༦. ཏེ་མི་ཡ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨. ཚ་ཊྛེ ཀཱ་སི་རཱ་ཛ་སྶ ཨ་ཏྲ་ཛོཏི ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ ཨ་ཏྲ་ཛོ པུ་ཏྟོ ཡ་དཱ ཧོ་མི, ཏ་དཱ མཱུ་ག་པ་ཀྑོ་ཏི ནཱ་མེ་ན, ཏེ་མི་ཡོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི མནྟི ཏེ་མི་ཡོ་ཏི ནཱ་མེ་ན མཱུ་ག་པ་ཀྑ་ཝ་ཏཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ‘‘མཱུ་ག་པ་ཀྑོ’’ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ་ཝ མཾ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཧི ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ས་ཀ་ལ་ཀཱ་སི་ར་ཊྛེ དེ་ཝོ ཝ་སྶི, ཡ་སྨཱ ཙ སོ ར་ཉྙོ ཙེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཧ་ད་ཡཾ ཨུ་ལཱ༹་རེ་ན པཱི་ཏི་སི་ནེ་ཧེ་ན ཏེ་མ་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི.
༤༩. སོ་ལ༹་སི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནནྟི སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ. ན ཝི་ཛྫ་ཏི པུ་མོཏི པུ་ཏྟོ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ པུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ, དྷཱི་ཏཱ་པི་སྶ ན་ཏྠི ཨེ་ཝ. ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན, ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་ཧ་མེ་ཀ་ཀོཏི ཨ་པུ་ཏྟ་ཀ་སྶེ་ཝ ཏ་སྶ ར་ཉྙོ བ་ཧཱུ་ནཾ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པ་ག་མ་ནེ་ན ས་ཀྐ་ད་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཧ་མེ་ཀ་ཀོ་ཝ བོ་དྷི་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ, ཏ་དཱ ཏ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ས་ཏྠཱ ཝ་ད་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་སྶ སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏཱ་སུ ཨེ་ཀཱ་པི པུ་ཏྟཾ ཝཱ དྷཱི་ཏ་རཾ ཝཱ ན ལ་བྷ་ཏི. ནཱ་ག་རཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙོ ཝཾ་སཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཀོ ཨེ་ཀོ་པི པུ་ཏྟོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཛཱ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ‘‘པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. རཱ་ཛཱ སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ‘‘པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ཏཱ ཙ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྠེ་ནྟི་ཡོ་པི ན ལ་བྷིཾ་སུ. ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི པ་ན་སྶ མ་དྡ་རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝཱི ནཱ་མ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཏྭ་མྤི པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ཨ་ཁ་ཎྜ་སཱི་ལཱ, ཨི་མི་ནཱ མེ ས་ཙྩེ་ན པུ་ཏྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱུ’’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡ་མ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶཱ སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན ས་ཀྐ་སྶ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ས་ཀྐོ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝི་ཡཱ པུ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ ཨུ་པཱ་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་སྶཱ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ པུ་ཏྟཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ས་མྨ, ཏ་ཡི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣེ པཱ་ར་མི་ཡོ ཙ ཏེ པཱུ་རེ་སྶ་ནྟི, མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཙ ཝུ་ཌྜྷི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ ཙ་ནྡཱ ནཱ་མ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཏ་སྶ ས་ཧཱ་ཡཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཁཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ར་ཉྙོ ཨ་མ་ཙྩ་བྷ་རི་ཡཱ་ནཾ ཀུ་ཙྪཱི་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷིཾ་སུ. དེ་ཝཱི ག་བྦྷ་སྶ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ག་བྦྷ་པ་རི་ཧཱ་རཾ དཱ་པེ་སི. སཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ག་བྦྷཱ དྷ་ཉྙ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩ་གེ་ཧེ་སུ པ་ཉྩ་ཀུ་མཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི ཝི་ཛཱ་ཡིཾ་སུ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ‘‘མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རཱ ཨེ་ཏེ’’ཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ དཱ་ར་ཀ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཉྩ་དྷཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི པེ་སེ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་ར་པ་སཱ་དྷ་ནཱ་ནི ཙ པེ་སེ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པ་ན ཨ་ཏི་དཱི་གྷཱ་དི་དོ་ས་ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏཱ ཨ་ལ་མྦ་ཏྠ་ནཱ མ་དྷུ་ར་ཐ་ཉྙཱ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་དྷཱ་ཏི་ཡོ ད་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝི་ཡཱ་པི ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སི. སཱ ག་ཧི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི. དཱ་ར་ཀོ མ་ཧ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀ་མཱ་སི་ཀཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ པི་ཡ་པུ་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ ཨ་ངྐེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ར་མ་ཡ་མཱ་ནོ ནི་སཱི་དི.
