༦. བཱ་ཧི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཊྛཱ་པ་དཱ་ནེ ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཧི་ཡ་སྶ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ནྟྭཱ ཝེ་ད་ངྒེ་སུ ཨ་ན་ཝ་ཡོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ནྣོ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི, སོ ཝི་ཡ ཨ་ཧ་མྤི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ གོ་ཏ་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཏ་ཏྠ ཚ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པུ་ན མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནེ་ཀ་ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏེ་སུ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ, བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཡ་དཱ སཱ་ས་ནེ ཨོ་ས་ཀྐ་མཱ་ནེ ས་ཏྟ བྷི་ཀྑཱུ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ དི་སྭཱ སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝ སཱ་ས་ན་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་ཊྛཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཉྙེ ཨེ་ཀཾ པ་བྦ་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏ་སཱ་ལ་ཡཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟུ, ནི་རཱ་ལ་ཡཱ ཨི་མཾ པ་བྦ་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟཱུ’’ཏི ནི་སྶེ་ཎིཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་བྦེ ཏཾ པ་བྦ་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ནི་སྶེ་ཎིཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏེ་སུ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. སོ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧེ ནཱ་ག་ལ་ཏཱ་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཏོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷེ་ཧི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཏཱ ‘ཡོ པ་ཋ་མཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏེ་ནཱ་བྷ་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱུ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ས་ཙེ མ་ཡ་མྤི ཏུ་མྷེ ཝི་ཡ ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མ, ས་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ན ཨི་ཙྪིཾ་སུ.
དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ ནི་མ་ནྟེ་སི. ཏེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཀ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཏཱ, ‘མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཐེ་རེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏུ་མྷེ ཝི་ཡ མ་ཡ་མྤི ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རི་ས་ཀཱ་རེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ན ཨི་ཙྪིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི, དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨི་ཏ་རེ པ་ཉྩ ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ སུ་སྶི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ དི་བྦ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཀོ ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཊྛེ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ, ཨེ་ཀོ བཱ་ཧི་ཡོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡོ, ཨེ་ཀོ ད་བྦོ མ་ལླ་པུ་ཏྟོ, ཨེ་ཀོ ས་བྷི་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ་ཏི. ཏེ་སུ ཨ་ཡཾ བཱ་ཧི་ཡོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡོ སུ་པྤཱ་ར་ཀ་པ་ཊྚ་ནེ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀ་མྨེ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཏོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ, སོ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱུ་མིཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ཝཱ་ཎི་ཛེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནཱ་ཝ་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཝི་དེ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ནྣཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ སེ་སེ་སུ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་བྷ་ཀྑེ་སུ ཛཱ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ ཨེ་ཀཾ ཕ་ལ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ སུ་པྤཱ་ར་ཀ་པ་ཊྚ་ན་ཏཱི་རཾ ཨོ་ཀྐ་མི. ཏ་སྶ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཾ ན་ཏྠི, སོ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ སུ་ཀྑ་ཀ་ཊྛ་ད་ཎྜ་ཀེ ཝཱ་ཀེ་ཧི པ་ལི་ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཙ དེ་ཝ་ཀུ་ལ་ཏོ ཀ་པཱ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་པྤཱ་ར་ཀ་པ་ཊྚ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ དི་སྭཱ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ད་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི ས་མྦྷཱ་ཝེ་སུཾ. སོ ཝ་ཏྠེ་སུ ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ་སུ ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ནི་ཝཱ་སེ་མི, པཱ་རུ་པཱ་མི ཝཱ, ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ མེ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དཱ་རུ་ཙཱི་རཱ་ནེ་ཝ པ་རི་ཧ་རི.
ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཨ་ར་ཧཱ, ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི བ་ཧཱུ་ཧི ས་མྦྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ, ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’ཏི སོ ཏེ་ན ནི་ཡཱ་མེ་ན ཀུ་ཧ་ན་ཀ་མྨེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི.
ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནེ ས་ཏྟ་སུ ཛ་ནེ་སུ པ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ པ་བྦ་ཏ་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ དི་སྭཱ སེ་སཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨི་ཏ་རེ་ས་ཉྩ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཏེ ཀཱ་ལཱ་ནུ་ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་སི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ ཏེ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡཾ སུ་པྤཱ་ར་ཀ་པ་ཊྚ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀུ་ཧ་ན་ཀ་མྨེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཀ་པྤེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ན་ཊྛོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བཱ་ལོ, པུ་བྦེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏི་ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཱ་པི ཨཱ་བྷ་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨུ་ད་ར་ཧེ་ཏུ ཨ་ནཱ་ར་ཧཱ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ལོ་ཀཾ ཝ་ཉྩེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ག་ཙྪཱ་མི ནཾ སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཁ་ཎེ་ནེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ སུ་པྤཱ་ར་ཀ་པ་ཊྚ་ནེ ར་ཏྟི་བྷཱ་ག་ས་མ་ན་ནྟ་རེ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡ་སྶ ས་མྨུ་ཁེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨོ་བྷཱ་སཾ དི་སྭཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ‘‘ཀེ ཏུ་མྷེ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ས་ཧཱ་ཡོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་བྦ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཨ་ར་ཧཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཏུ་མྷེ པ་ན པ་ཉྩ་ཛ་ནཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ. སྭཱ་ཧཾ དཱ་ནི ཏཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀུ་ཧ་ན་ཀ་མྨེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ད་མི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ནེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ, བཱ་ཧི་ཡ, ཨ་ར་ཧཱ ནཱ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣོ, སཱ་པི ཏེ པ་ཊི་པ་དཱ ན་ཏྠི, ཡཱ་ཡ ཏྭཾ ཨ་ར་ཧཱ ཝཱ ཨ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠུ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་ས་ན་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཏཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི.
བཱ་ཧི་ཡོ པ་ན ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧོ བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་མྨཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ, ཨ་ན་ར་ཧཾ ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ཧ་ནྟི ཙི་ནྟེ་སིཾ, ཨ་ཡ་ཉྩ མཾ ‘ན ཏྭཾ ཨ་ར་ཧཱ, ནཱ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ་སཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ལོ་ཀེ ཨ་ཉྙོ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་ཐ ཀེ ཙ་ར་ཧི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི – ‘‘ཨ་ཏྠི, བཱ་ཧི་ཡ, ཨུ་ཏྟ་རེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ སཱ་ཝ་ཏྠི ནཱ་མ ན་ག་རཾ, ཏ་ཏྠ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. སོ ཧི, བཱ་ཧི་ཡ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཱ ཙེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ཡ ཙ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སཱི’’ཏི. བཱ་ཧི་ཡོ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སོ ཏཾ་ཁ་ཎཾ་ཡེ་ཝ སུ་པྤཱ་ར་ཀཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ག་ཙྪ་ནྟོ ཙ པ་ན དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ མ་གྒཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ ཧོ་ཏི. སོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཏྠཱ’’ཏི? བྷི་ཀྑཱུ ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ པ་ན ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘སུ་པྤཱ་ར་ཀཱ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་དཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཧི་ཡྻོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ནི་ཀྑ་ནྟོ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘དཱུ་ར་ཏོ་པི ཨཱ་ག་ཏོ, ནི་སཱི་ད ཏཱ་ཝ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཏེ་ལེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཝི་སྶ་མཱ་ཧི, ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྠཱ་རཾ ད་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྠུ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ མ་གྒཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་ཏྭཱ་ཝ ཝི་སྶ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ར་མཱ་ན་རཱུ་པོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནོ་པ་མཱ་ཡ བུ་དྡྷ་སི་རི་ཡཱ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཙི་ར་སྶཾ ཝ་ཏ མེ གོ་ཏ་མོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ དི་ཊྛོ’’ཏི དི་ཊྛ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ན་ཏ་ས་རཱི་རོ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ གོ་པྥ་ཀེ་སུ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘དེ་སེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, དྷ་མྨཾ, དེ་སེ་ཏུ སུ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ, ཡཾ མ་མ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ ཏཱ་ཝ, བཱ་ཧི་ཡ, ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛ་མྷཱ པི་ཎྜཱ་ཡཱ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ བཱ་ཧི་ཡོ, ‘‘བྷ་ནྟེ, སཾ་སཱ་རེ སཾ་ས་ར་ནྟེ་ན ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ན ཨ་ལ་དྡྷ་པུ་བྦོ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, དེ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, དྷ་མྨཾ, དེ་སེ་ཏུ སུ་ག་ཏོ དྷ་མྨ’’ནྟི པུ་ན ཡཱ་ཙི. ས་ཏྠཱ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་མ་སྶ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པཱི་ཏི་ཡཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊཾ ཧོ་ཏི, བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་ཝེ་གོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ་པི ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏུ, ཨེ་ཀ་ར་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ མ་གྒཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ་པི ཙ་སྶ ད་ར་ཐོ བ་ལ་ཝཱ སོ་པི ཏཱ་ཝ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏཱུ’’ཏི. ཏ་སྨཱ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡཾ ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཋི་ཏོ་ཝ ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, བཱ་ཧི་ཡ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, དི་ཊྛེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཨུ་དཱ. ༡༠) ན་ཡེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ས་བྦཱ་ས་ཝེ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
༡༧༨. སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ན་མེ་ཝ ཀ་རི་སྶཱ་མ.
