་རེ་ཡྻ་ན་ག་རེ སོ་རེ་ཡྻ་སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀེ་ན ས་ཧཱ་ཡ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ སུ་ཁ་ཡཱ་ན་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ནྷཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་རོ སོ་རེ་ཡྻ་ན་ག་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧི་ན་ག་རེ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པཱ་རུ་པ་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ས་རཱི་རཾ. སོ་རེ་ཡྻ་སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཏཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཨ་ཡཾ ཝཱ ཐེ་རོ མ་མ བྷ་རི་ཡཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, མ་མ ཝཱ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞོ ཝི་ཡ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཏ་སྶ ཙི་ནྟི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སོ ལ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཡཱ་ན་ཀཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ པ་ལཱ་ཡི. པ་རི་ཛ་ནོ ཏཾ ཨ་ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཀི་མེ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སཱ་པི ཏ་ཀྐ་སི་ལ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ་པི་སྶཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ་པི ནཱ་དྡ་ས. ས་བྦེ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མིཾ་སུ. ‘‘ཀ་ཧཾ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ནྷ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི མ་ཉྙི་མྷཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ རོ་དི་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྭཱ, ‘‘མ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ཏ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་དཾ་སུ. སཱ ཨེ་ཀཾ ཏ་ཀྐ་སི་ལ་གཱ་མིཾ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧཾ དི་སྭཱ ཡཱ་ན་ཀ་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི.
ཨ་ཐ ནཾ མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཡཱ་ན་ཀ་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི, མ་ཡཾ ‘ཀ་སྶེ་སཱ དཱ་རི་ཀཱ’ཏི ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. སཱ་པི ‘‘ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡཱ་ན་ཀཾ པཱ་ཛེ་ཐ, ཨ་ཧཾ པ་ད་སཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཙྪ་ནྟཱི ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཡཱ་ན་ཀེ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཏ་ཀྐ་སི་ལ་ན་ག་རེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ན་ཏྠི, ཏ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶཱ་མ, མ་ཧཱ་པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རོ ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘སཱ་མི, ཨ་མྷེ་ཧི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཀཾ ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ ཨཱ་ནཱི་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ དི་སྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་སི་ནེ་ཧོ གེ་ཧེ ཨ་ཀཱ་སི. པུ་རི་སཱ ཧི ཨི་ཏྠི་ཡོ, ཨི་ཏྠི་ཡོ ཝཱ པུ་རི་སཱ ཨ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. པུ་རི་སཱ ཧི པ་ར་སྶ དཱ་རེ་སུ ཨ་ཏི་ཙ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཏེ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ་པི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མཱི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སཾ་སཱ་རེ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཀ་མྨཱ་ར་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ. པ་ར་དཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་ཝ་སེ་སེ་ན ཙུ་དྡ་ས་སུ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་སུ པུ་རི་ས་སྶ པཱ་ད་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི ཨ་ཧོ་སི, ས་ཏྟ་སུ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་སུ བཱི་ཛུ་དྡྷ་ར་ཎཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨི་ཏྠི་ཡོ པ་ན དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ ཚ་ནྡཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་དཾ ནོ པུ་ཉྙཾ པུ་རི་ས་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱུ’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་རི་ས་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི, པ་ཏི་དེ་ཝ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀེ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱ་པི པུ་རི་ས་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟེ་ཝ.
