༡༥. མ་ཧཱ་ལོ་མ་ཧཾ་ས་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༩. པ་ནྣ་ར་ས་མེ ‘‘སུ་སཱ་ནེ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ –
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧི ཏ་དཱ མ་ཧ་ཏི ཨུ་ལཱ༹་ར་བྷོ་གེ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝུ་དྡྷི་མ་ནྭཱ་ཡ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ག་རུ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནཾ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པ་ཏྭཱ ཀུ་ལ་གྷ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི ‘‘ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ཎྛ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མུ་ཁེ་ན ས་བྦ་བྷ་ཝེ་སུ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་སཾ་ཝེ་གོ ཀཱ་ཡེ ཙ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་པ་ལི་བོ་དྷཱ་དྷི་བྷཱུ་ཏཾ ཀི་ལེ་ས་ག་ཧ་ནཾ ཨ་ནོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཙི་ར་ཀཱ་ལ་ས་མྤ་རི་ཙི་ཏཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨུ་པ་བྲཱུ་ཧ་ཡ་མཱ་ནོ མ་ཧ་ནྟཾ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་ཀ་ཊོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
སོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ‘‘པ་ཧོ་མི ཙཱ་ཧཾ ལཱ་བྷཱ་ལཱ་བྷཱ་དཱི་སུ ནི་བྦི་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏུ’’ནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཀྐེ་ནྟོ ‘‘ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ར་པ་རི་བྷ་ཝ་ས་ཧ་ནཱ་དི་པ་ཊི་པ་དཾ པཱུ་རེ་ནྟོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མིཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཝ་ཏྠ་ཝ་ཏྠེ་ནེ་ཝ གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ར་མ་ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟི་ཀོ་པི ཨ་བ་ལ་བ་ལོ ཨ་མ་ནྡ་མ་ནྡོ ཝི་ཡ པ་རེ་སཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་རཱུ་པེ་ན ཧཱི་ལི༹་ཏ་པ་རི་བྷཱུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཡ་ཏྠ པ་ན མ་ཧ་ནྟཾ པ་རི་བྷ་ཝཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཙི་ར་མྤི ཝ་ས་ཏི. སོ ནི་ཝ་ཏྠ་ཝ་ཏྠེ ཛི་ཎྞེ པི་ལོ་ཏི་ཀ་ཁ་ཎྜེ་ན ཏ་སྨི་མྤི ཛི་ཎྞེ ཀེ་ན་ཙི དི་ནྣཾ ཨ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཧི་རི་ཀོ་པཱི་ན་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཙ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀཾ ནི་ག་མ་གཱ་མཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཏ་ཏྠ གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ དྷུ་ཏྟ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཝེ་དྷ་ཝེ་རཱ ཀེ་ཙི རཱ་ཛ་ཝ་ལླ་བྷཱ་ནཾ པུ་ཏྟ་ན་ཏྟུ་དཱ་སཱ་ད་ཡོ ཙ ཨུ་དྡྷ་ཏཱ ཨུ་ནྣ་ལཱ༹ ཙ་པ་ལཱ མུ་ཁ་རཱ ཝི་ཀི་ཎྞ་ཝཱ་ཙཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀཱི་ལཱ༹་བ་ཧུ་ལཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. དུ་གྒ་ཏེ མ་ཧ་ལླ་ཀེ པུ་རི་སེ ཙ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཙ ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ བྷ་སྨ་པུ་ཊེ་ན པི་ཊྛི་ཡཾ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, ཀེ་ཏ་ཀཱི་པ་ཎྞཾ ཀ་ཙྪ་ནྟ་རེ ཨོ་ལ་མྦེ་ནྟི, ཏེ་ན ཝི་པྤ་ཀཱ་རེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟེ ཡ་ཐཱ་ཝ་ཛྫ་ཀཱི་ལི༹་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཧ་ས་ནྟི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཏ་སྨིཾ ནི་ག་མེ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ དྷུ་ཏྟ་དཱ་ར་ཀེ དི་སྭཱ ‘‘ལ་དྡྷོ ཝ་ཏ དཱ་ནི མེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཎཱུ་པཱ་ཡོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧཱ་སི. ཏཾ ཏེ དྷུ་ཏྟ་དཱ་ར་ཀཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟི.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏཾ ཨ་ས་ཧ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ཏེ་ཧི བྷཱ་ཡ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཏེ ཏཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟི. སོ ཏེ་ཧི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཨེ་ཏྠ ན་ཏྠི ཀོ་ཙི པ་ཊི་ཝ་ཏྟཱ’’ཏི སུ་སཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཊྛི་ཀཾ སཱི་སཱུ་པ་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཡ་ཏི. དྷུ་ཏྟ་དཱ་ར་ཀཱ་པི ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨོ་ཊྛུ་བྷ་ནཱ་དི་ཀཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏེ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཀ་རོ་ནྟི ཨེ་ཝ. ཡེ པ་ན ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སཱ, ཏེ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟེ པ་སྶ་ནྟི. ཏེ ཏེ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཏ་པ་སྶཱི མ་ཧཱ་ཡོ་གཱི’’ཏི ཙ ཉ་ཏྭཱ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ས་དི་སོ་ཝ ཧོ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་སཱ་ནེ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ སུ་སཱ་ནེ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི, ཚ་ཝ་ཊྛི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡཱཏི ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་ཏོ སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཊྛི་ཀེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཊྛི་ཀཾ སཱི་སཱུ་པ་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ཙི་མྷི ཙ ཨ་སུ་ཙི་མྷི ཙ ས་མཱ་ན་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ སུ་སཱ་ནེ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི, ས་ཡཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. གཱ་མ་ཎྜ་ལཱཏི གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ. རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ནྟི་ན་པྤ་ཀནྟི ཡ་ཐཱ་ཝ་ཛྫ་ཀཱི་ལི༹་ཏཱ་ཡ ཨོ་ཊྛུ་བྷ་ན་ཨུ་པ་ཧ་ས་ན་ཨུ་མྨི་ཧ་ནཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཎྞ་སོ་ཏེ ས་ལཱ་ཀ་པྤ་ཝེ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི ཙ ཨ་ཏི་ཀ་ཀྑ་ལ༹ཾ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ རཱུ་པཾ ཝི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི.
༡༢༠. ཨ་པ་རེཏི ཏེ་སུ ཨེ་ཝ གཱ་མ་དཱ་ར་ཀེ་སུ ཨེ་ཀ་ཙྩེ. ཨུ་པཱ་ཡ་ནཱ་ནཱུ་པ་ནེ་ནྟཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མེ་སུ པ་རི་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ ན ཀི་ཉྩི ཝི་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི, ས་མྨཱ་ན་ནེ ནུ ཁོ ཀཱི་དི་སོ’’ཏི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ ཝི་ཝི་དྷཾ བ་ཧུཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཱ་ནི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཱ་ནི ཨུ་པ་ནེ་ནྟི ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་པ་རེ་ཧི ཝཱ ཏེ་ཧི ཨ་ནཱ་ཙཱ་ར་གཱ་མ་དཱ་ར་ཀེ་ཧི ཨ་ཉྙེ ཝི་ཉྙཱུ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཝི་དྷ་མྤི ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ན ཀུ་པྤ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཁ་ནྟི་མེ་ཏྟཱ་ནུ་དྡ་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཏེ་སུ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏི, ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་པུ་རི་སོ’’ཏི ཧ་ཊྛཱ ‘‘བ་ཧུ ཝ་ཏི་མེ་ཧི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟེ་ཧི ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་སུ་ཏ’’ནྟི སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཾ ཝི་ཝི་དྷཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཱ་ནི ཨུ་པ་ནེ་ནྟི ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི.
༡༢༡. ཡེ མེ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟཱིཏི ཡེ གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ མ་ཡ྄ཧཾ ས་རཱི་ར་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི ཨུ་པ་ནེ་ནྟི. ‘‘ཨུ་པ་ད་ཧ་ནྟཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ ཙ དེ་ནྟི སུ་ཁཾ མ་མཱཏི ཡེ ཙ ཝི་ཉྙཱུ མ་ནུ་སྶཱ མ་མ མ་ཡ྄ཧཾ སུ་ཁཾ དེ་ནྟི, མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་སུ་ཁཱུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི མ་མ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི. ས་བྦེ་སཾ ས་མ་ཀོ ཧོ་མཱིཏི ཀ་ཏྠ་ཙི་པི ཝི་ཀཱ་རཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་ན་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཝི་དྷཱ་ན་མྤི ཏེ་སཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ས་མ་ཀོ ཨེ་ཀ་ས་དི་སོ ཧོ་མི བྷ་ཝཱ་མི. ད་ཡཱ ཀོ་པོ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཡ་སྨཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀེ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ད་ཡཱ, ཨ་པ་ཀཱ་ར་ཀེ མ་ནོ་པ་དོ་ས་ས་ངྑཱ་ཏོ ཀོ་པོ་པི ན ཝི་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་སཾ ས་མ་ཀོ ཧོ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༡༢༢. ཨི་དཱ་ནི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་དཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱི་སུ ཨ་པ་ཀཱ་རཱི་སུ ཙ ས་ཏྟེ་སུ ས་མུ་པ་ཙི་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མཱ་ན་ཙི་ཏྟ་ཏཱ ཝི་ཀཱ་རཱ་བྷཱ་ཝོ ཡཱ ཙ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟ་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ ཏུ་ལཱ་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ སུ་ཁ་དུ་ཀྑེཏི སུ་ཁེ ཙ དུ་ཀྑེ ཙ. ཏུ་ལཱ་བྷཱུ་ཏོཏི ས་མ་ཀཾ ག་ཧི་ཏ་ཏུ་ལཱ ཝི་ཡ ཨོ་ན་ཏི་ཨུ་ནྣ་ཏི་ཨ་པ་ན་ཏིཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏོ, སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ལཱ་བྷཱ་ལཱ་བྷཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་སེ་སཱུཏི ཀི་ཏྟཱི་སུ. ཨ་ཡ་སེ་སཱུཏི ནི་ནྡཱ་སུ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ སུ་ཁཱ་དཱི་སུ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་དཱ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ ས་བྦ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ ཙ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་སཱ མེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མཱི’’ཏི དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི.
