༥༤. ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཝ་གྒོ
༡. མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་ས་མ་ཝ་གྒེ པ་ཋ་མཱ་པ་དཱ་ནེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ སུ་མེ་དྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ནི་སི་ནྣཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི.
སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙེ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞི་ཊྛ་ཀཱ་ཡ པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ས་རཱི་རཾ མེ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཨུ་ཛྫེ་ནི་ཡཾ ར་ཉྙོ ཙ་ཎྜ་པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ པུ་རོ་ཧི་ཏ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ མཱ་ཏཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཀ་ཉྩ་ན་མཱ་ཎ་ཝོཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ཝུ་དྡྷི་མ་ནྭཱ་ཡ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་རོ་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི. སོ གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ཙ་ཎྜ་པ་ཛྫོ་ཏོ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཏུ་མྷེ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨི་དྷཱ་ནེ་ཐཱ’’ཏི པེ་སེ་སི. སོ ཨ་ཏྟ་ཊྛ་མོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ཏ་སྶ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་ཏྟ་ཧི ཛ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི.
༡. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཏྟ་ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི. ཏེ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་ཀེ་ས་མ་སྶུ་ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ ཝ་སྶ་ས་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ས་ད་ཏྠཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛཱ པ་ཛྫོ་ཏོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏུཾ དྷ་མྨ་ཉྩ སོ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཏྭཾ་ཡེ་ཝ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཏ་ཏྠ ག་ཙྪ, ཏ་ཡི ག་ཏེ རཱ་ཛཱ པ་སཱི་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ཨཱ་ཎཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ཊྛ་མོ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ནྟཱི་སུ སཱ་ས་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་པ་ཏྠ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ མ་ཧཱ་ནི་རུ་ཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ ནེ་ཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི པ་ཀ་ར་ཎ་ཏྟ་ཡཾ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ས་ནྟུ་ཊྛེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༨༨, ༡༩༧) ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏོ ཨ་གྒ་ཕ་ལ་སུ་ཁེ་ན ཝི་ཧཱ་སཱི་ཏི.
མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༢. ཝ་ཀྐ་ལི་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དུ་ཏི་ཡཱ་པ་དཱ་ནེ ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཝ་ཀྐ་ལི་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི ཐེ་རོ པུ་རི་མ་ཛི་ན་ཝ་རེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋི་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏཾ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡཾ དི་སྭཱ བྱཱ་ཀ་རི.
སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་སྶ ཝ་ཀྐ་ལཱིཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཀ་ལཱིཏི ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཏི་ལ་ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་དི་དོ་ས་སྶ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ནི་དྡྷ་ནྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་པི་ཎྜ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་པ་ག་ཏོ བྱ་པ་ག་ཏོ ཀ་ལི དོ་སོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཝ-ཀཱ་རཱ་ག་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཀྐ་ལཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཏོ, ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏི་ཏྟོ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ‘‘ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟོ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ས་ཏྠུ ད་སྶ་ནཾ ན ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལཾ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ལ་ཉྩ སེ་ས་ཀཱ་ལེ ཡ་ཏྠ ཋི་ཏེ་ན ས་ཀྐཱ ད་ས་བ་ལཾ པ་སྶི་ཏུཾ, ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཙྩཾ པ་ཧཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མེ་ནྟོ བ་ཧུ་ཀཱ་ལཾ ཏ་སྨིཾ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཏྭཱ པུ་ནེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ – ‘‘ཀིཾ ཏེ, ཝ་ཀྐ་ལི, ཨི་མི་ནཱ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡེ་ན དི་ཊྛེ་ན? ཡོ ཁོ, ཝ་ཀྐ་ལི, དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏི, སོ མཾ པ་སྶ་ཏི; ཡོ མཾ པ་སྶ་ཏི, སོ དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏི. དྷ་མྨ་ཉྷི, ཝ་ཀྐ་ལི, པ་སྶ་ནྟོ མཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༨༧) ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠ་རི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟེ་པི ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ད་སྶ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་ཏོ ས་ཏྠཱ, ‘‘ནཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ སཾ་ཝེ་གཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ – ‘‘ཨ་པེ་ཧི, ཝ་ཀྐ་ལཱི’’ཏི ཐེ་རཾ པ་ཎཱ་མེ་སི. སོ ས་ཏྠཱ་རཱ པ་ཎཱ་མི་ཏོ ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁེ ཋཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ – ‘‘ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏེ་ན, ཡོ་ཧཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ད་ཊྛུཾ ན ལ་བྷཱ་མཱི’’ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ པ་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི? ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ མ་མ ས་ནྟི་ཀཱ ཨ་སྶཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ནཱ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨོ་བྷཱ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ –
‘‘པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ བྷི་ཀྑུ, པ་ས་ནྣོ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ;
ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ པ་དཾ ས་ནྟཾ, ས་ངྑཱ་རཱུ་པ་ས་མཾ སུ་ཁ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༣༨༡) –
གཱ་ཐཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི, ཝ་ཀྐ་ལཱི’’ཏི (དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༨༡) ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི. ཐེ་རོ ‘‘ད་ས་བ་ལོ མེ དི་ཊྛོ, ‘ཨེ་ཧཱི’ཏི ཨ་ཝ྄ཧཱ་ཡ་ན་མྤི ལ་དྡྷ’’ནྟི བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ག་མ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་ཝ ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁེ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཋ་མེ་ན པཱ་དེ་ན པ་བྦ་ཏེ ཋི་ཏོ་ཡེ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཱ ཝུ་ཏྟ་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ པཱི་ཏིཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱི་ཏི ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༢༠༨) དྷ་མྨ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ་ཉྩ (དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༨༡ ཝ་ཀྐ་ལི་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ) ཨཱ་ག་ཏཾ.
ཨི་དྷ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ‘‘ཀིཾ ཏེ, ཝ་ཀྐ་ལཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨོ་ཝ་དི་ཏོ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི, ཏ་སྶ ས་དྡྷཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝཱི་ཐིཾ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི? བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སོ པུ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝེ་ཀ་ལླེ་ན ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཏཾ ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷེ་ན པཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪ་ནྟོ –
‘‘ཝཱ་ཏ་རོ་གཱ་བྷི་ནཱི་ཏོ ཏྭཾ, ཝི་ཧ་རཾ ཀཱ་ན་ནེ ཝ་ནེ;
པ་ཝི་དྡྷ་གོ་ཙ་རེ ལཱུ་ཁེ, ཀ་ཐཾ བྷི་ཀྑུ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༣༥༠) –
ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རོ –
‘‘པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ན ཝི་པུ་ལེ་ན, ཕ་ར་མཱ་ནོ ས་མུ་སྶ་ཡཾ;
ལཱུ་ཁ་མྤི ཨ་བྷི་ས་མྦྷོ་ནྟོ, ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཀཱ་ན་ནེ.
‘‘བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བ་ལཱ་ནི ཙ;
བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི ཙ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ, ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཀཱ་ན་ནེ.
‘‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ པ་ཧི་ཏ་ཏྟེ, ནི་ཙྩཾ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མེ;
ས་མ་གྒེ ས་ཧི་ཏེ དི་སྭཱ, ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཀཱ་ན་ནེ.
‘‘ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཨ་གྒཾ ད་ནྟཾ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ;
ཨ་ཏ་ནྡི་ཏོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ, ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི ཀཱ་ན་ནེ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༣༥༡-༣༥༤) –
ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི. ཏཱ་སཾ ཨ་ཏྠོ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (ཐེ་ར་གཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༥༡-༣༥༤) ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
༢༨. སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏོཏི ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷ་དྡ་ཀ་པྤ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༩. པ་དུ་མཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ད་ནོཏི སུ་པུ་པྥི་ཏ་པ་དུ་མ་ས་སྶི་རཱི་ཀ་མུ་ཁོ. པ་དུ་མ་པ་ཏྟ་ཀྑོཏི སེ་ཏ་པ་དུ་མ་པུ་པྥ་པ་ཎྞ་ས་དི་ས་ཨ་ཀྑཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༠. པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ག་ནྡྷོ་ཝཱཏི པ་དུ་མ་ག་ནྡྷ་མུ་ཁོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༡. ཨ་ནྡྷཱ་ནཾ ན་ཡ་ནཱུ་པ་མོཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ན་ཡ་ན་ས་དི་སོ, དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑཱ་དི་ཙ་ཀྑུ་དཱ་ཡ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྟ་ཝེ་སོཏི ས་ནྟ་ས་བྷཱ་ཝོ ས་ནྟ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ. གུ་ཎ་ནི་དྷཱིཏི གུ་ཎཱ་ནཾ ནི་དྷི, ས་བྦ་གུ་ཎ་ག་ཎཱ་ནཾ ནི་དྷཱ་ན་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་རུ་ཎཱ་མ་ཏི་ཨཱ་ཀ་རོཏི སཱ་དྷཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྤ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཙ ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠ་མི་ན་ན་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་མ་ཏི་ཡཱ ཙ ཨཱ་ཀ་རོ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ.
༣༢. བྲ་ཧྨཱ་སུ་ར་སུ་ར་ཙྩི་ཏོཏི བྲ་ཧྨེ་ཧི ཙ ཨ་སུ་རེ་ཧི ཙ དེ་ཝེ་ཧི ཙ ཨ་ཙྩི་ཏོ པཱུ་ཛི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༣. མ་དྷུ་རེ་ན རུ་ཏེ་ན ཙཱཏི ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་རུ་ཏ་མ་དྷུ་རེ་ན ས་དྡེ་ན ས་ཀ་ལཾ ཛ་ནཾ ར་ཉྫ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་ནྠ་ཝཱི སཱ་ཝ་ཀཾ ས་ཀནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ཝ་ཀཾ མ་དྷུ་ར་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ནྠ་ཝཱི, ཐུ་ཏིཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༤. ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི ས་དྡ་ཧ་ན་ས་དྡྷཱ་ཡ སཱ་ས་ནེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་མ ད་སྶ་ན་ལཱ་ལ་སོཏི མ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶ་ནེ བྱཱ་ཝ་ཊོ ཏ་པྤ་རོ.
༣༥. ཏཾ ཋཱ་ན་མ་བྷི་རོ་ཙ་ཡིནྟི ཏཾ ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་བྷི་རོ་ཙ་ཡིཾ, ཨི་ཙྪིཾ པ་ཏྠེ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༤༠. པཱི་ཏ་མ་ཊྛ་ནི་ཝཱ་ས་ནནྟི སི་ལི་ཊྛ་སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཏྠེ ནི་ཝ་ཏྠ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཧེ་མ་ཡ་ཉྙོ་པ་ཙི་ཏ་ངྒནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་མ་ངྒ་ལ་གྒི་ཏ་ག་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༤༧-༤༨. ནོ་ནཱི་ཏ་སུ་ཁུ་མཱ་ལཾ མནྟི ན་ཝ་ནཱི་ཏ་མི་ཝ མུ་དུ་ཏ་ལུ་ཎ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དཾ. ཛཱ་ཏ་པ་ལླ་ཝ་ཀོ་མ་ལནྟི ཨ་སོ་ཀ་པ་ལླ་ཝ་པ་ཏྟ་ཀོ་མ་ལ་མི་ཝ མུ་དུ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པི་སཱ་ཙཱི་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏཱཏི ཏ་དཱ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏཾ ཀུ་མཱ་རཾ མཾ ཨ་ཉྙཱ པི་སཱ་ཙཱི ཨེ་ཀཱ ར་ཀྑ་སཱི བྷ་ཡེ་ན ཏ་ཛྫེ་སི བྷིཾ་སཱ་པེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་དཱ མ་ཧེ་སི་སྶ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ མཾ སཱ་ཡེ་སུཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་སུཾ. དཱི་ན་མཱ་ན་སཱ བྷཱི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ མ་མ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨི་མཾ དཱ་ར་ཀཾ ཏེ ད་དཱ་མ, ཨི་མ་སྶ ས་ར་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཏུ ནཱ་ཐ ནཱ་ཡ་ཀཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༤༩. ཏ་དཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི སོ མནྟི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་དཱ ཏ་སྨིཾ མ་མ མཱ་ཏུ་ཡཱ དི་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ལི་ནཱ ཛཱ་ལ་ཡུ་ཏྟེ་ན ས་ངྑཱ་ལ་ཀེ་ན ཙ་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི ལ་ཀྑི་ཏེ་ན མུ་དུ་ཀོ་མ་ལ་པཱ་ཎི་ནཱ མུ་དུ་ཀེ་ན ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ་ན མཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༥༢. ས་བྦ་པཱ་ར་མི་ས་མྦྷཱུ་ཏནྟི ས་བྦེ་ཧི དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏཱ་དཱི་ཧི ས་མྦྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ཏཾ. ནཱི་ལ་ཀྑི་ན་ཡ་ནཾ ཝ་རཾ པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་ར་ཛཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ནཱི་ལ་ཨ་ཀྑི་ཝ་ནྟཾ. ས་བྦ་སུ་བྷཱ་ཀི་ཎྞཾ ས་བྦེ་ན སུ་བྷེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཨཱ་ཀི་ཎྞཾ ག་ཧ་ནཱི་བྷཱུ་ཏཾ རཱུ་པཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་སཱི་སཱ་དི་རཱུ་པཾ དི་སྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏི་ཏྟིཾ ཨ་པ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ཧ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༦༡. ཏ་དཱ མཾ ཙ་ར་ཎ་ནྟ་གོཏི ཏ་སྨིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ སཱི་ལཱ་དི་པ་ནྣ་ར་ས་ནྣཾ ཙ་ར་ཎ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་གོ, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་པྤ་ཏྟོ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘མ་ར་ཎ་ནྟ་གོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ མ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ནྟཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒཾ པ་ཉྙ་པེ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ, ཝ་ཀྐ་ལཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༩༨, ༢༠༨) མཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཝ་ཀྐ་ལི་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༣. མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀ་པྤི་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི.
སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པེ་ས་ཀཱ་ར་གཱ་མེ ཛེ་ཊྛ་པེ་ས་ཀཱ་ར་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཏ་དཱ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཨ་ཊྛ མཱ་སེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཝ་སྶི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཛ་ན་པ་དེ ཝ་ས་ནྟི. ཏེ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ‘‘སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཡཱ་ཙ་ཐཱ’’ཏི ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ཊྛ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. ཏ་དཱ པ་ན ར་ཉྙོ ཝ་པྤ་མ་ངྒ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ‘‘པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཀི་ར ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ, བྷ་ནྟེ, ཨོ་ཀཱ་སོ ན་ཏྠི སྭེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་པྤ་མ་ངྒ་ལཾ, ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ ཨ་ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ་ཝ པཱ་ཝི་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ‘‘ཨ་ཉྙཾ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཛེ་ཊྛ་པེ་ས་ཀཱ་ར་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི ཏེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ དི་སྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཨ་ཡྻཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏེ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཐེ་སུཾ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣཱ བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣཱ ཨི་ཏྠཱི ‘‘སྭེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ནི་མ་ནྟེ་སི. ‘‘བ་ཧུ་ཀཱ མ་ཡཾ, བྷ་གི་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཀི་ཏྟ་ཀཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ, བྷ་གི་ནཱི’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྨིཾ ནོ གཱ་མེ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཝ་སི་མྷཱ, ཨེ་ཀེ་ཀོ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑཾ ད་སྶ་ཏི, བྷི་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཝོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སུཾ.
སཱ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་གྒྷོ་སེ་སི – ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཨ་ཧཾ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ དི་སྭཱ ནི་མ་ནྟེ་སིཾ, ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ནི་སཱི་ད་ན་ཊྛཱ་ནཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཐ, ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཐཱ’’ཏི གཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ས་བྦཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ པུ་ན གཱ་མེ ཨུ་གྒྷོ་སེ་སི – ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཨེ་ཀེ་ཀ་ཀུ་ལ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀ་པུ་རི་སོ ཝཱ་སི་ཕ་ར་སུ་ཨཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རེ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱུ’’ཏི. གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ ར་ཏྟི་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ས་ཧ་སྶཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ‘‘ཨ་ཧཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི, ཨ་ཧཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. སཱ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་སཱ་ཊ་ཀེ ས་ཛྫེ་ཐཱ’’ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ས་ཧ་སྶ ས་ཧ་སྶ་མཱུ་ལཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་པེ་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ་པི ཨི་དཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ག་ཎ་དེ་ཝ་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཏེ ཏ་ཏྠ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་གེ་ཧེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. པུ་བྦེ ཛེ་ཊྛ་ཀ་པེ་ས་ཀཱ་རོ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ པུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. བྷ་རི་ཡཱ་པི་སྶ ཨེ་ཀ་སྶ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི. སེ་སཱ་ནཾ བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ སེ་ས་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཱ་ནཾ དྷཱི་ཏ་རོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ པ་ར་ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡོ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ གེ་ཧཱ་ནི ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝི་ཧཱ་རེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ ས་ངྒྷུ་ཊྛེ ‘‘ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏེ ས་བྦེ་པི ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཱ ‘‘དྷ་མྨཾ སོ་སྶཱ་མཱ’’ཏི བྷ་རི་ཡཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཀྑ་ཎེ ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི. ཡེ་སཾ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀཱ ཝཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ད་ཡོ ཝཱ ཨ་ཏྠི, ཏེ ཏེ་སཾ པ་རི་ཝེ་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཏེ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཨཱ་ཧ – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ཧི ནཱ་མ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ལ་ཛྫི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཡྻ, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཡཾ ཝི་སྶཱ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་མཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ པ་ཏྟཱ, ས་བྦེ དྷ་ནཾ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀོ ས་ཧ་སྶཾ ཨ་དཱ་སི. སེ་སཱ པ་ཉྩ པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི. ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི ས་ཏཱ་ནི. ཏེ ཏཾ དྷ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པ་རི་ཝཱ་རཾ ས་ཏྠུ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝེ་ཎཾ ནཱ་མ ཀཱ་རཱ་པེ་སུཾ. ན་ཝ་ཀ་མྨ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ དྷ་ནེ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ པུ་བྦེ དི་ནྣ་དྷ་ན་ཏོ པུ་ན ཨུ་པ་ཌྜྷཱུ་པ་ཌྜྷཾ ཨ་དཾ་སུ. ནི་ཊྛི་ཏེ པ་རི་ཝེ་ཎེ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ས་ཛྫ་ཡིཾ་སུ.
ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ པ་ན བྷ་རི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཋི་ཏཱ ཨ་ཧཾ ཏེ་ཧི ས་མ་ཀཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཾ པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ནོ་ཛ་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞེ་ན ས་ཧ་སྶ་མཱུ་ལེ་ན སཱ་ཊ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ནོ་ཛ་པུ་པྥ་ཙ་ངྐོ་ཊ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ནོ་ཛ་པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཏཾ སཱ་ཊ་ཀཾ ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ནོ་ཛ་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཾ་ཡེ་ཝ མེ ས་རཱི་རཾ ཧོ་ཏུ, ཨ་ནོ་ཛཱ་ཏྭེ་ཝ ཙ ནཱ་མཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ ས་བྦེ་པི ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. སེ་སཱ ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཛེ་ཊྛ་ཀ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ མ་དྡ་ར་ཊྛེ སཱ་ཀ་ལ་ན་ག་རེ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་ནོ་ཛ་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ་སྶཱ ས་རཱི་རཾ ཨ་ཧོ་སི, ཏེ་ན ཨ་ནོ་ཛཱཏྭེ་ཝ་སྶཱ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ, སཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་ར་ཉྙོ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནོ་ཛཱ་དེ་ཝཱིཏི པཱ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཧོ་སི.
སེ་སི་ཏྠི་ཡོ་པི ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ གེ་ཧཱ་ནི ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏེ ས་བྦེ་པི ར་ཉྙོ ས་མྤ་ཏྟི་ས་དི་སཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝིཾ་སུ. ཡ་དཱ ཧི རཱ་ཛཱ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ཧ་ཏྠིཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཏ་དཱ་པི ཏེ ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ཨ་སྶེ་ན ཝཱ ར་ཐེ་ན ཝཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ ཏེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ་ནཾ པུ་ཉྙཱ་ནཾ བ་ལེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝིཾ་སུ. ར་ཉྙོ པ་ན ཝཱ་ལོ, ཝཱ་ལ་ཝཱ་ཧ་ནོ, པུ་པྥོ, པུ་པྥ་ཝཱ་ཧ་ནོ, སུ་པ་ཏྟོ་ཏི པ་ཉྩེ་ཝ ཨ་སྶཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ རཱ་ཛཱ སུ་པ་ཏྟཾ ཨ་སྶཾ ས་ཡཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་སྶེ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧཱ་ནཾ སཱ་ས་ནཱ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་དཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཏེ པཱ་ཏོ་ཝ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་ཎེ, དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ སུ་ཁ་སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི པེ་སེ་སི. ཏེ ཙ་ཏཱུ་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ དྭེ ཏཱི་ཎི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི སཱ་ས་ནཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཙྩཱ་ག་མིཾ་སུ.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ སུ་པ་ཏྟཾ ཨཱ་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པེ པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟེ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀེ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཨ་དྡྷཱ་ན་ཀི་ལ་ནྟཱ, ཨ་དྡྷོ ཨི་མེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཱ ཨེ་ཀཾ བྷ་དྡ་ཀཾ སཱ་ས་ནཾ སོ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཏྠི, དེ་ཝ, ཨི་ཏོ ཝཱི་ས་ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ སཱ་ཝ་ཏྠི ནཱ་མ ན་ག་རཾ, ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཝོ དེ་སེ ཀི་ཉྩི སཱ་ས་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི. ‘‘དེ་ཝ, ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠི, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་ཡཱ ཕུ་ཊྛ་ས་རཱི་རོ ཀི་ཉྩི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ན, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀིཾ ཝ་དེ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘བུ་དྡྷོ, དེ་ཝ, ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. རཱ་ཛཱ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ‘‘ཀིཾ ཝ་དེ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, སུ་ཁ་སཱ་ས་ན་ས་ཝ་ནཱ་ཡ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝོ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པ་ར་མྤི ཀི་ཉྩི སཱ་ས་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཏྠི, དེ་ཝ, དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཏ་མྤི སུ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ‘‘དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ཨི་དྷཱ་པི ཝོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པ་ར་མྤི ཀི་ཉྩི སཱ་ས་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཏྠི, དེ་ཝ, ས་ངྒྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཏ་མྤི སུ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ‘‘ས་ངྒྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ཨི་དྷཱ་པི ཝོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘དེ་ཝ, ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ, ཏཱ་ཏཱ, ‘བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ནྣོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’ཏི སུ་ཏྭཱ ན པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མི, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘མ་ཡ་མྤི, དེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚེ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ལི་ཁཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ཨ་ནོ་ཛཱ་ཡ ནཱ་མ དེ་ཝི་ཡཱ དེ་ཐ, སཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཏཱི་ཎི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ད་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ནཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཐ ‘ར་ཉྙཱ ཀི་ར ཏེ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཝི་སྶ་ཊྛཾ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་ཧཱི’ཏི, ས་ཙེ པ་ན ‘ཝོ རཱ་ཛཱ ཀ་ཧ’ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི, ‘ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཏོ་ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་མ་ཙྩཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་རི་ཡཱ་ནཾ ཏ་ཐེ་ཝ སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་སྶཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཏཾ་ཁ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ནི་ཀྑ་མི.
ས་ཏྠཱ་པི ཏཾ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་པ་རི་ཝཱ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཱ ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཏཱི་ཧི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝུ་ཏོ མཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ སྭེ ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ཏི, སོ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི, པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཝི་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ་གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ཙྪ་ནྟོ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ མ་གྒཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཙ་ནྡ་བྷཱ་གཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཚ་བྦ་ཎྞ་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. རཱ་ཛཱ་པི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ན་དིཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ ནཱ་མཱ་ཡ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་པ་ར་ཙྪཱ ནཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་མ་སྶཱ པ་རི་མཱ་ཎཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ག་མྦྷཱི་ར་ཏོ གཱ་ཝུ་ཏཾ, པུ་ཐུ་ལ་ཏོ དྭེ གཱ་ཝུ་ཏཱ་ནི, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ནེ་ཏྠ ནཱ་ཝཱ ཝཱ ཨུ་ལུ༹་མྤོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཝཱ་དཱི་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟེ ཨ་མྷེ ཛཱ་ཏི ཛ་རཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཛ་རཱ མ་ར་ཎཾ. ཨ་ཧཾ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨུ་དྡི་སྶ ནི་ཀྑ་ནྟོ, ཏེ་སཾ མེ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ མཱ ཧོ་ཏཱུ’ཏི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་སྶ གུ་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’’ཏི བུ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་སྶ་ས་ཧ་སྶེ་ན ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ པ་ཀྑ་ནྡི. སི་ནྡྷ་ཝཱ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ཝི་ཡ པ་ཀྑ་ནྡིཾ་སུ. ཁུ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ་ཝ ཏེ་མིཾ་སུ.
སོ ཏཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་པ་ར་མྤི ན་དིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ ནཱ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ནཱི་ལ་ཝཱ་ཧཱ ནཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་མ་སྶཱ པ་རི་མཱ་ཎ’’ནྟི? ‘‘ག་མྦྷཱི་ར་ཏོ་པི པུ་ཐུ་ལ་ཏོ་པི ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཏཾ པ་ན ན་དིཾ དི་སྭཱ ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ’’ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ པ་ཀྑ་ནྡི. ཏ་མྤི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་པ་ར་མྤི ན་དིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ ནཱ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཙ་ནྡ་བྷཱ་གཱ ནཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་མ་སྶཱ པ་རི་མཱ་ཎ’’ནྟི? ‘‘ག་མྦྷཱི་ར་ཏོ་པི པུ་ཐུ་ལ་ཏོ་པི ཡོ་ཛ་ནཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཏཾ པ་ན ན་དིཾ དི་སྭཱ ‘‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ’’ཏི ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ པ་ཀྑ་ནྡི. ཏ་མྤི ན་དིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཏྠུ ས་རཱི་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཚ་བྦ་ཎྞ་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་སྶ སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པ་པ་ལཱ་སཱ་ནི ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་མཱ་ནཱ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨོ་བྷཱ་སོ ནེ་ཝ ཙ་ནྡ་སྶ, ན སཱུ་རི་ཡ་སྶ, ན དེ་ཝ་མཱ་ར་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་པ་ཎྞ་ནཱ་གཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ, ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཧཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན དི་ཊྛོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་སྶ་པི་ཊྛི་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ན་ཏ་ས་རཱི་རོ ར་སྨི་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་ནོ་སི་ལཱ་ར་སེ ནི་མུ་ཛྫ་ནྟོ ཝི་ཡ བུ་དྡྷ་ར་སྨཱི་ནཾ ཨ་ནྟོ པཱ་ཝི་སི. སོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི ས་དྡྷིཾ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶེ་ན. ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ རཱ་ཛཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི.
ཨ་ཐ ས་བྦེ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ ཨི་མེ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ‘‘ཨི་མེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་དཾ་སུ, ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཝཱི་ས་ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི་པི ཨ་དཾ་སུ, ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ག་མ་ན’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ, ཙ་ར་ཐ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་དྷ་རཱ ཝ་སྶ་ས་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.
ཏེ པ་ན ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀཱ རཱ་ཛ་གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ དེ་ཝི་ཡཱ ར་ཉྙཱ པ་ཧི་ཏ་སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ དེ་ཝི་ཡཱ ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ དེ་ཝཱི པུ་ཙྪི – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཡཾ ར་ཉྙཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སི་ཏཱ, ཏཱི་ཎི ཀི་ར ནོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘བ་ཧུཾ, བྷ་ཎེ, བྷ་ཎ་ཐ, ཀིཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་ཏཾ, ཀི་སྨིཾ ཝོ རཱ་ཛཱ པ་ས་ནྣོ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དྷ་ནཾ དཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘དེ་ཝི, ན ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཀ་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ པ་ན སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡི་མྷཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཀྐཱ པ་ན, ཏཱ་ཏཱ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རེ་ན མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝི, བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. སཱ་པི ཏཾ སུ་ཏྭཱ པཱི་ཏི་ཡཱ ཕུ་ཊྛ་ས་རཱི་རཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ‘‘བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་དེ ར་ཉྙཱ དི་ནྣ’’ནྟི? ‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ར་ཉྙཱ ཀ་ཏཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སཱ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ད་ད་མཱ་ནེ་ན, ཨ་ཧཾ ཝོ མ་མ དུ་གྒ་ཏ་པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རེ ཏཱི་ཎི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ད་མྨི. ཨ་པ་རཾ ཀི་ཉྩི ཏུ་མྷེ་ཧི ཨཱ་རོ་ཙི་ཏ’’ནྟི? ཏེ ཨི་ད་ཉྩ ཨི་ད་ཉྩཱ་ཏི ཨི་ཏ་རཱ་ནི་པི དྭེ སཱ་ས་ནཱ་ནི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. དེ་ཝཱི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ཏཱི་ཎི ཏཱི་ཎི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་དཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ས་བྦཱ་ནི དྭཱ་ད་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ལ་བྷིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ནེ དེ་ཝཱི པུ་ཙྪི – ‘‘རཱ་ཛཱ ཀ་ཧཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘དེ་ཝི, རཱ་ཛཱ ‘ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཏོ’’ཏི. ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཏེ་ན ཀིཾ སཱ་ས་ནཾ དི་ནྣ’’ནྟི? ‘‘ས་བྦཾ ཀི་ར ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་སྶ་ཊྛཾ, ‘ཏུ་མྷེ ཀི་ར ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཐཱ’’’ཏི. ‘‘ཨ་མ་ཙྩཱ པ་ན ཀུ་ཧིཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཏེ་པི ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’ཏི ག་ཏཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. སཱ ཏེ་སཾ བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་མྨཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་མི་ཀཱ ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’ཏི ག་ཏཱ, ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ་ཧི ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཏཾ, དེ་ཝཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ཧི ཀི་ར ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྤ་ཏྟི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་སྶ་ཊྛཱ ‘ཏུ་མྷེ ཀི་ར ས་མྤ་ཏྟིཾ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷེ པ་ན, དེ་ཝི, ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ སོ ཏཱ་ཝ རཱ་ཛཱ མ་གྒེ ཋི་ཏོ ཏཱི་ཧི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཁེ་ལ༹་པི་ཎྜཾ ཝི་ཡ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཧཱ་ཡ ‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’ཏི ནི་ཀྑ་ནྟོ, མ་ཡཱ་པི ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ སཱ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ན་ཝ་ཧི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པཱུ་ཛི་ཏཱ་ནི, ན ཁོ པ་ནེ་སཱ ས་མྤ་ཏྟི ནཱ་མ ར་ཉྙོ་ཡེ་ཝ དུ་ཀྑཱ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི དུ་ཀྑཱ ཨེ་ཝ. ཀོ ར་ཉྙཱ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཁེ་ལ༹་པི་ཎྜཾ ཛ་ཎྞུ་ཀེ་ཧི བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ མུ་ཁེ་ན ག་ཎྷི་སྶ་ཏི, ན མ་ཡ྄ཧཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྠོ, ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘དེ་ཝི, མ་ཡ་མྤི ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ས་ཀྐོ་ཐ, སཱ་དྷཱུ’’ཏི. ‘‘ས་ཀྐོ་མ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཧི ‘‘ཨེ་ཐཱ’’ཏི ར་ཐ་ས་ཧ་སྶཾ ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ པ་ཋ་མཾ ན་དིཾ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ ར་ཉྙཱ པ་ཋ་མཾ པུ་ཙྪི་ཏཱ, ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ར་ཉྙཱ ག་ཏ་མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘སི་ནྡྷ་ཝཱ་ནཾ པ་ད་ཝ་ལ་ཉྫཾ ན པ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ རཱ་ཛཱ ‘‘ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨུ་དྡི་སྶ ནི་ཀྑ་ནྟོ་སྨཱི’’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧ་མྤི ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨུ་དྡི་སྶ ནི་ཀྑ་ནྟཱ, ཏེ་སཾ མེ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ མཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱི ར་ཐ་ས་ཧ་སྶཾ པེ་སེ་སི. ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎ་ས་དི་སཾ ཨ་ཧོ་སི, ཙ་ཀྐཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ་ཝ ཏེ་མིཾ་སུ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏ་རཱ དྭེ་པི ན་དི་ཡོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ་སུ.
ས་ཏྠཱ ཏཱ་སཾ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སི་ནྣེ སཱ་མི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ན པ་སྶ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. དེ་ཝཱི་པི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི ས་ཏྠུ ས་རཱི་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ར་སྨི་ཡོ དི་སྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ རཱ་ཛཱ ཏུ་མྷེ ཨུ་དྡི་སྶ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ག་ཏོ, ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཏཾ ད་སྶེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ནི་སཱི་ད་ཐ ཏཱ་ཝ, ཨི་དྷེ་ཝ ནཾ པ་སྶི་སྶ་ཐཱ’’ཏི. ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ཀི་ར ནི་སི་ནྣཱ སཱ་མི་ཀེ ནོ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ནོ་ཛཱ་དེ་ཝཱི དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎི. མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ཐེ་རོ ཏཱ་སཾ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཏྠཱ ཏཱ་སཾ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ད་སྶེ་སི. ཏཱ་ས་ཉྷི ཨཱ་ག་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་ཀེ ཀཱ་སཱ་ཝ་དྷ་རེ མུ་ཎྜ་སཱི་སེ དི་སྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, མ་གྒ་ཕ་ལཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཙ་ལ་ས་དྡྷཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཱ་སཾ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟེ ད་སྶེ་སི. ཏཱ་པི ཏེ དི་སྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ས་ཏྠཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཙི་ནྟེ་སི. སཱ ས་ཏྠུ ཙི་ནྟི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཱ ས་བྦཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ནེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཏཱ ས་བྦཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ, ཨ་ཧོ སུ་ཁ’’ནྟི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ, ཨ་ཧོ སུ་ཁ’ནྟི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏི མ་ཉྙེ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཀ་པྤི་ན, ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱི’’ཏི? ‘‘བྷ་ག་ཝཱ མེ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ པུ་ཏྟོ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏི, པུ་ཏྟ་སྶ པ་ན མེ དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏོ དྷ་མྨ་པཱི་ཏི ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སོ ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨེ་ཝཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱི’’ཏི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘དྷ་མྨ་པཱི་ཏི སུ་ཁཾ སེ་ཏི, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ;
ཨ་རི་ཡ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨེ, ས་དཱ ར་མ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ’’ཏི. (དྷ. པ. ༧༩);
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་པྤི་ནོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨོ་ཝཱ་ད་མ་ཏྟ་མྤི ན དེ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཐེ་རཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཀ་པྤི་ན, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་ད་མ་ཏྟ་མྤི ན དེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨ་ཛྫ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཐེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ སི་ར་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ་ཝཱ་དེ་ནེ་ཝ ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏེ་ན ནཾ ས་ཏྠཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ཝ་ཀེ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ ཋ་པེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༡༩, ༢༣༡) ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི.
༦༦. ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ པ་ཏྟ་ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨུ་དི་ཏོ ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སེཏི ས་ཀ་ལཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་དི་ཏོ ཨུ་ཊྛི་ཏོ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱུ་ཏོ. ས་ར་ད་མྦ་རེ ས་ར་ད་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ར་ཝཱི་ཝ སཱུ་རི་ཡོ ཨི་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༧༠. ཨ་ཀྑ་ད་སྶོ ཏ་དཱ ཨཱ་སིནྟི ཏ་སྨིཾ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ སཱ་ར་ད་སྶཱི ཧི་ཏ་ད་སྶཱི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༧༡. སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཀ་ཏཱ་ཝི་ནོཏི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མེ མ་ནཾ མ་མ ཙི་ཏྟཾ, ཏ་པྤ་ཡ་ནྟ་སྶ ཏོ་ས་ཡ་ནྟ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀ་སྶ གུ་ཎཾ པ་ཀཱ་ས་ཡ་ཏོ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟ་སྶ ཀ་ཏཱ་ཝི་ནོ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀི་ཙྩ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༧༣. ཧཾ་ས་ས་མ་བྷཱ་གོཏི ཧཾ་ས་ས་དི་ས་གཱ་མི. ཧཾ་ས་དུ་ནྡུ་བྷི་ནི་སྶ་ནོཏི ཧཾ་ས་ར་ཝོ དུ་ནྡུ་བྷི་བྷེ་རི་ས་དྡ་ས་དི་ས་ཝ་ཙ་ནོ ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཾ པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༧༤. ས་མུ་གྒ་ཏ་ཏ་ནཱུ་རུ་ཧནྟི སུ་ཊྛུ ཨུ་གྒ་ཏ་ལོ་མཾ ཨུ་དྡྷ་གