༡. ཨ་ཀི་ཏྟི་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཙ པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ས་ཝ་ནེ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏཾ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟ་ར་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཡ་དཱ ཨ་ཧཾ བྲ་ཧཱ་ར་ཉྙེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཡ་དཱཏི ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ. བྲ་ཧཱ་ར་ཉྙེཏི མ་ཧཱ་ཨ་ར་ཉྙེ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི་ཡཾ, མ་ཧ་ནྟེ ཝ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཉྙེཏི ཛ་ན་ཝི་ཝི་ཏྟེ. ཝི་པི་ན་ཀཱ་ན་ནེཏི ཝི་པི་ན་བྷཱུ་ཏེ ཀཱ་ན་ནེ, པ་ད་དྭ་ཡེ་ནཱ་པི ཏ་སྶ ཨ་ར་ཉྙ་སྶ ག་ཧ་ན་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ཏི, ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཀཱ་ར་དཱི་པཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱཏི ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ. ཝི་ཧ་རཱ་མཱིཏི དི་བྦ་བྲ་ཧྨ་ཨ་རི་ཡ་ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཧི ས་མུ་པྤཱ་དི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་སེ་སེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ས་རཱི་ར་དུ་ཀྑཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཧ་རཱ་མི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟེ་མི. ཨ་ཀི་ཏྟི ནཱ་མ ཏཱ་པ་སོཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ ཏཱ་པ་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཡ་དཱ ཨ་ཧཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏྠཱ ཏ་དཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཀི་ཏྟི་ཏཱ་པ་ས་བྷཱ་ཝཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཝ་ད་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ –
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ བྷ་དྡ་ཀ་པྤེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ནཱ་མ རཱ་ཛི་ནི ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་སྶ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ‘‘ཨ་ཀི་ཏྟཱི’’ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏ་སྶ པ་ད་སཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ བྷ་གི་ནཱི་པི ཛཱ་ཡི. ‘‘ཡ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི་སྶཱ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. སོ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཀཱ་ལ་མ་ཀཾ་སུ. སོ ཏེ་སཾ པེ་ཏ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པ་ཡ་དི་ཝ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ར་ཏ་ནཱ་ཝ་ལོ་ཀ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་པུ་རི་སེ་ཧི ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ མ་ཏྟི་ཀཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པེ་ཏྟི་ཀཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པི་ཏཱ་མ་ཧ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ དྷ་ན་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ན དྷ་ན་སྶ སཾ་ཧཱ་ར་ཀཱ, ས་བྦེ ཨི་མཾ དྷ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡེ་ཝ ག་ཏཱ, ཨ་ཧཾ པ་ན ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་སི – ‘‘དྷ་ནེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཀི་ཏྟི་པ་ཎྜི་ཏ་སྶ གེ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི.
སོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ དྷ་ནེ ཨ་ཁཱི་ཡ་མཱ་ནེ ‘‘ཀིཾ མེ ཨི་མཱ་ཡ དྷ་ན་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ, ཨ་ཏྠི་ཀཱ ག་ཎྷི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་བྷ་རི་ཏེ སཱ་ར་ག་བྦྷེ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘དི་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ཧ་ར་ནྟཱུ’’ཏི གེ་ཧཾ པ་ཧཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚ་སྶ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟ་སྶ བྷ་གི་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ན་དིཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ དྭེ ཏཱི་ཎི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ར་མ་ཎཱི་ཡེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝ་ས་ཏི. ཡེ་ན པ་ན དྭཱ་རེ་ན ཏ་དཱ ནི་ཀྑ་མི, ཏཾ ཨ་ཀི་ཏྟི་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ. ཡེ་ན ཏི་ཏྠེ་ན ན་དིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞོ, ཏཾ ཨ་ཀི་ཏྟི་ཏི་ཏྠཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ. ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཝཱ་སི་ནོ ཏ་སྶ གུ་ཎེ་ཧི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ན་ཧ་ད་ཡཱ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི, མ་ཧཱ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ནི་བྦ་ཏྟི, བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཡཾ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ མ་ཧཱ, པ་རི་ཝཱ་རོ་པི མ་ཧ་ནྟོ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ཨི་དྷ ན ལ་བྷ་ཏི, མ་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་ཀི་ནཱ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ར་མ་པྤི་ཙྪ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཙ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ད་མི་ལ༹་ར་ཊྛཾ པ་ཏྭཱ ཀཱ་ཝཱི་ར་པ་ཊྚ་ན་ས་མཱི་པེ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. ཏ་ཏྲཱ་པི་སྶ མ་ཧཱ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ཏཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཀཱ་ར་དཱི་པེ ཨོ་ཏ་རི. ཏ་དཱ ཀཱ་ར་དཱི་པོ ཨ་ཧི་དཱི་པོ ནཱ་མ. སོ ཏ་ཏྠ མ་ཧ་ནྟཾ ཀཱ་ར་རུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཕ་ལ་ཀཱ་ལེ ཕ་ལཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟོ ཕ་ལེ ཨ་ས་ཏི པ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་ད་ཀ་སི་ཏྟཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟོ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི.
