༡༢. པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ནཱ་ར་ད་བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནཾ ན་ཝུ་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. སོ ཙ ཀ་པྤོ ཝི་ན་སྶི་ཏྠ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཀ་པྤཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ བུ་དྡྷཱ ལོ་ཀེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫིཾ་སུ. བུ་དྡྷ་སུ་ཉྙོ ཝི་ག་ཏ་བུ་དྡྷཱ་ལོ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏོ ཀ་པྤེ་སུ ཙ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻེ་སུ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ་སུ ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཨེ་ཀོ ཝི་ཛི་ཏ་མཱ་རོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ མེ་རུ་སཱ་རོ ཨ་སཾ་སཱ་རོ ས་ཏྟ་སཱ་རོ ས་བྦ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི. སོ་པི པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ས་བྦ་ཛ་ནཱ་ན་ནྡ་ཀ་ར་སྶཱ་ན་ནྡ་སྶ ནཱ་མ ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཨུ་དི་ཏོ་དི་ཏ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ཡ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཀ་ཏཱ་ར་ཀྑཱ ད་ས་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཧཾ་ས་ཝ་ཏུ་ཡྻཱ་ནེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ཀུ་མཱ་རཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡ་ཉྩ་སྶ ཛཱ་ཏི་ཡ་ཉྩ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ.

ཏ་སྶ ཀི་ར ཛཱ་ཏི་ཡཾ པ་དུ་མ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི. ཏེ་ན་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ ད་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི. ན་ར་ཝཱ་ཧ་ན-ཡ་ས་ཝཱ་ཧ་ན-ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནཱ་མ་ཀཱ ཏི་ཎྞཾ ཨུ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ ཏ་ཡོ ཙ་སྶ པཱ་སཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཝ་སུ་ད་ཏྟཱ་དེ་ཝི་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ ཝ་སུ་ད་ཏྟཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ པུ་ཏྟེ ས་བྦ་གུ་ཎཱ་ནུ་ཏྟ་རེ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་མཱ་རེ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཙ་ཏྟཱ་རི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྭཱ – ‘‘མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཏ་སྶ ཙི་ནྟི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཝ ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནཱ་མ་ཀོ པཱ་སཱ་དོ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ཙ་ཀྐཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་མི་ཝ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ཙ ག་ག་ན་ཏ་ལེ་ན ག་ནྟྭཱ བོ་དྷི་རུ་ཀྑཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་རོ་ནྟོ སོ་བྷི་ཏ་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་པཱ་སཱ་དོ ཝི་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨོ་ཏ་རི.

མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཀི་ར ཏ་ཏོ པཱ་སཱ་ད་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་དྡྷ་ཛ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི དེ་ཝ་ད་ཏྟི་ཡཱ་ནི པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་བྦ་ཛི. པཱ་སཱ་དོ པ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ་ན ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ས་བྦེ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཏེ་ཧི ས་ཧ ས་ཏྟཱ་ཧཾ པ་དྷཱ་ན་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ཨུ་ཛྫེ་ནི་ནི་ག་མེ རུ་ཙཱ་ན་ནྡ་སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ མ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སཱ་ལ་ཝ་ནེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ སུ་མི་ཏྟཱ་ཛཱི་ཝ་ཀེ་ན དི་ནྣཱ ཨ་ཊྛ ཏི་ཎ་མུ་ཊྛི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ལ་ལ་བོ་དྷིཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ཏྟིཾ་ས་ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཏི་ཎ་ས་ནྠ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ས་མཱ་རཾ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ པ་ཋ་མེ ཡཱ་མེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡེ ཡཱ་མེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡེ ཡཱ་མེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་མ་པ་ཉྙཱ་ས ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི དི་སྭཱ ཡཱ་ཝ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ས་ཀ་ལ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ཙི་ཎྞཾ ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རཾ…པེ… ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཁ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི. ཏ་དཱ ཀི་ར ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་བྦྷ་ནྟ་རཾ ས་ཀ་ལ་མྤི ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ནྟཾ ཝི་ཡ པ་དུ་མ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༡. ‘‘ནཱ་ར་ད་སྶ ཨ་པ་རེ་ན, ས་མྦུ་དྡྷོ དྭི་པ་དུ་ཏྟ་མོ;

པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོ, ཨ་ཀྑོ་བྷོ སཱ་ག་རཱུ་པ་མོ.

