༥. ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་མཱ་པ་དཱ་ནེ ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨུ་བྷ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ དི་བྦ་སུ་ཁཾ མཱ་ནུ་ས་སུ་ཁ་ཉྩ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཨེ་ཀི་སྶཱ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟོ. སཱ ཀི་ར ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ པ་ཏི་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘སཱ་མི་ཀཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. སཱ སཱ་མི་ཀཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ནྟཱི, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ –
‘‘ས་ཙེ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ, ཨ་ནྟོ བཱ་ཧི་ར་ཀོ སི་ཡཱ;
ད་ཎྜཾ ནཱུ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཀཱ་ཀེ སོ་ཎེ ནི་ཝཱ་ར་ཡེ’’ཏི. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༢༢) –
ཨཱ་དི་ནཱ ས་རཱི་ར་སྶ དོ་སཾ ད་སྶེ་ནྟཱི ཏཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་སི.
སཱ སཱ་མི་ཀེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ག་བྦྷི་ནི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱི དེ་ཝ་ད་ཏྟ་པ་ཀྑི་ཡཱ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ པ་བྦ་ཛི. ཏ་སྶཱ ག་བྦྷི་ནི་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ ‘‘ཨ་སྶ་མ་ཎཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ ‘‘ནཱ་ཧཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ད་ས་བ་ལཾ པུ་ཙྪི. ས་ཏྠཱ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་སི. ཐེ་རོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཝི་སཱ་ཁ་ཉྩ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཏཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ནྟོ ‘‘པུ་རེ ལ་དྡྷོ ག་བྦྷོ, ཨ་རོ་གཱ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ཨུ་པཱ་ལི་ནཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཐེ་ར་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི.
སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི སུ་ཝ་ཎྞ་བི་མྦ་ས་དི་སཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏཾ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ‘‘དཱ་ར་ཀ་པ་རི་ཧ་ར་ཎཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་ལི་བོ་དྷོ’’ཏི དྷཱ་ཏཱི་ནཾ དཱ་པེ་ཏྭཱ པོ་སཱ་པེ་སི, ཀ་སྶ་པོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀ་སྶ་པཾ པ་ཀྐོ་ས་ཐ, ཨི་དཾ ཕ་ལཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཀ་སྶ་པ་སྶ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀ་ཏ་ར་ཀ་སྶ་པ་སྶཱ’’ཏི ‘‘ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་ཏྟཱ ར་ཉྙཱ པོ་སཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་པུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ ཝུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ་པི ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ.
སོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ནི་བྦ་ཏྟ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མུ་ཁཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ མ་གྒ་ཕ་ལུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པཱ་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཉྩ་ད་ས་པ་ཉྷེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ‘‘ཨི་མེ པ་ཉྷེ ས་ཏྠཱ་རཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏ་ཏོ སོ ཏེ པ་ཉྷེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪི. བྷ་ག་ཝཱ་པི་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཐེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཐི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཏེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ག་བྦྷཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
༡༥༠. སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཉྩ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཉྩ, ཏཾ ས་བྦཾ ན ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་མེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.
༡༦༩. ཨཱ་པ་ནྣ་ས་ཏྟཱ མེ མཱ་ཏཱཏི མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ཏཱ ག་རུ་ག་བྦྷཱ ག་བྦྷི་ནཱི པ་སུ་ཏཱ་ས་ནྣ་ག་བྦྷཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༧༣. ཝ་མྨི་ཀ་ས་དི་སཾ ཀཱ་ཡནྟི ས་རཱི་རཾ ནཱ་མ ཝ་མྨི་ཀ་ས་དི་སཾ ཡ་ཐཱ ཝ་མྨི་ཀོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡོ གྷ་ར་གོ་ལི༹་ཀ་ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ས་ཡོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ན་ཝ་ཚི་དྡོ དྷུ་ཝ་སྶ་ཝོ་ཏི བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ ཏཾ སུ་ཏྭཱ མེ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ས་ཝེ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་ཏོ ཝི་མུ་ཙྩི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༠༩, ༢༡༧) ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.