ཏ་སྶ སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན ས་ཀྐ་སྶ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ས་ཀྐོ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ མཾ ཨི་མ་མྷཱ ཋཱ་ནཱ ཙཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ པ་ཎྜི་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ ནུ ཁོ ཨ་ཡཾ ཏཱ་པ་སོ ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྐ་རཾ ཏ་པཾ ཙ་ར་ཏི, ས་ཀྐ་ཏྟཾ ནུ ཁོ པ་ཏྠེ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙཾ, ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མི ནཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཛཱི་ཝི་ཏེ ནི་ར་པེ་ཀྑོ ཨུ་ད་ཀ་སི་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་ར་པ་ཏྟཱ་ནི ཁཱ་ད་ཏི, ས་ཙེ ས་ཀྐ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ སི་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་ར་པ་ཏྟཱ་ནི མ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶ་ཏི, ནོ ཙེ, ན ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཎྞེ་ན ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཀཱ་ར་པ་ཏྟཱ་ནི སེ་དེ་ཏྭཱ ‘‘སཱི་ཏ་ལཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཎྞ་སཱ་ལ་དྭཱ་རེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ་སྶ པུ་ར་ཏོ ས་ཀྐོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་རཱུ་པེ་ན བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཙི་ར་སྶཾ ཝ་ཏ མེ ཡཱ་ཙ་ཀོ དི་ཊྛོ’’ཏི སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་མ མ་ནོ་ར་ཐཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཀྐ་བྷཱ་ཛ་ནེ་ནེ་ཝ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ་ཝ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑཱ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྑི་པི. ས་ཀྐོ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ་པི ཏ་སྶ ད་ཏྭཱ པུ་ན པ་རི་ཡེ་ཊྛིཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི.
དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ པ་ན ཀཱ་ར་པ་ཏྟཱ་ནི པ་ཙི་ཏྭཱ ‘‘ཧི་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ ཨ་ལ་བྷིཾ, ཨ་ཛྫ ནུ ཁོ ཀ་ཐ’’ནྟི པ་ཎྞ་སཱ་ལ་དྭཱ་རེ ནི་སཱི་དི. ས་ཀྐོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨཱ་ག་མི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པུ་ན་པི ཏ་ཐེ་ཝ ད་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི. ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཙ ཏ་ཐེ་ཝ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ལཱ་བྷཱ, བ་ཧུཾ ཝ་ཏ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝཱ་མི, ས་ཙཱ་ཧཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ ལ་བྷེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མཱ་ས་མྤི དྭེ་མཱ་ས་མྤི དཱ་ནཾ ད་དེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་སི. ཏཱི་སུ་པི དི་ཝ་སེ་སུ ‘‘ཏེ་ན དཱ་ནེ་ན ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ན ས་ཀྐ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ན བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ན སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷིཾ ན པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷིཾ པ་ཏྠེ་མི, ཨ་པི ཙ ཨི་དཾ མེ དཱ་ནཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཡ་ཐཱ་དྷི་ཀཱ་རཾ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༤. ‘‘ཏ་དཱ མཾ ཏ་པ་ཏེ་ཛེ་ན, ས་ནྟ་ཏྟོ ཏི་དི་ཝཱ་བྷི་བྷཱུ;
དྷཱ་རེ་ནྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཎྞཾ, བྷི་ཀྑཱ་ཡ མཾ ཨུ་པཱ་ག་མི.