ཨ་ཡཾ པ་ན སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཐེ་རེ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ལ་བྷི. ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་ས་མ་ནྭཱ་ཡ པ་ན ཏ་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ག་བྦྷོ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. སཱ ད་ས་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་ཏྟཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ད་སཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་པ་ར་མྤི པུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷི. ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཝུ་ཏྠཱ དྭེ, སོ་རེ་ཡྻ་ན་ག་རེ ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ནི་བྦ་ཏྟཱ དྭེ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ སོ་རེ་ཡྻ་ན་ག་ར་ཏོ ཏ་སྶཱ ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ པ་ཉྩ་ཧི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏེ་ཧི ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ སུ་ཁ་ཡཱ་ན་ཀེ ནི་སི་ནྣོ ན་ག་རཾ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ ནཾ སཱ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཏ་ལེ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཋི་ཏཱ དི་སྭཱ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ དཱ་སིཾ པེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཏ་ལེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཏྭཾ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་མྷེ་ཧི ན དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ, ཨ་ཐ ཙ པ་ན ནོ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་སི, ཛཱ་ནཱ་སི ཏྭཾ ཨ་མྷེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, སཱ་མི, ཛཱ་ནཱ་མི, ན་ནུ ཏུ་མྷེ སོ་རེ་ཡྻ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་དྡེ’’ཏི. སཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་ཉྩ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཙ པུ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨ་རོ་ག་བྷཱ་ཝཾ པུ་ཙྪི. ཨི་ཏ་རོ ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་དྡེ, ཨ་རོ་གཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཛཱ་ནཱ་སི ཏྭཾ ཨེ་ཏེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨཱ་མ སཱ་མི, ཛཱ་ནཱ་མི. ཏེ་སཾ ཨེ་ཀོ པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྠི, སོ ཀ་ཧཾ, སཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘བྷ་དྡེ, མཱ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཐེ་ཧི, མ་ཡཾ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སུ་ཁ་ཡཱ་ན་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ནེ་ཝ་སྶ ག་ཏིཾ ཛཱ་ནཱ་མ, ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དི་སྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡི་མྷཱ, ཏེ་པི་སྶ རོ་དི་ཏྭཱ ཀ་ནྡི་ཏྭཱ པེ་ཏ་ཀི་ཙྩཾ ཀི་རིཾ་སཱུ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ སོ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་པེ་ཧི, བྷ་དྡེ, ཀིཾ ཀ་ཐེ་སི མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡོ དེ་ཝ་ཀུ་མཱ་རོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ’’ཏི? ‘‘ཧོ་ཏུ, སཱ་མི, ཨ་ཧཾ སོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཐ ཨི་དཾ ཀིཾ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཏེ ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་རོ དི་ཊྛོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, དི་ཊྛོ’’ཏི. ཨ་ཧཾ ཨ་ཡྻཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཨ་ཡཾ ཝཱ ཐེ་རོ མ་མ བྷ་རི་ཡཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨེ་ཏ་སྶ ཝཱ ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞོ ཝི་ཡ མ་མ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སིཾ. ཙི་ནྟི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ མེ པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི. ཨ་ཐཱ་ཧཾ ལ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ, སཱ་མཱི་ཏི.
‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཏེ བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཀ་སྨཱ མ་ཡ྄ཧཾ ནཱ་ཙི་ཀྑི, ཨ་པི་ཙ པ་ན ཏེ ཐེ་རོ ཁ་མཱ་པི་ཏོ’’ཏི? ‘‘ན ཁ་མཱ་པི་ཏོ, སཱ་མི. ཛཱ་ནཱ་སི པ་ན ཏྭཾ ཀ་ཧཾ ཐེ་རོ’’ཏི? ‘‘ཨི་མ་མེ་ཝ ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཨི་དྷཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་ཧཾ མ་མ ཨ་ཡྻ་སྶ བྷི་ཀྑཱ་ཧཱ་རཾ ད་དེ་ཡྻཾ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི སཱི་གྷཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ཧི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻཾ ཁ་མཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི སོ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ, ‘‘བྷ་ནྟེ, སྭེ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ན་ནུ ཏྭཾ, སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ་སཱི’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, མཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཐ, སྭེ མེ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི. ཐེ་རོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི, གེ་ཧེ་པི ཐེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རོ པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ. ཐེ་རོ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཏཾ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ནཱ་ཧཱ་རེ་ན པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ཁ་མ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀི་མེ་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦེ མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཡ་ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཏུ་མྷེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ ཙི་ནྟེ་སི, ཨ་ཐ་སྶ པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི, ཁ་མ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཐ, ཁ་མཱ་མི ཝོ ཨ་ཧ’’ནྟི. ཐེ་རེ་ན ‘‘ཁ་མཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི.