ཨི་དྷཱ་པི མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ཝི་སེ་ས་ཏོ ས་བྦ་ཝི་བྷ་ཝ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི ཨི་མཾ ས་རཱི་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཙྪི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་ན་པེ་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ཙ དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི, ཧཱི་ནཱ་དི་ཀ་སྶ ས་བྦ་སྶ ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱི, ཀཱ་མ་སྶཱ་ད་ཝི་མུ་ཁ་སྶ གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་སྶ ས་ཏོ ཀཱ་ཡེ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ནཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མཱི, ས་མྦོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཎེ ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་པྤ་ཧཱ་ནེ ཙ ཀོ་ས་ལླཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་ཙི་ནྟ་ནཱ ཙ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མཱི, ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ཝི་ནོ་ད་ནཾ དུ་ཀྑཱ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩ ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མཱི, ས་བྦཱ་པི ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མཱི, ཝ་ཙཱི་ས་ཙྩཾ ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནེ་ན ཝི་ར་ཏི་ས་ཙྩ་ཉྩ ས་ཙྩ་པཱ་ར་མཱི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨེ ཨ་ཙ་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མཱི, ཨ་ནོ་དྷི་སོ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ མེ་ཏྟཱ་ནུ་དྡ་ཡ་བྷཱ་ཝོ མེ་ཏྟཱ་པཱ་ར་མཱི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མཱི པ་ན་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མཱི ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ སཱ་ཡེ་ཝ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ. ཏ་ཐཱ ཨི་དྷ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ མ་ཧ་ནྟཾ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ མ་ཧ་ནྟ་ཉྩ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ པ་ཧཱ་ཡ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ས་དི་སཾ གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནཾ, ཏ་ཐཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ཏོ པ་རེ་སཾ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ་ལི་ངྒཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་གུ་ཎེ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ར་མ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རོ, པ་ར་མ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་བྷི་ར་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་ར་པེ་ཀྑཱ, པ་རེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་རི ཀ་ཏ་ཝི་པྤ་ཀཱ་རཱ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ, ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏ་ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟི, བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཝི་ཡ པ་རེ་སཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་པ་ཀཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ས་བྦ་ཏྠ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏོ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ནུ་པ་ལེ་པོ, ས་བྦ་པཱ་ར་མཱི་ནཾ མུ་དྡྷ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
མ་ཧཱ་ལོ་མ་ཧཾ་ས་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མཱི ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨུ་དྡཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
‘‘ཡུ་དྷ་ཉྫ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨུ་དྡཱ་ན་གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ བྷི་སེ་ནཱཏི བྷི་སཱ་པ་དེ་སེ་ན མ་ཧཱ་ཀ་ཉྩ་ན་ཙ་རི་ཡཾ (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༣༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ད་སྶེ་ཏི. སོ་ཎ་ན་ནྡོཏི ཨི་མི་ནཱ སོ་ཎ་པ་ཎྜི་ཏ་ཙ་རི་ཡཾ (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༤༢ ཨཱ་ད་ཡོ ) ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཐཱ མཱུ་ག་པ་ཀྑོཏི མཱུ་ག་པ་ཀྑཱ་པ་དེ་སེ་ན ཏེ་མི་ཡ་པ་ཎྜི་ཏ་ཙ་རི་ཡཾ (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༤༨ ཨཱ་ད་ཡོ) ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མིསཱི་སེ་ན མ་ཧཱ་ལོ་མ་ཧཾ་ས་ཙ་རི་ཡཾ (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༡༡༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་སི ཨི་ཏི ཝུ་ཊྛཾ མ་ཧེ་སི་ནཱཏི ཡ་ཐཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི དེ་སི་ཏཾ, ཨི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ ཝི་དྷཱ་ནེ་ན མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཨཱ་དཱི་ནཾ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནཾ ཨེ་ས་ན་ཏོ མ་ཧེ་སི་ནཱ ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ་ན མ་ཡཱ ཝུ་ཊྛཾ ཙི་ཎྞཾ ཙ་རི་ཏཾ པ་ཊི་པ་ནྣཾ ཨཱ་སི ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི པཱ་ར་མི་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཀྐ་ར་ཀི་རི་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ད་ཏྠཾ སཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, ཏ་ཉྩ ས་ངྑེ་པེ་ནེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་བྦི་དྷ’’ནྟི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝནྟི ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན. བ་ཧུ་བྦི་དྷཾ དུ་ཀྑནྟི ཨ་ཀི་ཏྟི་པ་ཎྜི་ཏཱ་དི་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ར་པ་ཎྞཱ་དི་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཏ་ཉྩ ཡཱ་ཙ་ཀ་སྶ ད་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙྪེ་དཱ་དི་ནཱ ཙ བ་ཧུ་ཝི་དྷཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ དུ་ཀྑཾ. ཏ་ཐཱ ཀུ་རུ་རཱ་ཛཱ་དི་ཀཱ་ལེ ས་ཀྐ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་དི་སཱ ས་མྤ་ཏྟཱི ཙ བ་ཧུ་བྦི་དྷཱ. བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེཏི ཁུ་དྡ་ཀེ ཙེ་ཝ མ་ཧ་ནྟེ ཙ བྷ་ཝེ. བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ ཝཱ ཝུ་དྡྷི་ཧཱ་ནི་ཡོ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི ཨ་ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནོ བ་ཧུ་ཝི་དྷཱ་ཧི ཙ ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ནཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ནོ པཱ་ར་མི་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་པ་སུ་ཏོ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ, ཨ་དྷི་ག་ཏོ་སྨཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡཱ་སཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨེ་སཱ དུ་ཀྐ་ར་ཙ་རི་ཡཱ ཙི་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, ཏཱ་སཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝཾ ཏེ་ན ཙ པ་ཏྟ་བྦ་ཕ་ལ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ད་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་ཀཾ དཱ་ནཾ, སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་སེ་ས་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ད་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་ཀཾ དཱ་ནནྟི ཏ་དཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཨ་གྒ་ཡཱ་ན་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣེ་ན མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན དཱ་ཏ་བྦཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ བཱ་ཧི་རཾ ར་ཛྫཱ་དིཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ་ཏི པ་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་དཱ་ན་ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་དཱ་ན་པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་པྤ་བྷེ་དཾ དཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀི་ཏྟི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀཱ་ལེ (ཙ་རི་ཡཱ. ༡.༡ ཨཱ་ད་ཡོ; ཛཱ. ༡.༡༣.༨༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ས་ངྑ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀཱ་ལེཏི (ཙ་རི་ཡཱ. ༡.༡༡ ཨཱ་ད་ཡོ; ཛཱ. ༡.༡༠.༣༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་སུ ཙ ཝི་ས་ཡ྄ཧ་སེ་ཊྛི་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༡.༤.༡༥༧ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝེ་ལཱ་མ་ཀཱ་ལེཏི (ཨ. ནི. ༩.༢༠) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ་པི དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཡཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་ན་སྶ ས་ས་པ་ཎྜི་ཏ་ཀཱ་ལེ –
‘‘བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ, ས་ཀ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛིཾ;
དཱ་ནེ་ན མེ ས་མོ ན་ཏྠི, ཨེ་སཱ མེ དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི’’ཏི. (ཙ་རི་ཡཱ. ༡. ཏ་སྶུ་དྡཱ་ན) –
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. ཨི་ཏ་རེ་སུ པ་ན ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ པཱ་ར་མི་ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་སེ་ས་ཏོཏི ཏ་ཐཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཀཱ་ཡི་ཀོ སཾ་ཝ་རོ, ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ སཾ་ཝ་རོ, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ སཾ་ཝ་རོ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ, བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ, སུ་ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སཱི་ལཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟེ་ན སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་སཱི་ལ་ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་སཱི་ལ་པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་པྤ་བྷེ་དཾ པཱུ་རེ་ཏ་བྦཾ ས་བྦཾ སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ཨི་དྷཱ་པི སཱི་ལ་ཝ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ (ཙ་རི་ཡཱ. ༢.༡ ཨཱ་ད་ཡོ; ཛཱ. ༡.༡.༧༢) ཙ་མྤེ་ཡྻ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེཏི (ཙ་རི་ཡཱ. ༢.༢༠ ཨཱ་ད་ཡོ; ཛཱ. ༡.༡༥.༢༤༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་སུ ཙ མ་ཧཱ་ཀ་པི་ཀཱ་ལེ (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༦༧ ཨཱ་ད་ཡོ; ཛཱ. ༡.༧.༨༣ ཨཱ་ད་ཡོ; ༡.༡༦.༡༧༨ ཨཱ་ད་ཡོ) ཚ་དྡ་ནྟ་ཀཱ་ལེཏི (ཛཱ. ༡.༡༦.༩༧ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཡཱ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་ན་སྶ ས་ངྑ་པཱ་ལ་ཀཱ་ལེ –
‘‘སཱུ་ལེ་ཧི ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ, ཀོ་ཊྚ་ཡ་ནྟེ་པི ས་ཏྟི་བྷི;
བྷོ་ཛ་པུ་ཏྟེ ན ཀུ་པྤཱ་མི, ཨེ་སཱ མེ སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱི’’ཏི. (ཙ་རི་ཡཱ. ༢.༩༡) –
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. ཨི་ཏ་རེ་སུ པ་ན ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ པཱ་ར་མི་ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ནེ་ཀྑ་མྨེ པཱ་ར་མིཾ ག་ནྟྭཱཏི ཏ་ཐཱ ཏི་ཝི་དྷེ་པི མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནེ པཱ་ར་མིཾ པ་ར་མུ་ཀྐཾ་སཾ ག་ནྟྭཱ. ཏ་ཏྠ ཡུ་དྷ་ཉྫ་ཡ་ཀཱ་ལེ (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༡ ཨཱ་ད་ཡོ; ཛཱ. ༡.༡༡.༧༣ ཨཱ་ད་ཡོ) སོ་མ་ན་སྶ་ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ལེཏི (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༧ ཨཱ་ད་ཡོ; ཛཱ. ༡.༡༥.༢༡༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་སུ ཙ ཧ་ཏྠི་པཱ་ལ་ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༡.༡༥.༣༣༧ ཨཱ་ད་ཡོ) མ་གྷ་དེ་ཝ་ཀཱ་ལེཏི (མ. ནི. ༢.༣༠༨ ཨཱ་ད་ཡོ; ཛཱ. ༡.༡.༩) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ མ་ཧཱ་ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མི་ཡཱ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་ན་སྶ ཙཱུ་ལ༹་སུ་ཏ་སོ་མ་ཀཱ་ལེ –
‘‘མ་ཧཱ་ར་ཛྫཾ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ, ཁེ་ལ༹་པི་ཎྜཾ་ཝ ཚ་ཌྜ་ཡིཾ;
ཙ་ཛ་ཏོ ན ཧོ་ཏི ལ་གྒ་ནཾ, ཨེ་སཱ མེ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མཱི’’ཏི. (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཛཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཨ་པ. ཨ་ཊྛ. ༡.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ);
ཨེ་ཝཾ ནི་སྶ་ངྒ་ཏཱ་ཡ ར་ཛྫཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟ་སྶ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མཱི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. ཨི་ཏ་རེ་སུ པ་ན ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ པཱ་ར་མི་ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པ་ཎྜི་ཏེ པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱཏི ཀིཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀིཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀིཾ སཱ་ཝ་ཛྫཾ ཀིཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨ་ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་མྨ་ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ཝི་བྷཱ་གཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཝ་ཧཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནཱ་དིཾ པ་ཎྜི་ཏེ ས་པྤ་ཉྙེ པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝི་དྷུ་ར་པ་ཎྜི་ཏ་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༣༤༦ ཨཱ་ད་ཡོ) མ་ཧཱ་གོ་ཝི་ནྡ་པ་ཎྜི་ཏ་ཀཱ་ལེ (དཱི. ནི. ༢.༢༩༣ ཨཱ་ད་ཡོ; ཙ་རི་ཡཱ ༡.༣༧ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀུ་དཱ་ལ་པ་ཎྜི་ཏ་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༡.༡.༧༠) ཨ་ར་ཀ་པ་ཎྜི་ཏ་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༡.༢.༣༧ ཨཱ་ད་ཡོ) བོ་དྷི་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཀཱ་ལེ མ་ཧོ་ས་དྷ་པ་ཎྜི་ཏ་ཀཱ་ལེཏི (ཛཱ. ༢.༢༢.༥༩༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་ན་སྶ སེ་ན་ཀ་པ་ཎྜི་ཏ་ཀཱ་ལེ –
‘‘པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ མོ་ཙ་ཡིཾ དུ་ཁཱ;
པ་ཉྙཱ་ཡ མེ ས་མོ ན་ཏྠི, ཨེ་སཱ མེ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མཱི’’ཏི. (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཛཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཨ་པ. ཨ་ཊྛ. ༡.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀྐ་ཐཱ) –
ཨ་ནྟོ་བྷ་སྟ་ག་ཏཾ ས་པྤཾ ད་སྶེ་ནྟ་སྶ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མཱི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་ན ཨུ་ཏྟ་མནྟི ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་མཾ པ་དྷཱ་ནཾ ཝཱི་རི་ཡ་ནྟི ཝི་ཝི་དྷ་མྤི ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་སཱི་ལ་ཝ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༡.༡.༥༡) པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷ་ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༡.༡.༥༥) མ་ཧཱ་ཝཱ་ན་རི་ནྡ་ཀཱ་ལེཏི (ཛཱ. ༡.༡.༥༧) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མི་ཡཱ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་ན་སྶ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀ་ཀཱ་ལེ –
‘‘ཨ་ཏཱི་ར་ད་སྶཱི ཛ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷེ, ཧ་ཏཱ ས་བྦེ་ཝ མཱ་ནུ་སཱ;
ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ན་ཏྠི, ཨེ་སཱ མེ ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མཱི’’ཏི. (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཛཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཨ་པ. ཨ་ཊྛ. ༡.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ) –
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཏ་ར་ནྟ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མཱི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ.
ཁ་ནྟི་ཡཱ པཱ་ར་མིཾ ག་ནྟྭཱཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི་ཨཱ་དི ཁ་ནྟི་པ་ར་མུ་ཀྐཾ་ས་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པེ་ནྟོ ཁ་ནྟི་ཡཱ པཱ་ར་མིཾ པ་ར་མ་ཀོ་ཊིཾ ག་ནྟྭཱ, ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མིཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཀ་པི་ཀཱ་ལེ (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༦༧ ཨཱ་ད་ཡོ; ཛཱ. ༡.༧.༨༣ ཨཱ་ད་ཡོ) མ་ཧིཾ་ས་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༡.༣.༨༢ ཨཱ་ད་ཡོ) རུ་རུ་མི་ག་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༡.༡༣.༡༡༧ ཨཱ་ད་ཡོ) དྷ་མྨ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེཏི (ཛཱ. ༡.༡༡.༢༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མི་ཡཱ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་ན་སྶ ཁ་ནྟི་ཝཱ་དི་ཀཱ་ལེ –
‘‘ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ ཝ ཀོ་ཊྚེ་ནྟེ, ཏི་ཎྷེ་ན ཕ་ར་སུ་ནཱ མ་མཾ;
ཀཱ་སི་རཱ་ཛེ ན ཀུ་པྤཱ་མི, ཨེ་སཱ མེ ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མཱི’’ཏི. (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཛཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཨ་པ. ཨ་ཊྛ. ༡.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ) –
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཡ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟ་སྶ ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མཱི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ.