༥. ‘‘པ་ཝ་ནཱ ཨཱ་བྷ་ཏཾ པ་ཎྞཾ, ཨ་ཏེ་ལ་ཉྩ ཨ་ལོ་ཎི་ཀཾ;
མ་མ དྭཱ་རེ ཋི་ཏཾ དི་སྭཱ, ས་ཀ་ཊཱ་ཧེ་ན ཨཱ་ཀི་རིཾ.
༦. ‘‘ཏ་སྶ ད་ཏྭཱ་ན་ཧཾ པ་ཎྞཾ, ནི་ཀུ་ཛྫི་ཏྭཱ་ན བྷཱ་ཛ་ནཾ;
པུ་ནེ་ས་ནཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ན, པཱ་ཝི་སིཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ཀཾ.
༧. ‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཏི་ཡ་མྤི, ཨུ་པ་ག་ཉྪི མ་མ་ནྟི་ཀཾ;
ཨ་ཀ་མྤི་ཏོ ཨ་ནོ་ལ་གྒོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་མ་དཱ་ས་ཧཾ.
༨. ‘‘ན མེ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཏྠི, ས་རཱི་ར་སྨིཾ ཝི་ཝ་ཎྞི་ཡཾ;
པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ན ར་ཏི་ཡཱ, ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་མི ཏཾ དི་ཝཾ.
༩. ‘‘ཡ་དི མཱ་ས་མྤི དྭེ་མཱ་སཾ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ ཝ་རཾ ལ་བྷེ;
ཨ་ཀ་མྤི་ཏོ ཨ་ནོ་ལཱི་ནོ, ད་དེ་ཡྻཾ དཱ་ན་མུ་ཏྟ་མཾ.
༡༠. ‘‘ན ཏ་སྶ དཱ་ནཾ ད་ད་མཱ་ནོ, ཡ་སཾ ལཱ་བྷ་ཉྩ པ་ཏྠ་ཡིཾ;
ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྠ་ཡཱ་ནོ, ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཨཱ་ཙ་རི’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཏ་དཱཏི ཡ་དཱ ཨ་ཧཾ ཨ་ཀི་ཏྟི་ནཱ་མ་ཀོ ཏཱ་པ་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ དཱི་པེ ཀཱ་རཱ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཏ་དཱ. མནྟི མ་མ. ཏ་པ་ཏེ་ཛེ་ནཱཏི སཱི་ལ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན. སཱི་ལ་ཉྷི དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཏ་པ་ན་ཏོ ‘‘ཏ་པོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ. ཏཱ་པི ཧི ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཀོ་ས་ཛྫ་སྶ ཙ ཏ་པ་ན་ཏོ ‘‘ཏ་པོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ ཙ ཏཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་ར་སྶ ཙཱ་པི པ་ར་མུ་ཀྐཾ་ས་ག་མ་ན་ཏོ ‘‘ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏེ་ཝ. ‘‘ཁ་ནྟཱི པ་ར་མཾ ཏ་པོ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༩༠; དྷ. པ. ༡༨༤) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ནྟ་ཏྟོཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་གུ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཛ་ནི་ཏེ་ན དྷ་མྨ་ཏཱ་སི་དྡྷེ་ན པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ས་ན་སྶ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ནྟཱ་པི་ཏོ. ཏི་དི་ཝཱ་བྷི་བྷཱུཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏི, ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ས་མཱི་པེ ག་ཧི་ཏ་མྤི ཀཱ་ར་པ་ཎྞཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཝ་ནཱ ཨཱ་བྷ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ཏེ་ལ་ཉྩ ཨ་ལོ་ཎི་ཀནྟི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་ལཱ༹་ར་བྷཱ་ཝེ་པི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ དཱ་ན་དྷ་མྨ་སྶ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. མ་མ དྭཱ་རེཏི མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ དྭཱ་རེ. ས་ཀ་ཊཱ་ཧེ་ན ཨཱ་ཀི་རིནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཉྩི་པི ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
པུ་ནེ་ས་ནཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ནཱཏི ‘‘ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ གྷཱ་སེ་ས་ནཾ ན ས་ལླེ་ཁ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ དཱ་ན་པཱི་ཏི་ཡཱ ཏི་ཏྟོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ པུ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ཊྛིཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ.
