༡༤. སུ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏོ ཏ་སྶཱ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ མ་ཎྜ་ཀ་པྤེ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨ་པ་རི་མི་ཏཱ་ཡུ་ཀེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ན་ཝུ་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀེ་སུ ཛཱ་ཏེ་སུ སུ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཛཱ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི. སོ་པི པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ སུ་མ་ངྒ་ལ་ན་ག་རེ ཨུ་གྒ་ཏ་སྶ ནཱ་མ ར་ཉྙོ ཀུ་ལེ པ་བྷཱ་ཝ་ཏི་ཡཱ ནཱ་མ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ས་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི. ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ཙ་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁཾ ཛ་ན་ཡ་ནྟོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ‘‘སུ་ཛཱ་ཏོ’’ ཏྭེ་ཝ་སྶ ནཱ་མ་མ་ཀཾ་སུ. སོ ན་ཝ་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི. སི་རཱི ཨུ་པ་སི་རཱི སི་རི་ན་ནྡོ ཙཱ་ཏི ཏ་སྶ ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སི་རཱི་ན་ནྡཱ་དེ་ཝི་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ.
སོ ཙ་ཏྟཱ་རི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྭཱ སི་རཱི་ན་ནྡཱ་དེ་ཝི་ཡཱ ཨུ་པ་སེ་ནེ ནཱ་མ པུ་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཧཾ་ས་ཝ་ཧཾ ནཱ་མ ཝ་ར་ཏུ་ར་ངྒ་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི. ཏཾ པ་ན པ་བྦ་ཛ་ནྟཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀོ་ཊི ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛི. ཨ་ཐ སོ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ན་ཝ མཱ་སེ པ་དྷཱ་ན་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ སི་རཱི་ན་ནྡ་ན་ན་ག་རེ སི་རཱི་ན་ནྡ་ན་སེ་ཊྛི་སྶ དྷཱི་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ པ་ར་མ་མ་དྷུ་རཾ མ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སཱ་ལ་ཝ་ནེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ སུ་ན་ནྡཱ་ཛཱི་ཝ་ཀེ་ན དི་ནྣཱ ཨ་ཊྛ ཏི་ཎ་མུ་ཊྛི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་བོ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་ཏྟིཾ་ས་ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཏི་ཎ་ས་ནྠ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡེ དྷ་ར་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་རཾ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནུ་ཙི་ཎྞཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ བོ་དྷི་ས་མཱི་པེ་ཡེ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀཾ སུ་ད་སྶ་ན་ཀུ་མཱ་རཾ པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟཾ དེ་ཝ་ཀུ་མཱ་ར་ཉྩ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ས་མ་ཏྠེ དི་སྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ སུ་མ་ངྒ་ལ་ན་ག་ར་ས་མཱི་པེ སུ་མ་ངྒ་ལུ་ཡྻཱ་ནེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ཏི་ཀཾ སུ་ད་སྶ་ན་ཀུ་མཱ་རཾ པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟཾ དེ་ཝ་ཀུ་མཱ་ར་ཉྩ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ཏ་ཏྠ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཀོ་ཊཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི.
ཡ་དཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ སུ་ད་སྶ་ནུ་ཡྻཱ་ན་དྭཱ་རེ མ་ཧཱ་སཱ་ལ་མཱུ་ལེ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝེ་སུ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨུ་པཱ་ག་མི, ཏ་དཱ ས་ཏྟ་ཏྟིཾ་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཡ་དཱ པ་ན སུ་ཛཱ་ཏོ ད་ས་བ་ལོ པི་ཏུ་ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཏ་དཱ ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡. ‘‘ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་ཎྜ་ཀ་པྤ་མྷི, སུ་ཛཱ་ཏོ ནཱ་མ ནཱ་ཡ་ཀོ;
སཱི་ཧ་ཧ་ནུ་ས་བྷ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་རཱ་ས་དོ.
༢. ‘‘ཙ་ནྡོ་ཝ ཝི་མ་ལོ བུ་དྡྷོ, ས་ཏ་རཾ་སཱི་ཝ པ་ཏཱ་པ་ཝཱ;
ཨེ་ཝཾ སོ་བྷ་ཏི ས་མྦུ་དྡྷོ, ཛ་ལ་ནྟོ སི་རི་ཡཱ ས་དཱ.