༥༠. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙོ་རཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ. རཱ་ཛཱ ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ས་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་ཧི ཀ་སཱ་ཧི པ་ཧཱ་ར་ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི, ཨེ་ཀ་སྶ ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནཾ, ཨེ་ཀ་སྶ ས་རཱི་རེ ས་ཏྟི་པྤ་ཧཱ་ར་དཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་སྶ སཱུ་ལཱ་རོ་པ་ནཾ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པི་ཏུ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ མ་མ པི་ཏཱ ར་ཛྫཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷཱ་རི་ཡཾ ནི་ར་ཡ་གཱ་མི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ ནཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་སི་རི་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་སུཾ.
སོ ཐོ་ཀཾ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་ཊི་བུ་དྡྷོ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ མ་ཧ་ནྟཾ སི་རི་ཝི་བྷ་ཝཾ པ་སྶི. ཨ་ཐ་སྶ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ‘‘ཀུ་ཏོ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ རཱ་ཛ་གེ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཛཱ་ཏི་སྶ་ར་ཉཱ་ཎེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨུ་སྶ་ད་ནི་ར་ཡེ པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶི. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ན་ག་རེ རཱ་ཛ་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶི. ཨ་ཐ སོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་སྶ་ད་ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩིཾ, ཨི་དཱ་ནི པུ་ན་པི ཨི་མ་སྨིཾ ཙོ་ར་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ་སྨི, པི་ཏཱ་པི མེ ཧི་ཡྻོ ཙ་ཏཱུ་སུ ཙོ་རེ་སུ ཨཱ་ནཱི་ཏེ་སུ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཕ་རུ་སཾ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ན མེ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཝི་དི་ཏ་ཝི་པུ་ལཱ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧེ་ན ར་ཛྫེ་ན ཨ་ཏྠོ, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨི་མ་མྷཱ ཙོ་ར་གེ་ཧཱ མུ་ཙྩེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ‘‘ཏཱ་ཏ ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར, མཱ བྷཱ་ཡི, ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཝ སོ་ཏྠི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་མ་སྶཱ་སེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ར་ཛྫ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ན་ཏྠ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ སོ་ལ༹་ས་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ཨ་ཙ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀི་ཙྪཱ་ལ་དྡྷཾ པི་ཡཾ པུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཙྪཱ་ལ་དྡྷནྟི ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ལ་དྡྷཾ. ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏནྟི ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཾ. ཀཱ་ཡ་ཛུ་ཏི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཉཱ་ཎ་ཛུ་ཏི་ཡཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཛུ་ཏི་ནྡྷ་རཾ. སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ དྷཱ་ར་ཡི་ཏྭཱ་ན, ས་ཡ་ནེ པོ་སེ་ཏི མཾ པི་ཏཱཏི པི་ཏཱ མེ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ‘‘མཱ ནཾ ཀུ་མཱ་རཾ ར་ཛོ ཝཱ ཨུ་སྶཱ་ཝོ ཝཱ’’ཏི ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ སི་རི་ས་ཡ་ནེ ས་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན མཾ པོ་སེ་ཏི.
༥༡. ནི་དྡཱ་ཡ་མཱ་ནོ ས་ཡ་ན་ཝ་རེ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཧཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་ཎྜ་རཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨ་དྡ་སཾ. ཡེ་ནཱ་ཧཾ ནི་ར་ཡཾ ག་ཏོཏི ཡེ་ན སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ་ན ཏ་ཏོ ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཧཾ ནི་ར་ཡཾ ག་ཏོ, སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་སཱི་སེ་ན ར་ཛྫཾ ཝ་ད་ཏི.
༥༢. ས་ཧ དི་ཊྛ་སྶ མེ ཚ་ཏྟནྟི ཏཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ དི་ཊྛ་སྶ དི་ཊྛ་ཝ་ཏོ མེ ས་ཧ ཏེ་ན ད་སྶ་ནེ་ན, ད་སྶ་ན་ས་མ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫི བྷེ་ར་ཝོཏི སུ་པ་རི་ཝི་དི་ཏཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏྟཱ བྷ་ཡཱ་ན་ཀོ ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་སོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཀ་ཐཱ་ཧཾ ཨི་མཾ མུ་ཉྩི་སྶནྟི ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ར་ཛྫཾ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞིཾ མུ་ཉྩེ་ཡྻ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ.
༥༣. པུ་བྦ་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧནྟི པུ་བྦེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མ་མ མཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཱ ཏ་སྨིཾ ཚ་ཏྟེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མི་ནཱི ཧི་ཏེ་སི་ནཱི. སཱ མཾ དི་སྭཱ་ན དུ་ཀྑི་ཏཾ, ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཡོ་ཛ་ཡཱིཏི སཱ དེ་ཝ་ཏཱ མཾ ཏ་ཐཱ ཙེ་ཏོ་དུ་ཀྑེ་ན དུ་ཀྑི་ཏཾ དི་སྭཱ མཱུ་ག་པ་ཀྑ་བ་དྷི་ར་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ར་ཛྫ་དུ་ཀྑ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎེ་སུ ཡོ་ཛེ་སི.