ཀ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷ་མ་དྷི་ཊྛཱ་ནནྟི ཀུ་ས་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པཱ་ར་མི་ས་མཱ་དཱ་ན་སྶ ཏ་དུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ས་མཱ་དཱ་ན་སྶ ཙ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ད་ལ༹ྷ་ཏ་རཾ ཨ་སི་ཐི་ལཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏཾ ཏཾ ཝ་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཛོ་ཏི་པཱ་ལ་ཀཱ་ལེ (མ. ནི. ༢.༢༨༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ས་ར་བྷ་ངྒ་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༢.༡༧.༥༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ནེ་མི་ཀཱ་ལེཏི (ཙ་རི་ཡཱ. ༡.༤༠ ཨཱ་ད་ཡོ; ཛཱ.༢.༢༢.༤༢༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཡཱ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་ན་སྶ ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ལེ –
‘‘མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱ ན མེ དེ་སྶཱ, ཨ་ཏྟཱ མེ ན ཙ དེ་སྶི་ཡོ;
ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པི་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ, ཏ་སྨཱ ཝ་ཏ་མ་དྷི་ཊྛ་ཧི’’ནྟི. (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༦༥) –
ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཝ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མཱི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ.
ས་ཙྩ་ཝཱ་ཙཱ་ནུ་ར་ཀྑི་ཡཱཏི ས་ཙྩ་ཝཱ་ཙཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡེ་པི ཨ་ན་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རཾ གཱུ་ཐཾ ཝི་ཡ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ པ་རི་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་བྦ་སོ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠ ཀ་པི་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༦༧ ཨཱ་ད་ཡོ) ས་ཙྩ་ཏཱ་པ་ས་ཀཱ་ལེ མ་ཙྪ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ས་ཙྩ་པཱ་ར་མི་ཡཱ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་ན་སྶ མ་ཧཱ་སུ་ཏ་སོ་མ་ཀཱ་ལེ –
‘‘ས་ཙྩ་ཝཱ་ཙཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ནྟོ, ཙ་ཛི་ཏྭཱ མ་མ ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
མོ་ཙེ་སིཾ ཨེ་ཀ་ས་ཏཾ ཁ་ཏྟི་ཡེ, ཨེ་སཱ མེ ས་ཙྩ་པཱ་ར་མཱི’’ཏི. (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཛཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཨ་པ. ཨ་ཊྛ. ༡.དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ) –
ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཙ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཙྩཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ནྟ་སྶ ས་ཙྩ་པཱ་ར་མཱི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ.
མེ་ཏྟཱ་ཡ པཱ་ར་མིཾ ག་ནྟྭཱཏི ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ ཨ་ནོ་དྷི་སོ ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཡ པཱ་ར་མིཾ པ་ར་མུ་ཀྐཾ་ས་ཏཾ པ་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠ ཙཱུ་ལ༹་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༡.༥.༤༤ ཨཱ་ད་ཡོ) མ་ཧཱ་སཱི་ལ་ཝ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༡.༡.༥༡) སཱ་མ་པ་ཎྜི་ཏ་ཀཱ་ལེཏི (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༡༡༡ ཨཱ་ད་ཡོ; ཛཱ. ༢.༢༢.༢༩༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ མེ་ཏྟཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་ན་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་སཱ་མ་ཀཱ་ལེ –
‘‘ན མཾ ཀོ་ཙི ཨུ་ཏྟ་ས་ཏི, ན་པི་ཧཾ བྷཱ་ཡཱ་མི ཀ་སྶ་ཙི;
མེ་ཏྟཱ་བ་ལེ་ནུ་པ་ཏྠ་དྡྷོ, ར་མཱ་མི པ་ཝ་ནེ ཏ་དཱ’’ཏི. (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༡༡༣) –
ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མྤི ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ མེ་ཏྟཱ་ཡ་ནྟ་སྶ མེ་ཏྟཱ་པཱ་ར་མཱི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ.
ས་མྨཱ་ན་ནཱ་ཝ་མཱ་ན་ནེཏི ས་ཀྐ་ཙྩཾ པཱུ་ཛཱ་ས་ཀྐཱ་རཱ་དི་ནཱ ས་མྨཱ་ན་ནེ ཨོ་ཊྛུ་བྷ་ནཱ་དི་ནཱ ཨ་ཝ་མཱ་ན་ནེ ཙ ས་བྦ་ཏྠ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ ས་མ་ཀོ ས་མ་ཙི་ཏྟོ ནི་བྦི་ཀཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ལ་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཏོ་སྨཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཝཱ་ན་རི་ནྡ་ཀཱ་ལེ (ཛཱ. ༡.༡.༥༧) ཀཱ་སི་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ ཁེ་མ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཊྛི་སེ་ན་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཀཱ་ལེཏི (ཛཱ. ༡.༧.༥༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མི་ཡཱ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་ན་སྶ མ་ཧཱ་ལོ་མ་ཧཾ་ས་ཀཱ་ལེ –
‘‘སུ་སཱ་ནེ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི, ཚ་ཝ་ཊྛི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ་ཧཾ;
གཱ་མ་ཎྜ་ལཱ ཨུ་པཱ་ག་ནྟྭཱ, རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ནྟི་ན་པྤ་ཀ’’ནྟི. (ཙ་རི་ཡཱ. ༣.༡༡༩) –
ཨེ་ཝཾ གཱ་མ་དཱ་ར་ཀེ་སུ ཨོ་ཊྛུ་བྷ་ནཱ་དཱི་ཧི ཙེ་ཝ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱུ་པ་ཧཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཙ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟེ་སུ་པི ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟ་སྶ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མཱི པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་བྦི་དྷཾ དུ་ཀྑཾ, ས་མྤ་ཏྟཱི ཙ བ་ཧུ་བྦི་དྷཱ;
བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ, པ་ཏྟོ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི. –
ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་དྡ་ཀ་པྤེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ དུ་ཀྐ་ར་ཙ་རི་ཡཾ ས་ངྑེ་པེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན –
‘‘ད་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་ཀཾ དཱ་ནཾ, སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་སེ་ས་ཏོ;
ནེ་ཀྑ་མྨེ པཱ་ར་མིཾ ག་ནྟྭཱ, པ་ཏྟོ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘པ་ཎྜི་ཏེ པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་ན མུ་ཏྟ་མཾ;
ཁ་ནྟི་ཡཱ པཱ་ར་མིཾ ག་ནྟྭཱ, པ་ཏྟོ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘ཀ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷ་མ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ས་ཙྩ་ཝཱ་ཙཱ་ནུ་ར་ཀྑི་ཡ;
མེ་ཏྟཱ་ཡ པཱ་ར་མིཾ ག་ནྟྭཱ, པ་ཏྟོ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘ལཱ་བྷཱ་ལཱ་བྷེ ཡ་སཱ་ཡ་སེ, ས་མྨཱ་ན་ནཱ་ཝ་མཱ་ན་ནེ;
ས་བྦ་ཏྠ ས་མ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ, པ་ཏྟོ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི. –
ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མྨ་དེ་ཝ པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ ད་སྶེ་ཏི.
པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ཡཱ་ན་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རེ་སུ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀོ་ས་ལླ་ཏྠཾ ས་བྦ་པཱ་ར་མཱི་སུ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྲི་དཾ པ་ཉྷ་ཀ་མྨཾ – ཀཱ པ་ནེ་ཏཱ པཱ་ར་མི་ཡོ? ཀེ་ན་ཊྛེ་ན པཱ་ར་མི་ཡོ? ཀ་ཏི་ཝི་དྷཱ ཙེ་ཏཱ? ཀོ ཏཱ་སཾ ཀ་མོ? ཀཱ་ནི ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི? ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ? ཀོ སཾ་ཀི་ལེ་སོ? ཀིཾ ཝོ་དཱ་ནཾ? ཀོ པ་ཊི་པ་ཀྑོ? ཀཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི? ཀོ ཝི་བྷཱ་གོ? ཀོ ས་ངྒ་ཧོ? ཀོ ས་མྤཱ་ད་ནཱུ་པཱ་ཡོ? ཀི་ཏྟ་ཀེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ས་མྤཱ་ད་ནཾ? ཀོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ? ཀིཾ ཙེ་ཏཱ་སཾ ཕ་ལ་ནྟི?
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ – ཀཱ པ་ནེ་ཏཱ པཱ་ར་མི་ཡོཏི? ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛཱི་ཧི ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཱ ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ དཱ་ནཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ པཱ་ར་མི་ཡོ.
ཀེ་ན་ཊྛེ་ན པཱ་ར་མི་ཡོཏི? དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན ས་ཏྟུ་ཏྟ་མ་ཏཱ་ཡ པ་ར་མཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ ཀ་མྨཾ ཝཱ པཱ་ར་མཱི, དཱ་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ར་ཏཱི་ཏི པ་ར་མོ, དཱ་ནཱ་དི་གུ་ཎཱ་ནཾ པཱུ་ར་ཀོ པཱ་ལ་ཀོ ཙཱ་ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ, པ་ར་མ་སྶ ཨ་ཡཾ, པ་ར་མ་སྶ ཝཱ བྷཱ་ཝོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ པཱ་ར་མཱི, དཱ་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་རཾ ས་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནི མ་ཝ་ཏི བ་ནྡྷ་ཏི གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན, པ་རཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ མ་ཛྫ་ཏི སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི སཾ་ཀི་ལེ་ས་མ་ལ་ཏོ, པ་རཾ ཝཱ སེ་ཊྛཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཝི་སེ་སེ་ན མ་ཡ་ཏི ག་ཙྪ་ཏི, པ་རཾ ཝཱ ལོ་ཀཾ པ་མཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ཝི་སེ་སེ་ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀཾ ཝི་ཡ མུ་ནཱ་ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ཏི, པ་རཾ ཝཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ག་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ མི་ནོ་ཏི པ་ཀྑི་པ་ཏི, པ་རཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏ་ཏོ དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཝཱ ཏ་ད་ན་ཏྠ་ཀ་རཾ ཀི་ལེ་ས་ཙོ་ར་ག་ཎཾ མི་ནཱ་ཏི ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི པ་ར་མོ, མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ. པ་ར་མ་སྶ ཨ་ཡ་ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. པཱ་རེ ཝཱ ནི་བྦཱ་ནེ མ་ཛྫ་ཏི སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ས་ཏྟེ ཙ སོ་དྷེ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝཱ ས་ཏྟེ མ་ཝ་ཏི བ་ནྡྷ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏི, ཏཾ ཝཱ མ་ཡ་ཏི ག་ཙྪ་ཏི ག་མེ་ཏི ཙ, མུ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཏཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཝཱ ས་ཏྟེ མི་ནོ་ཏི པ་ཀྑི་པ་ཏི, ཀི་ལེ་སཱ་ར་ཡོ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ མི་ནཱ་ཏི ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི པཱ་ར་མཱི, མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ. ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཀ་མྨཾ ཝཱ པཱ་ར་མི་ཏཱ, དཱ་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན པཱ་ར་མཱི་ས་དྡ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀ་ཏི་ཝི་དྷཱཏི? ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་ས་ཝི་དྷཱ. ཏཱ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཏ་དཱ ད་ཀྑིཾ, པ་ཋ་མཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ;
པུ་བྦ་ཀེ་ཧི མ་ཧེ་སཱི་ཧི, ཨ་ནུ་ཙི་ཎྞཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ’’ནྟི. (བུ. ཝཾ. ༢.༡༡༦) –
ཨཱ་དི. ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀཱ དྷ་མྨཱ? ད་ས ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀཱ དྷ་མྨཱ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? དཱ་ནཾ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀོ དྷ་མྨོ, སཱི་ལཾ, ནེ་ཀྑ་མྨཾ, པ་ཉྙཱ, ཝཱི་རི་ཡཾ, ཁ་ནྟི, ས་ཙྩཾ, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, མེ་ཏྟཱ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀོ དྷ་མྨོ. ཨི་མེ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ད་ས བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ, ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –
‘‘དཱ་ནཾ སཱི་ལ་ཉྩ ནེ་ཀྑ་མྨཾ, པ་ཉྙཱ ཝཱི་རི་ཡེ་ན པ་ཉྩ་མཾ;
ཁ་ནྟི ས་ཙྩ་མ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, མེ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཏེ ད་སཱ’’ཏི. (བུ. ཝཾ. ༡.༧༦ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ);
ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཚ་བྦི་དྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏཾ ཨེ་ཏཱ་སཾ ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. སོ པ་ན ས་ངྒ་ཧོ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཀོ ཏཱ་སཾ ཀ་མོཏི? ཨེ་ཏྠ ཀ་མོཏི དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ, སོ ཙ པ་ཋ་མ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ་ཀོ, ས་མཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝི་ཙ་ཡ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཨི་ཏི ཡ་ཐཱ ཨཱ་དི་མྷི པ་ཝི་ཙི་ཏཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཙ, ཏ་ཐཱ དེ་སི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ དཱ་ནཾ སཱི་ལ་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ སུ་ཀ་ར་ཉྩཱ་ཏི ཏཾ ཨཱ་དི་མྷི ཝུ་ཏྟཾ. དཱ་ནཾ སཱི་ལ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ནྟི དཱ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ལཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ནེ་ཀྑ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, པ་ཉྙཱ ཝཱི་རི་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ, ཝཱི་རི་ཡཾ ཁ་ནྟི་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཁ་ནྟི ས་ཙྩ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ, ས་ཙྩཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ མེ་ཏྟཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, མེ་ཏྟཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ་ཏི མེ་ཏྟཱ་ན་ནྟ་ར་མུ་པེ་ཀྑཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ པ་ན ཀ་རུ་ཎཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ ཀ་རུ་ཎཱ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ན མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ས་ཏྟེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཀ་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ན པ་ན ས་བྦ་ཏྠ ས་བྦ་དཱ ཙཱ’’ཏི ཀེ་ཙི. ཨ་པ་རེ པ་ན – ‘‘ན ས་ཏྟེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀཱ, ས་ཏྟ་ཀ་ཏེ་སུ པ་ན ཝི་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – པ་ཙུ་ར་ཛ་ནེ་སུ་པི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྦ་ས་ཏྟ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཕ་ལ་ཏྟཱ སུ་ཀ་ར་ཏྟཱ ཙ ཨཱ་དི་མྷི དཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ལེ་ན དཱ་ཡ་ཀ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་སུ་དྡྷི་ཏོ པ་རཱ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ར་པཱི་ལཱ༹་ནི་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀི་རི་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཀི་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ དཱ་ན་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ. ནེ་ཀྑ་མྨེ་ན སཱི་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་སི་དྡྷི་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཝ་ཏྭཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་སྶ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་ན་ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ཀ་མྨཱ་པ་རཱ་དྷ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཡོ་ག་སུ་དྡྷིཾ ཝ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་སཱ་པ་རཱ་དྷ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཨཱ་ས་ཡ་སུ་དྡྷི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ སཱི་ལ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ནེ་ཀྑ་མྨཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྙཱ་ཡ ནེ་ཀྑ་མྨ་སྶ སི་དྡྷི་པ་རི་སུ་དྡྷི་ཏོ ཛྷཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ས་མཱ་དྷི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཧི པ་ཉྙཱ, པ་ཉྙཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ཙ ས་མཱ་དྷི’’. ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནི་མི་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ར་ཧི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན པ་ར་ཧི་ཏ་ཀ་ར་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ ནེ་ཀྑ་མྨ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཉྙཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷེ་ན པ་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་ཏོ ས་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟིཾ ཝ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ པ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ནི་ས་མྨ་ཀཱ་རི་ཏཾ ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ ‘‘ནི་ས་མྨ་ཀཱ་རི་ནོ ཧི ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ ཕ་ལ་ཝི་སེ་ས་མཱ་ཝ་ཧ་ཏཱི’’ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཏི་ཏི་ཀྑཱ་སི་དྡྷི་ཏོ ‘‘ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ ཧི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏྟཱ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ནཱི་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་ར་ཏི’’. ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཏི་ཏི་ཀྑཱ་ལ་ངྐཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་ཏོ ཧི ཏི་ཏི་ཀྑཱ སོ་བྷ་ཏི’’. པ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཙྩཱ་ར་མྦྷེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་དོ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཧི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་དོ་སོ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི’’. ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་ཏོ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ཁ་ནྟི་བ་ཧུ་ལོ ཧི ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི’’. ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝ་ཏོ པ་ར་ཧི་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷེ པ་ཙྩུ་པ་ཀཱ་ར་ཏ་ཎྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཧི ས་ཏི ཏ་ཎྷཱ ན ཧོ་ཏི’’. པ་ར་ཧི་ཏཱ་ར་མྦྷེ པ་ར་མེ་པི པ་ར་ཀ་ཏ་དུ་ཀྑ་ས་ཧ་ན་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཁ་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ས་ཙྩེ་ན ཁ་ནྟི་ཡཱ ཙི་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་ཀཱ་རི་ནོ ཨ་པ་ཀཱ་ར་ཁ་ནྟིཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་དུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎེ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨ་པ་ཝཱ་ད་ཝཱ་ཙཱ་ཝི་ཀ་མྤ་ནེ་ན བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟིཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་དུ་པ་བྲཱུ་ཧི་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ས་ཙྩཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་ཙྩ་སི་དྡྷི་ཏོ ‘‘ཨ་ཙ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཧི ཝི་ར་ཏི སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི’’. ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་དི་ཏཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཙ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ ཧི དཱ་ནཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་ཉྙཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི’’. ཉཱ་ཎ་ས་ཙྩཾ ཝ་ཏྭཱ ས་མྦྷཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཊྛཱ་པ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཝཱ ཧི བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, ཏེ ཙ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏི པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ཧི ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི ས་ཙྩ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. མེ་ཏྟཱ་ཡ པ་ར་ཧི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སི་དྡྷི་ཏོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རེ ཧི ཨ་དྷི་ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཧོ་ཏི’’. ཨ་ཙ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ཝི་ཀོ་པ་ནེ་ན ས་མཱ་དཱ་ན་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ མེ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཏོ ས་ཏྟེ་སུ ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ད་པ་རཱ་དྷེ་སུ ཨུ་དཱ་སཱི་ན་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ནྣི་སྶ་ནྡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཧི་ཏ་ཀཱ་མ་ས་ཏྟེ་པི ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ་ཏི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ ཀ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀཱ་ནི ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཏཱ་ཝ ས་བྦཱ་པི པཱ་ར་མི་ཡོ པ་རཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, པ་རེ་སཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ར་སཱ, ཨ་ཝི་ཀ་མྤ་ན་ར་སཱ ཝཱ, ཧི་ཏེ་སི་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, བུ་དྡྷ་ཏྟ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ.
ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན ཡ་སྨཱ ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ ཨ་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏཱ, ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཝི་ར་ཏི་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ད་ཡོ ཙ སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ན་པུ་བྦ་ངྒ་མོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ན་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མི་ཏཱ, ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཝ་བོ་དྷོ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟེ་ཧི པ་ར་ཧི་ཏཱ་ར་མྦྷོ ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མི་ཏཱ, ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ་པ་རཱ་དྷ་ས་ཧ་ནཾ ཨ་དོ་ས་པྤ་དྷཱ་ནོ ཏ་དཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མི་ཏཱ, ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་ར་ཏི་ཙེ་ཏ་ནཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཾ ས་ཙྩ་པཱ་ར་མི་ཏཱ, ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཙ་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཏ་དཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏཱ, ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ ལོ་ཀ་སྶ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ མེ་ཏྟཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ, ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ ཨ་ནུ་ན་ཡ་པ་ཊི་གྷ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ནཱི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ.
ཏ་སྨཱ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ལ་ཀྑ་ཎཱ དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ ལོ་བྷ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ར་སཱ, ཨ་ནཱ་ས་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, བྷ་ཝ་ཝི་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. སཱི་ལ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱི, ས་མཱ་དྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དུ་སྶཱི་ལྱ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ར་སཱ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ར་སཱ ཝཱ, སོ་ཙེ་ཡྻ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཀཱ་མ་ཏོ ཙ བྷ་ཝ་ཏོ ཙ ནི་ཀྑ་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མཱི, ཏ་དཱ་དཱི་ན་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ར་སཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཝི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, སཾ་ཝེ་ག་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མཱི, ཨ་ཀྑ་ལི་ཏ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ ཀུ་ས་ལི་སྶཱ་ས་ཁི་ཏྟ་ཨུ་སུ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཝི་ཡ, ཝི་ས་ཡོ་བྷཱ་ས་ན་ར་སཱ པ་དཱི་པོ ཝི་ཡ, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏ་སུ་དེ་སི་ཀོ ཝི་ཡ, ས་མཱ་དྷི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ. ཨུ་སྶཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མཱི, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ར་སཱ, ཨ་སཾ་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, སཾ་ཝེ་ག་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ. ཁ་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མཱི, ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ས་ཧ་ན་ར་སཱ, ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་ཝི་རོ་དྷ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ད་སྶ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཙྩ་པཱ་ར་མཱི, ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ར་སཱ, སཱ་དྷུ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, སོ་ར་ཙྩ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རེ་སུ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མཱི, ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ར་སཱ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཙ་ལ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཧི་ཏཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ མེ་ཏྟཱ་པཱ་ར་མཱི, ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ར་སཱ, ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝི་ན་ཡ་ན་ར་སཱ ཝཱ, སོ་མྨ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མཱི, ས་མ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ར་སཱ, པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ན་ཡ་ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཧི དཱ་ནཱ་དཱི་ནི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ར་མི་ཡོ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི.
ཀོ པ་ཙྩ་ཡོཏི? ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ ཏཱ་ཝ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ. ཡོ ཧི ཨ་ཡཾ –
‘‘མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ ལི་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི, ཧེ་ཏུ ས་ཏྠཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ;
པ་བྦ་ཛྫཱ གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི, ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཙ ཚ་ནྡ་ཏཱ;
ཨ་ཊྛ་དྷ་མྨ་ས་མོ་དྷཱ་ནཱ, ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི. (བུ. ཝཾ. ༢.༥༩) –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཊྛ་དྷ་མྨ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མྤཱ་དི་ཏོ ‘‘ཏི་ཎྞོ ཏཱ་རེ་ཡྻཾ མུ་ཏྟོ མོ་ཙེ་ཡྻཾ ད་ནྟོ ད་མེ་ཡྻཾ ས་ནྟོ ས་མེ་ཡྻཾ ཨ་སྶ་ཏྠོ ཨ་སྶཱ་སེ་ཡྻཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ཡྻཾ སུ་དྡྷོ སོ་དྷེ་ཡྻཾ བུ་དྡྷོ བོ་དྷེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ. སོ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ས་བྦ་པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ. ཏ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཧི ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཝི་ཙ་ཡུ་པ་ཊྛཱ་ན་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶ་ཏྟནྟི མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ཧི ཋ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ནྟ་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ནཱ་ག་སུ་པ་ཎྞཱ་དི་ཛཱ་ཏཱི་སུ ཋི་ཏ་སྶ. ཀ་སྨཱ་ཏི ཙེ? བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ལི་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟཱིཏི མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏ་སྶཱ་པི པུ་རི་ས་སྶེ་ཝ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ཨི་ཏྠི་ཡཱ ན པ་ཎྜ་ཀ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ་ཏི ཙེ? ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ལ་ཀྑ་ཎ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ – ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ ཨི་ཏྠཱི ཨ་ར་ཧཾ ཨ་སྶ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༧༩; ཝི་བྷ. ༨༠༩) ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཏ་སྨཱ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶཱ་པི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ ཋི་ཏ་སྶ པ་ཎྜ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཏྠ་ནཱ ན ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
ཧེ་ཏཱུཏི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི. མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་ས་སྶཱ་པི ཧི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣ་སྶེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་སྶ.
ས་ཏྠཱ་ར་ད་སྶ་ནནྟི ས་ཏྠུ་ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝོ. དྷ་ར་མཱ་ན་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶེ་ཝ ཧི ས་ནྟི་ཀེ པ་ཏྠེ་ནྟ་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏི ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ བོ་དྷི་མཱུ་ལེ ཝཱ པ་ཊི་མཱ་ཡ ཝཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཏྠ་ནཱ ན ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝ པ་ན ས་ནྟི་ཀེ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶ ཨུ་ལཱ༹་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་ད་དྷི་ཀཱ་ར་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ.
པ་བྦ་ཛྫཱཏི བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཏྠེ་ནྟ་སྶཱ་པི ཀ་མྨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དཱི་སུ ཏཱ་པ་སེ་སུ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནོ གི་ཧི་ལི་ངྒེ ཋི་ཏ་སྶ. ཀ་སྨཱ? བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི, ན ག་ཧ་ཊྛ་བྷཱུ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ པ་ཎི་དྷཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ པ་བྦ་ཛྫཱ་ལི་ངྒཾ ཨེ་ཝ ཧི ཡུ་ཏྟ་རཱུ་པཾ ཀི་ཉྩ གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟཱིཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་དཱ. པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶཱ་པི ཧི ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙ་སྶེ་ཝ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ར་ཧི་ཏ་སྶ. ཀ་སྨཱ? པཱ་ར་མི་པ་ཝི་ཙ་ཡ་སྶ ཨ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཱ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པཱ་ར་མཱི པ་ཝི་ཙེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ ཧོ་ནྟི.
ཨ་དྷི་ཀཱ་རོཏི ཨ་དྷི་ཀོ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ་པི ཧི ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་མྤི བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨ་དྷི་ཀཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་སྶ.