༣. ‘‘པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ་ན ས་མྦུ་དྡྷོ, ཀེ་ཝ་ལཾ བོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མཾ;
སུ་མ་ངྒ་ལ་མྷི ན་ག་རེ, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི.
༤. ‘‘དེ་སེ་ནྟེ པ་ཝ་རཾ དྷ་མྨཾ, སུ་ཛཱ་ཏེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ;
ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊཱི ཨ་བྷི་ས་མིཾ་སུ, པ་ཋ་མེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནེ.
༥. ‘‘ཡ་དཱ སུ་ཛཱ་ཏོ ཨ་མི་ཏ་ཡ་སོ, དེ་ཝེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པཱ་ག་མི;
ས་ཏྟ་ཏྟིཾ་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧུ.
༦. ‘‘ཡ་དཱ སུ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ས་མ་ས་མོ, ཨུ་པ་ག་ཙྪི པི་ཏུ་ས་ནྟི་ཀཾ;
ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, ཏ་ཏི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་ཎྜ་ཀ་པྤ་མྷཱིཏི ཡ་སྨིཾ མ་ཎྜ་ཀ་པྤེ སུ་མེ་དྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་པྤེ སུ་ཛཱ་ཏོ་པི བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱི་ཧ་ཧ་ནཱུཏི སཱི་ཧ་སྶ ཝི་ཡ ཧ་ནུ ཨ་སྶཱ་ཏི སཱི་ཧ་ཧ་ནུ. སཱི་ཧ་སྶ པ་ན ཧེ་ཊྛི་མ་ཧ་ནུ་མེ་ཝ པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི, ན ཨུ་པ་རི་མཾ. ཨ་སྶ པ་ན མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ སཱི་ཧ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་ཧ་ནུ ཝི་ཡ དྭེ་པི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི དྭཱ་ད་སི་ཡཾ པ་ཀྑ་སྶ ཙ་ནྡ་ས་དི་སཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཱི་ཧ་ཧ་ནཱུ’’ཏི. ཨུ་ས་བྷ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཨུ་ས་བྷ་སྶེ་ཝ ས་མ་པྤ་ཝ་ཊྚ་ཀྑ་ནྡྷོ, སུ་ཝ་ཊྚི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་ལི་ངྒ་ས་དི་ས་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏ་རཾ་སཱི་ཝཱཏི དི་ཝ་ས་ཀ་རོ ཝི་ཡ. སི་རི་ཡཱཏི བུ་དྡྷ་སི་རི་ཡཱ. བོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ ས་མྦོ་དྷིཾ.
སུ་དྷ་མྨ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ སུ་དྷ་མྨུ་ཡྻཱ་ནེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ མ་ཛ྄ཛྷེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི, སོ པ་ཋ་མོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཏི་དི་ཝོ་རོ་ཧ་ཎེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དུ་ཏི་ཡོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. པུ་ན ‘‘སུ་ད་སྶ་ན་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ད་སྶ་ན་ཏྠེ་རོ སུ་ཛཱ་ཏཾ ན་རཱ་ས་བྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་སཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི, སོ ཏ་ཏི་ཡོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༧. ‘‘ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ཏ་ཡོ ཨཱ་སུཾ, སུ་ཛཱ་ཏ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཝི་མ་ལཱ་ནཾ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ་ན ཏཱ་དི་ནཾ.
༨. ‘‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་བ་ལ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ;
ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, པ་ཋ་མཾ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ ཏེ.
༩. ‘‘པུ་ནཱ་པ་རཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ, ཏི་དི་ཝོ་རོ་ཧ་ཎེ ཛི་ནེ;
པ་ཉྙཱ་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ.