༥༤. པ་ཎྜི་ཙྩ་ཡནྟི པ་ཎྜི་ཙྩཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. མཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡཱཏི མཱ པ་ཀཱ་སེ་ཧི. བཱ་ལ་མ་ཏོཏི བཱ་ལོ་ཏི ཉཱ་ཏོ. ས་བྦོཏི ས་ཀ་ལོ ཨ་ནྟོ་ཛ་ནོ ཙེ་ཝ བ་ཧི་ཛ་ནོ ཙ. ཨོ་ཙི་ནཱ་ཡ་ཏཱུཏི ནཱི་ཧ་ར་ཐེ་ཏཾ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི་ནྟི ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏུ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཝ ཨ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཝ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཏུ་ཡ྄ཧཾ གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནེ་ན ཧི་ཏཾ པཱ་ར་མི་པ་རི་པཱུ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
༥༥. ཏེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནནྟི ཏེ ཨེ་ཏཾ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཧཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ་སི མེ ཨ་མྨཱཏི ཨ་མྨ དེ་ཝ་ཏེ, མ་མ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ ཨ་སི. ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྠ སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཧི་ཏ་ནྟི ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ པུ་ཉྙཾ.
༥༦. སཱ་ག་རེ་ཝ ཐ་ལཾ ལ་བྷིནྟི ཙོ་ར་གེ་ཧེ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཛཱ་ཏོ, ཨ་ཧུ མེ མ་ཧཱ་ཝ་ཏཱ་ན་ཏྠོ་ཏི སོ་ཀ་སཱ་ག་རེ ཨོ་སཱི་ད་ནྟོ ཏ་སྶཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཧཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ སཱ་ག་རེ ཨོ་སཱི་ད་ནྟོ ཝི་ཡ ཐ་ལཾ པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷིཾ, ར་ཛྫ་ཀུ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནོ་པཱ་ཡཾ ཨ་ལ་བྷི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཡོ ཨ་ངྒེ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧིནྟི ཡཱ་ཝ གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་མིཾ, ཏཱ་ཝ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧིཾ.
༥༧. ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘མཱུ་གོ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཀྑོཏི པཱི་ཋ་ས་པྤི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ པ་ན མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ དི་ནྣ་ན་ཡེ ཋ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཝ་སྶ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱུ་གཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ དྷཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཙ ‘‘མཱུ་གཱ་ནཾ ཧ་ནུ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན ཧོ་ཏི, བ་དྷི་རཱ་ནཾ ཀ་ཎྞ་སོ་ཏཾ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན ཧོ་ཏི, པཱི་ཋ་ས་པྤཱི་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ན ཧོ་ནྟི, བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་མེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎེ་ན, ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མ ན’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཁཱི་རེ་ན ཏཱ་ཝ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ཀ་ལ་དི་ཝ་སཾ ཁཱི་རཾ ན དེ་ནྟི. སོ སུ་སྶ་ནྟོ་པི ཁཱི་ར་ཏྠཱ་ཡ ས་དྡཾ ན ཀ་རོ་ཏི.
ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ ‘‘པུ་ཏྟོ མེ ཚཱ་ཏོ, ཁཱི་ར་མ་སྶ དེ་ཐཱ’’ཏི ཁཱི་རཾ དཱ་པེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཁཱི་རཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི ཨ་ནྟ་རཾ ན པ་སྶིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ‘‘ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ པཱུ་ཝ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ པི་ཡཱ་ཡ་ནྟི, ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ པི་ཡཱ་ཡ་ནྟི, ཀཱི་ལ༹་ན་བྷ་ཎྜ་ཀཾ པི་ཡཱ་ཡ་ནྟི, བྷོ་ཛ་ནཾ པི་ཡཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི པ་ལོ་བྷ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ལོ་བྷེ་ནྟཱ ཡཱ་ཝ པ་ཉྩ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལཱ ཨ་ནྟ་རཾ ན པ་སྶིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘དཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ ཨ་གྒི་ཏོ བྷཱ་ཡ་ནྟི, མ་ཏྟ་ཧ་ཏྠི་ཏོ བྷཱ་ཡ་ནྟི, ས་པྤ་ཏོ བྷཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་པུ་རི་ས་ཏོ བྷཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ཧི ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཡ་ཐཱ ཏེ་ཧི་སྶ ཨ་ན་ཏྠོ ན ཛཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ པུ་རི་མ་མེ་ཝ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་བྷ་ཡཱ་ན་ཀཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་རེ་སུཾ.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ ས་ཏ་གུ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ནི་ར་ཡོ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦོ’’ཏི ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཾ ན པ་སྶ་ནྟཱ པུ་ན ‘‘དཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ ས་མ་ཛྫ་ཏྠི་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ས་མ་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ་པི མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ སཱ་ཎི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་སྶེ་སུ ས་ངྑ་ས་དྡེ་ཧི བྷེ་རི་ས་དྡེ་ཧི ཙ ས་ཧ་སཱ ཨེ་ཀ་ནི་ནྣཱ་དཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ གྷ་ཊེ་ཧི དཱི་པཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཧ་སཱ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ་པི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཕཱ་ཎི་ཏེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ བ་ཧུ་མ་ཀྑི་ཀེ ཋཱ་ནེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ་པི ནྷཱ་པ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་མ་ཏྠ་ཀེ ནི་པ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ་པི ཏ་ཏྠ ཙ པ་ལི་པ་ནྣཾ ས་ཡ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་སེ་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ནེ་ཧི ཙ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ་པི ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩེ ཨ་གྒི་ཀ་པ་ལླཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཎྷ་ས་ནྟཱ་པེ་ན པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ་པཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ཨ་ནྟ་རཾ ན པ་སྶིཾ་སུ.