༦. ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཊྛཱ་པ་དཱ་ནེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཀུ་ལ་པྤ་སཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཏ་ཛྫཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. ས་ཏྠཱ་པི བྱཱ་ཀཱ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ཏོ, ཏཾ་དི་ཝ་སཾ་ཡེ་ཝ ནཾ དུ་ཀཱུ་ལ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀེ་ན ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ན་ཡིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཧི ས་དྡྷིཾ བོ་དྷི་རུ་ཀྑོ, རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ནི་དྷཱི, ཨཱ་རོ་ཧ་ནི་ཡ་ཧ་ཏྠཱི, ཀ་ཎྜ་ཀོ, ཚ་ནྣོ, ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡཱི་ཏི ཨི་མེ ས་ཏྟ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་སྶ ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟ་དི་ཝ་སེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་དཱ་ཡཱིཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཐོ་ཀཾ ཀཱ་ལ༹་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. སོ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ ཝུ་དྡྷིཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐེ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩཾ ‘‘པུ་ཏྟཾ མེ ཨི་དྷཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི པེ་སེ་སི. སོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋི་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཐ ནེ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི. ས་བྦེ ཏཾ་ཁ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ ཝ་སྶ་ས་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་རི་ཡཱ ནཱ་མ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ར་ཉྙཱ པེ་སི་ཏ་སཱ་ས་ནཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ནཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ནེ་ཝ ག་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ན སཱ་ས་ནཾ སུ་ཡྻ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་ར་མྤི ཨ་མ་ཙྩཾ པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཾ པེ་སེ་སི. ཏ་སྨི་མྤི ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣེ ཨ་པ་ར་མྤཱི་ཏི ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ན་ཝ་པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རེ ན་ཝ ཨ་མ་ཙྩེ པེ་སེ་སི. ས་བྦེ ག་ནྟྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཛ་ནཱ མ་ཡི སི་ནེ་ཧཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ, ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན ཨུ་དཱ་ཡཱི ད་ས་བ་ལེ་ན ས་མ་ཝ་ཡོ ས་ཧ་པཾ་སུ་ཀཱི་ལི༹་ཀོ, མ་ཡི ཙ སི་ནེ་ཧ་ཝཱ, ཨི་མཾ པེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ ག་ནྟྭཱ ད་ས་བ་ལཾ ཨི་དྷཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པེ་སེ་སི. སོ པ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ, དེ་ཝ, པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨི་དྷཱ་ནེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི མ་མ པུ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཝེ་ལཱ་ཡ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋི་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ – ‘‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཡཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་ན་ག་རཾ ག་ནྟུཾ ཀཱ་ལོ, ཝ་སྶ་ནྟེ པ་ན ཨུ་པ་ག་ཏེ པ་བྦ་ཏེ་སུ ཝ་ན་ས་ཎྜེ་སུ ཧ་རི་ཏ་ཏི་ཎ་ས་ཉྪ་ནྣཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ག་མ་ན་ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ག་མེ་ནྟོ ཝ་སྶ་ནྟེ ས་མྤ་ཏྟེ ས་ཏྠུ ཀུ་ལ་ན་ག་རཾ ག་ནྟུཾ ག་མ་ན་ཝ་ཎྞཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་སི. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཡ (ཐེ་ར་གཱ. ༥༢༧-༥༣༠) –
‘‘ཨ་ངྒཱ་རི་ནོ དཱ་ནི དུ་མཱ བྷ་ད་ནྟེ, ཕ་ལེ་སི་ནོ ཚ་ད་ནཾ ཝི་པྤ་ཧཱ་ཡ;
ཏེ ཨ་ཙྩི་མ་ནྟོ་ཝ པ་བྷཱ་ས་ཡ་ནྟི, ས་མ་ཡོ མ་ཧཱ་ཝཱི་ར བྷཱ་གཱི ར་སཱ་ནཾ.
‘‘དུ་མཱ་ནི ཕུ་ལླཱ་ནི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི, ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་བྦ་དི་སཱ པ་ཝ་ནྟི;
པ་ཏྟཾ པ་ཧཱ་ཡ ཕ་ལ་མཱ་ས་སཱ་ནཱ, ཀཱ་ལོ ཨི་ཏོ པ་ཀྐ་མ་ནཱ་ཡ ཝཱི་ར.
