༡༣. སུ་མེ་དྷ་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

པ་དུ་མུ་ཏྟ་རེ པ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ སཱ་ས་ནེ་པི་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ ས་ཏྟ་ཏི་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བུ་དྡྷཱ ནུ་པྤ་ཛྫིཾ་སུ, བུ་དྡྷ་སུ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏིཾ་ས་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ སུ་མེ་དྷོ སུ་ཛཱ་ཏོ ཙཱ་ཏི དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ག་ཏ་མེ་དྷོ སུ་མེ་དྷོ ནཱ་མ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ སུ་ད་སྶ་ན་ན་ག་རེ སུ་ད་ཏྟ་སྶ ནཱ་མ ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ སུ་ད་ཏྟཱ་ཡ ནཱ་མ དེ་ཝི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ས་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན སུ་ད་སྶ་ནུ་ཡྻཱ་ནེ ཏ་རུ་ཎ་དི་ཝ་ས་ཀ་རོ ཝི་ཡ ས་ལི་ལ་དྷ་ར་ཝི་ཝ་ར་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི. སོ ན་ཝ་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི. ཏ་སྶ ཀི་ར སུ་ཙ་ནྡ་ན-ཀ་ཉྩ་ན-སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ན་ནཱ་མ་ཀཱ ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སུ་མ་ན་མ་ཧཱ་དེ་ཝི་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ.

སོ ཙ་ཏྟཱ་རི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྭཱ སུ་མ་ན་དེ་ཝི་ཡཱ པུ་ན་བྦ་སུ་མི་ཏྟེ ནཱ་མ པུ་ཏྟེ ཛཱ་ཏེ ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནེ་ན མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི. མ་ནུ་སྶཱ་ན་ཉྩ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་མ་ནུ་པ་བྦ་ཛི. སོ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ པ་དྷཱ་ན་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ན་ཀུ་ལ་ནི་ག་མེ ན་ཀུ་ལ་སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ མ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སཱ་ལ་ཝ་ནེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ སི་རི་ཝ་ཌྜྷཱ་ཛཱི་ཝ་ཀེ་ན དི་ནྣཱ ཨ་ཊྛ ཏི་ཎ་མུ་ཊྛི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་པ་བོ་དྷི་མཱུ་ལེ ཝཱི་ས་ཏི་ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཏི་ཎ་ས་ནྠ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ས་མཱ་རཾ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རཾ…པེ… ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཁ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ བོ་དྷི་ས་མཱི་པེ་ཡེ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་མེ ས་ཏྟཱ་ཧེ བྲ་ཧྨུ་ནོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ བྷ་བྦ་པུ་གྒ་ལེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀཾ ས་ར་ཎ་ཀུ་མཱ་ར་ཉྩ ས་བྦ་ཀཱ་མི་ཀུ་མཱ་ར་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཀོ་ཊི་ས་ཏཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ས་མ་ཏྠེ དི་སྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ སུ་ད་སྶ་ན་ན་ག་ར་ས་མཱི་པེ སུ་ད་སྶ་ནུ་ཡྻཱ་ནེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ཏི་ཀེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ཏ་དཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༡. ‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ ཨ་པ་རེ་ན, སུ་མེ་དྷོ ནཱ་མ ནཱ་ཡ་ཀོ;

དུ་རཱ་ས་དོ ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛོ, ས་བྦ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་མོ མུ་ནི.

༢. ‘‘པ་ས་ནྣ་ནེ་ཏྟོ སུ་མུ་ཁོ, བྲ་ཧཱ ཨུ་ཛུ པ་ཏཱ་པ་ཝཱ;

ཧི་ཏེ་སཱི ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ, བ་ཧཱུ མོ་ཙེ་སི བ་ནྡྷ་ནཱ.

༣. ‘‘ཡ་དཱ བུ་དྡྷོ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ, ཀེ་ཝ་ལཾ བོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མཾ;

སུ་ད་སྶ་ན་མྷི ན་ག་རེ, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི.