པུ་རི་ས་ལི་ངྒེ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་མྨ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ, ཨི་མེ དྭེ དཱ་ར་ཀཱ ཏ་ཝ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཝུ་ཏྠ་ཏྟཱ མཾ པ་ཊི་ཙྩ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི་ནོ པུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ, ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སི་སྶཱ་མ, མཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱི’’ཏི. ‘‘ས་མྨ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀེ་ན་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཋ་མཾ པུ་རི་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ པུ་ན པུ་རི་སོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཝི་པྤ་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟོ, པ་ཋ་མཾ མཾ པ་ཊི་ཙྩ དྭེ པུ་ཏྟཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཨི་དཱ་ནི མེ ཀུ་ཙྪི་ཏོ དྭེ པུ་ཏྟཱ ནི་ཀྑ་ནྟཱ, སྭཱ་ཧཾ ཨེ་ཀེ་ན་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་པྤ་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟོ, པུ་ན ‘གེ་ཧེ ཝ་སི་སྶ་ཏཱི’ཏི ས་ཉྙཾ མཱ ཀ་རི, ཨ་ཧཾ མ་མ ཨ་ཡྻ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི. ཨི་མེ དྭེ དཱ་ར་ཀཱ ཏ་ཝ བྷཱ་རཱ་ཏི, ཨི་མེ་སུ མཱ པ་མ་ཛྫཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ སཱི་སེ པ་རི་ཙུ་མྦི་ཏྭཱ པ་རི་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་རེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ པི་ཏུ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི. ཐེ་རོ་པི ནཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ག་ཎྷི་ཏྭཱ་ཝ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་སྶ སོ་རེ་ཡྻ་ཏྠེ་རོཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སི་ནོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ས་ངྑུ་བྷི་ཏྭཱ ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་ཛཱ་ཏཱ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་མྤི ཀཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི’’? ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཀི་ར དྭེ པུ་ཏྟཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཏུ་མྷེ པ་ཊི་ཙྩ དྭེ ཛཱ་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཝོ ཀ་ཏ་རེ་སུ བ་ལ་ཝ་སི་ནེ་ཧོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཝུ་ཏྠ་ཀེ་སུ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ ནི་བ་དྡྷཾ ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཙྪིཾ་སུ.
ཐེ་རོ ‘‘ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཨེ་ཝ སི་ནེ་ཧོ བ་ལ་ཝཱ’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀོ་ཝ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨེ་ཀོ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཏྟཱུ་པ་ག་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཁ་ཡ་ཝ་ཡཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ པུ་ཙྪ་ནྟི – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་རེ་སུ སི་ནེ་ཧོ བ་ལ་ཝཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏྠ་ཙི སི་ནེ་ཧོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཐེ་སི, པུ་རི་མ་དི་ཝ་སེ་སུ ‘ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཝུ་ཏྠ་པུ་ཏྟེ་སུ སི་ནེ་ཧོ བ་ལ་ཝཱ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏྠ་ཙི སི་ནེ་ཧོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ པུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ ས་མྨཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན མ་གྒ་སྶ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན ཀ་ཏྠ་ཙི སི་ནེ་ཧོ ཛཱ་ཏོ, ཡཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ནེ་ཝ མཱ་ཏཱ, ན པི་ཏཱ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏཾ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ པ་ཝ་ཏྟཾ ས་མྨཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ དེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༣. ‘‘ན ཏཾ མཱ་ཏཱ པི་ཏཱ ཀ་ཡི་རཱ, ཨ་ཉྙེ ཝཱ་པི ཙ ཉཱ་ཏ་ཀཱ;
ས་མྨཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, སེ་ཡྻ་སོ ནཾ ཏ་ཏོ ཀ་རེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠན ཏནྟི ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ནེ་ཝ མཱ་ཏཱ ཀ་རེ་ཡྻ, ན པི་ཏཱ, ན ཨ་ཉྙེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ. ས་མྨཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏནྟི ད་ས་སུ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ་སུ ས་མྨཱ ཋ་པི་ཏཾ. སེ་ཡྻ་སོ ནཾ ཏ་ཏོ ཀ་རེཏི ཏ་ཏོ ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ སེ་ཡྻ་སོ ནཾ ཝ་ར་ཏ་རཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི པུ་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་ནཾ ད་ད་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ སུ་ཁེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀ་ཀ་པྤ་ནཾ དྷ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ་པི ཏཱ་ཝ མ་ཧ་དྡྷ་ནཱ མ་ཧཱ་བྷོ་གཱ, ཏ་སྶཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ སུ་ཁེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀ་ཀ་པྤ་ནཾ དྷ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ. ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ན དཱི་པེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སི་རིཾ དཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ་པི ནཱ་མ པུ་ཏྟཱ་ནཾ ན་ཏྠི, པ་གེ་ཝ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་དཱ་ནེ ཀ་ཐཱ་ཝ ན་ཏྠི, ས་མྨཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སེ་ཡྻ་སོ ནཾ ཏ་ཏོ ཀ་རེ’’ཏི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པ་ཏྟཱ. དེ་ས་ནཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སཱ་ཏྠི་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི.
སོ་རེ་ཡྻ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ ན་ཝ་མཾ.
ཙི་ཏྟ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་ཏི་ཡོ ཝ་གྒོ.