༧. རེ་ཝ་ཏ་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སུ་མ་ན་སྶ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ སཱ་ས་ནེ ཙ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ ན་ཝུ་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ད་ས་ཝ་སྶཱ་ཡུ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ཡུ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་དཱ རེ་ཝ་ཏོ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. སོ་པི པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ར་ཏ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལི་ཏ་བྷ་ཝ་ནེ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ས་བྦ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་ཝ་ཏི་སུ་དྷ་ཉྙ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ས་མ་ལ་ངྐ་ཏ་ཨ་མི་ཏ་རུ་ཙི་ར་པ་རི་ཝཱ་ར་པ་རི་ཝུ་ཏ་སྶ སི་རི་ཝི་བྷ་ཝ་ས་མུ་ད་ཡེ་ནཱ་ཀུ་ལ་སྶ ས་བྦ་ས་མི་དྡྷི་ཝི་པུ་ལ་སྶ ཝི་པུ་ལ་སྶ ནཱ་མ ར་ཉྙོ ཀུ་ལེ ས་བྦ་ཛ་ན་ན་ཡ་ནཱ་ལི་པཱ་ལི་ས་མཱ་ཀུ་ལཱ་ཡ ས་མྥུ་ལླ་ན་ཡ་ན་ཀུ་ཝ་ལ་ཡ་ས་སྶི་རི་ཀ་སི་ནི་དྡྷ་ཝ་ད་ན་ཀ་མ་ལཱ་ཀ་ར་སོ་བྷཱ་ས་མུ་ཛྫ་ལཱ་ཡ སུ་རུ་ཙི་ར་མ་ནོ་ཧ་ར་གུ་ཎ་ག་ཎ་ཝི་པུ་ལཱ་ཡ ཝི་པུ་ལཱ་ཡ ནཱ་མ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ས་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཧཾ་ས་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི.
ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ཡ་ཉྩ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. སུ་ད་སྶ་ན་ར་ཏ་ན་གྒྷི་ཨཱ་ཝེ་ལ༹་ནཱ་མ་ཀཱ ཏ་ཡོ ཙ་སྶ པཱ་སཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སུ་ད་སྶ་ནཱ་དེ་ཝི་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི ཏེ་ཏྟིཾ་ས ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏཱ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ སོ སུ་ར་ཡུ་ཝ་ཏཱི་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ དེ་ཝ་ཀུ་མཱ་རོ ཝི་ཡ ཚ་བྦ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝི་ས་ཡ་སུ་ཁ་མ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནོ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི. སོ སུ་ད་སྶ་ནཱ་ཡ ནཱ་མ དེ་ཝི་ཡཱ ཝ་རུ་ཎེ ནཱ་མ ཏ་ན་ཡེ ཛཱ་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྭཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་རཱ་ག་ཏ་ནུ་ཝ་ར་ཝ་ས་ན་ནི་ཝ་ས་ནོ ཨཱ་མུ་ཀྐ་མུ་ཏྟཱ་ཧཱ་ར་མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལོ ཝ་ར་ཀེ་ཡཱུ་ར་མ་ཀུ་ཊ་ཀ་ཊ་ཀ་དྷ་རོ པ་ར་མ་སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷ་ཀུ་སུ་མ་ས་མ་ལ་ངྐ་ཏོ པ་ར་མ་རུ་ཙི་ར་ཀ་ར་ནི་ཀ་རོ ས་ར་ད་ས་མ་ཡ་ར་ཛ་ནི་ཀ་རོ ཝི་ཡ ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཝི་ཡ ཙ་ནྡོ ཏི་ད་ས་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཝི་ཡ ད་ས་ས་ཏ་ན་ཡ་ནོ བྲ་ཧྨ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཝི་ཡ ཙ ཧཱ་རི་ཏ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐེ་ན མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ ཛ་ལ་ཛཱ་མ་ལཱ་ཝི་ཀ་ལ་ནཱི་ལ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡ་ད་ལ་ས་དི་སེ་ནཱ་ཏི་ནི་སི་ཏེ་ནཱ་ཏི་ཏི་ཁི་ཎེ་ནཱ་སི་ནཱ ས་ཀེ་ས་མ་ཀུ་ཊཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་པི. ཏཾ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙ་ངྐོ་ཊ་ཀེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ སི་ནེ་རུ་མུ་དྡྷ་ནི ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི.
མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པ་ན དེ་ཝ་ད་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི པ་རི་ད་ཧི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི, ཨེ་ཀཱ ཙ ནཾ པུ་རི་ས་ཀོ་ཊི ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛི. སོ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ས་ཏྟ་མཱ་སེ པ་དྷཱ་ན་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ སཱ་དྷུ་དེ་ཝི་ཡཱ ནཱ་མ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ མ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སཱ་ལ་ཝ་ནེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱ་ཛཱི་ཝ་ཀེ་ན དི་ནྣཱ ཨ་ཊྛ ཏི་ཎ་མུ་ཊྛི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཏྟ་ཝ་ར་ནཱ་ག་གཱ་མཱི ནཱ་ག་བོ་དྷིཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་པ་ཎྞཱ་ས་ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཏི་ཎ་ས་ནྠ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རཾ…པེ… ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཁ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི (དྷ. པ. ༡༥༣-༡༥༤) ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡. ‘‘སུ་མ་ན་སྶ ཨ་པ་རེ་ན, རེ་ཝ་ཏོ ནཱ་མ ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཨ་ནུ་པ་མོ ཨ་ས་དི་སོ, ཨ་ཏུ་ལོ ཨུ་ཏྟ་མོ ཛི་ནོ’’ཏི.
རེ་ཝ་ཏོ ཀི་ར ས་ཏྠཱ བོ་དྷི་ས་མཱི་པེ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ནི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཾ བྲ་ཧྨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ – ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༢.༧༢; མ. ནི. ༡.༢༨༤; ༢.༣༤༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༠) ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ་ཊི་ཡོ ཨ་ཉྙེ ཙ བ་ཧཱུ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣེ དི་སྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཝ་རུ་ཎཱ་རཱ་མེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ག་མྦྷཱི་རཾ ནི་པུ་ཎཾ ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀོ་ཊི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏཱི་སུ མ་གྒ་ཕ་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༢. ‘‘སོ་པི དྷ་མྨཾ པ་ཀཱ་སེ་སི, བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཨ་བྷི་ཡཱ་ཙི་ཏོ;
ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནནྟི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷཱ་ག་ཀ་ར་ཎཾ. ས་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་པ་རི་གྒ་ཧོ ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཨ་ཐ ཝཱ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱུ་པ་མཾ རཱུ་པཾ པ་རི་མ་དྡ་ནཱ་ས་ཧ་ན་ཏོ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨུ་ད་ཀ་པུ་བྦུ་ལ༹་ཀཾ ཝི་ཡ ཝེ་ད་ནཱ མུ་ཧུ་ཏྟ་ར་མ་ཎཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, མ་རཱི་ཙི་ཀཱ ཝི་ཡ ས་ཉྙཱ ཝི་པྤ་ལ་མྦྷ་ན་ཏོ, ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཏོ, མཱ་ཡཱ ཝི་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝ་ཉྩ་ན་ཀ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ་པི ན་ཡེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༢༦ ཀ་མཱ་དི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ). ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེཏི ཨེ་ཏྠ བྷ་ཝོ་ཏི ཝ་ཌྜྷི, ཨ་བྷ་ཝོ་ཏི ཧཱ་ནི. བྷ་ཝོ་ཏི ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི, ཨ་བྷ་ཝོ་ཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི. བྷ་ཝོ་ཏི ཁུ་དྡ་ཀ་བྷ་ཝོ, ཨ་བྷ་ཝོ་ཏི མ་ཧཱ་བྷ་ཝོ. བྷ་ཝོ་ཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ, ཨ་བྷ་ཝོ་ཏི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༢༢༣; སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༥.༡༠༨༠; ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༢༠). ཏེ་སཾ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཀཱ་སེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ བྷ་ཝ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི བྷ་ཝོ, ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་མྨཱ་དི་ཀཾ. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ ཨ་བྷ་ཝོ ནཱ་མ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ པ་ཧཱ་ན་ཀ་རཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ པ་ན རེ་ཝ་ཏ་བུ་དྡྷ་སྶ ཏ་ཡོ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. པ་ཋ་མོ པ་ན་སྶ ག་ཎ་ན་པ་ཐཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༣. ‘‘ཏ་སྶཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཏཱི་ཎི, ཨ་ཧེ་སུཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནེ;
ག་ཎ་ནཱ་ཡ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ, པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏཱི་ཎཱིཏི ཏ་ཡོ, ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཀ་ཏོ, ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐཱ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ན་ག་རུ་ཏྟ་རེ ཨུ་ཏྟ་རེ ན་ག་རེ ས་བྦཱ་རི་ནྡ་མོ ཨ་རི་ནྡ་མོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ག་ར་མ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཧི ཛ་ན་ཀོ་ཊཱི་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏ་ཝི་ཏྠ་ཏཾ དཱི་པ་པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ མ་ནོ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ ཝི་ཙི་ཏྟ་ན་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶ་སྶ དུ་ཏི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༤. ‘‘ཡ་དཱ ཨ་རི་ནྡ་མཾ རཱ་ཛཾ, ཝི་ནེ་སི རེ་ཝ་ཏོ མུ་ནི;
ཏ་དཱ ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.
ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ.
ཨ་ཐཱ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན རེ་ཝ་ཏོ ས་ཏྠཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ནི་ག་མཾ ནཱ་མ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཏ་དཱ ཀི་ར ཨུ་ཏྟ་ར་ནི་ག་མ་ཝཱ་སི་ནོ མ་ནུ་སྶཱ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཁ་ཛྫ་ཀ་བྷེ་ས་ཛྫ་པཱ་ན་ཀཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཀུ་ཧིཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི? ཏ་ཏོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི. ཨ་ཐཱ་ཏཱི་ཏེ ཏ་སྨིཾ ས་ཏྟཱ་ཧེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ སཱུ་རི་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནཱུ་པ་མཱ་ཡ བུ་དྡྷ་སི་རི་ཡཱ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ གུ་ཎཱ་ནི་སཾ་སཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. བྷ་ག་ཝཱ ཙ ཏེ་སཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ གུ་ཎཱ་ནི་སཾ་སཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་དཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀོ་ཊི་ས་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༥. ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ, ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ན་རཱ་ས་བྷོ;
ཀོ་ཊི་ས་ཏཾ ན་ར་མ་རཱུ་ནཾ, ཝི་ནེ་སི ཨུ་ཏྟ་མེ ཕ་ལེ’’ཏི.
སུ་དྷ་ཉྙ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སེ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ག་ཎ་ན་པ་ཐཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཋ་མོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. མེ་ཁ་ལ་ན་ག་རེ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ དུ་ཏི་ཡོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. རེ་ཝ་ཏ་སྶ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀོ ཝ་རུ་ཎོ ནཱ་མ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏྠ གི་ལཱ་ན་པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟ་མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡ་པ་རི་དཱི་པ་ཀཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཀེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༦. ‘‘ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ཏ་ཡོ ཨཱ་སུཾ, རེ་ཝ་ཏ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཝི་མ་ལཱ་ནཾ, སུ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་ན ཏཱ་དི་ནཾ.
༧. ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ག་ཎ་ན་པ་ཐཾ, པ་ཋ་མཾ ཡེ ས་མཱ་ག་ཏཱ;
ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ.
༨. ‘‘ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ས་མོ, ཏ་སྶ ཙ་ཀྐཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀོ;
སོ ཏ་དཱ བྱཱ་དྷི་ཏོ ཨཱ་སི, པ་ཏྟོ ཛཱི་ཝི་ཏ་སཾ་ས་ཡཾ.
༩. ‘‘ཏ་སྶ གི་ལཱ་ན་པུ་ཙྪཱ་ཡ, ཡེ ཏ་དཱ ཨུ་པ་ག་ཏཱ མུ་ནཱི;
ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ, ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྐཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀོཏི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀོ. པ་ཏྟོ ཛཱི་ཝི་ཏ་སཾ་ས་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཛཱི་ཝི་ཏེ སཾ་ས་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་སཾ་ས་ཡཾ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ན ཝཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་སཾ་ས་ཡཾ པ་ཏྟོ, བྱཱ་དྷི་ཏ་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ར་ཏི, ན མ་ར་ཏཱི་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏེ སཾ་ས་ཡཾ པ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ ཏ་དཱ ཨུ་པ་ག་ཏཱ མུ་ནཱིཏི ཨི་ཏི དཱི་གྷ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཧོ་ཏི, ར་སྶེ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝ་རུ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་རི ཧོ་ཏི.