༢. ‘‘མ་ཎྜ་ཀ་པྤོ ཝཱ སོ ཨཱ་སི, ཡ་མྷི བུ་དྡྷོ ཨ་ཛཱ་ཡ་ཐ;

ཨུ་སྶ་ནྣ་ཀུ་ས་ལཱ ཛ་ན་ཏཱ, ཏ་མྷི ཀ་པྤེ ཨ་ཛཱ་ཡ་ཐཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ སཱ་ག་རཱུ་པ་མོཏི སཱ་ག་ར་ས་དི་ས་ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝོ. མ་ཎྜ་ཀ་པྤོ ཝཱ སོ ཨཱ་སཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨིཾ ཀ་པྤེ དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཡཾ མ་ཎྜ་ཀ་པྤོ ནཱ་མ. དུ་ཝི་དྷོ ཧི ཀ་པྤོ སུ་ཉྙ་ཀ་པྤོ ཨ་སུ་ཉྙ་ཀ་པྤོ ཙཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ སུ་ཉྙ་ཀ་པྤེ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་སྨཱ གུ་ཎ་ཝ་ནྟ་པུ་གྒ་ལ་སུ་ཉྙ་ཏྟཱ ‘‘སུ་ཉྙ་ཀ་པྤོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

ཨ་སུ་ཉྙ་ཀ་པྤོ པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ – སཱ་ར་ཀ་པྤོ མ་ཎྜ་ཀ་པྤོ ཝ་ར་ཀ་པྤོ སཱ་ར་མ་ཎྜ་ཀ་པྤོ བྷ་དྡ་ཀ་པྤོ་ཏི. ཏ་ཏྠ གུ་ཎ་སཱ་ར་ར་ཧི་ཏེ ཀ་པྤེ གུ་ཎ་སཱ་རུ་པྤཱ་ད་ཀ་སྶ གུ་ཎ་སཱ་ར་ཛ་ན་ན་སྶ ཨེ་ཀ་སྶ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘སཱ་ར་ཀ་པྤོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྨིཾ པ་ན ཀ་པྤེ དྭེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, སོ ‘‘མ་ཎྜ་ཀ་པྤོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཏ་ཡོ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ་སུ པ་ཋ་མོ དུ་ཏི་ཡཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡོ ཏ་ཏི་ཡ་ནྟི, ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶཱ པ་མུ་དི་ཏ་ཧ་ད་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཏྠི་ཏ་པ་ཎི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ར་ཡ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཝ་ར་ཀ་པྤོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཏྠ པ་ན ཀ་པྤེ ཙ་ཏྟཱ་རོ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, སོ པུ་རི་མ་ཀ་པྤ་ཏོ ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་ར་ཏྟཱ སཱ་ར་ཏ་ར་ཏྟཱ ‘‘སཱ་ར་མ་ཎྜ་ཀ་པྤོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཀ་པྤེ པ་ཉྩ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, སོ ‘‘བྷ་དྡ་ཀ་པྤོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ པ་ན ཨ་ཏི་དུ་ལླ་བྷོ. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཀ་པྤེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་ཏྟཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་སུ་ཁ་བ་ཧུ་ལཱ ཧོ་ནྟི. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟི, དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ སུ་ག་ཏི་གཱ་མི་ནོ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཧེ་ཏུཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི. ཏ་སྨཱ སོ ཀ་པྤོ ‘‘བྷ་དྡ་ཀ་པྤོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་སུ་ཉྙ་ཀ་པྤོ པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པོ་རཱ་ཎེ་ཧི –