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧི ས་བྦ་ཏྠ ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཀོ་པེ་ནྟོ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ པ་ནྣ་ར་ས་ཝ་སྶཱ་ནི ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཐ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ‘‘པཱི་ཋ་ས་པྤི་ནོ ཝཱ ཧོ་ནྟུ མཱུ་ག་བ་དྷི་རཱ ཝཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་སུ ཨ་ར་ཛྫ་ནྟཱ དུ་སྶ་ནཱི་ཡེ་སུ ཨ་དུ་སྶ་ནྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནི་སྶ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཀུ་མཱ་རཾ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་ཀ་པྤཾ པུ་པྥ་ག་ནྡྷ་དཱ་མཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཀཱ་མོ་ད་པ་མོ་དཾ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་མ་རཱུ་པ་དྷ་རཱ བྷཱ་ཝ་ཝི་ལཱ་ས་ས་མྤ་ནྣཱ དེ་ཝ་ཙྪ་རཱ་པ་ཊི་བྷཱ་གཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་སུཾ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ན་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ཀུ་མཱ་རཾ ཨ་བྷི་ར་མཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི. ཏཱ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མིཾ་སུ. སོ བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨི་མཱ མེ ས་རཱི་ར་ས་མྥ་སྶཾ མཱ ཝི་ནྡིཾ་སཱུ’’ཏི ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ནི་རུ་ནྡྷི. ཏཱ ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་ས་མྥ་སྶཾ ཨ་ཝི་ནྡ་ནྟི་ཡོ ‘‘ཐ་དྡྷ་ས་རཱི་རོ ཨེ་ས, ནཱ་ཡཾ མ་ནུ་སྶོ, ཡ་ཀྑོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཨེ་ཝཾ སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི སོ་ལ༹་ས་ཧི མ་ཧཱ་ཝཱི་མཾ་སཱ་ཧི ཨ་ནེ་ཀཱ་ཧི ཙ ཁུ་དྡ་ཀ་ཝཱི་མཾ་སཱ་ཧི པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎི་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར, མ་ཡཾ ཏ་ཝ ཨ་མཱུ་གཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་མ, ན ཧི ཏེ་སཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི མུ་ཁ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏ་པཱ་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏྭཾ ཨ་མྷེ་ཧི པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་པུ་ཏྟ་ཀོ, མཱ ནོ ནཱ་སེ་ཧི, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཱ ག་ར་ཧ་ཏོ མོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི ས་ཧ ཝི་སུཾ ཝི་སུ་ཉྩ ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. སོ ཏེ་ཧི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨ་སུ་ཎ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི.
༥༨. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་བྷོ པཱ་དེ ཀ་ཎྞ་སོ་ཏེ ཛི་ཝ྄ཧཾ ཨུ་བྷོ ཙ ཧ་ཏྠེ ཀུ་ས་ལེ་ཧི པུ་རི་སེ་ཧི ཝཱི་མཾ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་དི་པི ཨ་པཱི་ཋ་ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ་སྶ པཱ་དཱ་ད་ཡོ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ཡཾ པཱི་ཋ་ས་པྤི མཱུ་ག་བ་དྷི་རོ མ་ཉྙེ, ཨཱི་དི་སེ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི་པུ་རི་སེ ཨི་མ་སྨིཾ གེ་ཧེ ཝ་ས་ནྟེ ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཝཱ ཚ་ཏྟ་སྶ ཝཱ མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཝཱ’’ཏི ལ་ཀྑ་ཎ་པཱ་ཋ་ཀེ་ཧི ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཾ. ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ པ་ན ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དོ་མ་ན་སྶ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ‘དྷ་ཉྙ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎོ’ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཨ་མ་ཙྩེ་ཧི ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་བྷ་ཡེ་ན བྷཱི་ཏོ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ནཾ ཨ་ཝ་མ་ངྒ་ལ་ར་ཐེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་དྭཱ་རེ་ན ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ནི་ཁ་ཎ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཙི་ར་སྶཾ ཝ་ཏ མེ མ་ནོ་ར་ཐོ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཏོ མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ མ་དྡི་ཡཱཏི མ་དྡ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ. ཨ་ནཱུ་ན་ཏནྟི ཧ་ཏྠཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཝི་ཀ་ལ་ཏཾ. ནི་ནྡི་སུནྟི ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱུ་ནཱ་ཝ་ཡ་ཝོ་པི ས་མཱ་ནོ མཱུ་གཱ་དི ཝི་ཡ དི་སྶ་མཱ་ནོ ‘‘ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦོ, ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི་པུ་རི་སོ ཨ་ཡ’’ནྟི ག་ར་ཧིཾ་སུ. ‘‘ནི་དྡི་སུ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཝ་དིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༥༩. ཚ་ཌྜ་ནཾ ཨ་ནུ་མོ་དི་སུནྟི རཱ་ཛ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏཱ ས་བྦེ་པི ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སི་ནོ སེ་ནཱ་པ་ཏི་པུ་རོ་ཧི་ཏ་པྤ་མུ་ཁཱ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ ཏེ ས་བྦེ་པི ཨེ་ཀ་མ་ནཱ ས་མཱ་ན་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ར་ཉྙཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཁ་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན མ་མ ཚ་ཌྜ་ནཾ མུ་ཁ་ས་ངྐོ་ཙཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ་དྷུ སུ་ཊྛུ ཨི་དཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ནུ་མོ་དིཾ་སུ.