‘‘ནེ་ཝཱ་ཏི་སཱི་ཏཾ ན པ་ནཱ་ཏི་ཨུ་ཎྷཾ, སུ་ཁཱ ཨུ་ཏུ ཨ་དྡྷ་ནི་ཡཱ བྷ་ད་ནྟེ;
པ་སྶ་ནྟུ ཏཾ སཱ་ཀི་ཡཱ ཀོ་ལི༹་ཡཱ ཙ, པ་ཙྪཱ་མུ་ཁཾ རོ་ཧི་ནི་ཡཾ ཏ་ར་ནྟཾ.
‘‘ཨཱ་སཱ་ཡ ཀ་ས་ཏེ ཁེ་ཏྟཾ, བཱི་ཛཾ ཨཱ་སཱ་ཡ ཝ་པྤ་ཏི;
ཨཱ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཡ་ནྟི, ས་མུ་དྡཾ དྷ་ན་ཧཱ་ར་ཀཱ;
ཡཱ་ཡ ཨཱ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛཱ་མི, སཱ མེ ཨཱ་སཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏུ.
‘‘ནཱ་ཏི་སཱི་ཏཾ ནཱ་ཏི་ཨུ་ཎྷཾ, ནཱ་ཏི་དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཚཱ་ཏ་ཀཾ;
ས་དྡ་ལཱ ཧ་རི་ཏཱ བྷཱུ་མི, ཨེ་ས ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་མུ་ནི. (ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༢༢༥);
‘‘པུ་ན་པྤུ་ན་ཉྩེ་ཝ ཝ་པ་ནྟི བཱི་ཛཾ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་སྶ་ཏི དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ;
པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཁེ་ཏྟཾ ཀ་ས་ནྟི ཀ་སྶ་ཀཱ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ དྷ་ཉྙ་མུ་པེ་ཏི ར་ཊྛཾ.
‘‘པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ན་ཀཱ ཙ་ར་ནྟི, པུ་ན་པྤུ་ནཾ དཱ་ན་པ་ཏཱི ད་ད་ནྟི;
པུ་ན་པྤུ་ནཾ དཱ་ན་པ་ཏཱི ད་དི་ཏྭཱ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་གྒ་མུ་པེ་ནྟི ཋཱ་ནཾ.
‘‘ཝཱི་རོ ཧ་ཝེ ས་ཏྟ་ཡུ་གཾ པུ་ནེ་ཏི; ཡ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཡ་ཏི བྷཱུ་རི་པ་ཉྙོ;
མ་ཉྙཱ་མ་ཧཾ ས་ཀྐ་ཏི དེ་ཝ་དེ་ཝོ, ཏ་ཡཱ ཧི ཛཱ་ཏོ མུ་ནི ས་ཙྩ་ནཱ་མོ.
‘‘སུ་དྡྷོ་ད་ནོ ནཱ་མ པི་ཏཱ མ་ཧེ་སི་ནོ, བུ་དྡྷ་སྶ མཱ་ཏཱ པ་ན མཱ་ཡ་ནཱ་མཱ;
ཡཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པ་རི་ཧ་རི་ཡ ཀུ་ཙྪི་ནཱ, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཏི་དི་ཝ་མྷི མོ་ད་ཏི.
‘‘སཱ གོ་ཏ་མཱི ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ, དི་བྦེ་ཧི ཀཱ་མེ་ཧི ས་མ་ངྒི་བྷཱུ་ཏཱ;
སཱ མོ་ད་ཏི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི, པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཱ དེ་ཝ་ག་ཎེ་ཧི ཏེ་ཧི.
‘‘བུ་དྡྷ་སྶ པུ་ཏྟོ་མྷི ཨ་ས་ཡ྄ཧ་སཱ་ཧི་ནོ, ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶ་པྤ་ཊི་མ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ;
པི་ཏུ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཏུ་ཝཾ་སི ས་ཀྐ, དྷ་མྨེ་ན མེ གོ་ཏ་མ ཨ་ཡྻ་ཀོ་སཱི’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༥༣༡-༥༣༦);
‘‘ཨ་མྦཱ པ་ན་སཱ ཀ་པི་ཊྛཱ ཙ, པུ་པྥ་པ་ལླ་ཝ་ལ་ངྐ་ཏཱ;
དྷུ་ཝ་པྥ་ལཱ་ནི ས་ཝ་ནྟི, ཁུ་དྡཱ་མ་དྷུ་ཀ་ཀཱུ་པ་མཱ;
སེ་ཝ་མཱ་ནོ ཨུ་བྷོ པ་སྶེ, ག་ནྟུ་ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་ཡ་སྶ.