‘‘ཨེ་ཀོ བུ་དྡྷོ སཱ་ར་ཀ་པྤེ, མ་ཎྜ་ཀ་པྤེ ཛི་ནཱ དུ་ཝེ;

ཝ་ར་ཀ་པྤེ ཏ་ཡོ བུ་དྡྷཱ, སཱ་ར་མ་ཎྜེ ཙ་ཏུ་རོ བུ་དྡྷཱ;

པ་ཉྩ བུ་དྡྷཱ བྷ་དྡ་ཀ་པྤེ, ཏ་ཏོ ན་ཏྠཱ་དྷི་ཀཱ ཛི་ནཱ’’ཏི.

ཡ་སྨིཾ པ་ན ཀ་པྤེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ད་ས་བ་ལོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, སོ སཱ་ར་ཀ་པྤོ་པི ས་མཱ་ནོ གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཎྜ་ཀ་པྤ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ‘‘མ་ཎྜ་ཀ་པྤོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨོ་པ་མྨ་ཏྠེ ཝཱ-ས་དྡོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨུ་སྶ་ནྣ་ཀུ་ས་ལཱཏི ཨུ་པ་ཙི་ཏ་པུ་ཉྙཱ. ཛ་ན་ཏཱཏི ཛ་ན་ས་མཱུ་ཧོ.

པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ པ་ན པ་རི་སུ་ཏྟ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ – ‘‘པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པཱ་དཾ ནི་ཀྑི་པི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ད་ཀྑི་ཎཾ པཱ་དཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི. ཨ་ཐ པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་མ་ལ་ཀོ་མ་ལ་ཀེ་ས་ར་ཀ་ཎྞི་ཀཱ་ནི ཛ་ལ་ཛཱ་མ་ལཱ་ཝི་ཀ་ལ་ཝི་པུ་ལ་པ་ལཱ་སཱ་ནི ཐ་ལ་ཛཱ་ནི ཛ་ལ་ཛཱ་ནི ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཀི་ར དྷུ་ར་པ་ཏྟཱ་ནི ན་ཝུ་ཏི་ཧ་ཏྠཱ་ནི ཀེ་ས་རཱ་ནི ཏིཾ་ས་ཧ་ཏྠཱ་ནི ཀ་ཎྞི་ཀཱ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ན་ཝ་གྷ་ཊ་པྤ་མཱ་ཎཱ རེ་ཎ་ཝོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ པ་ན ཨུ་བྦེ་དྷ་ཏོ ཨ་ཊྛ་པ་ཎྞཱ་ས་ཧ་ཏྠོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ ཨུ་བྷི་ནྣཾ བཱ་ཧཱ་ན་མ་ནྟ་རཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧ་ཏྠཾ ན་ལཱ་ཊཾ པ་ཉྩ་ཧ་ཏྠཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་སྶ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་དེ་ན དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཎྞི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟཱ་ཡ ན་ཝ་གྷ་ཊ་པྤ་མཱ་ཎཱ རེ་ཎ་ཝོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་པ་ཎྞཱ་ས་ཧ་ཏྠཾ ས་རཱི་ར་པྤ་དེ་སཾ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ མ་ནོ་སི་ལཱ་ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞི་ཏཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩོ་ཏྠ་ར་ནྟི. ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྠཱ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ་ཏྭེ་ཝ ལོ་ཀེ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠཱ་ཏི སཾ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ ཝ་ད་ནྟི.