༦༠. སོ མེ ཨ་ཏྠོ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཐཱཏི ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཡ་ད་ཏྠཾ ཏ་ཏོ མཱུ་གཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྐ་ར་ཙ་ར་ཎཾ ཙི་ཎྞཾ ཙ་རི་ཏཾ, སོ ཨ་ཏྠོ མ་མ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་སཾ མ་མ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ མ་ཏིཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ སུ་ཏྭཱ སོ ཨ་ཧཾ མ་མ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན ཧ་ཊྛོ ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཁ་ཎ་ནཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནེ་ན སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སོཝ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཝ་ཙ་ན་སེ་སེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༦༡. ཨེ་ཝཾ ཀུ་མཱ་ར་སྶ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཁ་ཎ་ནེ ར་ཉྙཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟེ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝཱི ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘དེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་རོ དི་ནྣོ, མ་ཡཱ ཙ ག་ཧི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ, ཏཾ མེ ཨི་དཱ་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ག་ཎྷ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘པུ་ཏྟ་སྶ མེ ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘པུ་ཏྟོ ཏེ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞཱི, ན ས་ཀྐཱ དཱ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་དེ་ནྟོ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་མྤི ན ས་ཀྐཱ’’ཏི. ‘‘ཚ ཝ་སྶཱ་ནི, པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་རི་ཏཱི་ཎི་དྭེ་ཨེ་ཀཾ ཝ་སྶཾ, ས་ཏྟ མཱ་སེ, ཚ་པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏ་ཡོ་དྭེ་ཨེ་ཀཾ མཱ་སཾ་ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. སཱ་དྷུ ག་ཎྷཱ་ཏི.
སཱ པུ་ཏྟཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨི་དཾ ར་ཛྫ’’ནྟི ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ མ་ཏྠ་ཀེ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་སི་རི་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཡཱ་ཙི – ‘‘ཏཱ་ཏ ཏེ་མི་ཡ, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི ནི་དྡཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ་ཡ མེ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་པྤ་ཀྐཱ་ནི, སོ་ཀེ་ན ཧ་ད་ཡཾ བྷི་ཛྫ་ཏི ཝི་ཡ, ཏ་ཝ ཨ་པཱི་ཋ་ས་པྤི་ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་མི, མཱ མཾ ཨ་ནཱ་ཐཾ ཀ་རཱི’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཚ དི་ཝ་སེ ཡཱ་ཙི. ཚ་ཊྛེ དི་ཝ་སེ རཱ་ཛཱ སུ་ན་ནྡཾ ནཱ་མ སཱ་ར་ཐིཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘སྭེ པཱ་ཏོ་ཝ ཨ་ཝ་མ་ངྒ་ལ་ར་ཐེ་ན ཀུ་མཱ་རཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཁ་ཎི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ དེ་ཝཱི ‘‘ཏཱ་ཏ, ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཏཾ སྭེ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ནི་ཁ་ཎི་ཏུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. སྭེ མ་ར་ཎཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་མི་ཡ, སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཏ་ཡཱ ཀ་ཏོ ཝཱ་ཡཱ་མོ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ ཨ་ཧོ་སི. མཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ན་སྶ ཧ་ད་ཡཾ བྷི་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པཱ་ཏོ་ཝ སཱ་ར་ཐི ར་ཐཾ ཨཱ་དཱ་ཡ དྭཱ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ སི་རི་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝི, མཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷི, ར་ཉྙོ ཨཱ་ཎཱ’’ཏི པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣཾ དེ་ཝིཾ པི་ཊྛི་ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་རཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་ཏ་རི. དེ་ཝཱི ཨུ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་དྡེ་ན པ་རི་དེ་ཝི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཏ་ལེ ཨོ་ཧཱི་ཡི.
ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡི ཨ་ཀ་ཐེ་ནྟེ མཱ་ཏུ སོ་ཀོ བ་ལ་ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ་པི ‘‘ས་ཙེ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཀ་ཏོ ཝཱ་ཡཱ་མོ མོ་གྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཀ་ཐེ་ནྟོ པ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. སཱ་ར་ཐི ‘‘མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ར་ཐཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་དྭཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ར་ཐཾ པེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁཾ པེ་སེ་སི. ར་ཐོ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏོ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏྠ ཝ་ན་གྷ་ཊཾ སཱ་ར་ཐི་སྶ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. སོ ‘‘ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ སུ་ནྡ་ར’’ནྟི ར་ཐཾ ཨོ་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏྭཱ མ་གྒ་པ་སྶེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ར་ཐཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜཾ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་དཱ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཁ་ཎི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལི་མྤི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱཏི སོ་ལ༹་ས་ཧི ག་ནྡྷོ་ད་ཀ་གྷ་ཊེ་ཧི ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་ལི་མྤི་ཏྭཱཏི སུ་ར་བྷི་ཝི་ལེ་པ་ནེ་ན ཝི་ལི་མྤེ་ཏྭཱ. ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཝེ་ཋ་ནནྟི ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱུ་ནཾ པ་ཝེ་ཎི་ཡཱ་ག་ཏཾ རཱ་ཛ་མ་ཀུ་ཊཾ སཱི་སེ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ. ཨ་བྷི་སི་ཉྩི་ཏྭཱཏི ཏ་སྨིཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ རཱ་ཛཱ་བྷི་སེ་ཀ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨ་བྷི་སི་ཉྩི་ཏྭཱ. ཚ་ཏྟེ་ན ཀཱ་རེ་སུཾ པུ་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎནྟི སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ་ན དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ་ན མཾ ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀཱ་རེ་སུཾ.
༦༢. ས་ཏྟཱ་ཧཾ དྷཱ་ར་ཡི་ཏྭཱ་ནཱཏི མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ཏུ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝི་ཡཱ ཝ་ར་ལཱ་བྷ་ན་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་མ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ དྷཱ་ར་ཡི་ཏྭཱ. ཨུ་གྒ་ཏེ ར་ཝི་མ་ཎྜ་ལེཏི ཏ་ཏོ པུ་ན་དི་ཝ་སེ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལེ ཨུ་གྒ་ཏ་མ་ཏྟེ ཨ་ཝ་མ་ངྒ་ལ་ར་ཐེ་ན མཾ ན་ག་ར་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཁ་ཎ་ན་ཏྠཾ སཱ་ར་ཐི སུ་ན་ནྡོ ཝ་ནམུ་པ་ག་ཙྪི.
༦༣. ས་ཛྫ་སྶནྟི ས་ནྣ་དྡྷོ ཨ་སྶཾ, ཡུ་གེ ཡོ་ཛི་ཏ་སྶཾ མེ ར་ཐཾ མ་གྒ་ཏོ ཨུ་ཀྐ་མཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ་ཀཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ. ཧ་ཏྠ་མུ་ཙྩི་ཏོཏི མུ་ཙྩི་ཏ་ཧ་ཏྠོ, ར་ཐ་པཱ་ཙ་ན་ཏོ མུ་ཏྟ་ཧ་ཏྠོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཧ་ཏྠ་མུ་ཙྩི་ཏོཏི ཧ་ཏྠ་མུ་ཏྟོ མ་མ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་སུནྟི ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ. ནི་ཁཱ་ཏུནྟི ནི་ཁ་ཎི་ཏུཾ.