ཏ་དཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ར་མྨ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཨ་ཏི་དེ་ཝོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དྷ་མྨེ པཱ་རཾ ག་ཏོ རེ་ཝ་ཏཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ སི་ལོ་ཀ་ས་ཧ་སྶེ་ན ད་ས་བ་ལཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀེ་ན ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱུ་ཛེ་སི. སོ་པི ནཾ བུ་དྡྷོ བྱཱ་ཀཱ་སི – ‘‘ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀེ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡༠. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན, ཨ་ཏི་དེ་ཝོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ;
ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ རེ་ཝ་ཏཾ བུ་དྡྷཾ, ས་ར་ཎཾ ཏ་སྶ ག་ཉྪ་ཧཾ.
༡༡. ‘‘ཏ་སྶ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དྷི་ཉྩ, པ་ཉྙཱ་གུ་ཎ་མ་ནུ་ཏྟ་མཾ;
ཐོ་མ་ཡི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཐཱ་མཾ, ཨུ་ཏྟ་རཱི་ཡ་མ་དཱ་ས་ཧཾ.
༡༢. ‘‘སོ་པི མཾ བུ་དྡྷོ བྱཱ་ཀཱ་སི, རེ་ཝ་ཏོ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཨ་ཡཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
༡༣. ‘པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧི་ཏྭཱ་ན…པེ… ཧེ་སྶཱ་མ ས་མྨུ་ཁཱ ཨི་མ’’’ནྟི. –
ཨ་ཊྛ གཱ་ཐཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ.
༡༤. ‘‘ཏ་སྶཱ་པི ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, བྷི་ཡྻོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་ད་ཡིཾ;
ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཝ་ཏ་མ་དྷི་ཊྛཱ་སིཾ, ད་ས་པཱ་ར་མི་པཱུ་རི་ཡཱ.
༡༥. ‘‘ཏ་དཱ་པི ཏཾ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨཾ, ས་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡིཾ;
ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཏཾ དྷ་མྨཾ, ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ས་ར་ཎཾ ཏ་སྶ ག་ཉྪ་ཧནྟི ཏཾ ས་ར་ཎཾ ཨ་ག་ཉྪིཾ ཨ་ཧཾ, ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཉྙཱ་གུ་ཎནྟི པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ. ཨ་ནུ་ཏྟ་མནྟི སེ་ཊྛཾ. ‘‘པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་གུ་ཎ་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, སོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཝ. ཐོ་མ་ཡི་ཏྭཱཏི ཐོ་མེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞ་ཡི་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ་ཐཱ་མ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ. ཨུ་ཏྟ་རཱི་ཡནྟི ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ. ཨ་དཱ་ས་ཧནྟི ཨ་དཱ་སིཾ ཨ་ཧཾ. བུ་དྡྷ་དྷ་མྨནྟི བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཾ དྷ་མྨཾ, པཱ་ར་མཱི་དྷ་མྨ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་རི་ཏྭཱཏི ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡིནྟི ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷེ་སིཾ. ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱིཏི ཨཱ་ན་ཡི་སྶཱ་མི. ཏཾ དྷ་མྨནྟི ཏཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཾ. ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏནྟི ཡཾ མ་ཡཱ ཨ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་སྶ པ་ན རེ་ཝ་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན་ག་རཾ སུ་དྷ་ཉྙ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི, པི་ཏཱ ཝི་པུ་ལོ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡོ, མཱ་ཏཱ ཝི་པུ་ལཱ ནཱ་མ, ཝ་རུ་ཎོ ཙ བྲ་ཧྨ་དེ་ཝོ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ, ས་མྦྷ་ཝོ ནཱ་མ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, བྷ་དྡཱ ཙ སུ་བྷ་དྡཱ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ, ནཱ་ག་རུ་ཀྑོ བོ་དྷི, ས་རཱི་རཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨཱ་ཡུ ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, སུ་ད་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི, ཝ་རུ་ཎོ ནཱ་མ པུ་ཏྟོ, ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐེ་ན ནི་ཀྑ་མི.
‘‘ཏ་སྶ དེ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་ནྟཾ, པ་བྷཱ་ཛཱ་ལ་མ་ནུ་ཏྟ་རཾ;
དི་ཝཱ ཙེ་ཝ ཏ་དཱ ར་ཏྟིཾ, ནི་ཙྩཾ ཕ་ར་ཏི ཡོ་ཛ་ནཾ.