ཨ་ཐ ས་བྦ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ བྷ་ག་ཝཱ བྲ་ཧྨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ བྷཱ་ཛ་ན་བྷཱུ་ཏེ ས་ཏྟེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ མི་ཐི་ལ་ན་ག་རེ དེ་ཝ་ལཾ སུ་ཛཱ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི དྭེ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟེ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣེ དི་སྭཱ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཨ་ནི་ལ་པ་ཐེ་ན ག་ནྟྭཱ མི་ཐི་ལུ་ཡྻཱ་ནེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལེ་ན དྭེ་པི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་སི. ཏེ་པི ཙ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ པི་ཏུ་ཙྪཱ་པུ་ཏྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ཀུ་མཱ་རོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ན་ག་རཾ ས་མྤ་ཏྟོ, ཧ་ནྡ ནཾ མ་ཡཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏ་དཱ ད་ས་བ་ལོ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནོ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི, ཏ་དཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ པ་ཋ་མོ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༣. ‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, པ་ཋ་མེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནེ;

ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.

ཨ་ཐཱ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ར་ད་ཏཱ་པ་ས་ས་མཱ་ག་མེ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ནི་ར་ཡ་ས་ནྟཱ་པེ་ན ས་ནྟཱ་པེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑེ ས་ཏྟ་ཀཱ་ཡེ དྷ་མྨཱ་མ་ཏཾ པཱ་ཡེ་སི, སོ དུ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༤. ‘‘ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི ཝ་སྶ་ནྟེ, ཏ་པྤ་ཡ་ནྟེ ཙ པཱ་ཎི་ནོ;

ས་ཏྟ་ཏྟིཾ་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.

ཡ་དཱ པ་ན ཨཱ་ན་ནྡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཨ་མ་ཙྩེ་ཧི ཙ ས་དྡྷིཾ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ མི་ཐི་ལ་ན་ག་རེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ཙ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ ས་བྦེ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ག་ནྟྭཱ པི་ཏུ་ས་ངྒ་ཧཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཱ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡཱ ཝ་ས་ཏི. ཏ་ཏྠ སོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཡ ཀ་པི་ལ་པུ་རེ ག་ག་ན་ཏ་ལེ ར་ཏ་ན་ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ བུ་དྡྷ་ཝཾ་སཾ ཀ་ཐེ་སི, ཏ་དཱ པ་ཉྙཱ་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཏ་ཏི་ཡོ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༥. ‘‘ཡ་མྷི ཀཱ་ལེ མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི;

པི་ཏུ་ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ, ཨཱ་ཧ་ནཱི ཨ་མ་ཏ་དུ་ནྡུ་བྷིཾ.

༦. ‘‘ཨཱ་ཧ་ཏེ ཨ་མ་ཏ་བྷེ་རི་མྷི, ཝ་སྶ་ནྟེ དྷ་མྨ་ཝུ་ཊྛི་ཡཱ;

པ་ཉྙཱ་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, ཏ་ཏི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི པི་ཏ་རཾ ཨཱ་ན་ནྡ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ཧ་ནཱིཏི ཨ་བྷི་ཧ་ནི. ཨཱ་ཧ་ཏེཏི ཨཱ་ཧ་ཏཱ་ཡ. ཨ་མ་ཏ་བྷེ་རི་མྷཱིཏི ཨ་མ་ཏ་བྷེ་རི་ཡཱ, ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ. ‘‘ཨཱ་སེ་ཝི་ཏེ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་སྶ་ནྟེ དྷ་མྨ་ཝུ་ཊྛི་ཡཱཏི དྷ་མྨ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶ་ནྟེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཀ་ར་ཎཱུ་པཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ –

༧. ‘‘ཨོ་ཝཱ་ད་ཀོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ཀོ, ཏཱ་ར་ཀོ ས་བྦ་པཱ་ཎི་ནཾ;

དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ བུ་དྡྷོ, ཏཱ་རེ་སི ཛ་ན་ཏཾ བ་ཧུ’’ནྟི. – ཨཱ་ཧ;

ཏ་ཏྠ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀོཏི ས་ར་ཎ་སཱི་ལ་དྷུ་ཏ་ངྒ་ས་མཱ་དཱ་ན་གུ་ཎཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཨོ་ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨོ་ཝཱ་ད་ཀོ. ཝི་ཉྙཱ་པ་ཀོཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་པ་ཀོ, བོ་དྷ་ཀོ. ཏཱ་ར་ཀོཏི ཙ་ཏུ་རོ་གྷ་ཏཱ་ར་ཀོ.