ཚ་ནྡ་ཏཱཏི ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙྪ་ནྡོ. ཡ་སྶ ཧི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟོ ཚ་ནྡོ མ་ཧ་ཏཱི པ་ཏྠ་ནཱ མ་ཧ་ཏཱི ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶེ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་སྶ.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཚ་ནྡ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨོ་པ་མྨཾ – ཡོ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷཾ ཨེ་ཀོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ བཱ་ཧུ་བ་ལེ་ནེ་ཝ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ པཱ་རཾ ག་ནྟུཾ ས་མ་ཏྠོ, སོ བུ་དྡྷ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི སུ་ཏྭཱ ཏཾ དུ་ཀྐ་ར་ཏོ ཨ་ད་ཧ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ པཱ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏྠ ས་ངྐོ་ཙཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཡོ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཝཱི་ཏ་ཙྩི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ག་ཏ་དྷཱུ་མཱ་ནཾ ཨ་ངྒཱ་རཱ་ནཾ པཱུ་རཾ པཱ་དེ་ཧི ཨ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ར་བྷཱ་གཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ…པེ… ན ཏ་ཏྠ ས་ངྐོ་ཙཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཡོ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ས་ཏྟི་སཱུ་ལེ་ཧི སུ་ནི་སི་ཏ་ཕ་ལེ་ཧི ནི་ར་ནྟ་རཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞཾ པཱ་དེ་ཧི ཨ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ…པེ… ན ཏ་ཏྠ ས་ངྐོ་ཙཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཡོ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ གྷ་ན་ཝེ་ལུ༹་གུ་མྦ་ས་ཉྪ་ནྣཾ ཀ་ཎྚ་ཀ་ལ་ཏཱ་ཝ་ན་ག་ཧ་ནཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ར་བྷཱ་གཾ ག་ནྟུཾ ས་མ་ཏྠོ…པེ… ན ཏ་ཏྠ ས་ངྐོ་ཙཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཡོ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཀ་པྤེ ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ཏཾ དུ་ཀྐ་ར་ཏོ ཨ་ད་ཧ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏ་ཏྠ པ་ཙྩི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏྠ ས་ངྐོ་ཙཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨེ་ཏྠ ཚ་ནྡ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ན ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ ས་མྨ་དེ་ཝ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ པ་ཎི་དྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ. ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཾ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཡྻ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་པ་ཏྠ་ནཱ་ར་སོ, བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ, ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ ཝཱ. ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻཾ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མིཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་ཉྩ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྦ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀ་དྷ་མྨ་མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏོ པ་ར་མ་བྷ་དྡ་ཀོ པ་ར་མ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻ་པྤ་བྷཱ་ཝོ པུ་ཉྙ་ཝི་སེ་སོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
ཡ་སྶ ཙ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཧེ་ཝ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ཡཱ་ན་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ནི་ཡ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ས་མ་དྷི་ག་མ་ན་ཏོ ཏ་ཏོ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་ཏི ས་མ་ཉྙཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ས་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ས་མཱ་ས་ཏྟ་མཱ་ན་ས་ཏཱ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་སི་ཀྑཱ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཙ་སྶ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན ཧི མ་ཧཱ་པུ་རི་སཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཱ་དྷི་ག་མ་ན་པུ་བྦ་ལི་ངྒེ་ན ས་ཡ་མྦྷུ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ ས་བྦ་པཱ་ར་མི་ཡོ པ་ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཀ་ཏ་མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ ཧི སུ་མེ་དྷ་པ་ཎྜི་ཏོ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཧ་ནྡ བུ་དྡྷ་ཀ་རེ དྷ་མྨེ, ཝི་ཙི་ནཱ་མི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ;
ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ད་ས དི་སཱ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ;
ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཏ་དཱ ད་ཀྑིཾ, པ་ཋ་མཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མི’’ནྟི. (བུ. ཝཾ. ༢.༡༡༥-༡༡༦) –
ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཏ་སྶ ཙ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧེ་ཏཱུ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ བ་ལཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ? ཨི་དྷ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པ་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ མ་ཧ་ཏཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཾ. ཏ་སྶ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི – ‘‘མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ, ཡ་སྶཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨོ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཙཱ’’ཏི. སོ ཏ་མེ་ཝ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ཡ.
ན ཧེ་ཝ ཁོ པ་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཾ, ཨ་པི ཙ ཁོ སུ་ཎཱ་ཏི ‘‘ཨེ་དི་སོ ཙ ཨེ་དི་སོ ཙ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. སོ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ཡ.
ན ཧེ་ཝ ཁོ པ་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཾ, ན་པི ཏཾ པ་ར་ཏོ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ‘‘ད་ས་བ་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ༢.༢༡-༢༢) བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི. སོ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ཡ.
ན ཧེ་ཝ ཁོ པ་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཾ, ན་པི ཏཾ པ་ར་ཏོ སུ་ཎཱ་ཏི, ན་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀོ ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ བུ་དྡྷ་ཝཾ་སཾ བུ་དྡྷ་ཏ་ནྟིཾ བུ་དྡྷ་པ་ཝེ་ཎིཾ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ཏཾ པ་རི་པཱ་ལེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ དྷ་མྨཾ ཨེ་ཝ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོ ག་རུ་ཀ་རོ་ནྟོ མཱ་ནེ་ནྟོ པཱུ་ཛེ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ཡ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧེ་ཏཱུ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ཡ? ཨི་དྷ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ་ཝ ཧོ་ཏི པུ་རི་མ་ཀེ་སུ བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཧེ་ཏུ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ཡ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ས་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་པ་ནེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་པི ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡ་ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཧེ་ཏུ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ཡ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ས་ཀ་ལ་ཏོ་པི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཏོ ས་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙ དུ་ཀྐ་ར་ཙ་རི་ཡ་ཏོ སུ་ཙི་ར་མྤི ཀཱ་ལཾ གྷ་ཊེ་ནྟོ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ ཨ་ནི་བྦི་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་ཏྲཱ་སཱི ཡཱ་ཝ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྠ་ནི་པྥ་ཏྟི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཧེ་ཏུ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ཡ. པུ་ན ཙ་པ་རཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ས་ནྣི་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡོ ཨ་ཧི་ཏ་ཏོ ནི་ཝཱ་རེ་ཏི, ཧི་ཏེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཧེ་ཏུ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ཡ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་དཱ – ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ་སྶ ཡ་ཐཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ས་མྦོ་དྷི་ནི་ནྣོ ཧོ་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པོ་ཎོ ས་མྦོ་དྷི་པ་བྦྷཱ་རོ, ཏ་ཐཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ. ཡ་ཏོ ཙཱ་ནེ་ན པུ་རི་མ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི མ་ན་སཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཨེ་དི་སོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ནྣཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་སྶ པ་ན་སྶ ཨི་མཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ལི་ངྒཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ཧི ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ཧི ཙ མ་ཧཱ་ཝི་སེ་སོ མ་ཧ་ནྟཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཏོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཏོ ཀོ་ས་ལླ་ཏོ ཙ. ཨི་དྷ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཡ་ཐཱ ཝི་ས་དི་ནྡྲི་ཡོ ཧོ་ཏི ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ, ན ཏ་ཐཱ ཨི་ཏ་རེ. པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ. ཏ་ཐཱ ཧི སོ ཡ་ཐཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ན ཏ་ཐཱ ཨི་ཏ་རེ. ཏ་ཏྠ ཙ ཀོ་ས་ལླཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏི ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ན ཋཱ་ནཱ་ཋཱ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཙ.
ཏ་ཐཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི དཱ་ནཱ་བྷི་ར་ཏོ, ས་ཏི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ དེ་ཏི ཨེ་ཝ, ན དཱ་ན་ཏོ ས་ངྐོ་ཙཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་སཱི་ལོ ཧོ་ཏི, པ་མུ་དི་ཏོ་ཝ དེ་ཏི ཨཱ་ད་ར་ཛཱ་ཏོ, ན ཨུ་དཱ་སཱི་ན་ཙི་ཏྟོ, མ་ཧ་ནྟ་མྤི དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ན ཙ དཱ་ནེ་ན ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཨ་པྤཾ, པ་རེ་ས་ཉྩ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ནྟོ དཱ་ནེ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, དཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ ཙ པ་རེ་སཾ དེ་ནྟེ དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, བྷ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཙ པ་རེ་སཾ ཨ་བྷ་ཡཾ དེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཡཱ ལི་ངྒཱ་ནི.
ཏ་ཐཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི པཱ་པ་དྷ་མྨེ་ཧི ཧི་རཱི་ཡ་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཧེ་ཋ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི སོ་ར་ཏོ སུ་ཁ་སཱི་ལོ ཨ་ས་ཋོ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཨུ་ཛུ་ཛཱ་ཏི་ཀོ སུ་ཝ་ཙོ སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མུ་དུ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨ་ཏྠ་དྡྷོ ཨ་ན་ཏི་མཱ་ནཱི, པ་ར་ས་ནྟ་ཀཾ ནཱ་དི་ཡ་ཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ཎ་ས་ལཱ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨི་ཎཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རཾ ན ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏི, པ་ར་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀེ བྱཱ་མཱུ་ལ༹ྷེ ཝི་སྶ་རི་ཏེ ཝཱ ཏཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་དེ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ ན པ་ར་ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ལོ་ལུ་པྤོ ཧོ་ཏི, པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧེ་སུ པཱ་པ་ཀཾ ཙི་ཏྟ་མྤི ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨི་ཏྠི་བྱ་ས་ནཱ་དཱི་ནི དཱུ་ར་ཏོ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏི, ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ བྷི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཏཱ ས་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ, པི་ཡ་ཝཱ་དཱི མི་ཧི་ཏ་པུ་བྦ་ངྒ་མོ པུ་བྦ་བྷཱ་སཱི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ, ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀ་ཉཱ་ཎེ་ན ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཀ་ཏ་ཝེ་དཱི ཝུ་དྡྷཱ་པ་ཙཱ་ཡཱི སུ་ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝོ དྷ་མྨ་ཀཱ་མོ པ་རེ་པི དྷ་མྨེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏཱ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཀི་ཙྩ་ཏོ ས་ཏྟེ ནི་ཝཱ་རེ་ཏཱ ཀི་ཙྩེ་སུ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཏ་ཏྠ ཀི་ཙྩེ ཡོ་གཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ, ཀ་ཏྭཱ ཝཱ པ་ན ས་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ སཱི་གྷ་ཉྙེ་ཝ ཏ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི སཱི་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཡཱ ལི་ངྒཱ་ནི.
ཏ་ཐཱ མ་ནྡ་ཀི་ལེ་སོ ཧོ་ཏི མ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎོ, པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་བ་ཧུ་ལོ, ན ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀཱ ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝ་ནྟི, ཝི་ཝེ་ཀ་ག་ཏ་སྶ ཙ་སྶ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི, ཨ་མི་ཏྟ་པ་ཀྑེ་པི ཏུ་ཝ་ཊཾ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཨི་ཏ་ར་སྨིཾ, ས་ཏི་མཱ ཙ ཧོ་ཏི ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤི ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ས་རི་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ, མེ་དྷཱ་ཝཱི ཙ ཧོ་ཏི དྷ་མྨོ་ཛ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ནི་པ་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ ཨི་ཏི་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་སུ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ, ཁ་ནྟི་བ་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི ས་བྦ་ས་ཧོ, ཨ་ཙ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནོ ཙ ཧོ་ཏི ད་ལ༹ྷ་ས་མཱ་དཱ་ནོ, ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཋཱ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ལི་ངྒཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་ཧི བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་ལི་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ་ཡ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ས་ནྣི་སྶ་ཡོ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི. ཏ་ཏྲི་དཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཨི་དྷ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ཏ་ས་མྤ་ནྣོ ཙཱ་ག་ས་མྤ་ནྣོ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ ས་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་དྡ་ཧ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བོ་དྷིཾ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ཉྩ, ཏེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ས་ཏྟེ་སུ ཧི་ཏེ་སི་ཏཾ ན པ་རི་ཙྩ་ཛ་ཏི, སཱི་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ ག་རུ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙོ་ད་ཀོ པཱ་པ་ག་ར་ཧཱི ཝ་ཏྟཱ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མོ, སུ་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཾ ག་མྦྷཱི་རཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཙཱ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཧོ་ཏི ས་ནྟུ་ཊྛོ པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧོ་ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ, ས་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ས་ཏི ཧོ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨེ་སུ, ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟོ, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ས་ཏི་ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ཡོ ས་མ་ནྭེ་ས་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཨ་ཧི་ཏཱ ས་ཏྟེ ནི་སེ་དྷེ་ཏྭཱ ཧི་ཏེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ –
‘‘པི་ཡོ ག་རུ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ, ཝ་ཏྟཱ ཙ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མོ;
ག་མྦྷཱི་ར་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ, ནོ ཙ་ཊྛཱ་ནེ ནི་ཡོ་ཛ་ཀོ’’ཏི. (ཨ. ནི. ༧.༣༧; ནེ་ཏྟི. ༡༡༣) –
ཨེ་ཝཾ གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཉྩ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ས་མྨ་དེ་ཝ པ་རི་ཡོ་ད་པེ་ཏི. སུ་ཝི་སུ་དྡྷཱ་ས་ཡ་པ་ཡོ་གོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ན ཙི་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ངྒེ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ནོ.