༤. ‘‘ཏ་སྶཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཏཱི་ཎི, ཨ་ཧེ་སུཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནེ;

ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛོཏི ཨུ་གྒ་ཏ་ཏེ་ཛོ. པ་ས་ནྣ་ནེ་ཏྟོཏི སུ་ཊྛུ པ་ས་ནྣ་ན་ཡ་ནོ, དྷོ་ཝི་ཏྭཱ མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་མ་ཎི་གུ་ལི༹་ཀཱ ཝི་ཡ པ་ས་ནྣཱ་ནི ནེ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ སོ ‘‘པ་ས་ནྣ་ནེ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. མུ་དུ་སི་ནི་དྡྷ་ནཱི་ལ་ཝི་མ་ལ་སུ་ཁུ་མ་པ་ཁུ་མཱ་ཙི་ཏ་སུ་པྤ་ས་ནྣ་ན་ཡ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘སུ་པྤ་ས་ནྣ་པ་ཉྩ་ན་ཡ་ནོ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སུ་མུ་ཁོཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ར་ད་ས་མ་ཡ་ཙ་ནྡ་ས་དི་ས་ཝ་ད་ནོ. བྲ་ཧཱཏི ཨ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎ་ས་རཱི་ར་ཏྟཱ བྲ་ཧཱ མ་ཧ་ནྟོ, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ས་རཱི་ར་པྤ་མཱ་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཛཱུཏི བྲ་ཧྨུ་ཛུ་ག་ཏྟོ ཨུ་ཛུ་མེ་ཝ ཨུ་གྒ་ཏ་ས་རཱི་རོ དེ་ཝ་ན་ག་རེ ས་མུ་སྶི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ཏོ་ར་ཎ་ས་དི་ས་ཝ་ར་ས་རཱི་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཏཱ་པ་ཝཱཏི ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ན་ས་རཱི་རོ. ཧི་ཏེ་སཱིཏི ཧི་ཏ་ག་ཝེ་སཱི. ཨ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཏཱི་ཎཱིཏི ཨ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཏ་ཡོ, ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཀ་ཏོ་ཏི.

ཡ་དཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་མྦྷ་ཀ་ཎྞ་ས་དི་སཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཀུ་མྦྷ་ཀ་ཎྞཾ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶ་བྷ་ཀྑཾ ཡ་ཀྑཾ མ་ཧཱ་ཨ་ཊ་ཝི་མུ་ཁེ ས་ནྡི་སྶ་མཱ་ན་གྷོ་ར་ས་རཱི་རཾ ཝ་ཏྟ་ནི་ཨ་ཊ་ཝི་ས་ཉྩཱ་རཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ལོ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ དི་སྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨ་ས་ཧཱ་ཡོ ཏ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ བྷ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ སི་རི་ས་ཡ་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཡ་ཀྑོ མ་ཀྑཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནོ ད་ཎྜཱ་ཧ་ཏོ གྷོ་ར་ཝི་སོ ཨཱ་སི་ཝི་སོ ཝི་ཡ སཾ་ཀུ་དྡྷོ ད་ས་བ་ལཾ བྷིཾ་སཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ གྷོ་ར་ཏ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་ས་དི་སཾ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལ་ས་དི་སཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནི ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ན་ངྒ་ལ་སཱི་ས་ས་དི་སཱ་ཏི་དཱི་གྷ་ཝི་པུ་ལ་ཏི་ཁི་ཎ་དཱ་ཋཱ་ཡོ ཀ་ཏྭཱ ཨོ་ལ་མྦ་ནཱི་ལ་ཝི་པུ་ལ་ཝི་ས་མོ་ད་རོ ཏཱ་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་ས་བཱ་ཧུ་ཙི་པི་ཊ་ཀ་ཝི་རཱུ་པ་ཝ་ངྐ་ནཱ་སོ པ་བྦ་ཏ་བི་ལ་ས་དི་ས་ཝི་པུ་ལ་ར་ཏྟ་མུ་ཁོ ཐཱུ་ལ་པི་ངྒ་ལ་ཁ་ར་ཕ་རུ་ས་ཀེ་སོ ཨ་ཏི་བྷ་ཡཱ་ན་ཀ་ད་སྶ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ སུ་མེ་དྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཋ་ཏྭཱ པ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ནྟོ པ་ཛྫ་ལ་ནྟོ པཱ་སཱ་ཎ་པ་བྦ་ཏ་གྒི་ཛཱ་ལ-ས་ལི་ལ-ཀ་དྡ་མ-ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡུ་དྷ་ངྒཱ་ར-ཝཱ་ལུ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཱ ན་ཝ་ཝི་དྷཱ ཝ་སྶ་ཝུ་ཊྛི་ཡོ ཝ་སྶེ་ཏྭཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ལོ་མ་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ ཝི་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ཨ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྷཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཏཾ ཡ་ཀྑཾ ཝི་ན་ཡ་མུ་པ་ནེ་སི. ཏ་ཏོ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀི་ར་སྶ ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཀ་ཊ་བྷ་རི་ཏེ་ན བྷ་ཏྟེ་ན ས་ཧ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཀྑ་སྶ ཨ་དཾ་སུ. ཨ་ཐ ཡ་ཀྑོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཊ་ཝི་དྭཱ་རེ ཋི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཏ་དཱ ཏ་སྨིཾ ས་མཱ་ག་མེ ད་ས་བ་ལོ ཡ་ཀྑ་སྶ མ་ནོ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ. ན་ཝུ་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ པཱ་ཎཱི་ནཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི, སོ དུ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༥. ‘‘པུ་ནཱ་པ་རཾ ཀུ་མྦྷ་ཀ་ཎྞཾ, ཡ་ཀྑཾ སོ ད་མ་ཡཱི ཛི་ནོ;