༦༤-༥. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ད་ཏྠཾ མ་ཡཱ སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི མཱུ་ག་ཝ་ཏཱ་དི་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན དུ་ཀྐ་ར་ཙ་རི་ཡཱ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཱ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་མ་དྷི་ཊྛཱ་ན’’ནྟི གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཛྫེ་ནྟོ ཝི་ཝི་དྷ་ཀཱ་ར་ཎཱཏི དྭི་མཱ་སི་ཀ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ སོ་ལ༹་ས་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ ཐ་ཉྙ་པ་ཊི་སེ་དྷ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཝི་དྷེ་ཧི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏ་ཛྫ་ཡ་ནྟོ བྷ་ཡ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ཧེ་ཋི་ཡ་མཱ་ནོ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ སུ་ན་ནྡེ ཀཱ་སུཾ ཁ་ཎ་ནྟེ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ ཝཱ་ཡཱ་མ་ཀཱ་ལོ’’ཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ས་མྦཱ་ཧི་ཏྭཱ ར་ཐཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ མེ བ་ལཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ པཱ་ད་པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ་ཏ་པུ་ཎྞ་བྷ་སྟ་ཙ་མྨཾ ཝི་ཡ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ར་ཐ་སྶ པ་ཙྪི་མ་ནྟཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པ་ཡེ ཝཱ་རེ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཙ་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མྤི ག་ནྟུཾ མེ བ་ལཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ར་ཐཾ པ་ཙྪི་མ་ནྟེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ན་ཡཱ་ན་ཀཾ ཝི་ཡ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ སཱ་ར་ཐི མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཨ་ཏྠི མེ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ བ་ལ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ པ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ས་ཀྐ་སྶ བྷ་ཝ་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ས་ཀྐོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ ཀཱ་སི་རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཾ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ཧཱི’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དི་བྦེ་ཧི ཙ མཱ་ནུ་སེ་ཧི ཙ ཨ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ས་ཀྐཾ ཝི་ཡ ཏཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི. སོ དེ་ཝ་རཱ་ཛ་ལཱི་ལཱ༹་ཡ སཱ་ར་ཐི་སྶ ཁ་ཎ་ནོ་ཀཱ་སཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ཏཱི་རེ ཋ་ཏྭཱ –
‘‘ཀི་ནྣུ ས་ནྟ་ར་མཱ་ནོ་ཝ, ཀཱ་སུཾ ཁ་ཎ་སི སཱ་ར་ཐི;
པུ་ཊྛོ མེ ས་མྨ ཨ་ཀྑཱ་ཧི, ཀིཾ ཀཱ་སུ་ཡཱ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༣) –
ཨཱ་ཧ.
ཏེ་ན ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ –
‘‘ར་ཉྙོ མཱུ་གོ ཙ པ་ཀྑོ ཙ, པུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ ཨ་ཙེ་ཏ་སོ;
སོ་མྷི ར་ཉྙཱ ས་མ་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོ, པུ་ཏྟཾ མེ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༤) –
ཝུ་ཏྟེ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ –
‘‘ན བ་དྷི་རོ ན མཱུ་གོ་སྨི, ན པ་ཀྑོ ན ཙ ཝཱི་ཀ་ལོ;
ཨ་དྷ་མྨཾ སཱ་ར་ཐི ཀ་ཡི་རཱ, མཾ ཙེ ཏྭཾ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེ.
‘‘ཨཱུ་རཱུ བཱ་ཧུ་ཉྩ མེ པ་སྶ, བྷཱ་སི་ཏ་ཉྩ སུ་ཎོ་ཧི མེ;
ཨ་དྷ་མྨཾ སཱ་ར་ཐི ཀ་ཡི་རཱ, མཾ ཙེ ཏྭཾ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༥-༦) –
ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཏེ་ན ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ཁ་ཎ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ནུ་སྶོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན –
‘‘དེ་ཝ་ཏཱ ནུ་སི ག་ནྡྷ་བྦོ, ཨ་དུ ས་ཀྐོ པུ་རི་ནྡ་དོ;
ཀོ ཝཱ ཏྭཾ ཀ་སྶ ཝཱ པུ་ཏྟོ, ཀ་ཐཾ ཛཱ་ནེ་མུ ཏཾ མ་ཡ’’ནྟི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༧) –
ཝུ་ཏྟེ –
‘‘ན་མྷི དེ་ཝོ ན ག་ནྡྷ་བྦོ, ནཱ་པི ས་ཀྐོ པུ་རི་ནྡ་དོ;
ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ ཨ་ཧཾ པུ་ཏྟོ, ཡཾ ཀཱ་སུ་ཡཱ ནི་ཁ་ཉྙ་སི.
‘‘ཏ་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་ཧཾ པུ་ཏྟོ, ཡཾ ཏྭཾ ས་མྨཱུ་པ་ཛཱི་ཝ་སི;
ཨ་དྷ་མྨཾ སཱ་ར་ཐི ཀ་ཡི་རཱ, མཾ ཙེ ཏྭཾ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེ.
‘‘ཡ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཚཱ་ཡཱ་ཡ, ནི་སཱི་དེ་ཡྻ ས་ཡེ་ཡྻ ཝཱ;
ན ཏ་སྶ སཱ་ཁཾ བྷ་ཉྫེ་ཡྻ, མི་ཏྟ་དུ་བྦྷོ ཧི པཱ་པ་ཀོ.
‘‘ཡ་ཐཱ རུ་ཀྑོ ཏ་ཐཱ རཱ་ཛཱ, ཡ་ཐཱ སཱ་ཁཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཧཾ;
ཡ་ཐཱ ཚཱ་ཡཱུ་པ་གོ པོ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཏྭ་མ་སི སཱ་ར་ཐི;
ཨ་དྷ་མྨཾ སཱ་ར་ཐི ཀ་ཡི་རཱ, མཾ ཙེ ཏྭཾ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༨-༡༡) –
ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཚ་ནྡཾ ཏ་སྶ ཙ ཧེ་ཏུ ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡཱ་དི་ཀཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏ་སྨི་མྤི པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མེ ཛཱ་ཏེ ར་ཉྙོ ཨི་མཾ –
‘‘ར་ཐཾ ནི་ཡྻཱ་ཏ་ཡི་ཏྭཱ་ན, ཨ་ན་ཎོ ཨེ་ཧི སཱ་ར་ཐི;
ཨ་ན་ཎ་སྶ ཧི པ་བྦ་ཛྫཱ, ཨེ་ཏཾ ཨི་སཱི་ཧི ཝ་ཎྞི་ཏ’’ནྟི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༤༤) –
ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི.