‘‘ཛ་མྦཱུ སུ་མ་དྷུ་རཱ ནཱི་པཱ, མ་དྷུ་ག་ཎྜི་དི་ཝ་པྥ་ལཱ;
ཏཱ ཨུ་བྷོ་སུ པ་ཛྫོ་ཏ་ནྟི, ག་ནྟུ་ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘ཏི་ཎྜུ་ཀཱ་ནི པི་ཡཱ་ལཱ་ནི, སོ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ མ་ནོ་ར་མཱ;
ཁུ་དྡ་ཀ་པྤ་ཕ་ལཱ ནི་ཙྩཾ, ག་ནྟུ་ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘ཀ་ད་ལཱི པ་ཉྩ་མོ་ཙྩི ཙ, སུ་པ་ཀྐ་ཕ་ལ་བྷཱུ་སི་ཏཱ;
ཨུ་བྷོ་པ་སྶེ་སུ ལ་མྦ་ནྟི, ག་ནྟུ་ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘མ་དྷུ་པྥ་ལ་དྷ་རཱ ནི་ཙྩཾ, མོ་ར་རུ་ཀྑཱ མ་ནོ་ར་མཱ;
ཁུ་དྡ་ཀ་པྤ་ཕ་ལཱ ནི་ཙྩཾ, ག་ནྟུ་ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘ཧི་ནྟཱ་ལ་ཏཱ་ལ་པ་ནྟཱི ཙ, ར་ཛ་ཏ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ཛོ་ཏ་རེ;
སུ་པ་ཀྐ་ཕ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣཱ, ཁུ་དྡ་ཀ་པྤཱ མ་དྷུ་སྶ་ཝཱ;
ཕ་ལཱ་ནི ཏཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟེ, ག་ནྟུ་ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘ཨུ་དུ་མྦ་རཱ་རུ་ཎཱ་ཝ་ཎྞཱ, ས་དཱ་སུ་མ་དྷུ་ར་པྥ་ལཱ;
ཨུ་བྷོ་པ་སྶེ་སུ ལ་མྦ་ནྟི, ག་ནྟུ་ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀཱ ཏེ, ནཱ་ནཱ་ཕ་ལ་དྷ་རཱ དུ་མཱ;
ཨུ་བྷོ་པ་སྶེ་སུ ལ་མྦ་ནྟི, ག་ནྟུ་ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘ཙ་མྤ་ཀཱ ས་ལ་ལཱ༹ ནཱ་གཱ, སུ་ག་ནྡྷཱ མཱ་ལུ་ཏེ་རི་ཏཱ;
སུ་པུ་པྥི་ཏ་གྒཱ ཛོ་ཏ་ནྟི, སུ་ག་ནྡྷེ་ནཱ་བྷི་པཱུ་ཛ་ཡུཾ;
སཱ་ད་རཱ ཝི་ན་ཏཱ་ནེ་ཝ, ག་ནྟུ་ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘པུ་ནྣཱ་གཱ གི་རི་པུ་ནྣཱ་གཱ, པུ་པྥི་ཏཱ དྷ་ར་ཎཱི་རུ་ཧཱ;
སུ་པུ་པྥི་ཏ་གྒཱ ཛོ་ཏ་ནྟི, སུ་ག་ནྡྷེ་ནཱ་བྷི་པཱུ་ཛ་ཡུཾ;
སཱ་ད་རཱ ཝི་ན་ཏུ་གྒ་གྒཱ, ག་ནྟུ་ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘ཨ་སོ་ཀཱ ཀོ་ཝི་ལཱ༹་རཱ ཙ, སོ་མ་ན་སྶ་ཀ་རཱ ཝ་རཱ;
སུ་ག་ནྡྷཱ ཀ་ཎྞི་ཀཱ བ་ནྡྷཱ, ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞེ་ཧི བྷཱུ་སི་ཏཱ;
སཱ་ད་རཱ ཝི་ན་ཏུ་གྒ་གྒཱ, ས་མ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘ཀ་ཎྞི་ཀཱ་རཱ ཕུ་ལླི་ཏཱ ནི་ཙྩཾ, སོ་ཝ་ཎྞ་རཾ་སི་ཛོ་ཏ་ཀཱ;
དི་བྦ་ག་ནྡྷཱ པ་ཝཱ་ཡ་ནྟི, དི་སཱ ས་བྦཱ་ནི སོ་བྷ་ཡཾ;
སཱ་ད་རཱ ཝི་ན་ཏཱ་ནེ་ཝ, ས་མ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘སུ་པ་ཏྟཱ ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཱ, ཀེ་ཏ་ཀཱི དྷ་ནུ་ཀེ་ཏ་ཀཱི;