༡༠. ‘‘ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ ན་རཱ་ས་བྷཾ, སུ་ད་སྶ་ནོ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ;
ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི, ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནནྟི བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, སོ་ཡེ་ཝ་ཏྠོ. ཏི་དི་ཝོ་རོ་ཧ་ཎེཏི ས་གྒ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨོ་ཏ་ར་ནྟེ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་ར་ཀེ ད་ཊྛ་བྦོ. ཀཱ་ར་ཀ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏི་དི་ཝོ་རོ་ཧ་ཎེཏི ཏི་དི་ཝ་ཏོ ཨོ་ཏ་ར་ཎེ. ཛི་ནེཏི ཛི་ན་སྶ, སཱ་མི་ཨ་ཏྠེ བྷུ་མྨཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཏ་དཱ ཀི་ར ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ཏྟ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་དཱི་པ་ར་ཛྫཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི. ས་ཀ་ལ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ ཛ་ནཱ ར་ཊྛུ་པྤཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཙྩཾ མ་ཧཱ་དཱ་ན་མ་དཾ་སུ. སོ་པི ནཾ ས་ཏྠཱ – ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡༡. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན, ཙ་ཏུ་དཱི་པ་མྷི ཨི་སྶ་རོ;
ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་ཙ་རོ ཨཱ་སིཾ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི མ་ཧ་བྦ་ལོ.
༡༣. ‘‘ཙ་ཏུ་དཱི་པེ མ་ཧཱ་ར་ཛྫཾ ར་ཏ་ནེ ས་ཏྟ ཨུ་ཏྟ་མེ;
བུ་དྡྷེ ནི་ཡྻཱ་ཏ་ཡི་ཏྭཱ་ན, པ་བྦ་ཛིཾ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ.
༡༤. ‘‘ཨཱ་རཱ་མི་ཀཱ ཛ་ན་པ་དེ, ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊི་པི་ཎྜི་ཡ;
ཨུ་པ་ནེ་ནྟི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ, པ་ཙྩ་ཡཾ ས་ཡ་ནཱ་ས་ནཾ.
༡༥. ‘‘སོ་པི མཾ བུ་དྡྷོ བྱཱ་ཀཱ་སི, ད་ས་ས་ཧ་སྶི་མྷི ཨི་སྶ་རོ;
ཏིཾ་ས་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཨ་ཡཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
༡༦. ‘‘པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧི་ཏྭཱ་ན…པེ… ཧེ་སྶཱ་མ ས་མྨུ་ཁཱ ཨི་མཾ.
༡༧. ‘‘ཏ་སྶཱ་པི ཙ་ཝ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, བྷི་ཡྻོ ཧཱ་སཾ ཛ་ནེ་ས་ཧཾ;
ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧིཾ ཝ་ཏཾ ཨུ་གྒཾ, ད་ས་པཱ་ར་མི་པཱུ་རི་ཡཱ.
༡༨. ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟཾ ཝི་ན་ཡ་ཉྩཱ་པི, ན་ཝ་ངྒཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ;
ས་བྦཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ་ན, སོ་བྷ་ཡིཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ.
༡༩. ‘‘ཏ་ཏྠ་པྤ་མ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ, བྲ་ཧྨཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭ བྷཱ་ཝ་ནཾ;
ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ར་མིཾ ག་ནྟྭཱ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་མ་ག་ཉྪ་ཧ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་དཱི་པ་མྷཱིཏི ས་པ་རི་ཝཱ་ར་དཱི་པཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་དཱི་པཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་ཙ་རོཏི ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཙ་རོ. ར་ཏ་ནེ ས་ཏྟཱཏི ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ས་ཏྟ ར་ཏ་ནཱ་ནི. ཨུ་ཏྟ་མེཏི ཨུ་ཏྟ་མཱ་ནི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་མེ བུ་དྡྷེ་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ནི་ཡྻཱ་ཏ་ཡི་ཏྭཱ་ནཱཏི ད་ཏྭཱ་ན. ཨུ་ཊྛཱ་ནནྟི ར་ཊྛུ་པྤཱ་དཾ, ཨཱ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་པི་ཎྜི་ཡཱཏི རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ. པ་ཙྩ་ཡནྟི ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཝི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ཡཾ. ད་ས་ས་ཧ་སྶི་མྷི