ཡ་དཱ པ་ན ས་ཏྠཱ མི་ཐི་ལ་ན་ག་རེ མི་ཐི་ལུ་ཡྻཱ་ནེ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ མཱ་གྷ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་ས་དི་ས་ཝ་ད་ནོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི, སོ པ་ཋ་མོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༨. ‘‘ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ཏ་ཡོ ཨཱ་སུཾ, པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ;

ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, པ་ཋ་མོ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ’’ཏི.

ཡ་དཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་བྷཱ་ར་པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊེ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ན་ཝུ་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི, སོ དུ་ཏི་ཡོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༩. ‘‘ཡ་དཱ བུ་དྡྷོ ཨ་ས་མ་ས་མོ, ཝ་སི ཝེ་བྷཱ་ར་པ་བྦ་ཏེ;

ན་ཝུ་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ’’ཏི.

པུ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏི གུ་ཎ་ཝ་ཏི ཏི་ལོ་ཀ་ནཱ་ཐེ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ བ་ནྡྷ་ན་མོ་ཀྑཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནེ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནེ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༡༠. ‘‘པུ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་ནྟེ, གཱ་མ་ནི་ག་མ་ར་ཊྛ་ཏོ;

ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ གཱ་མ་ནི་ག་མ་ར་ཊྛ་ཏོཏི གཱ་མ་ནི་ག་མ་ར་ཊྛེ་ཧི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ གཱ་མ་ནི་ག་མ་ར་ཊྛེ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

ཏ་དཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ནེ་ཀ་དྷ་ན་ཀོ་ཊི་ཀོ ཛ་ཊི་ལོ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ས་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝ་ར་དཱ་ན་མ་དཱ་སི. སོ་པི ཏཾ བྷ་ཏྟཱ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༡༡. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན, ཛ་ཊི་ལོ ནཱ་མ ར་ཊྛི་ཀོ;

ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ ས་ངྒྷཾ, ས་བྷ་ཏྟཾ དུ་སྶ་མ་དཱ་ས་ཧཾ.

༡༢. ‘‘སོ་པི མཾ བུ་དྡྷོ བྱཱ་ཀཱ་སི, ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཡ;

ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཨ་ཡཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.

༡༣. ‘‘པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧི་ཏྭཱ་ན…པེ… ཧེ་སྶཱ་མ ས་མྨུ་ཁཱ ཨི་མཾ.

༡༤. ‘‘ཏ་སྶཱ་པི ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཝ་ཏ་མ་དྷི་ཊྛ་ཧིཾ;

ཨ་ཀཱ་སིཾ ཨུ་གྒ་ད་ལ༹ྷཾ དྷི་ཏིཾ, ད་ས་པཱ་ར་མི་པཱུ་རི་ཡཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ ས་ངྒྷནྟི བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ, སཱ་མི་ཨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་བྷ་ཏྟཾ དུ་སྶ་མ་དཱ་ས་ཧནྟི ས་ཙཱི་ཝ་རཾ བྷ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སིཾ ཨ་ཧ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་གྒ་ད་ལ༹་ཧནྟི ཨ་ཏི་ད་ལ༹ྷཾ. དྷི་ཏིནྟི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ནཱ་མ ནཱ་ཧེ་སུཾ. ས་བྦེ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ བུ་དྡྷ་མེ་ཝ ས་ར་ཎ་མ་ག་མཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༡༥. ‘‘བྱཱ་ཧ་ཏཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ས་བྦེ, ཝི་མ་ནཱ དུ་མྨ་ནཱ ཏ་དཱ;

ན ཏེ་སཾ ཀེ་ཙི པ་རི་ཙ་ར་ནྟི, ར་ཊྛ་ཏོ ནི་ཙྪུ་བྷ་ནྟི ཏེ.