སུ་ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝཱ་ཡ་ནྟི, དི་སཱ ས་བྦཱ་བྷི་ག་ནྡྷི་ནོ;
སཱ་ད་རཱ པཱུ་ཛ་ཡ་ནྟཱ་ཝ, ས་མ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘མ་ལླི་ཀཱ ཛཱ་ཏི་སུ་མ་ནཱ, སུ་ག་ནྡྷཱ ཁུ་དྡ་མ་ལླི་ཀཱ;
དི་སཱ ས་བྦཱ པ་ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་བྷོ མ་གྒེ པ་སོ་བྷ་ཡཾ;
སཱ་ད་རཱ ཏེ པ་ལ་མྦ་ནྟི, ས་མ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘སི་ནྡྷུ་ཝཱ་རཱ སཱི་ཏ་ག་ནྡྷཱ, སུ་ག་ནྡྷཱ མཱ་ལུ་ཏེ་རི་ཏཱ;
དི་སཱ ས་བྦཱ་བྷི་པཱུ་ཛེ་ནྟཱ, ཨུ་བྷོ མ་གྒེ པ་སོ་བྷ་ཡཾ;
སཱ་ད་རཱ ཝི་ན་ཏུ་གྒ་གྒཱ, ས་མ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘སཱི་ཧཱ ཀེ་ས་ར་སཱི་ཧཱ ཙ, ཙ་ཏུ་པྤ་ད་ནི་སེ་ཝི་ཏཱ;
ཨ་ཙྪ་མྦྷཱི་ཏཱ སུ་རཱ་པཱ་ནེ, མི་ག་རཱ་ཛཱ པ་ཏཱ་པི་ནོ.
‘‘སཱི་ཧ་ནཱ་དེ་ན པཱུ་ཛེ་ནྟི, སཱ་ད་རཱ ཏེ མི་གཱ་བྷི་བྷཱུ;
མ་གྒ་མྷི ཨུ་བྷ་ཏོ ཝཱུ་ལ༹ྷཱ, ས་མ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘བྱ་གྒྷཱ སི་ནྡྷ་ཝཱ ན་ཀུ་ལཱ, སཱ་དྷུ་རཱུ་པཱ བྷ་ཡཱ་ན་ཀཱ;
ཨཱ་ཀཱ་སེ ས་མྤ་ཏ་ནྟཱ་ཝ, ནི་བྦྷཱི་ཏཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི;
ཏེ་ཧི ཏེ སཱ་ད་རཱ ན་ཏཱ, ས་མ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘ཏི་དྷཱ པ་བྷི་ནྣཱ ཚ་དྡ་ནྟཱ, སུ་རཱུ་པཱ སུ་སྶ་རཱ སུ་བྷཱ;
ས་ཏྟ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ངྒཱ ཏེ, ཨུ་བྷོ མ་གྒེ་སུ ཀཱུ་ཛི་ནོ;
སཱ་ད་རཱ ཧཱ་ས་མཱ་ནཱ་ཝ, ས་མ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘མི་གཱ ཝ་རཱ་ཧཱ པ་ས་དཱ, ཙི་ཏྲཱ་སཱ་ཝ་ཡ་ཝཱ སུ་བྷཱ;
ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན, སུ་རཱུ་པཱ ཨ་ངྒ་སཾ་ཡུ་ཏཱ;
ཨུ་བྷོ མ་གྒེ གཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཝ, ས་མ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘གོ་ཀ་ཎྞཱ ས་ར་བྷཱ རུ་རཱུ, ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧི་ནོ;
སུ་རཱུ་པཱ ཨ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣཱ, སེ་ཝ་མཱ་ནཱ་ཝ ཨ་ཙྪ་རུཾ;
སེ་ཝ་མཱ་ནཱ ཏེ་ཧི ཏ་དཱ, ས་མ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘དཱི་པཱི ཨ་ཙྪཱ ཏ་ར་ཙྪཱ ཙ, ཏུ་ད་རཱ ཝ་རུ་ཎཱ ས་དཱ;
ཏེ དཱ་ནི སི་ཀྑི་ཏཱ ས་བྦེ, མེ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ཝ ཏཱ་དི་ནོ;
ཏེ པ་ཙྩ་སེ་ཝ་ཀཱ ཨ་དྡྷཱ, ས་མ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་ས.