ཨ་ཀ་མྤི་ཏོཏི སུ་དཱུ་ར་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན ཨ་ཙ་ལི་ཏོ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏོ ཙ་ལ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཀཱ་རི་ཏོ. ཨ་ནོ་ལ་གྒོཏི ལོ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ཨ་ལ་གྒོ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤཱིཏི པི-ས་དྡེ་ན དུ་ཏི་ཡ་མྤཱི་ཏི ཨི་མཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་མ་དཱ་ས་ཧནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡ་མྤི, ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་དཱ་སིཾ ཨ་ཧཾ.
ན མེ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱཏི དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏཱི་སུ དི་ཝ་སེ་སུ ཚི་ནྣཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ ས་རཱི་ར་སྨིཾ ཡེ་ན ཝེ་ཝ་ཎྞི་ཡེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏ་མྤི མེ ས་རཱི་ར་སྨིཾ ཝི་ཝ་ཎྞི་ཡཾ དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི. ཀ་སྨཱ? དཱ་ན་ཝི་ས་ཡེ་ན པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ན དཱ་ན་ཝི་ས་ཡཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཙ ར་ཏི་ཡཱ. ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་མི ཏཾ དི་ཝནྟི ཏཾ ས་ཀ་ལཾ ཏི་མ་ཏྟ་དི་ཝ་སཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་མི, ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏཱི་ཎི ཨེ་ཝ དི་ཝ་སཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ མཱ་ས་དྭི་མཱ་ས་མ་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ལཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དཱ་ཏུཾ པ་ཧོ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་དི མཱ་ས་མྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནོ་ལཱི་ནོཏི ཨ་ལཱི་ན་ཙི་ཏྟོ, དཱ་ནེ ཨ་ས་ངྐུ་ཙི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་སྶཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་རཱུ་པེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ. ཡ་སནྟི ཀི་ཏྟིཾ, པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ. ལཱ་བྷ་ཉྩཱཏི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ལ་དྡྷ་བྦཾ ལཱ་བྷཾ ཝཱ ན པ་ཏྠ་ཡིཾ. ཨ་ཐ ཁོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྠ་ཡཱ་ནོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཏཱ་ནི ཏཱི་སུ དི་ཝ་སེ་སུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི དཱ་ན་མ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཀ་མྨཱ་ནི དཱ་ན་སྶ ཝཱ པ་རི་ཝཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ་ནི ཨཱ་ཙ་རིཾ ཨ་ཀཱ་སི་ནྟི.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་དུ་ཀྐ་རཾ པུ་ཉྙ་ཙ་རི་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨི་དྷ མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶ པ་ཀཱ་སེ་སི. ཛཱ་ཏ་ཀ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ ས་ཀྐ་སྶ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཛཱ་ན་ནཾ ཝ་རེ་ན ཨུ་པ་ནི་མ་ནྟ་ནཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝ་ར་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་སཱི་སེ་ན དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ་ནཾ པུ་ན ས་ཀྐ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་སྶ ཙ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ན་ཏཱ ཙ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཨ་ཀི་ཏྟིཾ དི་སྭཱ་ན ས་མྨ་ནྟཾ, ས་ཀྐོ བྷཱུ་ཏ་པ་ཏཱི བྲ་ཝི;
ཀིཾ པ་ཏྠ་ཡཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨེ, ཨེ་ཀོ ས་མྨ་སི གྷ་མྨ་ནི.
‘‘དུ་ཀྑོ པུ་ན་བྦྷ་ཝོ ས་ཀྐ, ས་རཱི་ར་སྶ ཙ བྷེ་ད་ནཾ;
ས་མྨོ་ཧ་མ་ར་ཎཾ དུ་ཀྑཾ, ཏ་སྨཱ ས་མྨཱ་མི, ཝཱ་ས་ཝ.
‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏེ སུ་ལ་པི་ཏེ, པ་ཏི་རཱུ་པེ སུ་བྷཱ་སི་ཏེ;
ཝ་རཾ ཀ་སྶ་པ ཏེ ད་མྨི, ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སི་ཙྪ་སི.