༡༦. ‘‘ས་བྦེ ཏ་ཏྠ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ, ཨུ་པ་ག་ཉྪུཾ བུ་དྡྷ་ས་ནྟི་ཀེ;

ཏུ་ཝཾ ནཱ་ཐོ མ་ཧཱ་ཝཱི་ར, ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མ.

༡༧. ‘‘ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ, ཧི་ཏེ་སཱི ས་བྦ་པཱ་ཎི་ནཾ;

ས་མྤ་ཏྟེ ཏི་ཏྠི་ཡེ ས་བྦེ, པ་ཉྩ་སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི.

༡༨. ‘‘ཨེ་ཝཾ ནི་རཱ་ཀུ་ལཾ ཨཱ་སི, སུ་ཉྙ་ཀཾ ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏཾ;

ཝི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི, ཝ་སཱི་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཏཱ་དི་ཧཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ བྱཱ་ཧ་ཏཱཏི ཝི་ཧ་ཏ་མཱ་ན་ད་པྤཱ. ཏི་ཏྠི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏི་ཏྠཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ས་སྶ་ཏཱ་དི་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཏ་ར་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཏི་ཏྠཾ, ལ་དྡྷི. ཏ་སྶཱ ལ་དྡྷི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀོ ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ, ཏི་ཏྠེ བྷ་ཝཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱཏི. པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ནཱ་ཧེ་སུཾ. ཡེ པ་ན ས་ནྟི, ཏེ་པི ཨཱི་དི་སཱ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘བྱཱ་ཧ་ཏཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་མ་ནཱཏི ཝི་རཱུ་པ་མཱ་ན་སཱ. དུ་མྨ་ནཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ན ཏེ་སཾ ཀེ་ཙི པ་རི་ཙ་ར་ནྟཱིཏི ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཀེ་ཙི་པི པུ་རི་སཱ པ་རི་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ན བྷི་ཀྑཾ དེ་ནྟི, ན ས་ཀྐ་རོ་ནྟི, ན ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི, ན མཱ་ནེ་ནྟི, ན པཱུ་ཛེ་ནྟི, ན ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ན ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ར་ཊྛ་ཏོཏི ས་ཀ་ལ་ར་ཊྛ་ཏོ་པི. ནི་ཙྪུ་བྷ་ནྟཱིཏི ནཱི་ཧ་ར་ནྟི, ཨུ་སྶཱ་དེ་ནྟི ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་སཾ ན དེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེཏི ཏི་ཏྠི་ཡཱ.

ཨུ་པ་ག་ཉྪུཾ བུ་དྡྷ་ས་ནྟི་ཀེཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ཧི ར་ཊྛ་ཝཱ་སཱི་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨུ་སྶཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ ས་བྦེ་པི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ད་ས་བ་ལ་མེ་ཝ ས་ར་ཎ་མ་ག་མཾ་སུ. ‘‘ཏྭཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ ནཱ་ཐོ ག་ཏི པ་རཱ་ཡ་ནཾ ས་ར་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ས་ར་ཎ་མ་ག་མཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ. ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ. ས་མྤ་ཏྟེཏི ས་མཱ་ག་ཏེ ས་ར་ཎ་མུ་པ་ག་ཏེ ཏི་ཏྠི་ཡེ. པ་ཉྩ་སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧཱིཏི པ་ཉྩ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་རཱ་ཀུ་ལནྟི ཨ་ནཱ་ཀུ་ལཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི ལ་དྡྷི་ཀེ་ཧི ཨ་ས་མྨི་སྶ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཉྙ་ཀནྟི སུ་ཉྙཾ རི་ཏྟཾ ཏེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི. ཏནྟི ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ན་ནྟི ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝི་ཙི་ཏྟནྟི ཝི་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ. ཝ་སཱི་བྷཱུ་ཏེ་ཧཱིཏི ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟེ་ཧི.