‘‘ས་སཱ སི་ངྒཱ་ལཱ ན་ཀུ་ལཱ, ཀ་ལ་ནྡ་ཀཱ་ལ༹་ཀཱ བ་ཧཱུ;
ཀ་སྟུ་རཱ སཱུ་རཱ ག་ནྡྷཱ ཏེ, ཀེ་ཝ་ལཱ གཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཝ.
ས་མ་ཡོ ཏེ མ་ཧཱ་ཡ་ས;
‘‘མ་ཡཱུ་རཱ ནཱི་ལ་གཱི་ཝཱ ཏེ, སུ་སི་ཁཱ སུ་བྷ་པ་ཀྑི་ཀཱ;
སུ་པི་ཉྪཱ ཏེ སུ་ནཱ་དཱ ཙ, ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཎི་ས་ནྣི་བྷཱ;
ནཱ་དཾ ཀ་རོ་ནྟཱ པཱུ་ཛེ་ནྟི, ཀཱ་ལོ ཏེ པི་ཏུ་ད་སྶ་ནེ.
‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཙི་ཏྲ་ཧཾ་སཱ ཙ, ཛ་ཝ་ཧཾ་སཱ ཝི་ཧཱ་ཙ་རཱ;
ཏེ ས་བྦེ ཨཱ་ས་ཡཱ ཚུ་དྡྷཱ, ཛི་ན་ད་སྶ་ན་བྱཱ་ཝ་ཊཱ;
མ་དྷུ་ར་སྶ་རེ་ན ཀཱུ་ཛ་ནྟི, ཀཱ་ལོ ཏེ པི་ཏུ་ད་སྶ་ནེ.
‘‘ཧཾ་སཱ ཀོ་ཉྩཱ སུ་ན་དཱ ཏེ, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀཱ ན་དཱི་ཙ་རཱ;
བ་ཀཱ བ་ལཱ་ཀཱ རུ་ཙི་རཱ, ཛ་ལ་ཀཱ་ཀཱ ས་ར་ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ;
སཱ་ད་རཱ་བྷི་ནཱ་དི་ནོ ཨེ་ཏེ, ཀཱ་ལོ ཏེ པི་ཏུ་ད་སྶ་ནེ.
‘‘ཙི་ཏྲཱ སུ་རཱུ་པཱ སུ་སྶ་རཱ, སཱ་ལི༹་ཀཱ སུ་ཝ་ཏ་ཎྜི་ཀཱ;
རུ་ཀྑ་གྒཱ ས་མྤ་ཏ་ནྟཱ ཏེ, ཨུ་བྷོ མ་གྒེ་སུ ཀཱུ་ཛི་ནོ;
ཏེ་སུ ཏེ་སུ ནི་ཀཱུ་ཛ་ནྟི, ཀཱ་ལོ ཏེ པི་ཏུ་ད་སྶ་ནེ.
‘‘ཀོ་ཀི་ལཱ ས་ཀ་ལཱ ཙི་ཏྲཱ, ས་དཱ མ་ཉྫུ་སྶ་རཱ ཝ་རཱ;
ཝི་མྷཱ་པི་ཏཱ ཏེ ཛ་ན་ཏཾ, ས་དྡྷི་མི་ཏྟཱ་དི་ཀེ སུ་རཱ;
ས་རེ་ཧི པཱུ་ཛ་ཡ་ནྟཱ་ཝ, ཀཱ་ལོ ཏེ པི་ཏུ་ད་སྶ་ནེ.
‘‘བྷི་ངྐཱ ཀུ་ར་རཱ སཱ་རཱ, པཱུ་རི་ཏཱ ཀཱ་ན་ནེ ས་དཱ;
ནི་ནྣཱ་ད་ཡ་ནྟཱ པ་ཝ་ནཾ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་མ་ངྒི་ནོ;
གཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ས་རེ་ནེ་ཝ, ཀཱ་ལོ ཏེ པི་ཏུ་ད་སྶ་ནེ.
‘‘ཏི་ཏྟི་རཱ སུ་ས་རཱ སཱ་རཱ, སུ་ས་རཱ ཝ་ན་ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ;
མ་ཉྫུ་སྶ་རཱ རཱ་མ་ཎེ་ཡྻཱ, ཀཱ་ལོ ཏེ པི་ཏུ་ད་སྶ་ནེ.