ན་ཝུ་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.

ཡ་དཱ པ་ན ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ན་ག་རེ སི་རི་ན་ནྡ་ནུ་ཡྻཱ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་ས་ཡི, ཏ་དཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཏ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༦. ‘‘པུ་ནཱ་པ་རཾ ཨ་མི་ཏ་ཡ་སོ, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཾ པ་ཀཱ་ས་ཡི;

ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, ཏ་ཏི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.

སུ་མེ་དྷ་སྶཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་ཡོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. པ་ཋ་མ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ སུ་ད་སྶ་ན་ན་ག་རེ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. པུ་ན དེ་ཝ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ ཀ་ཐི་ན་ཏྠ་ཏེ དུ་ཏི་ཡེ ན་ཝུ་ཏི་ཀོ་ཊི་ཡོ. པུ་ན ཏ་ཏི་ཡེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནེ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༧. ‘‘ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ཏ་ཡོ ཨཱ་སུཾ, སུ་མེ་དྷ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ;

ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཝི་མ་ལཱ་ནཾ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ་ན ཏཱ་དི་ནཾ.

༨. ‘‘སུ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ, ཨུ་པ་ག་ཉྪི ཛི་ནོ ཡ་དཱ;

ཏ་དཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ, ས་མིཾ་སུ ས་ཏ་ཀོ་ཊི་ཡོ.

༩. ‘‘པུ་ནཱ་པ་རཾ དེ་ཝ་ཀཱུ་ཊེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཐི་ན་ཏྠ་ཏེ;

ཏ་དཱ ན་ཝུ་ཏི་ཀོ་ཊཱི་ནཾ, དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ.

༡༠. ‘‘པུ་ནཱ་པ་རཾ ད་ས་བ་ལོ, ཡ་དཱ ཙ་ར་ཏི ཙཱ་རི་ཀཾ;

ཏ་དཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊཱི་ནཾ, ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ’’ཏི.

ཏ་དཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ས་བྦ་ཛ་ནུ་ཏྟ་རོ མཱ་ཎ་ཝོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏ་དཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི. སོ་པི ནཾ ས་ཏྠཱ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ – ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༡༡. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན, ཨུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ མཱ་ཎ་ཝོ;

ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཡོ མ་ཡ྄ཧཾ, གྷ་རེ ས་ནྣི་ཙི་ཏཾ དྷ་ནཾ.

