༢༤. ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝེ་སྶ་བྷུ་མྷི ས་ཡ་མྦྷུ་མྷི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཏ་སྨིཾ པ་ན ཀ་པྤེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏྟིཾ་ས་ཀ་པྤེ་སུ ཛི་ན་དི་ཝ་ས་ཀ་རཱ ནུ་པྤ་ཛྫིཾ་སུ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན བྷ་དྡ་ཀ་པྤེ ཙ་ཏྟཱ་རོ བུ་དྡྷཱ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ནོ ཀ་སྶ་པོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོཏི. མེ་ཏྟེ་ཡྻོ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཀ་པྤོ པ་ཉྩ་ཧི བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ཏྟཱ བྷ་དྡ་ཀ་པྤོ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝ་ཎྞི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཁེ་མ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཁེ་མ་ངྐ་ར་སྶ ནཱ་མ ར་ཉྙོ ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་ས་ཀ་སྶ ཨ་གྒི་ད་ཏྟ་སྶ ནཱ་མ པུ་རོ་ཧི་ཏ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཡ་དཱ པ་ན ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུ་ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི.
ཡ་དཱ པ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཁ་ཏྟི་ཡེ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུ་ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ཏ་དཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་དཱ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཁ་ཏྟི་ཡེ་ཧི ས་ཀྐ་རཱི་ཡ་ནྟི ག་རུ་ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཝི་བྷ་ཝ་སི་རི་ས་མུ་ད་ཡེ་ནཱ་ཀུ་ལེ ཨ་ནཱ་ཀུ་ལེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨུ་ནྣཱ་དེ་ནྟོ ཀ་མྤ་ཡ་ནྟོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ད་ས་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁེ་མ་ཝ་ཏུ་ཡྻཱ་ནེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ལ་ཏཱ་ཏོ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལོ ཝི་ཡ ནི་ཀྑ་མི. སོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི. ཏ་སྶ ཀི་ར ཀཱ་མ་ཀཱ་མ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མ་སུ་དྡྷི་ནཱ་མ་ཀཱ ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. རོ་ཙི་ནཱི་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་པ་མུ་ཁཱ་ནི ཏིཾ་ས ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ.
སོ ཙ་ཏྟཱ་རི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྭཱ རོ་ཙི་ནི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ ཨུ་ཏྟ་རེ ནཱ་མ ཀུ་མཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ པ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐེ་ན མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི. ཏཾ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. སོ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨ་ཊྛ མཱ་སེ པ་དྷཱ་ན་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ སུ་ཙི་རི་ནྡྷ་ནི་ག་མེ ཝ་ཛི་རི་ནྡྷ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དྷཱི་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ མ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཁ་དི་ར་ཝ་ནེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ སུ་བྷ་དྡེ་ན ནཱ་མ ཡ་ཝ་པཱ་ལ་ཀེ་ན ཨུ་པ་ནཱི་ཏཱ ཨ་ཊྛ ཏི་ཎ་མུ་ཊྛི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ སི་རཱི་ས་བོ་དྷིཾ པཱ་ཊ་ལི་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎཾ དི་བྦ་ག་ནྡྷཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས་ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཏི་ཎ་ས་ནྠ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རཾ…པེ… ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཁ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ས་ཙྩ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཀཱ་ཧེ་ནེ་ཝ མ་ཀི་ལ་ན་ག་ར་ས་མཱི་པེ ས་མྦྷཱུ་ཏཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ ནཱ་མ མི་ག་དཱ་ཡཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ཏ་དཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ པ་ཋ་མོ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི.