‘‘སེ་ཏ་ཝཱ་ལུ་ཀ་ས་ཉྪ་ནྣཱ, སུ་པ་ཏི་ཏྠཱ མ་ནོ་ར་མཱ;
མ་དྷུ་རོ་ད་ཀ་ས་མྤུ་ཎྞཱ, ས་རཱ ཛོ་ཏ་ནྟི ཏེ ས་དཱ;
ཏ་ཏྠ ནྷ་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ, ས་མ་ཡོ ཏེ ཉཱ་ཏི་ད་སྶ་ནེ.
‘‘ཀུ་མྦྷཱི་རཱ་མ་ཀ་རཱ་ཀི་ཎྞཱ, ཝ་ལ་ཡཱ མུ་ཉྫ་རོ་ཧི་ཏཱ;
མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་བྱཱ་ཝི་དྡྷཱ, ས་རཱ སཱི་ཏོ་ད་ཀཱ སུ་བྷཱ;
ཏ་ཏྠ ནྷ་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ, ས་མ་ཡོ ཏེ ཉཱ་ཏི་ད་སྶ་ནེ.
‘‘ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ས་མཱ་ཀི་ཎྞཱ, ཏ་ཐཱ ར་ཏྟུ་པྤ་ལེ་ཧི ཙ;
ཀུ་མུ་དུ་པྤ་ལ་སཾ་ཀི་ཎྞཱ, ས་རཱ སོ་བྷ་ནྟི་ནེ་ཀ་དྷཱ;
ཏ་ཏྠ སཱི་ཏ་ལ་ཀཱ ཏོ་ཡཱ, ས་མ་ཡོ ཏེ ཉཱ་ཏི་ད་སྶ་ནེ.
‘‘པུ་ཎྜ་རཱི་ཀེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣཱ, པ་དུ་མེ་ཧི ས་མོ་ཧ་ཏཱ;
ཨུ་བྷོ མ་གྒེ་སུ སོ་བྷ་ནྟི, པོ་ཀྑ་ར་ཉྙོ ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ;
ཏ་ཏྠོ་ད་ཀཱ་ནི ནྷཱ་ཡ་ནྟི, ས་མ་ཡོ ཏེ ཉཱ་ཏི་ད་སྶ་ནེ.
‘‘སེ་ཏ་པུ་ལི་ན་སཾ་ཀི་ཎྞཱ, སུ་པ་ཏི་ཏྠཱ མ་ནོ་ར་མཱ;
སཱི་ཏོ་ད་ཀ་མ་ཧོ་གྷེ་ཧི, ས་མྤུ་ཎྞཱ ཏཱ ན་དཱི སུ་བྷཱ;
ཨུ་བྷོ མ་གྒེ་ཧི ས་ནྡ་ནྟི, ས་མ་ཡོ ཏེ ཉཱ་ཏི་ད་སྶ་ནེ.
‘‘མ་གྒ་སྶ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་སྶེ, གཱ་མ་ནི་ག་མ་ས་མཱ་ཀུ་ལཱ;
ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ ཛ་ན་ཏཱ, ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་མཱ་མ་ཀཱ;
ཏེ་སཾ ས་མྤུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ, ས་མ་ཡོ ཏེ ཉཱ་ཏི་ད་སྶ་ནེ.