ཨི་སྶ་རོཏི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ ཨི་སྶ་རོ, ཏ་དེ་ཏཾ ཛཱ་ཏི་ཀྑེ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་ནྟཱ་ནཾ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨི་སྶ་རོ བྷ་ག་ཝཱ. ཏིཾ་ས་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏིཾ་ས་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་སྶ པ་ན སུ་ཛཱ་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་མ་ངྒ་ལཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨུ་གྒ་ཏོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ པི་ཏཱ, པ་བྷཱ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ མཱ་ཏཱ, སུ་ད་སྶ་ནོ ཙ སུ་དེ་ཝོ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ, ནཱ་ར་དོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, ནཱ་གཱ ཙ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལཱ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ, མ་ཧཱ་ཝེ་ལུ༹་རུ་ཀྑོ བོ་དྷི, སོ ཀི་ར མ་ནྡ་ཙྪི་དྡོ གྷ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ པ་ར་མ་ར་མ་ཎཱི་ཡོ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཎི་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཝི་མ་ལེ་ཧི པ་ཏྟེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣ་ཝི་པུ་ལ་སཱ་ཁོ མ་ཡཱུ་ར་པི་ཉྪ་ཀ་ལཱ་པོ ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. ཏ་སྶ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་རཾ པ་ཎྞཱ་ས་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨཱ་ཡུ ན་ཝུ་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, སི་རཱི་ན་ནྡཱ ནཱ་མ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི, ཨུ་པ་སེ་ནོ ནཱ་མ པུ་ཏྟོ. ཏུ་ར་ངྒ་ཝ་ར་ཡཱ་ནེ་ན ནི་ཀྑ་མི. སོ པ་ན ཙ་ནྡ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ སི་ལཱ་རཱ་མེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༢༠. ‘‘སུ་མ་ངྒ་ལཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ, ཨུ་གྒ་ཏོ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡོ;
མཱ་ཏཱ པ་བྷཱ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ, སུ་ཛཱ་ཏ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ.
༢༥. ‘‘སུ་ད་སྶ་ནོ སུ་དེ་ཝོ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ;
ནཱ་ར་དོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, སུ་ཛཱ་ཏ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ.
༢༦. ‘‘ནཱ་གོ ཙ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལཱ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ;
བོ་དྷི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, མ་ཧཱ་ཝེ་ལཱུ༹་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༢༧. ‘‘སོ ཙ རུ་ཀྑོ གྷ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨ་ཙྪི་དྡོ ཧོ་ཏི པ་ཏྟི་ཀོ;
ཨུ་ཛུ ཝཾ་སོ བྲ་ཧཱ ཧོ་ཏི, ད་སྶ་ནཱི་ཡོ མ་ནོ་ར་མོ.
༢༨. ‘‘ཨེ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ, ཏ་ཏོ སཱ་ཁཱ པ་བྷི་ཛྫ་ཏི;
ཡ་ཐཱ སུ་བ་དྡྷོ མོ་ར་ཧ་ཏྠོ, ཨེ་ཝཾ སོ་བྷ་ཏི སོ དུ་མོ.
༢༩. ‘‘ན ཏ་སྶ ཀ་ཎྚ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ནཱ་པི ཚི་དྡཾ མ་ཧཱ ཨ་ཧུ;
ཝི་ཏྠི་ཎྞ་སཱ་ཁོ ཨ་ཝི་ར་ལོ, ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡོ མ་ནོ་ར་མོ.
༣༡. ‘‘པ་ཉྙཱ་ས་ར་ཏ་ནོ ཨཱ་སི, ཨུ་ཙྩ་ཏྟ་ནེ་ན སོ ཛི་ནོ;
ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཝ་རཱུ་པེ་ཏོ, ས་བྦ་གུ་ཎ་མུ་པཱ་ག་ཏོ.
༣༢. ‘‘ཏ་སྶ པ་བྷཱ ཨ་ས་མ་ས་མཱ, ནི་དྡྷཱ་ཝ་ཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ;
ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨ་ཏུ་ལི་ཡོ, ཨོ་པ་མྨེ་ཧི ཨ་ནཱུ་པ་མོ.
༣༣. ‘‘ན་ཝུ་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨཱ་ཡུ ཝི་ཛྫ་ཏི ཏཱ་ཝ་དེ;
ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ སོ, ཏཱ་རེ་སི ཛ་ན་ཏཾ བ་ཧུཾ.