‘‘ཝ་ར་ཉྩེ མེ ཨ་དོ ས་ཀྐ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མི་སྶ་ར;
ཡེ་ན པུ་ཏྟེ ཙ དཱ་རེ ཙ, དྷ་ན་དྷ་ཉྙཾ པི་ཡཱ་ནི ཙ;
ལ་དྡྷཱ ན་རཱ ན ཏ་པྤ་ནྟི, སོ ལོ་བྷོ ན མ་ཡཱི ཝ་སེ.
ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏེ སུ་ལ་པི་ཏེ…པེ… མ་ན་སི་ཙྪ་སི.
‘‘ཝ་ར་ཉྩེ མེ ཨ་དོ ས་ཀྐ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མི་སྶ་ར;
ཁེ་ཏྟཾ ཝ་ཏྠུཾ ཧི་ར་ཉྙ་ཉྩ, ག་ཝཱ་སྶཾ དཱ་ས་པོ་རི་སཾ;
ཡེ་ན ཛཱ་ཏེ་ན ཛཱི་ཡ་ནྟི, སོ དོ་སོ ན མ་ཡཱི ཝ་སེ.
‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏེ སུ་ལ་པི་ཏེ…པེ… མ་ན་སི་ཙྪ་སི.
‘‘ཝ་ར་ཉྩེ མེ ཨ་དོ ས་ཀྐ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མི་སྶ་ར;
བཱ་ལཾ ན པ་སྶེ ན སུ་ཎེ, ན ཙ བཱ་ལེ་ན སཾ་ཝ་སེ;
བཱ་ལེ་ན་ལླཱ་པ་ས་ལླཱ་པཾ, ན ཀ་རེ ན ཙ རོ་ཙ་ཡེ.
‘‘ཀིཾ ནུ ཏེ ཨ་ཀ་རཾ བཱ་ལོ, ཝ་ད ཀ་སྶ་པ ཀཱ་ར་ཎཾ;
ཀེ་ན ཀ་སྶ་པ བཱ་ལ་སྶ, ད་སྶ་ནཾ ནཱ་བྷི་ཀ་ངྑ་སི.
‘‘ཨ་ན་ཡཾ ན་ཡ་ཏི དུ་མྨེ་དྷོ, ཨ་དྷུ་རཱ་ཡཾ ནི་ཡུ་ཉྫ་ཏི;
དུ་ནྣ་ཡོ སེ་ཡྻ་སོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ ཝུ་ཏྟོ པ་ཀུ་པྤ་ཏི;
ཝི་ན་ཡཾ སོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, སཱ་དྷུ ཏ་སྶ ཨ་ད་སྶ་ནཾ.
‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏེ སུ་ལ་པི་ཏེ…པེ… མ་ན་སི་ཙྪ་སི.
‘‘ཝ་ར་ཉྩེ མེ ཨ་དོ ས་ཀྐ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མི་སྶ་ར;
དྷཱི་རཾ པ་སྶེ སུ་ཎེ དྷཱི་རཾ, དྷཱི་རེ་ན ས་ཧ སཾ་ཝ་སེ;
དྷཱི་རེ་ན་ལླཱ་པ་ས་ལླཱ་པཾ, ཏཾ ཀ་རེ ཏ་ཉྩ རོ་ཙ་ཡེ.
‘‘ཀིཾ ནུ ཏེ ཨ་ཀ་རཾ དྷཱི་རོ, ཝ་ད ཀ་སྶ་པ ཀཱ་ར་ཎཾ;
ཀེ་ན ཀ་སྶ་པ དྷཱི་ར་སྶ, ད་སྶ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀ་ངྑ་སི.
‘‘ན་ཡཾ ན་ཡ་ཏི མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཨ་དྷུ་རཱ་ཡཾ ན ཡུ་ཉྫ་ཏི;
སུ་ན་ཡོ སེ་ཡྻ་སོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ ཝུ་ཏྟོ ན ཀུ་པྤ་ཏི;
ཝི་ན་ཡཾ སོ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, སཱ་དྷུ ཏེ་ན ས་མཱ་ག་མོ.
‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏེ སུ་ལ་པི་ཏེ…པེ… མ་ན་སི་ཙྪ་སི.
‘‘ཝ་ར་ཉྩེ མེ ཨ་དོ ས་ཀྐ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མི་སྶ་ར;
ཏ་ཏོ ར་ཏྱཱ ཝི་ཝ་སཱ་ནེ, སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཾ པ་ཏི;
དི་བྦཱ བྷ་ཀྑཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཙ ཡཱ་ཙ་ཀཱ.
‘‘ད་ད་ཏོ མེ ན ཁཱི་ཡེ་ཐ, ད་ཏྭཱ ནཱ་ནུ་ཏ་པེ་ཡྻ་ཧཾ;
ད་དཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཏཾ ས་ཀྐ ཝ་རཾ ཝ་རེ.
‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏེ སུ་ལ་པི་ཏེ…པེ… མ་ན་སི་ཙྪ་སི.
‘‘ཝ་ར་ཉྩེ མེ ཨ་དོ ས་ཀྐ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མི་སྶ་ར;
ན མཾ པུ་ན ཨུ་པེ་ཡྻཱ་སི, ཨེ་ཏཾ ས་ཀྐ ཝ་རཾ ཝ་རེ.
‘‘བ་ཧཱུ་ཧི ཝ་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ་ཧི, ན་རཱ ཙ ཨ་ཐ ནཱ་རི་ཡོ;
ད་སྶ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀ་ངྑ་ནྟི, ཀིཾ ནུ མེ ད་སྶ་ནེ བྷ་ཡཾ.
‘‘ཏཾ ཏཱ་དི་སཾ དེ་ཝ་ཝ་ཎྞཾ, ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་མི་དྡྷི་ནཾ;
དི་སྭཱ ཏ་པོ པ་མ་ཛྫེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཏཾ ཏེ ད་སྶ་ནེ བྷ་ཡ’’ནྟི. (ཛཱ. ༡.༡༣.༨༣-༡༠༣);
ཨ་ཐ ས་ཀྐོ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ན ཏེ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ནྟོ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི.
ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རོ ཏ་དཱ ས་ཀྐོ ཨ་ཧོ་སི, ལོ་ཀ་ནཱ་ཐོ ཨ་ཀི་ཏྟི་པ་ཎྜི་ཏོ.
ཏ་སྶ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ས་དི་སཾ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མཱི. སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱི. ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ སུ་ཊྛུ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མཱི. ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་ར་སྶ པ་ར་མུ་ཀྐཾ་ས་ག་མ་ན་ཏོ ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མཱི. པ་ཊི་ཉྙཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཙྩ་པཱ་ར་མཱི. ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཙ་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མཱི. ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ ཧི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན མེ་ཏྟཱ་པཱ་ར་མཱི. ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ཀ་ཏ་ཝི་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མཱི. ཏཱ་སཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ་པ་ན་པུ་རེ་ཙ་རཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཙ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཏི་ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ནཱི ཙ པ་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མཱིཏི ཨི་མཱ་པི ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ ལ་བྦྷ་ནྟི.
དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶ པ་ན ཨ་ཏི་ཨུ་ལཱ༹་ར་བྷཱ་ཝེ་ན དཱ་ན་མུ་ཁེ་ན དེ་ས་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ཏྠ ས་མ་ཀཱ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ, དྭེ་པི པུ་ཉྙ་ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་རཱ, ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི, ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཨུ་སྶཱ་ཧཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡོ, ས་དྡྷཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་རི་པཱ་ཙ་ནཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ལོ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ད་ཡོ ཚ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ, ཏི་ཎྞོ ཏཱ་རེ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ པ་ཊི་ཉྙཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་པྤི་ཙྪ་སྶཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ མ་ཧི་ཙྪ་སྶཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ (དཱི. ནི. ༣.༣༥༨; ཨ. ནི. ༨.༣༠) ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ཝི་ཏ་ཀྐཱ (དཱི. ནི. ༣.༣༥༨), ན་ཝ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀཱ དྷ་མྨཱ, དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ད་ཡོ ད་ས མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ, དཱ་ན་སཱི་ལཱ་ད་ཡོ ད་ས པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ ཡེ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶ་པྤ་བྷེ་དཱ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་གུ་ཎཱ. ཏེ ས་བྦེ་པི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཨི་དྷ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ.