‘‘ཏེ་སུ ཏེ་སུ པ་དེ་སེ་སུ, དེ་ཝཱ མཱ་ནུ་སྶ་ཀཱ ཨུ་བྷོ;
ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་བྷི་པཱུ་ཛེ་ནྟི, ས་མ་ཡོ ཏེ ཉཱ་ཏི་ད་སྶ་ནེ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ས་ཏྠུ ག་མ་ན་ཝ་ཎྞཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡཱི མ་མ ག་མ་ནཾ པ་ཏྠེ་ཏི, པཱུ་རེ་སྶཱ་མི་སྶ ས་ངྐ་པྤ’’ནྟི ཏ་ཏྠ ག་མ་ནེ བ་ཧཱུ་ནཾ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཾ དི་སྭཱ ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཝུ་ཏོ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཏོ ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་དི་ས་མཱུ་ཧཱ་ནཾ སེ་ཝ་ན་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛི་ཡ་མཱ་ནོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སུ་ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་ག་ནྡྷེ་ཧི ག་ནྡྷི་ཡ་མཱ་ནོ གཱ་མ་ནི་ག་མ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་གཱ་མི་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ཐེ་རོ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ པུ་ར་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏོ ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦཾ ཝེ་སཾ དི་སྭཱ, ར་ཉྙཱ – ‘‘ཀོ་སི ཏྭ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏོ ‘‘ས་ཙེ ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟཾ ཏ་ཡཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པེ་སི་ཏཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ –
‘‘བུ་དྡྷ་སྶ པུ་ཏྟོ་མྷི ཨ་ས་ཡ྄ཧ་སཱ་ཧི་ནོ, ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶ་པྤ་ཊི་མ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ;
པི་ཏུ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཏུ་ཝཾ་སི ས་ཀྐ, དྷ་མྨེ་ན མེ གོ་ཏ་མ ཨ་ཡྻ་ཀོ་སཱི’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༥༣༦) – གཱ་ཐ་མཱ་ཧ;
ཏ་ཏྠ བུ་དྡྷ་སྶ པུ་ཏྟོ་མྷཱིཏི ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་རེ ཝཱ་ཡཱ་མ་ཛ་ནི་ཏཱ་ཧི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཧི ཛཱ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨོ་ར་ས་པུ་ཏྟོ ཨ་མྷི. ཨ་ས་ཡ྄ཧ་སཱ་ཧི་ནོཏི ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཏོ པུ་བྦེ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི ས་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཨ་ས་ཡ྄ཧ་སྶ ས་ཀ་ལ་བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་སྶ, མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཀ་ར་སྶ ཙ ས་ཧ་ན་ཏོ ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི ཨ་ཉྙེ་ཧི ས་ཧི་ཏུཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཨ་ས་ཡ྄ཧཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ མཱ་རཱ་ནཾ ས་ཧ་ན་ཏོ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཙ་རི་ཏཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གཱ་ཝ་བོ་དྷེ་ན ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ཧི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་ས་ཡ྄ཧ་སྶ བུ་དྡྷ་ཀི་ཙྩ་སྶ ས་ཧ་ན་ཏོ ཏ་ཏྠ ཝཱ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཱི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་ཡ྄ཧ་སཱ་ཧི་ནོ. ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶཱཏི ཨ་ངྒཱི་ཀ་ཏ་སཱི་ལཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཀ་སྶ. ‘‘ཨ་ངྒ་མ་ངྒེ་ཧི ནི་ཙྪ་ར་ཎ་ཀ་ཨོ་བྷཱ་ས་སྶཱ’’ཏི ཨ་པ་རེ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨ་ངྒཱི་ར་སོ སི་དྡྷ་ཏྠོ་ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭེ ནཱ་མཱ་ནི པི་ཏ་རཱ་ཡེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་པྤ་ཊི་མ་སྶཱཏི ཨ་ནུ་པ་མ་སྶ ཨི་ཊྛཱ་དཱི་སུ ཏཱ་དི་ལ་ཁ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཏཱ་དི་ནོ. པི་ཏུ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཏུ་ཝཾ་སཱིཏི ཨ་རི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཏུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཏྭཾ པི་ཏཱ ཨ་སི. ས་ཀྐཱཏི ཝཾ་སེ་ན རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. དྷ་མྨེ་ནཱཏི ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་རི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ལོ་ཀི་ཡ་ཛཱ་ཏཱི་ཧི དྭི་ནྣཾ ཛཱ་ཏཱི་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ན. གོ་ཏ་མཱཏི གོ་ཏྟེ་ན རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨ་ཡྻ་ཀོ་སཱིཏི པི་ཏཱ་མ་ཧོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘བུ་དྡྷ་སྶ པུ་ཏྟོ་མྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ད་ནྟོ ཐེ་རོ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.
ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛེ་ན ར་ཉྙཱ མ་ཧཱ་ར་ཧེ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་ཡཱ་དི་ཏ་སྶ ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ན་སྶ པ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་ཏྟེ དི་ནྣེ ག་མ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ‘‘ཀ་སྨཱ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་ཏྠ, བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཀ་ཧཾ པ་ན ས་ཏྠཱ་ཏི? ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་བྷི་ཀྑུ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི. ཏུ་མྷེ ཨི་མཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫ་ཐ, ཨ་ཉྙཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧ་ར་ཐ. ཡཱ་ཝ ཙ མ་མ པུ་ཏྟོ ཨི་མཾ ན་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ་སྶ ཨི་ཏོ་ཡེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཧ་ར་ཐཱ་ཏི. ཐེ་རོ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཙ པ་རི་སཱ་ཡ ཙ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎེ་སུ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་བྦེ་སཾ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏྠུ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་བྷ་ཏྟ་པུ་ཎྞཾ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ་པི ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. ཨེ་ཝཾ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཾ མ་གྒཾ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཡོ་ཛ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ རཱ་ཛ་གེ་ཧ་ཏོ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཀ་མེ་ན ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ན་ག་རཾ པ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ རཱ་ཛ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ, ‘‘མཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ མ་ཉྙི, ན་ཡི་དཾ རཱ་ཛ་ཝཾ་ས་པྤ་ཝེ་ཎཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝཾ་སོ, ཨཱི་དི་སོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན བུ་དྡྷ་ཝཾ་སོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ –
‘‘ཨུ་ཏྟི་ཊྛེ ན་པྤ་མ་ཛྫེ་ཡྻ, དྷ་མྨཾ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རེ;
དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི སུ་ཁཾ སེ་ཏི, ཨ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པ་ར་མྷི ཙ.
‘‘དྷ་མྨཾ ཙ་རེ སུ་ཙ་རི་ཏཾ, ན ནཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རེ;
དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི སུ་ཁཾ སེ་ཏི, ཨ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པ་ར་མྷི ཙཱ’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༦༨-༡༦༩) –
དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. རཱ་ཛཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཀ་མ་ནྡི་རེ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ དྷ་མྨ་པཱ་ལཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡༠.༩༢ ཨཱ་ད་ཡོ) སུ་ཏྭཱ ས་པ་རི་སོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ནི་པ་ནྣོ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི.
ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏུ་ཡཱ བི་མྦཱ་དེ་ཝི་ཡཱ པཱ་སཱ་དཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ སོ་ཀཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཙ་ནྡ་ཀི་ནྣ་རཱིཛཱ་ཏ་ཀ་དེ་ས་ནཱ་ཡ (ཛཱ. ༡.༡༤.༡༨ ཨཱ་ད་ཡོ) པ་སཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ བི་མྦཱ་དེ་ཝཱི པུ་ཏྟཾ རཱ་ཧུ་ལ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ག་ཙྪ, ཏ་ཝ པི་ཏུ ས་ནྟ་ཀཾ དྷ་ནཾ ཡཱ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི. ཀུ་མཱ་རོ ‘‘དཱ་ཡ་ཛྫཾ, མེ ས་མ་ཎ, དེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ, ‘‘སུ་ཁཱ, ཏེ ས་མ་ཎ, ཚཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི. ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མཾ ནེ་ཏྭཱ ‘‘ལོ་ཀུ་ཏ་ར་དཱ་ཡ་ཛྫཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀུ་ལ་པྤ་སཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༡༩, ༢༢༥) ཐེ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི.
༡༦༥. ཐེ་རོ པ་ཏྟ་ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་མེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.
༡༦༦. གུ་ཎཱ་གུ་ཎ་ཝི་དཱུཏི གུ་ཎ་ཉྩ ཨ་གུ་ཎ་ཉྩ གུ་ཎཱ་གུ་ཎཾ, ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི གུ་ཎཱ་གུ་ཎ་ཝི་དཱུ. ཀ་ཏ་ཉྙཱུཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཀ་ཏ་གུ་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏ་ཉྙཱུ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི བྷ་ཏྟ་དཱ་ནཱ་དི་ནཱ ཀ་ཏཱུ་པ་ཀཱ་ར་སྶ ར་ཛྫ་མྤི དཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ ཀ་ཏ་ཉྙཱུ. ཀ་ཏ་ཝེ་དཱིཏི ཀ་ཏཾ ཝི་ནྡ་ཏི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏ་ཝེ་དཱི. ཏི་ཏྠེ ཡོ་ཛེ་ཏི པཱ་ཎི་ནེཏི ས་བྦ་ས་ཏྟེ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཝེ་ས་ནུ་པཱ་ཡེ ཀུ་ས་ལ་པ་ཐེ མ་གྒེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛེ་ཏི ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ག་མ་ན་ཝ་ཎྞ་ན་གཱ་ཐཱ་ན་མ་ཏྠོ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.