༡༢. ‘‘ཀེ་ཝ་ལཾ ས་བྦཾ ད་ཏྭཱ་ན, ས་ས་ངྒྷེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ;

ས་ར་ཎཾ ཏ་སྶཱུ་པ་ག་ཉྪིཾ, པ་བྦ་ཛྫ་ཉྩཱ་བྷི་རོ་ཙ་ཡིཾ.

༡༣. ‘‘སོ་པི མཾ བུ་དྡྷོ བྱཱ་ཀཱ་སི, ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ;

ཏིཾ་ས་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཨ་ཡཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.

༡༤. ‘‘པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧི་ཏྭཱ་ན…པེ… ཧེ་སྶཱ་མ ས་མྨུ་ཁཱ ཨི་མཾ’’.

བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་གཱ་ཐཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ.

༡༥. ‘‘ཏ་སྶཱ་པི ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, བྷི་ཡྻོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་ད་ཡིཾ;

ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཝ་ཏ་མ་དྷི་ཊྛཱ་སིཾ, ད་ས་པཱ་ར་མི་པཱུ་རི་ཡཱ.

༡༦. ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟཾ ཝི་ན་ཡཾ ཙཱ་པི, ན་ཝ་ངྒཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ;

ས་བྦཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ་ན, སོ་བྷ་ཡིཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ.

༡༧. ‘‘ཏ་ཏྠ་པྤ་མ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ, ནི་ས་ཛྫ་ཊྛཱ་ན་ཙ་ངྐ་མེ;

ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ར་མིཾ ག་ནྟྭཱ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་མ་ག་ཉྪ་ཧ’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་ཙི་ཏནྟི ནི་ད་ཧི་ཏཾ ནི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན. ཀེ་ཝ་ལནྟི ས་ཀ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦནྟི ཨ་སེ་ས་ཏོ ད་ཏྭཱ. ས་ས་ངྒྷེཏི ས་ས་ངྒྷ་སྶ. ཏ་སྶཱུ་པ་ག་ཉྪིནྟི ཏཾ ཨུ་པ་ག་ཉྪིཾ, ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་བྷི་རོ་ཙ་ཡིནྟི པ་བྦ་ཛིཾ. ཏིཾ་ས་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི ཏིཾ་ས་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཏ་སྶ པ་ན སུ་མེ་དྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ ཨ་ཧོ་སི, སུ་ད་ཏྟོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ པི་ཏཱ, མཱ་ཏཱ སུ་ད་ཏྟཱ ནཱ་མ, ས་ར་ཎོ ཙ ས་བྦ་ཀཱ་མོ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ, སཱ་ག་རོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, རཱ་མཱ ཙ སུ་རཱ་མཱ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ, མ་ཧཱ་ནཱི་པ་རུ་ཀྑོ བོ་དྷི, ས་རཱི་རཾ ཨ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨཱ་ཡུ ན་ཝུ་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ན་ཝ་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི, སུ་མ་ནཱ ནཱ་མ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི, པུ་ན་བྦ་སུ་མི་ཏྟོ ནཱ་མ པུ་ཏྟོ, ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནེ་ན ནི་ཀྑ་མི. སེ་སཾ གཱ་ཐཱ་སུ དི་སྶ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༡༨. ‘‘སུ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ, སུ་ད་ཏྟོ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡོ;

སུ་ད་ཏྟཱ ནཱ་མ ཛ་ནི་ཀཱ, སུ་མེ་དྷ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ.

༢༣. ‘‘ས་ར་ཎོ ས་བྦ་ཀཱ་མོ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ;

སཱ་ག་རོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, སུ་མེ་དྷ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ.