༣༤. ‘‘ཡ་ཐཱ་པི སཱ་ག་རེ ཨཱུ་མཱི, ག་ག་ནེ ཏཱ་ར་ཀཱ ཡ་ཐཱ;
ཨེ་ཝཾ ཏ་དཱ པཱ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི ཙི་ཏྟི་ཏཾ.
༣༥. ‘‘སོ ཙ བུ་དྡྷོ ཨ་ས་མ་ས་མོ, གུ་ཎཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཨ་ཏུ་ལི་ཡཱ་ནི;
ས་བྦཾ ཏ་མ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཾ, ན་ནུ རི་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཙྪི་དྡོཏི ཨ་པྤ་ཙྪི་དྡོ. ‘‘ཨ་ནུ་ད་རཱ ཀ་ཉྙཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀེ་ཙི ‘‘ཚི་དྡཾ ཧོ་ཏི པ་རི་ཏྟ་ཀ’’ནྟི པ་ཋ་ནྟི. པ་ཏྟི་ཀོཏི བ་ཧུ་པ་ཏྟོ, ཀཱ་ཙ་མ་ཎི་ཝ་ཎྞེ་ཧི པ་ཏྟེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཛཱུཏི ཨ་ཝ་ངྐོ ཨ་ཀུ་ཊི་ལོ. ཝཾ་སོཏི ཝེ་ལུ༹. བྲ་ཧཱཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ མ་ཧཱ. ཨེ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཨ་ཝ་ནི་རུ་ཧོ ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ. ཏ་ཏོ སཱ་ཁཱ པ་བྷི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་ཏོ ཝཾ་ས་གྒ་ཏོ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ སཱ་ཁཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྷི་ཛྫི་ཏྠ. ‘‘ཏ་ཏོ སཱ་ཁཱ པ་བྷི་ཛྫ་ཐཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. སུ་བ་དྡྷོཏི སུ་ཊྛུ པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན བ་དྡྷོ. མོ་ར་ཧ་ཏྠོཏི ཨཱ་ཏ་པ་ས་ནྣི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཀ་ཏོ བ་དྡྷོ མོ་ར་པི་ཉྪ་ཀ་ལཱ་པོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ན ཏ་སྶ ཀ་ཎྚ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཏ་སྶ ཝཾ་ས་སྶ ཀ་ཎྚ་ཀི་ནོ་པི རུ་ཀྑ་སྶ ཀ་ཎྚ་ཀཱ ནཱ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཝི་ར་ལོཏི ཨ་ཝི་ར་ལ་སཱ་ཁཱ་ས་ཉྪ་ནྣོ. ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡོཏི གྷ་ན་ཙྪཱ་ཡོ, ཨ་ཝི་ར་ལ་ཏྟཱ་ཝ ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. པ་ཉྙཱ་ས་ར་ཏ་ནོ ཨཱ་སཱིཏི པ་ཉྙཱ་ས་ཧ་ཏྠོ ཨ་ཧོ་སི. ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཝ་རཱུ་པེ་ཏོཏི ས་བྦེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝ་རེ་ཧི་ཡེ་ཝ ཨུ་པེ་ཏོ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཝ་རཱུ་པེ་ཏོ ནཱ་མ. ས་བྦ་གུ་ཎ་མུ་པཱ་ག་ཏོཏི ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ད་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ.
ཨ་པྤ་མཱ་ཎོཏི པ་མཱ་ཎ་ར་ཧི་ཏོ, པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ. ཨ་ཏུ་ལི་ཡོཏི ཨ་ཏུ་ལོ, ཀེ་ན་ཙི ཨ་ས་དི་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་པ་མྨེ་ཧཱིཏི ཨུ་པ་མི་ཏ་བྦེ་ཧི. ཨ་ནཱུ་པ་མོཏི ཨུ་པ་མཱ་ར་ཧི་ཏོ, ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ས་དི་སོ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནཱུ་པ་མོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. གུ་ཎཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནཱིཏི གུ་ཎཱ ཙ ཏེ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སུ་ཛཱ་ཏ་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏོ དྭཱ་ད་ས་མོ བུ་དྡྷ་ཝཾ་སོ.