ཏ་སྶ པ་ན པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ ན་ག་རཾ ཨ་ཧོ་སི. པི་ཏཱ པ་ན་སྶ ཨཱ་ན་ནྡོ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡོ, མཱ་ཏཱ སུ་ཛཱ་ཏཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱི, དེ་ཝ་ལོ ཙ སུ་ཛཱ་ཏོ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ, སུ་མ་ནོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, ཨ་མི་ཏཱ ཙ ཨ་ས་མཱ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ, ས་ལ་ལ་རུ་ཀྑོ བོ་དྷི, ས་རཱི་རཾ ཨ་ཊྛ་པ་ཎྞཱ་ས་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷཾ ཨ་ཧོ་སི, ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ ཙ་སྶ ས་མ་ནྟཱ དྭཱ་ད་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཎྷི, ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་ཡུ ཨ་ཧོ་སི, ཝ་སུ་ད་ཏྟཱ ནཱ་མ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི, ཨུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ པུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ པ་ར་མཱ་བྷི་རཱ་མེ ན་ནྡཱ་རཱ་མེ ཀི་ར པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. དྷཱ་ཏུ་ཡོ པ་ན་སྶ ན ཝི་ཀི་རིཾ་སུ. ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ མ་ནུ་སྶཱ ས་མཱ་ག་མྨ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནུ་བྦེ་དྷཾ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ ཙེ་ཏི་ཡ་མ་ཀཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

༡༩. ‘‘ན་ག་རཾ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ, ཨཱ་ན་ནྡོ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡོ;

སུ་ཛཱ་ཏཱ ནཱ་མ ཛ་ནི་ཀཱ, པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ.

༢༤. ‘‘དེ་ཝ་ལོ ཙ སུ་ཛཱ་ཏོ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ;

སུ་མ་ནོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ.

༢༥. ‘‘ཨ་མི་ཏཱ ཙ ཨ་ས་མཱ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ;

བོ་དྷི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ས་ལ་ལོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༢༧. ‘‘ཨ་ཊྛ་པ་ཎྞཱ་ས་ར་ཏ་ནཾ, ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏོ མ་ཧཱ་མུ་ནི;

ཀ་ཉྩ་ན་གྒྷི་ཡ་ས་ངྐཱ་སོ, དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎོ.

༢༨. ‘‘ཀུ་ཊྚཱ ཀ་ཝཱ་ཊཱ བྷི་ཏྟཱི ཙ, རུ་ཀྑཱ ན་ག་སི་ལུ་ཙྩ་ཡཱ;

ན ཏ་སྶཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི, ས་མ་ནྟཱ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནེ.

༢༩. ‘‘ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨཱ་ཡུ ཝི་ཛྫ་ཏི ཏཱ་ཝ་དེ;

ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ སོ, ཏཱ་རེ་སི ཛ་ན་ཏཾ བ་ཧུཾ.

༣༠. ‘‘ས་ནྟཱ་རེ་ཏྭཱ བ་ཧུ་ཛ་ནཾ, ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ས་བྦ་སཾ་ས་ཡཾ;

ཛ་ལི་ཏྭཱ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ, ནི་བྦུ་ཏོ སོ ས་སཱ་ཝ་ཀོ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ན་ག་སི་ལུ་ཙྩ་ཡཱཏི ན་ག་ས་ངྑཱ་ཏཱ སི་ལུ་ཙྩ་ཡཱ. ཨཱ་ཝ་ར་ཎནྟི པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཏི་རོ་ཀ་ར་ཎཾ. དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནེཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནེ ཋཱ་ནེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ ཕ་རི་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་གཱ་ཐཱ་སུ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི.

ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་ར་མི་པཱུ་ར་ཎཱ་དི་པུ་ན་པྤུ་ནཱ་ག་ཏ་མ་ཏྠཾ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཝི་སེ་ས་ཏྠ་མེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མ. ཡ་དི པ་ན ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཀྑཱ་མ, ཀ་དཱ ཨ་ནྟཾ ག་མི་སྶ་ཏི ཨ་ཡཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཏི.

པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ནི་ཊྛི་ཏོ ད་ས་མོ བུ་དྡྷ་ཝཾ་སོ.