‘‘དྷཱ་ཏུ་ཡོ མ་མ ས་བྦཱ་པི, ཝི་ཀི་ར་ནྟཱུ་ཏི སོ ཛི་ནོ;
ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ.
‘‘མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཝ་ནུ་ཡྻཱ་ནེ, མ་ཧ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ སོ;
པཱུ་ཛི་ཏོ ན་ར་མ་རཱུ་ཧི, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི རེ་ཝ་ཏོ’’ཏི.
ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡༦. ‘‘ན་ག་རཾ སུ་དྷ་ཉྙ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ, ཝི་པུ་ལོ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡོ;
ཝི་པུ་ལཱ ནཱ་མ ཛ་ནི་ཀཱ, རེ་ཝ་ཏ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ.
༢༡. ‘‘ཝ་རུ་ཎོ བྲ་ཧྨ་དེ་ཝོ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ;
ས་མྦྷ་ཝོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, རེ་ཝ་ཏ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ.
༢༢. ‘‘བྷ་དྡཱ ཙེ་ཝ སུ་བྷ་དྡཱ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ;
སོ་པི བུ་དྡྷོ ཨ་ས་མ་ས་མོ, ནཱ་ག་མཱུ་ལེ ཨ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཐ.
༢༣. ‘‘པ་དུ་མོ ཀུ་ཉྫ་རོ ཙེ་ཝ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒུ་པ་ཊྛ་ཀཱ;
སི་རི་མཱ ཙེ་ཝ ཡ་ས་ཝ་ཏཱི, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒུ་པ་ཊྛི་ཀཱ.
༢༤. ‘‘ཨུ་ཙྩ་ཏྟ་ནེ་ན སོ བུ་དྡྷོ, ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་མུ་གྒ་ཏོ;
ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏི དི་སཱ ས་བྦཱ, ཨི་ནྡ་ཀེ་ཏུ་ཝ ཨུ་གྒ་ཏོ.
༢༥. ‘‘ཏ་སྶ ས་རཱི་རེ ནི་བྦ་ཏྟཱ, པ་བྷཱ་མཱ་ལཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ;
དི་ཝཱ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ར་ཏྟིཾ, ས་མ་ནྟཱ ཕ་ར་ཏི ཡོ་ཛ་ནཾ.
༢༦. ‘‘ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨཱ་ཡུ ཝི་ཛྫ་ཏི ཏཱ་ཝ་དེ;
ཏཱ་ཝ་ཏཱ དི་ཊྛ་མཱ་ནོ སོ, ཏཱ་རེ་སི ཛ་ན་ཏཾ བ་ཧུཾ.
༢༧. ‘‘ད་སྶ་ཡི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་བ་ལཾ ཨ་མ་ཏཾ ལོ་ཀེ པ་ཀཱ་ས་ཡཾ;
ནི་བྦཱ་ཡི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ, ཡ་ཐ་གྒུ་པཱ་དཱ་ན་ས་ངྑ་ཡཱ.
༢༨. ‘‘སོ ཙ ཀཱ་ཡོ ར་ཏ་ན་ནི་བྷོ, སོ ཙ དྷ་མྨོ ཨ་སཱ་དི་སོ;
ས་བྦཾ ཏ་མ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཾ, ན་ནུ རི་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏཱིཏི པ་ཀཱ་ས་ཡ་ཏི. ཨུ་གྒ་ཏོཏི ཨུ་སྶི་ཏོ. པ་བྷཱ་མཱ་ལཱཏི པ་བྷཱ་ཝེ་ལཱ. ཡ་ཐ་གྒཱིཏི ཨ་གྒི ཝི་ཡ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་ངྑ་ཡཱཏི ཨི་ནྡྷ་ན་ཀྑ་ཡཱ. སོ ཙ ཀཱ་ཡོ ར་ཏ་ན་ནི་བྷོཏི སོ ཙ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ. ‘‘ཏ་ཉྩ ཀཱ་ཡཾ ར་ཏ་ན་ནི་བྷ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. སོ་ཡེ་ཝ པ་ན་སྶ་ཏྠོ. སེ་ས་གཱ་ཐཱ་སུ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
རེ་ཝ་ཏ་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏོ པ་ཉྩ་མོ བུ་དྡྷ་ཝཾ་སོ.