ཨ་པི ཙེ་ཏྠ མ་ཧ་ནྟཾ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ མ་ཧ་ནྟ་ཉྩ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ པ་ཧཱ་ཡ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ས་དི་སཾ གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནཾ, ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ བ་ཧུ་ཛ་ན་ས་མྨ་ཏ་སྶ ས་ཏོ པ་ར་མ་པྤི་ཙྪ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀུ་ལེ་སུ ག་ཎེ་སུ ཙ ཨ་ལ་གྒ་ཏཱ, ཨ་ཙྩ་ནྟ་མེ་ཝ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ཛི་གུ་ཙྪཱ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་བྷི་ར་ཏི, ཀཱ་ཡ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་ར་པེ་ཀྑོ པ་རི་ཙྩཱ་གོ, ཨ་ནཱ་ཧཱ་ར་སྶེ་ཝ ས་ཏོ དི་ཝ་ས་ཏྟ་ཡ་མྤི དཱ་ན་པཱི་ཏི་ཡཱ པ་རི་ཏུ་ཊྛ་སྶ ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ས་རཱི་ར་ཡཱ་པ་ནཾ, མཱ་ས་དྭི་མཱ་ས་མ་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ལཾ ཡཱ་ཙ་ཀེ ས་ཏི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཏ་ཐེ་ཝ ད་ཏྭཱ ‘‘དཱ་ན་ག་ཏེ་ནེ་ཝ པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ན ས་རཱི་རཾ ཡཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་རི་ཙྩཱ་གེ ཨ་ནོ་ལཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ཀོ ཨུ་ལཱ༹་རོ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ, དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ར་མ་ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ གུ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཧེ་ཏེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཱ ཙ མ་ཧེ་སི་ནོ;
མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཱ དྷཱི་རཱ, ས་བྦ་ལོ་ཀེ་ཀ་བ་ནྡྷ་ཝཱ.
‘‘ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ ཙ, ས་དཱ ས་དྡྷ་མྨ་གོ་ཙ་རཱ;
བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཱ, སུ་ཙི་ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟི་ནོ.
‘‘མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏ་ས་མུ་དྡྷ་ཏ-ཝཱི་ཙི་མཱ་ལོ མ་ཧོ་ད་དྷི;
ཨ་པི ལ་ངྒྷེ་ཡྻ ཝེ་ལ་ནྟཾ, བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ན དྷ་མྨ་ཏཾ.
‘‘ལོ་ཀེ ས་ཉྫཱ་ཏ་ཝ་དྡྷཱ་པི, ན ཏེ བྷཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝི་ནོ;
ལི་མྤ་ནྟི ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི, ཏོ་ཡེ་ན པ་དུ་མཾ ཡ་ཐཱ.
‘‘ཡེ་སཾ ཝེ ཨ་ཏྟ་ནི སྣེ་ཧོ, ནི་ཧཱི་ཡ་ཏི ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ;
ས་ཏྟེ་སུ ཀ་རུ་ཎཱ་སྣེ་ཧོ, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ ཝ་སེ ཧོ་ཏི, ན ཙ ཙི་ཏྟ་ཝ་སཱ་ནུ་གཱ;
ཏ་ཐཱ ཀ་མྨཾ ཝ་སེ ཧོ་ཏི, ན ཙ ཀ་མྨ་ཝ་སཱ་ནུ་གཱ.
‘‘དོ་སེ་ཧི ནཱ་བྷི་བྷཱུ་ཡ་ནྟི, ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ནྟི ཝཱ ན ཏེ;
ཙ་ར་ནྟཱ བོ་དྷི་པ་རི་ཡེ་ཊྛིཾ, པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནི་ཡཱ བུ་དྷཱ.
‘‘ཏེ་སུ ཙི་ཏྟ་པྤ་སཱ་དོ་པི, དུ་ཀྑ་ཏོ པ་རི་མོ་ཙ་ཡེ;
པ་གེ་ཝཱ་ནུ་ཀི་རི་ཡཱ ཏེ་སཾ, དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཏོ’’ཏི.
པ་ར་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཱ ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ཨ་ཀི་ཏྟི་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.