ཏ་སྶི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི བ་ལཱ་ནི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བ་ལཾ ཡཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ས་ནྣི་སྶ་ཡཱ དྷ་མྨ་གཱ་ར་ཝེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཙི ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ, ཡཱ་ཡ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏི ལ་ཛྫཱ་པ་སྶ་ཡོ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. བཱ་ཧི་ར་བ་ལཾ ཡཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ པ་ར་ས་ནྣི་སྶ་ཡཱ ཨ་བྷི་རུ་ཙི ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ, ཡཱ་ཡ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏི མཱ་ནཱ་པ་སྶ་ཡོ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བ་ལཾ ཡཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་རུ་ཙི ཨེ་ཀ་ནྟ་ནི་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ, ཡཱ་ཡ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡོ ཝི་ས་ད་དྷཱ་ཏུ་ཀོ ས་ཏི་ས་ནྣི་སྶ་ཡོ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. པ་ཡོ་ག་བ་ལཾ ཡཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ཏ་ཛྫཱ པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་དཱ ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ཏཱ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ཏཱ, ཡཱ་ཡ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཝི་སུ་དྡྷ་པ་ཡོ་གོ ནི་ར་ནྟ་ར་ཀཱ་རཱི ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཧེ་ཏཱུ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ བ་ལེ་ཧི ས་མྤ་ནྣ་ས་མུ་དཱ་ག་མོ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མྤཱ་དི་ཏོ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་སྶ ཙ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་སེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ས་བྦ་ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ར་ས་པུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ པི་ཡ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ན ཙ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པུ་ཏྟ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ཏི. ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ ཙ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ པ་ཡོ་གོ ཙ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀ་དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི པ་རི་པ་ཙྩ་ནྟི ཙ. ཡ་ཏོ ཙ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཏ་མེ་ན པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ན སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨུ་ཏྟ་མ་གཱ་ར་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ས་དི་སཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟ་ཉྩ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་ནེ་ཀ་གུ་ཎོ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ ནཱ་མ དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྙཱ, ཡཱ་ཧི མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཏཱ་ཧི མ་ཧཱ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་སུ་ཁ་ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ པ་ར་ཧི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་པ་སུ་ཏ་ཏཱ སུ་དུ་ཀྐ་རེ་ཧི་པི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཙ་རི་ཏེ་ཧི ཝི་སཱ་དཱ་བྷཱ་ཝོ པ་སཱ་ད་ས་མྦུ་དྡྷི་ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ནཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ་སུ་པི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཙ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷི, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ བུ་དྡྷ་ཀ་མྨ་སི་དྡྷི, པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཡཾ ཏ་ར་ཏི, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ པ་རེ ཏཱ་རེ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ར་དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ པ་ར་དུ་ཀྑ་པ་ཏི་ཀཱ་རཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ དུ་ཀྑེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ དུ་ཀྑཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧོ་ཏི, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཝ་ཊྚཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ སཾ་སཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཏྲ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, ཀ་རུ་ཎཱ་ནུ་ག་ཏ་ཏྟཱ ན ཙ ན ས་བྦེ་སཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟོ, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ས་བྦེ་པི ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ནུ་ག་ཏ་ཏྟཱ ན ཙ ན ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ར་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཨ་ཧཾ་ཀཱ་ར་མ་མཾ་ཀཱ་རཱ་བྷཱ་ཝོ, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཨཱ་ལ་སི་ཡ་དཱི་ན་ཏཱ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨ་ཏྟ་པ་ར་ནཱ་ཐ་ཏཱ དྷཱི་ར་ཝཱི་ར་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ན་ཏྟ་ནྟ་པ་ཨ་པ་ར་ནྟ་པ་ཏཱ, ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ར་ཧི་ཏ་ནི་པྥ་ཏྟི, ནི་བྦྷ་ཡཱ་བྷིཾ་ས་ན་ཀ་བྷཱ་ཝོ, དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏི་ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏི་ཏཱ, ཀ་ཏ་ཉྙུ་པུ་བྦ་ཀཱ་རི་བྷཱ་ཝོ, མོ་ཧ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ག་མོ, ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་སི་དྡྷི, བ་ལ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ནི་པྥ་ཏྟཱི་ཏི ས་བྦ་སྶཱ་པི པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཕ་ལ་སྶ ཝི་སེ་སེ་ན ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཀ་རུ་ཎཱ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ. ཨི་ད་ཉྩ དྭ་ཡཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ ཝི་ཡ པ་ཎི་དྷཱ་ན་སྶཱ་པི པ་ཙྩ་ཡོ.
ཏ་ཐཱ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཨུ་མྨ་ངྒ་ཨ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཧི་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ ཙ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཡཱ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡོཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ནཱ་མ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནཾ ཨ་བྦྷུ་སྶ་ཧ་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཨུ་མྨ་ངྒོ ནཱ་མ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རེ་སུ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྙཱ. ཨ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཙ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ. ཧི་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ ནཱ་མ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཀ་རུ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙ.
ཏ་ཐཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཨ་ལོ་བྷཱ་དོ་སཱ་མོ་ཧ་ནི་སྶ་ར་ཎ་པྤ་བྷེ་དཱ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ. ནེ་ཀྑ་མྨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཧི བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི ཀཱ་མེ་སུ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ཙ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ, ཏ་ཐཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ, ཨ་ལོ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ལོ་བྷེ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ, ཨ་དོ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ དོ་སེ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ, ཨ་མོ་ཧ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ མོ་ཧེ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ, ནི་སྶ་ར་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ས་བྦ་བྷ་ཝེ་སུ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན ཧི ལོ་བྷཱ་དཱི་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཝི་ནཱ དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ར་མི་ཡོ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ན་ཉྷི ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་དི་ནི་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ ཨ་ལོ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་དི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏེ ཨེ་ཝཾ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ད་ཡོ་པི བོ་དྷི་ཡཱ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ. དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཧི བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑེ མ་ཙྪེ་རེ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ས་མྨ་དེ་ཝ དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི. སཱི་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ དུ་སྶཱི་ལྱེ དོ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ས་མྨ་དེ་ཝ སཱི་ལ་པཱ་ར་མིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི. ནེ་ཀྑ་མྨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་མེ་སུ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ཙ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཎེ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཙ, ཝཱི་རི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཀོ་ས་ཛྫེ, ཁ་ནྟི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཾ, ས་ཙྩ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནེ, མེ་ཏྟཱ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ བྱཱ་པཱ་དེ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དི་པཱ་ར་མི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི. དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ད་ཡོ དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ར་མཱི་ནཾ ནི་པྥ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡོ.
ཏ་ཐཱ ཨ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནི་སཾ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ དཱ་ནཱ་དི་པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཝི་དྷི་ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞ་གོ་མ་ཧིཾ་ས་དཱ་སི་དཱ་ས་པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཧ་བྱཱ་ས་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཁེ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་བྷཱ་ཝེ་ན བ་ཧུ་པ་ཏྠ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ རཱ་ཛ་ཙོ་རཱ་དི་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ནི་སྶཱ་ར་ཏོ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་པ་རི་པཱ་ལ་ནེ་སུ པ་ར་ཝི་ཧེ་ཋ་ན་ཧེ་ཏུ་ཏོ ཝི་ནཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩ སོ་ཀཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏ་བྱ་ས་ནཱ་ཝ་ཧ་ཏོ ཏ་དཱ་ས་ཏྟི་ནི་དཱ་ན་ཉྩ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཝི་དྷ་ཝི་པུ་ལཱ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནཱ་མ. ཏེ་སཾ པ་རི་ཙྩཱ་གོ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀོ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ་ཏི པ་རི་ཙྩཱ་གེ ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ.
ཨ་པི ཙ ཡཱ་ཙ་ཀོ ཡཱ་ཙ་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཡ྄ཧ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ན་ཏོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ’’ཏི ཙ, ‘‘པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡ་མ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ར་ལོ་ཀཾ ཡཱ་ཧཱི་ཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་དེ་ས་ཀོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨཱ་དི་ཏྟེ ཝི་ཡ ཨ་གཱ་རེ མ་ར་ཎ་གྒི་ནཱ ཨཱ་དི་ཏྟེ ལོ་ཀེ ཏ་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟ་ཀ་སྶ ཨ་པ་ཝཱ་ཧ་ཀ་ས་ཧཱ་ཡོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨ་པ་ཝཱ་ཧི་ཏ་སྶ ཙ་སྶ ཨ་ཛྷཱ་པ་ན་ནི་ཀྑེ་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི ཙ དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨ་སྨིཾ ས་ཧཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་གྒ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པ་ར་མ་དུ་ལླ་བྷཱ་ཡ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ‘‘པ་ར་མོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ’’ཏི ཙ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཐཱ ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རེ ཀ་མྨ་ནི ཨ་ནེ་ནཱ་ཧཾ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ, ཏ་སྨཱ སཱ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་བྷེ་དི་ཏཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏེ་ནཱ་པི མ་ཡཱ དཱ་ཏ་བྦཾ, པ་གེ་ཝ ཡཱ་ཙི་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨུ་ལཱ༹་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ཧི ག་ཝེ་སི་ཏྭཱ་པི དཱ་ཏ་བྦ་ཏོ ས་ཡ་མེ་ཝཱ་ག་ཏོ མ་མ པུ་ཉྙེ་ནཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཡཱ་ཙ་ཀ་སྶ དཱ་ནཱ་པ་དེ་སེ་ན མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝཱ་ཡ་མ་ནུ་གྒ་ཧོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨ་ཧཾ ཝི་ཡ ཨ་ཡཾ ས་བྦོ་པི ལོ་ཀོ མ་ཡཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨ་ས་ཏི ཡཱ་ཙ་ཀེ ཀ་ཐཾ མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མཱི པཱུ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ, ‘‘ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ན་མེ་ཝ ཙ་ཏྠཱ་ཡ མ་ཡཱ ས་བྦོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ, ‘‘མཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ་ཝ མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ཡཱ་ཙ་ཀཱ ཀ་དཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ག་ཎྷེ་ཡྻུ’’ནྟི ཙ, ‘‘ཀ་ཐ་མ་ཧཾ ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ པི་ཡོ ཙ་སྶཾ མ་ནཱ་པོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཝཱ ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཡཱ ཙ་སྶུ མ་ནཱ་པཱ’’ཏི ཙ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཝཱ་ཧཾ ད་ད་མཱ་ནོ ད་ཏྭཱ་པི ཙ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཙ་སྶཾ པ་མུ་དི་ཏོ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཝཱ མེ ཡཱ་ཙ་ཀཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ ཨུ་ལཱ༹་རོ ཙ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཝཱ་ཧ་མ་ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨེ་ཝ ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཧ་ད་ཡ་མ་ཉྙཱ་ཡ ད་དེ་ཡྻ’’ནྟི ཙ, ‘‘ས་ཏི དྷ་ནེ ཡཱ་ཙ་ཀེ ཙ ཨ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ མ་ཧ་ཏཱི མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཉྩ་ནཱ’’ཏི ཙ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཝཱ་ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒཱ་ནི ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཝཱ་པི ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛེ་ཡྻ’’ནྟི ཙ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ནི་ནྣ་ཏཱ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་པི ཙ ‘‘ཨ་ཏྠོ ནཱ་མཱ་ཡཾ ནི་ར་པེ་ཀྑཾ དཱ་ཡ་ཀ་མ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ནི་ར་པེ་ཀྑཾ ཁེ་པ་ཀཾ ཀི་ཊ་ཀོ’’ཏི ཙ ཨ་ཏྠེ ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ.
ཡཱ་ཙ་མཱ་ནོ པ་ན ཡ་དི པི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི, ‘‘པི་ཡོ མཾ ཡཱ་ཙ་ཏཱི’’ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཨུ་དཱ་སཱི་ན་པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨ་ཡཾ མཾ ཡཱ་ཙ་མཱ་ནོ ཨ་དྡྷཱ ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན མི་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ད་ད་ནྟོ་པི ཧི ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཐ པ་ན ཝེ་རཱི པུ་གྒ་ལོ ཡཱ་ཙ་ཏི, ‘‘པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ མཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ཨ་ཡཾ མཾ ཡཱ་ཙ་མཱ་ནོ ཨ་དྡྷཱ ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན ཝེ་རཱི པི་ཡོ མི་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝི་སེ་སེ་ན སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ པི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ ཝི་ཡ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་རི་པུ་གྒ་ལེ་སུ་པི མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་རུ་ཎཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙེ པ་ན་སྶ ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ལོ་བྷ་སྶ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་ཝི་ས་ཡཱ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཏེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་པ་ཊི་ཉྙེ་ན ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘‘ན་ནུ ཏ་ཡཱ ས་པྤུ་རི་ས་ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ནི་སྶ་ཊྛོ ཏ་པྤ་རི་ཙྩཱ་ག་མ་ཡ་ཉྩ པུ་ཉྙཾ, ཏ་ཏྠ ནཱ་མ ཏེ བཱ་ཧི་རེ་པི ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་བྷི་ས་ངྒ་པྤ་ཝ་ཏྟི ཧ་ཏྠི་སི་ནཱ་ན་ས་དི་སཱི ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཡཱ ན ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ངྒོ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ མ་ཧ་ཏོ བྷེ་ས་ཛྫ་རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ མཱུ་ལཾ མཱུ་ལ་ཏྠི་ཀཱ ཧ་ར་ནྟི, པ་པ་ཊི་ཀཾ ཏ་ཙཾ ཁ་ནྡྷཾ ཝི་ཊ་པཾ སཱ་རཾ སཱ་ཁཾ པ་ལཱ་སཾ པུ་པྥཾ ཕ་ལཾ ཕ་ལ་ཏྠི་ཀཱ ཧ་ར་ནྟི, ན ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཨེ་ཏེ ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་བྦ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ་ན མ་ཡཱ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑེ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཀེ ནི་ཙྩཱ་སུ་ཙི་མྷི ཀཱ་ཡེ པ་རེ་སཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཝི་ནི་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟོ་པི མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ. ཀོ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རེ་སུ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་ནྟ་བྷེ་ད་ན་ཝི་ཀི་ར་ཎ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་དྷ་མྨེ་སུ, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏ་མེ་ཏཾ, ཡ་དི་དཾ ཨེ་ཏཾ མ་མ ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ. ཏ་སྨཱ བཱ་ཧི་རེ་སུ ཝི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ་སུ་པི ཀ་ར་ཙ་ར་ཎ་ན་ཡ་ནཱ་དཱི་སུ མཾ་སཱ་དཱི་སུ ཙ ཨ་ན་པེ་ཀྑེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ‘ཏཾ ཏ་ད་ཏྠི་ཀཱ ཧ་ར་ནྟཱུ’ཏི ནི་སྶ་ཊྛ་ཙི་ཏྟེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏོ ཙ་སྶ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཛཱི་ཝི་ཏེ་སུ ནི་ར་པེ་ཀྑ་སྶ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨཱ་ནི སུ་ཝི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི. སོ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཉཱ་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཋི་ཏོ ཨ་པཱ་ཡུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ས་མ་ནྣཱ་ག་མེ་ན བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན ཨ་བྷ་ཡ་དཱ་ན་ས་དྡྷ་མྨ་དཱ་ནེ་ཧི ཙ ས་བྦ་ས་ཏྟེ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ན་ཡོ.
སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཡཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ཨི་ད་ཉྷི སཱི་ལཾ ནཱ་མ ག་ངྒོ་ད་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝི་སོ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་སྶ དོ་ས་མ་ལ་སྶ ཝི་ཀྑཱ་ལ་ན་ཛ་ལཾ, ཧ་རི་ཙ་ནྡ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་ནེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་སྶ རཱ་གཱ་དི་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་སྶ ཝི་ན་ཡ་ནཾ, ཧཱ་ར་མ་ཀུ་ཊ་ཀུ་ཎྜ་ལཱ་དཱི་ཧི པ་ཙུ་ར་ཛ་ནཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ སཱ་དྷཱུ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝི་སེ་སོ, ས་བྦ་དི་སཱ་ཝཱ་ཡ་ན་ཏོ ཨ་ཀི་ཏྟི་མོ ས་བྦ་ཀཱ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པོ ཙ སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷོ, ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་དཱི་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཙ ཝ་ནྡ་ནཱི་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ པ་ར་མོ ཝ་སཱི་ཀ་ར་ཎ་མ་ནྟོ, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་རོ་ཧ་ཎ་སོ་པཱ་ན་པ་ནྟི, ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡོ, ནི་བྦཱ་ན་མ་ཧཱ་ན་ག་ར་སྶ ས་མྤཱ་པ་ཀ་མ་གྒོ, སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷཱི་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་མི, ཡཾ ཡཾ ཝཱ པ་ནི་ཙྪི་ཏཾ པ་ཏྠི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནཱུ་པཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ་དི་ཀེ ཙ ཨ་ཏི་སེ་ཏི.
ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏོ་པ་ཎི་དྷི་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༣༣༧; ཨ. ནི. ༨.༣༥). ཨ་པ་ར་མྤི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ ཨ་སྶཾ མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙཱ’ཏི, སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (མ. ནི. ༡.༦༥). ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཏྠཱ་ནི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༡.༡). ‘‘པ་ཉྩི་མེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་སུ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ (དཱི. ནི. ༢.༡༥༠; ༣.༣༡༦; ཨ. ནི. ༥.༢༡༣; མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༥) ཝ་སེ་ན སཱི་ལ་སྶ གུ་ཎཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་པ་མསུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ (ཨ. ནི. ༧.༧༢) ཝ་སེ་ན སཱི་ལ་ཝི་ར་ཧེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ. པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་ད་པ་རཱ་པ་ཝཱ་ད་ད་ཎྜ་དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི པཱ་སཾ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཧེ་ཏུ་ཏོ སོ་ཏྠི་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཏི་ཛ་ན་སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་ཡུ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ན་བ་ནྡྷུ་མི་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ན་ཏོ ཙ སཱི་ལཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཧེ་ཏུ མ་ཧ་ནྟཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘‘ཀ་ཏཾ ཝ་ཏ མ་ཡཱ ཀུ་ས་ལཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ཀ་ཏཾ བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ཎ’’ནྟི.
ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི, ན པ་རེ ཝི་ཉྙཱུ, ད་ཎྜ་དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝོ ཨེ་ཝ ན་ཏྠི. ‘‘སཱི་ལ་ཝཱ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ པཱ་སཾ་སོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘ཀ་ཏཾ ཝ་ཏ མ་ཡཱ པཱ་པཾ, ཀ་ཏཾ ལུ་དྡ་ཀཾ, ཀ་ཏཾ ཀི་བྦི་ས’’ནྟི དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སོ ན ཧོ་ཏི. སཱི་ལ་ཉྩ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ བྷོ་ག་བྱ་ས་ནཱ་དི་པ་རི་ཧཱ་ར་མུ་ཁེ་ན མ་ཧ་ཏོ ཨ་ཏྠ་སྶ སཱ་དྷ་ན་ཏོ མ་ངྒ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ པ་ར་མཾ སོ་ཏྠི་ཊྛཱ་ནཾ, ནི་ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩོ་པི སཱི་ལ་ཝཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་དཱི་ནཾ པཱུ་ཛ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ལ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་སེ་ཏི སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ, ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ? ཨི་དྷ ཏེ ཨ་སྶ དཱ་སོ ཀ་མྨ་ཀ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཉྩེ་ཏྠ (དཱི. ནི. ༡.༡༨༦) སཱ་དྷ་ཀཾ. ཙོ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ པ་ར་ལོ་ཀཱ་ནུ་ག་མ་ན་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མ་ཐཱ་དི་གུ་ཎཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙ བཱ་ཧི་ར་དྷ་ནཾ ཨ་ཏི་སེ་ཏི སཱི་ལཾ. པ་ར་མ་སྶ ཙི་ཏྟི་སྶ་རི་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཨ་ཏི་སེ་ཏི སཱི་ལཾ. སཱི་ལ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྷི ཏཾ་ཏཾ་ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ་སུ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ, ཝ་སྶ་ས་ཏ་དཱི་གྷ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ཧ་མྤི སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཝི་སི་ཊྛ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ཏི ཙ ཛཱི་ཝི་ཏེ སི་ཀྑཱ་ནི་ཀྑི་པ་ན་སྶ མ་ར་ཎ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ སཱི་ལཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཏོ ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་རཾ. ཝེ་རཱི་ན་མྤི མ་ནུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ ཛ་རཱ་རོ་ག་ཝི་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཙ རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་སེ་ཏི སཱི་ལཾ. པཱ་སཱ་ད་ཧ་མྨི་ཡཱ་དི་ཊྛཱ་ན་ཝི་སེ་སེ རཱ་ཛ་ཡུ་ཝ་རཱ་ཛ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཨཱ་དི་ཊྛཱ་ན་ཝི་སེ་སེ ཙ ཨ་ཏི་སེ་ཏི སཱི་ལཾ སུ་ཁ་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་བྷཱ་ཝ་སི་ནི་དྡྷེ ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ་ཙ་རེ་པི བ་ནྡྷུ་ཛ་ནེ མི་ཏྟ་ཛ་ནེ ཙ ཨ་ཏི་སེ་ཏི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧི་ཏ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏོ པ་ར་ལོ་ཀཱ་ནུ་ག་མ་ན་ཏོ ཙ ‘‘ན ཏཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱ ཀ་ཡི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཉྩེ་ཏྠ (དྷ. པ. ༤༣) སཱ་དྷ་ཀཾ. ཏ་ཐཱ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ར་ཐ་པ་ཏྟི་བ་ལ་ཀཱ་ཡེ་ཧི མ་ནྟཱ་ག་ད་སོ་ཏྠཱ་ན་པྤ་ཡོ་གེ་ཧི ཙ དུ་རཱ་ར་ཀྑཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱི་ལ་མེ་ཝ ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་རཾ ཨ་ཏྟཱ་དྷཱི་ན་ཏོ ཨ་པ་རཱ་དྷཱི་ན་ཏོ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏོ ཙ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘དྷ་མྨོ ཧ་ཝེ ར་ཀྑ་ཏི དྷ་མྨ་ཙཱ་རི’’ནྟི་ཨཱ་དི (ཛཱ. ༡.༡༠.༡༠༢). ཨེ་ཝ་མ་ནེ་ཀ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སཱི་ལ་ནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཙེ་ཝ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཙ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ.
ས་ཙེ པ་ན་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པ་རི་ཙ་ཡེ་ན སཱི་ལ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ དྷ་མྨཱ དོ་སཱ་ད་ཡོ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཏེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་པ་ཊི་ཉྙེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ན་ནུ ཏ་ཡཱ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ, སཱི་ལ་ཝི་ཀ་ལེ་ན ཙ ན ས་ཀྐཱ ལོ་ཀི་ཡཱ་པི ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ, པ་གེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ, ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ པ་ན ཨ་གྒ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན སཱི་ལེ་ན པ་ར་མུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀི་ཀཱི་ཝ ཨ་ཎྜ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༩; དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༧) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་མྨཱ སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ནྟེ་ན སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཏ་ཡཱ པེ་ས་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པི ཙ ཏ་ཡཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཡཱ་ན་ཏྟ་ཡེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ཏཱ་ར་ཎ་པ་རི་པཱ་ཙ་ནཱ་ནི ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི, སཱི་ལ་ཝི་ཀ་ལ་སྶ ཙ ཝ་ཙ་ནཾ ན པ་ཙྩེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ཧཱ་ར་ཝི་ཙཱ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཝེ་ཛྫ་སྶ ཏི་ཀི་ཙྪ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཀ་ཐཱ་ཧཾ ས་དྡྷེ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ཏཱ་ར་ཎ་པ་རི་པཱ་ཙ་ནཱ་ནི ཀ་རེ་ཡྻ་ནྟི ས་བྷཱ་ཝ་པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཀི་ཉྩ ཛྷཱ་ནཱ་དི་གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན མེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་ཨཱ་དི་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཉྩ, ཛྷཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཙ གུ་ཎཱ སཱི་ལ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཝི་ནཱ ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ས་མྨ་དེ་ཝ སཱི་ལཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཐཱ ‘‘ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ར་ཛོ་པ་ཐོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༡.༡༩༡; སཾ. ནི. ༢.༡༥༤; མ. ནི. ༡.༢༩༡; ༢.༡༠) གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ, ‘‘ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༣༤; པཱ་ཙི. ༡༧༥) ‘‘མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༡༧༨) ཙ ཀཱ་མེ་སུ, ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་རི་སོ ཨི་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༡.༢༡༨) ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དཱི་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ན་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༡.༡༩༡; སཾ. ནི. ༢.༡༥༤) པ་བྦ་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཝ་སེ་ན ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ- (མ. ནི. ༡.༡༦༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་སི་ཝི་སོ་པ་མ་སུ་ཏྟཱ- (སཾ. ནི. ༤.༢༣༨) དི་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཐཱ ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ནཱ དཱ་ནཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ བྱཱ་པཱ་ར་ས་མ་ཏྠཱ ཙ ན ཧོ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཉྙཱ་གུ་ཎཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཛཱི་ཝི་ཏེ་ན ཝི་ནཱ ས་རཱི་ར་ཡ་ནྟཾ ན སོ་བྷ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་རི་ཡཱ་སུ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་མ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཝི་ས་ཡེ་སུ ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ན་པྤ་ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ནཱ ས་ཀི་ཙྩ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ་ནཱི་ཏི པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཉྙཱ པ་དྷཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨུ་མྨཱི་ལི་ཏ་པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ ཧི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི་པི ད་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ཀཱ ཨ་པ་ར་ཝ་མྦྷ་ཀཱ ཙ ཧོ་ནྟི, བྷེ་ས་ཛྫ་རུ་ཀྑཱ ཝི་ཡ ཝི་ཀ་པྤ་ར་ཧི་ཏཱ ཀཱ་ལ་ཏྟ་ཡེ་པི སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ. པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཧི ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཡོ་ག་ཏོ པ་རི་ཙྩཱ་གོ པ་ར་ཧི་ཏ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པེ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ཏྠ་ཉྷི དཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷི་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་ཎྷཱ་དི་སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཝི་ཡོ་ག་ཏོ སཱི་ལ་སྶ ཝི་སུ་དྡྷི ཨེ་ཝ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཀུ་ཏོ ས་བྦ་ཉྙུ་གུ་ཎཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ. པ་ཉྙ་ཝཱ ཨེ་ཝ ཙ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ སཾ་སཱ་རེ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ནི་བྦཱ་ནེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ སུ་ཊྛུ ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ པ་རེ ཙ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩ པ་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏ་མ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ཏི དུ་རཱ་ར་མྦྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཝ་ར་མེ་ཝ ཧི ཨ་ནཱ་ར་མྦྷོ དུ་རཱ་ར་མྦྷ་ཏོ, པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏེ་ན པ་ན ཝཱི་རི་ཡེ་ན ན ཀི་ཉྩི དུ་ར་དྷི་ག་མཾ ཨུ་པཱ་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཏོ. ཏ་ཐཱ པ་ཉྙ་ཝཱ ཨེ་ཝ པ་རཱ་པ་ཀཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ན དུ་པྤ་ཉྙོ. པ་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་སྶ ཙ པ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ནཱི་ཏཱ ཨ་པ་ཀཱ་རཱ ཁ་ནྟི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧེ་ནྟི, པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ པ་ན ཏེ ཁ་ནྟི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་བྲཱུ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་སྶཱ ཐི་ར་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. པ་ཉྙ་ཝཱ ཨེ་ཝ ཏཱི་ཎི་པི ས་ཙྩཱ་ནི ནེ་སཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཊི་པ་ཀྑེ ཙ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་བ་ལེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏྭཱ དྷི་ཏི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ས་བྦ་པཱ་ར་མཱི་སུ ཨ་ཙ་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. པ་ཉྙ་ཝཱ ཨེ་ཝ ཙ པི་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་རི་ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ལཱ་བྷཱ་ལཱ་བྷཱ་དི་ལོ་ཀ་དྷ་མྨ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་སཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཝ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཧེ་ཏཱུ་ཏི པ་ཉྙཱ་གུ་ཎཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. ཨ་པི ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ནཱ ན ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ཏྟི, ཨ་ནྟ་རེ་ན ཙ དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཾ ན སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ, སཱི་ལ་དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་སྶ ན ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ་ན ཙ ན ས་ཀྐཱ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི སཱ་དྷེ་ཏུཾ, པ་གེ་ཝ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཾ པ་ར་ཧི་ཏ་ནྟི པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣེ་ན ‘‘ན་ནུ ཏ་ཡཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་དྡྷི་ཡཾ ཨཱ་ཡོ་གོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྟཱ ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཙ་ཏུ་ར་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛི་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ས་ཏྟེ ནི་ཡྻཱ་ན་མ་གྒེ ཨ་ཝ་ཏཱ་རེ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ ནེ་སཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ཏི.
ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་བ་ལེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ པ་ཝི་ཙ་ཡ་བ་ཧུ་ལོ་པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡོ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ དཱ་ནཱ་ད་ཡོ གུ་ཎེ ཝི་སེ་ས་ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ན་ཡ་ནྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ཨ་ནེ་ཀཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཀཱ་རེ པ་ཉྙཱ་གུ་ཎེ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མཱི ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧེ་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཐཱ དི་སྶ་མཱ་ནཱ་ནི་པི ལོ་ཀི་ཡཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ནི་ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡེ་ན པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་ནི, ཨ་ག་ཎི་ཏ་ཁེ་དེ་ན པ་ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན དུ་ར་དྷི་ག་མཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ནི་ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡོ ཧི ‘‘སཾ་སཱ་ར་མ་ཧོ་གྷ་ཏོ ས་བྦ་ས་ཏྟེ ས་ནྟཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ར་བྷི་ཏུ་མེ་ཝ ན ས་ཀྐུ་ཎཱ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཝོ་སཱ་ན་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་སུ་ཁ་ནི་ར་པེ་ཀྑོ ཨཱ་ར་མྦྷ་པཱ་ར་མི་མ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. ཨ་པི ཙ ‘‘ཡ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་ཝ སཾ་སཱ་ར་པ་ངྐ་ཏོ ས་མུ་དྡྷ་ར་ཎ་ཏྠ་མཱ་ར་མྦྷོ, ཏ་སྶཱ་པི ན ཝཱི་རི་ཡ་སྶ སི་ཐི་ལ་བྷཱ་ཝེ མ་ནོ་ར་ཐཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟི ས་ཀྐཱ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏུཾ, པ་གེ་ཝ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་མུ་དྡྷ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རེ་ནཱ’’ཏི ཙ ‘‘རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ དོ་ས་ག་ཎཱ་ནཾ མ་ཏྟ་མ་ཧཱ་ག་ཛཱ་ནཾ ཝི་ཡ དུ་ནྣི་ཝཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ནྣི་དཱ་ནཱ་ན་ཉྩ ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་ཝ་དྷ་ཀ་ས་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ནྣི་མི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ དུ་གྒ་ཏཱི་ནཾ ས་བྦ་དཱ ཝི་ཝ་ཊ་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་ཏྠ ནི་ཡོ་ཛ་ཀཱ་ན་ཉྩ པཱ་པ་མི་ཏྟཱ་ནཾ ས་དཱ ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་དོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཙ བཱ་ལ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝ་སྶ ས་ཏི་ས་མྦྷ་ཝེ ཡུ་ཏྟཾ ས་ཡ་མེ་ཝ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཏོ ནི་སྶ་རི་ཏུ་ནྟི མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཝཱི་རི་ཡཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན དཱུ་རཱི་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཡ་དི པ་ན ས་མྦོ་དྷི ཨ་ཏྟཱ་དྷཱི་ནེ་ན ཝཱི་རི་ཡེ་ན ས་ཀྐཱ ས་མ་དྷི་ག་ནྟུཾ, ཀི་མེ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ར’’ནྟི ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝཱི་རི་ཡ་གུ་ཎཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཐཱ ཁ་ནྟི ནཱ་མཱ་ཡཾ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་གུ་ཎ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ ཀོ་དྷ་སྶ ཝི་དྷ་མ་ན་ཏོ གུ་ཎ་ས་མྤཱ་ད་ནེ སཱ་དྷཱུ་ན་མ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་མཱ་ཡུ་དྷཾ, པ་རཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རོ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ བ་ལ་ས་མྤ་དཱ, ཀོ་དྷ་གྒི་ཝི་ན་ཡ་ན་ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་སྶ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་སོ, པཱ་པ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝ་ཙཱི་ཝི་ས་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཀ་རོ མ་ནྟཱ་ག་དོ, སཾ་ཝ་རེ ཋི་ཏཱ་ནཾ པ་ར་མཱ དྷཱི་ར་པ་ཀ་ཏི, ག་མྦྷཱི་རཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ སཱ་ག་རོ, དོ་ས་མ་ཧཱ་སཱ་ག་ར་སྶ ཝེ་ལཱ, ཨ་པཱ་ཡ་དྭཱ་ར་སྶ པི་ད་ཧ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊཾ, དེ་ཝ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ཎ་སོ་པཱ་ནཾ, ས་བྦ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་བྷཱུ་མི, ཨུ་ཏྟ་མཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པི ཙ ‘‘ཨེ་ཏེ ས་ཏྟཱ ཁ་ནྟི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཏ་པྤ་ནྟི, པ་ར་ལོ་ཀེ ཙ ཏ་པ་ནཱི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཏོ’’ཏི ཙ ‘‘ཡ་དི་པི པ་རཱ་པ་ཀཱ་ར་ནི་མི་ཏྟཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ན དུ་ཀྑ་སྶ ཁེ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ བཱི་ཛ་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ཀ་མྨཾ མ་ཡཱ་ཝ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི ཙ ‘‘ཏ་སྶ ཙ དུ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ཎ་ཎྱ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཏ’’ནྟི ཙ ‘‘ཨ་པ་ཀཱ་ར་ཀེ ཨ་ས་ཏི ཀ་ཐཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཁ་ནྟི་ས་མྤ་དཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཡ་དི་པཱ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ, ཨ་ཡཾ ནཱ་མ པུ་བྦེ ཨ་ནེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་པ་ཀཱ་རོ ཨེ་ཝ ཝཱ ཁ་ནྟི་ནི་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ’’ཏི ཙ ‘‘ས་བྦེ་པི་མེ ས་ཏྟཱ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ, པུ་ཏྟ་ཀ་ཏཱ་པ་རཱ་དྷེ་སུ ཙ ཀོ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཡེ་ན ཀོ་དྷ་པི་སཱ་ཙཱ་ཝེ་སེ་ན ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སྭཱ་ཡཾ ཀོ་དྷ་བྷཱུ་ཏཱ་ཝེ་སོ མ་ཡཱ ཝི་ནེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཡེ་ན ཨ་པ་ཀཱ་རེ་ན ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྶ ཨ་ཧ་མྤི ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ཙ, ‘‘ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་པ་ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ, ཡ་ཏྠ ཙ ཀ་ཏོ, ས་བྦེ་པི ཏེ ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཝ ཁ་ཎེ ནི་རུ་དྡྷཱ ཀ་སྶི་དཱ་ནི ཀེ་ན ཀོ་པོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀོ ཀ་སྶ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཙ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟེ་ན ཁ་ནྟི་ས་མྤ་དཱ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧེ་ཏ་བྦཱ.
ཡ་དི པ་ན་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པ་རི་ཙ་ཡེ་ན པ་རཱ་པ་ཀཱ་ར་ནི་མི་ཏྟ་ཀོ ཀོ་དྷོ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཏེ་ན ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘‘ཁ་ནྟི ནཱ་མེ་སཱ པ་རཱ་པ་ཀཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་ཏྟཱི་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཙ ‘‘ཨ་པ་ཀཱ་རོ ཙ མ་ཡ྄ཧཾ དུ་ཀྑཱུ་པ་ནི་སཱ ས་དྡྷཱ་ཏི དུ་ཀྑུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ས་དྡྷཱ་ཡ ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཀ་ཏི ཧེ་སཱ ཡ་དི་དཾ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཝི་ས་ཡ་ས་མཱ་ཡོ་གོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཊྛ་ཝི་ས་ཡ་ས་མཱ་ཡོ་གོ མ་ཡ྄ཧཾ ན སི་ཡཱ་ཏི ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཀོ་དྷ་ཝ་སི་ཀོ ས་ཏྟོ ཀོ་དྷེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟོ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ, ཏ་ཏྠ ཀིཾ པ་ཙྩ་པ་ཀཱ་རེ་ནཱ’’ཏི ཙ ‘‘ས་བྦེ་པི་མེ ས་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨོ་ར་ས་པུ་ཏྟཱ ཝི་ཡ པ་རི་པཱ་ལི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ན ཏ་ཏྠ མ་ཡཱ ཙི་ཏྟ་ཀོ་པོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཀེ ཙ ས་ཏི གུ་ཎེ གུ་ཎ་ཝ་ཏི མ་ཡཱ ཀོ་པོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨ་ས་ཏི གུ་ཎེ ཝི་སེ་སེ་ན ཀ་རུ་ཎཱ་ཡི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙ ‘‘ཀོ་པེ་ན ཙ མ་ཡ྄ཧཾ གུ་ཎ་ཡ་སཱ ནི་ཧཱི་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཙ, ‘‘ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ དུ་བྦ་ཎྞ་དུ་ཀྑ་སེ་ཡྻཱ་ད་ཡོ ས་པ་ཏྟ་ཀ་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཙ, ‘‘ཀོ་དྷོ ཙ ནཱ་མཱ་ཡཾ ས་བྦཱ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ར་ཀོ ས་བྦ་ཧི་ཏ་ཝི་ནཱ་ས་ཀོ བ་ལ་ཝཱ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ’’ཏི ཙ, ‘‘ས་ཏི ཙ ཁ་ནྟི་ཡཱ ན ཀོ་ཙི པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཀེ་ན ཨ་པ་རཱ་དྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ལ་དྡྷ་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ས་ཏི ཙ ཁ་ནྟི་ཡཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཏ་ད་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཙི་ནྟ་ནེ་ན ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ་ན ཙ མ་ཡཱ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙ, ‘‘ཀོ་དྷེ ཙ མ་ཡཱ ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ ཏ་སྶ དཱ་ས་བྷཱུ་ཏོ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙ, ‘‘ཀོ་དྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཁ་ནྟི་གུ་ཎ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ མ་ཡ྄ཧཾ ན ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཙ, ‘‘ས་ཏི ཙ ཀོ་དྷེ གུ་ཎ་ཝི་རོ་དྷ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ ཀ་ཐཾ མེ སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཨ་ས་ཏི ཙ ཏེ་སུ ཀ་ཐཱ་ཧཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལོ པ་ཊི་ཉྙཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ, ‘‘ཁ་ནྟི་ཡཱ ཙ ས་ཏི བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑེ་པཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶ ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་མ་ཏ་ས་ནྟ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟི བུ་དྡྷ་དྷ་མྨཱ ཙ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་པ་རི་མེ་ཡྻ་པྤ་བྷཱ་ཝཱ’’ཏི.
ཏ་ཏོ ཙ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཡཾ ཁ་ནྟི་ཡཾ ཋི་ཏོ ཀེ་ཝ་ལཱ ཨི་མེ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ར་ཧི་ཏཱ དྷ་མྨ་མ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཝ་ཡ་ནྟི, ན ཀུ་ཏོ་ཙི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ན ཀུ་ཧི་ཉྩི ག་ཙྪ་ནྟི, ན ཙ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ, ན ཙེ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཀ་སྶ་ཙི བྱཱ་པཱ་རོ་ཏི ཨ་ཧཾ་ཀཱ་ར་མ་མཾ་ཀཱ་རཱ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ཏི, ཡེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བོ་དྷི་ཡཱ ནི་ཡ་ཏོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.