སོ ར་ཐཾ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ‘‘མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན་ག་ར་ཏོ ནི་གྒ་ཙྪི ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་རེ་ཧི ནཱ་ག་ར་ཛཱ་ན་པ་དེ་ཧི ཙ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ་པི ཁོ སཱ་ར་ཐིཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཛཱ་ཏོ. ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ ས་ཀྐོ ཝི་སྶ་ཀ་མྨཾ པེ་སེ་སི – ‘‘ཏེ་མི་ཡ་པ་ཎྜི་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྶ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ ཙ མཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ག་ནྟྭཱ ཏི་ཡོ་ཛ་ནི་ཀེ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཨ་སྶ་མཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ཙ་ངྐ་མ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཕ་ལ་རུ་ཀྑ་ས་མྤ་ནྣཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཙ པ་བྦ་ཛི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ མཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏཾ དི་སྭཱ ས་ཀྐ་ད་ཏྟི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏཱ་པ་ས་ཝེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཊྛ་ཏྠ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, པ་ཉྩ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་སུ་ཁེ་ན ཨ་སྶ་མེ ནི་སཱི་དི.
ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ་པི སཱ་ར་ཐི་ནཱ ད་སྶི་ཏ་མ་གྒེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་སྶ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ་ན ས་ཧ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རོ ར་ཛྫེ་ན ནི་མ་ནྟེ་སི. ཏེ་མི་ཡ་པ་ཎྜི་ཏོ ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཀཱ་རཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཙ ཀཱ་མཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཙ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ རཱ་ཛཱ་ནཾ སཾ་ཝེ་ཛེ་སི. སོ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩེ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་རེ ཙ པུ་ཙྪི. ཏེ་པི པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝིཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས ས་ཧ་སྶེ ཨོ་རོ་དྷེ ཙ ཨ་མ་ཙྩཱ་དི་ཀེ ཙ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མེ ཉ་ཏྭཱ ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་སི – ‘‘ཡེ མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཏེ པ་བྦ་ཛ་ནྟཱུ’’ཏི. སུ་ཝ་ཎྞ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ་དཱི་ནི ཙ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་སི. ནཱ་ག་རཱ ཙ ཡ་ཐཱ་པ་སཱ་རི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཎེ ཝི་ཝ་ཊ་དྭཱ་རཱ་ནེ་ཝ གེ་ཧཱ་ནི ཙ པ་ཧཱ་ཡ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི. ས་ཀྐ་ད་ཏྟི་ཡཾ ཏི་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ པ་རི་པཱུ་རི.
སཱ་མ་ནྟ་རཱ་ཛཱ་ནོ ‘‘ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཛྫཾ ག་ཧེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ན་ག་ར་ས་དི་སཾ ན་ག་རཾ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་བྷ་རི་ཏཾ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་ཀ་པྤཾ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ན་ཉྩ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མཾ དྷ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷ་ཡེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པཱ་ཡཱ་སུཾ. ཏེ་སཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཝ་ན་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཏེ ས་བྦེ ས་དྡྷིཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རེ་པི ཨ་པ་རེ་པཱི་ཏི མ་ཧཱ་ས་མཱ་ག་མོ ཨ་ཧོ་སི. ས་བྦེ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཡོ ཀཱ་མཱ་དི་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི.
སོ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རོ་པི ཨ་པ་རོ་པཱི་ཏི ས་བྦེ་པི ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ནཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་པི མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ ཨི་སི་ག་ཎེ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཚ་སུ ཀཱ་མ་ས་གྒེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙི་རཾ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏྠ. ཏ་དཱ ཚ་ཏྟེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཧོ་སི, སཱ་ར་ཐི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནི, པ་རི་སཱ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ, ཏེ་མི་ཡ་པ་ཎྜི་ཏོ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐོ.
ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མཱི ཨི་དྷ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟཱ, སེ་ས་པཱ་ར་མི་ཡོ་པི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ མཱ་ས་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡཾ པཱ་པ་བྷཱི་རུ་ཏཱ ར་ཛྫ་ཛི་གུ་ཙྪཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ མཱུ་གཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ཙ ཝི་རོ་དྷི་པྤ་ཙྩ་ཡ་ས་མོ་དྷཱ་ནེ་པི ནི་ཙྩ་ལ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
ཏེ་མི་ཡ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མཱི ནི་ཊྛི་ཏཱ.