པུ་ན ཀ་ཎྞ་ཀུ་ཛྫ་ན་ག་ར་དྭཱ་རེ མ་ཧཱ་སཱ་ལ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏིཾ་ས་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི, སོ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཡ་དཱ པ་ན ཁེ་མ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་ར་སྶཱ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨ་བྷི་མ་ཏ་ན་ར་དེ་ཝོ ན་ར་དེ་ཝོ ནཱ་མ ཡ་ཀྑོ དི་སྶ་མཱ་ན་མ་ནུ་སྶ་ས་རཱི་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ནྟཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་མ་ལ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡུ་པྤ་ལ་ས་མ་ལ་ངྐ་ཏ་ས་ལི་ལ་སཱི་ཏ་ལ་སྶ པ་ར་མ་མ་དྷུ་ར་སི་སི་ར་ཝཱ་རི་ནོ ས་བྦ་ཛ་ན་སུ་ར་བྷི་ར་མ་སྶ ས་ར་སྶ ས་མཱི་པེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་མ་ལ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡ་ཀ་ལླ་ཧཱ་རཱ་དཱི་ཧི ས་ཏྟེ ཨུ་པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶེ ཁཱ་ད་ཏི. ཏ་སྨིཾ མ་གྒེ པ་ཙྪི་ནྣེ ཛ་ན་ས་མྤཱ་ཏ་ར་ཧི་ཏེ མ་ཧཱ་ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཏྟེ ས་ཏྟེ ཁཱ་ད་ཏི. སོ ལོ་ཀ་ཝི་སྶུ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ནྟཱ་ར་མ་གྒོ ཨ་ཧོ་སི. ཨུ་བྷ་ཏོ་ཀ་ནྟཱ་ར་དྭཱ་རེ ཀི་ར མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཀ་ནྟཱ་ར་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཝི་ག་ཏ་བྷ་ཝ་བ་ནྡྷོ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཉཱ་ཎ་ཛཱ་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ་ག་ཏཾ ཏཾ མ་ཧེ་ས་ཀྑཾ ན་ར་དེ་ཝ་ཡ་ཀྑཾ ཏ་ཉྩ ཛ་ན་ས་མཱུ་ཧ་མ་དྡ་ས. དི་སྭཱ ཙ པ་ན ག་ག་ན་ཏ་ལེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ཛ་ན་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཏ་སྶ ན་ར་དེ་ཝ་ཡ་ཀྑ་སྶ བྷ་ཝ་ནེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ངྒ་ལ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དི.
ཨ་ཐ ཁོ སོ མ་ནུ་སྶ་བྷ་ཀྑོ ཡ་ཀྑོ ཚ་བྦ་ཎྞ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟཾ ཨི་ནྡ་དྷ་ནུ་པ་རི་ཝུ་ཏ་མི་ཝ དི་ཝ་ས་ཀ་རཾ མུ་ནི་དི་ཝ་ས་ཀ་རཾ པ་ཝ་ན་པ་ཐེ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ – ‘‘ད་ས་བ་ལོ མ་མཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨི་དྷཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི པ་ས་ནྣ་ཧ་ད་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡ་ཀྑེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ནེ་ཀ་མི་ག་ག་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷཱ་ནི ཛ་ལ་ཛ་ཐ་ལ་ཛཱ་ནི ཀུ་སུ་མཱ་ནི པ་ར་མ་མ་ནོ་ར་མཱ་ནི སུ་ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷེ ས་མཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣཾ ཝི་ག་ཏ་ར་ནྡྷཾ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛ་ཡི་ཏྭཱ ཐུ་ཏི་ས་ངྒཱི་ཏཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ སི་ར་སི ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཧ་ད་ཡཱ ས་མཱ་ག་མྨ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ན་མ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨ་ཐ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷོ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་བྷི་པཱུ་ཛི་ཏ་ན་ར་དེ་ཝ་ཡ་ཀྑཾ ན་ར་དེ་ཝ་ཡ་ཀྑཾ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ས་མྦ་ནྡྷ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྟཱ་སེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི, ཏ་དཱ ཨ་པ་རི་མི་ཏཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡. ‘‘ཝེ་སྶ་བྷུ་སྶ ཨ་པ་རེ་ན, ས་མྦུ་དྡྷོ དྭི་པ་དུ་ཏྟ་མོ;
ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན, ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་རཱ་ས་དོ.
༢. ‘‘ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ས་བྦ་བྷ་ཝཾ, ཙ་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་ར་མིཾ ག་ཏོ;
སཱི་ཧོ་ཝ པ་ཉྫ་རཾ བྷེ་ཏྭཱ, པ་ཏྟོ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མཾ.
༣. ‘‘དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟེ, ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ;
ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧུ.
༤. ‘‘ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་མྷི ཨཱ་ཀཱ་སེ, ཡ་མ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ;
ཏིཾ་ས་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, བོ་དྷེ་སི དེ་ཝ་མཱ་ནུ་སེ.
༥. ‘‘ན་ར་དེ་ཝ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ;
དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཏ་སྶ, ག་ཎ་ནཱ་ཏོ ཨ་ས་ངྑི་ཡོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱཏི ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱ. ས་བྦ་བྷ་ཝནྟི ས་བྦཾ ན་ཝ་ཝི་དྷཾ བྷ་ཝཾ, བྷ་ཝུ་པྤ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་མྨ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཙ་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་ར་མིཾ ག་ཏོཏི ས་བྦ་པཱ་ར་མཱི་ནཾ པཱུ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པཱ་རཾ ག་ཏོ. སཱི་ཧོ་ཝ པ་ཉྫ་རཾ བྷེ་ཏྭཱཏི སཱི་ཧོ ཝི་ཡ པ་ཉྫ་རཾ མུ་ནི་ཀུ་ཉྫ་རོ བྷ་ཝ་པ་ཉྫ་རཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ ཝི་དྡྷ་སྟ་བྷ་ཝ་བ་ནྡྷ་ན་སྶ ཨེ་ཀོ་ཝ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཀ་ཎྞ་ཀུ་ཛྫ་ན་ག་རེ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ མཱ་གྷ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༦. ‘‘ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཨེ་ཀོ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཝི་མ་ལཱ་ནཾ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ་ན ཏཱ་དི་ནཾ.