༡༨༡. ཧ་ས་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎནྟི པ་རི་པུ་ཎྞ་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ, ཀོ་མཱ་ར་ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཏི་ཀོ་མ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༢. ཧེ་མ་ཡ་ཉྙོ་པ་ཙི་ཏ་ངྒནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་སུ་ཏྟ་ཡ་ཉྙོ་པ་ཙི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཨ་ཝ་ཡ་ཝཾ ས་རཱི་རཾ དེ་ཧ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ལ་མྦ་བི་མྦ་ཏ་མྦོ་ཊྛནྟི ཨོ་ལ་མྦི་ཏ་བི་མྦ་ཕ་ལ་ས་དི་སཾ ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞཾ ཨོ་ཊྛ་དྭ་ཡ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་ཏ་ཏི་ཎྷ་ས་མཾ དི་ཛནྟི སུ་ནི་སི་ཏ་ཏི་ཁི་ཎ་ཨ་ཡ་ལོ་ཧ་གྷཾ་ས་ནེ་ན གྷཾ་སི་ཏྭཱ ས་མཾ ཀ་ཏཾ ཝི་ཡ ས་མ་ད་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༣. པཱི་ཏི་ས་མྥུ་ལླི་ཏཱ་ན་ནནྟི པཱི་ཏི་ཡཱ སུ་ཊྛུ ཕུ་ལླི་ཏཾ ཝི་ཀ་སི་ཏཾ ཨཱ་ན་ནཾ མུ་ཁཾ ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལ་ས་དི་ས་མུ་ཁ་ཝ་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༤. ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོཏི ཁི་པྤཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་མུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝི་སེ་སེ་ན ཉཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༦. ས་གྒཾ ཨ་གཾ ས་བྷ་ཝ་ནཾ ཡ་ཐཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཾ ཝི་ཡ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༩༦. ན ཏྭཾ ཨུ་པཱ་ཡ་མ་གྒ་ཉྙཱུཏི ཏྭཾ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་མ་གྒ་ཉྙཱུ ན ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༠༠. ས་ཏྠུ་ནོ ས་དཱ ཛི་ནནྟི ས་དཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཛི་ནཾ ཛི་ན་ནྟོ པ་རཱ་ཛི་ཏ་ཀོ་པོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཝི་མ་ལཱ་ན་ནཾ ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལ་ས་དི་ས་མུ་ཁཾ པ་སྶི་སྶཱ་མི པ་སྶི་ཏུཾ ནི་ཀྑ་མཱ་མཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. དི་ཛེ ཨ་པུ་ཙྪིཾ ཀུ་ཧིཾ ལོ་ཀ་ན་ནྡ་ནོཏི ཀུ་ཧིཾ ཋཱ་ནེ ལོ་ཀ་པ་སཱ་ད་ཀ་རོ ས་ཏྠཱ་ཏི དི་ཛེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པུ་ཙྪི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༢༠༡. ས་སོ་ཝ ཁི་པྤཾ མུ་ནི་ད་སྶ་ནུ་སྶུ་ཀོཏི མུ་ནི་ད་སྶ་ནེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ད་སྶ་ནེ ཨུ་སྶུ་ཀོ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏོ ས་སོ ཨི་ཝ ཁི་པྤཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༠༢. ཏུ་ཝ་ཊཾ ག་ནྟྭཱཏི སཱི་གྷཾ ག་ནྟྭཱ. པི་ཎྜ་ཏྠཾ ཨ་པི་ཧཱ་གི་དྷནྟི པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་པི་ཧཾ ཨ་པ་ག་ཏ་པི་ཧཾ ཨ་གི་དྷཾ ནི་ཏྟ་ཎྷཾ.
༢༠༣. ཨ་ལོ་ལ་ཀྑནྟི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨ་ནོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ན་ག་རེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཝི་ཙ་ར་ནྟཾ ཨ་ད་ཀྑི་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. སི་རཱི་ནི་ལ་ཡ་ས་ངྐཱ་སནྟི སི་རི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ་བྷཱ་ཡ ནི་ལ་ཡཾ ས་ངྐཱ་སཾ ཛ་ལ་མཱ་ན་ཏོ་ར་ཎ་ས་དི་སཾ. ར་ཝི་དི་ཏྟི་ཧ་རཱ་ན་ནནྟི ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ན་སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ན་མུ་ཁ་མ་ཎྜ་ལཾ.
༢༠༤. ཀུ་པ་ཐེ ཝི་པྤ་ན་ཊྛ་སྶཱཏི ཀུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཐེ སོ་པ་དྡ་ཝ་མ་གྒེ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ མེ ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཧི པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཧི. གོ་ཏ་མཱཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ལ་པ་ཏི.
༢༡༨. ན ཏ་ཏྠ སུ་ཀྐཱ ཛོ་ཏ་ནྟཱིཏི སུ་ཀྐ་པ་བྷཱ་ས་མྤ་ནྣཱ ཛོ་ཏ་མཱ་ན་ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀཱ་ད་ཡོ ན ཛོ་ཏ་ནྟི ན་པྤ་བྷཱ་ས་ནྟི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. སོ ཨེ་ཝཾ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི. ‘‘པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཏེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཙ པུ་ཊྛོ ‘‘ན པ་རི་པུ་ཎྞ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཡེ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ ཀི་ར ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཙྩ་ཡེ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་སྶཱ་པི པ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝཱ ས་ངྒ་ཧཾ ནཱ་ཀཱ་སི, ‘‘ན ཏེ་ན་སྶ ཨི་དྡྷི་མ་ཡཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་བྦ་ཛྫཾ ནཱ་དཱ་སི. ཏ་མྤི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ན་མེ་ཝ ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙོ་ལ༹་ཀྑ་ཎྜཱ་ནི སཾ་ཀ་ཌྜྷེ་ནྟཾ པུ་བྦ་ཝེ་རི་ཀོ ཨ་མ་ནུ་སྶོ ཨེ་ཀི་སྶཱ ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪཱ་ཡ གཱ་ཝི་ཡཱ ས་རཱི་རེ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཝཱ་མ་ཨཱུ་རུ་མྷི པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ བཱ་ཧི་ཡ་སྶ ས་རཱི་རཾ ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ པ་ཏི་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏཾ བཱ་ཧི་ཡཾ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཀ་སྨིཾ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ས་རཱི་རཾ ན་ག་ར་དྭཱ་ར་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐཱུ་པཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི.
ཏེ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་ཏུཾ མ་ཧཱ་པ་ཐེ ཐཱུ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཏ་ཏོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་རཱི་ར་ཛྷཱ་པ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་རེ་སི, དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཙ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སི, ཀ་ཏ་ར་མ་གྒོ ནུ ཁོ ཏེ་ན ས་མ་དྷི་ག་ཏོ, སཱ་མ་ཎེ་རོ ནུ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑུ ནུ ཁོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཏཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་ཧི་ཡོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟོ’’ཏི ཨུ་པ་རི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི. ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ བཱ་ཧི་ཡོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༠༩, ༢༡༦) ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, ‘བཱ་ཧི་ཡོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ’ཏི ཝ་དེ་ཐ, ཀ་དཱ སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ’’ཏི? ‘‘མ་མ དྷ་མྨཾ སུ་ཏ་ཀཱ་ལེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཀ་དཱ པ་ན་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཧི དྷ་མྨོ ཀ་ཐི་ཏོ’’ཏི? ‘‘བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟེ་ན ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཋི་ཏེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏ་དྷ་མྨོ; ཀ་ཐཾ སོ ཏཱ་ཝ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ནེ ས་ཏྠཱ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ དྷ་མྨཾ ‘ཨ་པྤཾ’ ཝཱ ‘བ་ཧུཾ ཝཱ’ཏི མཱ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠ. ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་པི ཧི ཨ་ན་ཏྠ་པ་ད་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི གཱ་ཐཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ན སེ་ཡྻོ, ཨ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏཾ པ་ན ཨེ་ཀ་མྤི གཱ་ཐཱ་པ་དཾ སེ་ཡྻོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ས་ཧ་སྶ་མ་པི ཙེ གཱ་ཐཱ, ཨ་ན་ཏྠ་པ་ད་སཾ་ཧི་ཏཱ;
ཨེ་ཀཾ གཱ་ཐཱ་པ་དཾ སེ་ཡྻོ, ཡཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༠༡) –
དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
བཱ་ཧི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.