༢༤. ‘‘རཱ་མཱ ཙེ་ཝ སུ་རཱ་མཱ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ;

བོ་དྷི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, མ་ཧཱ་ནཱི་པོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༢༦. ‘‘ཨ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི་ར་ཏ་ནཱ་ནི, ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏོ མ་ཧཱ་མུ་ནི;

ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏི དི་སཱ ས་བྦཱ, ཙ་ནྡོ ཏཱ་ར་ག་ཎེ ཡ་ཐཱ.

༢༧. ‘‘ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་མ་ཎཱི ནཱ་མ, ཡ་ཐཱ ཏ་པ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཾ;

ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་སྶ ར་ཏ་ནཾ, ས་མ་ནྟཱ ཕ་ར་ཏི ཡོ་ཛ་ནཾ.

༢༨. ‘‘ན་ཝུ་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨཱ་ཡུ ཝི་ཛྫ་ཏི ཏཱ་ཝ་དེ;

ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ སོ, ཏཱ་རེ་སི ཛ་ན་ཏཾ བ་ཧུཾ.

༢༩. ‘‘ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙེ་ཧི, བ་ལ་པྤ་ཏྟེ་ཧི ཏཱ་དི་ཧི;

ས་མཱ་ཀུ་ལ་མི་དཾ ཨཱ་སི, ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི སཱ་དྷུ་ཧི.

༣༠. ‘‘ཏེ་པི ས་བྦེ ཨ་མི་ཏ་ཡ་སཱ, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ ནི་རཱུ་པ་དྷཱི;

ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶ་ཡི་ཏྭཱ, ནི་བྦུ་ཏཱ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་སཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཙ་ནྡོ ཏཱ་ར་ག་ཎེ ཡ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ག་ག་ནེ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཏཱ་རཱ་ག་ཎེ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏི པ་ཀཱ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་བྦཱ་པི དི་སཱ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ཙི ‘‘ཙ་ནྡོ པ་ནྣ་ར་སོ ཡ་ཐཱ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི, སོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཝ.

ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་མ་ཎཱི ནཱ་མཱཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཱ་ཡཱ་མཾ ས་ཀ་ཊ་ནཱ་བྷི་ས་མ་པ་རི་ཎཱ་ཧཾ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་མ་ཎི་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏ་སྶ ས་ར་ད་ས་མ་ཡ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ར་ཛ་ནི་ཀ་ར་སྶ སི་རི་ས་མུ་ད་ཡ་སོ་བྷཾ ཨ་ཝ྄ཧ་ཡ་ནྟ་མི་ཝ ཝེ་པུ་ལླ་པ་བྦ་ཏ་ཏོ པ་ར་མ་ར་མ་ཎཱི་ཡ་ད་སྶ་ནཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ན་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨཱ་བྷཱ ཕ་ར་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་སྶ སུ་མེ་དྷ་སྶཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་ར་ཏོ ཨཱ་བྷཱ་ར་ཏ་ནཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཡོ་ཛ་ནཾ ཕ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙེ་ཧཱིཏི ཏེ་ཝི་ཛྫེ་ཧི ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙེ་ཧི ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བ་ལ་པྤ་ཏྟེ་ཧཱིཏི ཨི་དྡྷི་བ་ལ་པྤ་ཏྟེ་ཧི. ཏཱ་དི་ཧཱིཏི ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟེ་ཧི. ས་མཱ་ཀུ་ལནྟི ས་ངྐི་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ཀཱ་སཱ་ཝ་པ་ཛྫོ་ཏཾ. ཨི་དནྟི སཱ་ས་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ, མ་ཧཱི་ཏ་ལཾ ཝཱ. ཨ་མི་ཏ་ཡ་སཱཏི ཨ་མི་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རཱ, ཨ་ཏུ་ལ་ཀི་ཏྟི་གྷོ་སོ ཝཱ. ནི་རཱུ་པ་དྷཱིཏི ཙ་ཏུ་རཱུ་པ་དྷི་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ. སེ་ས་མེ་ཏྠ གཱ་ཐཱ་སུ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི.

སུ་མེ་དྷ་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ནི་ཊྛི་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མོ བུ་དྡྷ་ཝཾ་སོ.