༧. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, ཏ་དཱ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ;
ད་ནྟ་བྷཱུ་མི་མ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨཱ་ས་ཝཱ་རི་ག་ཎ་ཀྑ་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་དཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཁེ་མོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་ནི ས་བྦ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཙ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཉྩ ས་མ་ཎ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཧ་ད་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི. སོ པ་ན ས་ཏྠཱ – ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀ་པྤེ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༨. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན, ཁེ་མོ ནཱ་མཱ་སི ཁ་ཏྟི་ཡོ;
ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཛི་ན་པུ་ཏྟེ, དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ.
༩. ‘‘པ་ཏྟ་ཉྩ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ, ཨ་ཉྫ་ནཾ མ་དྷུ་ལ་ཊྛི་ཀཾ;
ཨི་མེ་ཏཾ པ་ཏྠི་ཏཾ ས་བྦཾ, པ་ཊི་ཡཱ་དེ་མི ཝ་རཾ ཝ་རཾ.
༡༠. ‘‘སོ་པི མཾ བུ་དྡྷོ བྱཱ་ཀཱ་སི, ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཨི་མ་མྷི བྷ་དྡ་ཀེ ཀ་པྤེ, ཨ་ཡཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
༡༡. ‘‘ཨ་ཧུ ཀ་པི་ལ་ཝ྄ཧ་ཡཱ ར་མྨཱ…པེ… ཧེ་སྶཱ་མ ས་མྨུ་ཁཱ ཨི་མཾ.
༡༣. ‘‘ན་ག་རཾ ཁེ་མ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ, ཁེ་མོ ནཱ་མཱ་ས་ཧཾ ཏ་དཱ;
ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ, པ་བྦ་ཛིཾ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྫ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. མ་དྷུ་ལ་ཊྛི་ཀནྟི ཡ་ཊྛི་མ་དྷུ་ཀཾ. ཨི་མེ་ཏནྟི ཨི་མཾ ཨེ་ཏཾ. པ་ཏྠི་ཏནྟི ཨི་ཙྪི་ཏཾ. པ་ཊི་ཡཱ་དེ་མཱིཏི ད་ཛྫཱ་མི, ཨ་དཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝ་རཾ ཝ་རནྟི སེ་ཊྛཾ སེ་ཊྛ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཡ་དེ་ཏཾ པ་ཏྠི་ཏ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་དཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རོ.
ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ད་ནྡྷ་སྶ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཁེ་མཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་གྒི་ད་ཏྟོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པི་ཏཱ, ཝི་སཱ་ཁཱ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི མཱ་ཏཱ, ཝི་དྷུ་རོ ཙ ས་ཉྫཱི་ཝོ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ, བུ་དྡྷི་ཛོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, སཱ་མཱ ཙ ཙ་མྤཱ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ, མ་ཧཱ་སི་རཱི་ས་རུ་ཀྑོ བོ་དྷི, ས་རཱི་རཾ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷཾ ཨ་ཧོ་སི, ས་མ་ནྟཱ ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ ནི་ཙྪ་ར་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ, བྷ་རི་ཡཱ པ་ན་སྶ རོ་ཙི་ནཱི ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, ཨུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ པུ་ཏྟོ, ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐེ་ན ནི་ཀྑ་མི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡༤. ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་གྒི་ད་ཏྟོ ཙ, ཨཱ་སི བུ་དྡྷ་སྶ སོ པི་ཏཱ;
ཝི་སཱ་ཁཱ ནཱ་མ ཛ་ནི་ཀཱ, ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ.
༡༥. ‘‘ཝ་ས་ཏེ ཏ་ཏྠ ཁེ་མེ པུ་རེ, ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ མ་ཧཱ་ཀུ་ལཾ;
ན་རཱ་ནཾ པ་ཝ་རཾ སེ་ཊྛཾ, ཛཱ་ཏི་མ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཡ་སཾ.
༢༠. ‘‘ཝི་དྷུ་རོ ཙ ས་ཉྫཱི་ཝོ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ;
བུ་དྡྷི་ཛོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ.
༢༡. ‘‘སཱ་མཱ ཙ ཙ་མྤཱ་ནཱ་མཱ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ;
བོ་དྷི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, སི་རཱི་སོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༢༣. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ར་ཏ་ནཱ་ནི, ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏོ མ་ཧཱ་མུ་ནི;
ཀ་ན་ཀ་པྤ་བྷཱ ནི་ཙྪ་ར་ཏི, ས་མ་ནྟཱ ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ.
༢༤. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨཱ་ཡུ ཏ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ;
ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ སོ, ཏཱ་རེ་སི ཛ་ན་ཏཾ བ་ཧུཾ.
༢༥. ‘‘དྷ་མྨཱ་པ་ཎཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ, ན་ར་ནཱ་རཱི་ནཾ ས་དེ་ཝ་ཀེ;
ན་དི་ཏྭཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ་ཝ, ནི་བྦུ་ཏོ སོ ས་སཱ་ཝ་ཀོ.
༢༦. ‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒ་ཝ་ཙ་ན་ས་མྤ་ནྣོ, ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ནི་ར་ནྟ་རཾ;
ས་བྦཾ ཏ་མ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཾ, ན་ནུ རི་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ཏེ ཏ་ཏྠ ཁེ་མེ པུ་རེཏི ཨ་ཡཾ གཱ་ཐཱ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ ཛཱ་ཏ་ན་ག་ར་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. མ་ཧཱ་ཀུ་ལནྟི ཨུ་དི་ཏོ་དི་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ཏུ་ཀུ་ལཾ. ན་རཱ་ནཾ པ་ཝ་རཾ སེ་ཊྛནྟི ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ཝ་རཾ སེ་ཊྛ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཛཱ་ཏི་མ་ནྟནྟི ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཝ་ནྟཾ, ཨུ་ཏྟ་མཱ་བྷི་ཛཱ་ཏཾ. མ་ཧཱ་ཡ་སནྟི མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རཾ, ཀིཾ ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ མ་ཧཱ་ཀུ་ལཾ? ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཀུ་ལཾ ཁེ་མེ པུ་རེ ཝ་ས་ཏེ་ཏི་པ་དེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ས་མ་ནྟཱ ད་ས་ཡོ་ཛ་ནནྟི ས་མ་ནྟ་ཏོ ད་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཕ་རི་ཏྭཱ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ས་རཱི་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ པ་བྷཱ ནི་ཙྪ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨཱ་པ་ཎནྟི དྷ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཎཾ. པ་སཱ་རེ་ཏྭཱཏི བྷ་ཎྜ་ཝི་ཀྐི་ཎ་ན་ཏྠཾ ནཱ་ནཱ་བྷ་ཎྜ་ས་མི་དྡྷ་མཱ་པ་ཎཾ ཝི་ཡ དྷ་མྨཱ་པ་ཎཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ར་ནཱ་རཱི་ནནྟི ཝེ་ནེ་ཡྻ་ན་ར་ནཱ་རཱི་ནཾ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཕ་ལ་ར་ཏ་ན་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་ཏྠཱ་ཡ. སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ཝཱཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ཝི་ཡ, ཨ་བྷ་ཡ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ. ཨ་ཊྛ་ངྒ་ཝ་ཙ་ན་ས་མྤ་ནྣོཏི ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ས་རོ ས་ཏྠཱ. ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནཱིཏི ཚི་དྡཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ར་ཧི་ཏཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཨ་ས་བ་ལཱ་ནི ཨ་ཀ་མྨཱ་སཱ་ནི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཨ་ཝི་ཝ་རཱ་ནི སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་ག་ལཱ༹་དཱི་ནི. ནི་ར་ནྟ་རནྟི ས་ཏ་ཏཾ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ. ས་བྦཾ ཏ་མ་ནྟ་ར་ཧི་ཏནྟི ས་ཏྠཱ ཙ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་ག་ལཱ༹་དཱི་ནི ཙ ཏཾ ས་བྦཾ མུ་ནི་བྷཱ་ཝ་མུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ད་སྶ་ན་བྷཱ་ཝ་མུ་པ་ག་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཨ་པེ་ཏ་བ་ནྡྷོ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་བུ་དྡྷོ, ཨ་ད་ནྡྷ་པ་ཉྙོ ག་ཏ་ས་བྦ་ར་ནྡྷོ;
ཏི་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷོ ཀི་ར ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ, ཁེ་མེ པ་ནེ ཝཱ་ས་མ་ཀ་པྤ་ཡི་ཏྠ’’.
སེ་ས་གཱ་ཐཱ་སུ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏོ བཱ་ཝཱི་ས་ཏི་མོ བུ་དྡྷ་ཝཾ་སོ.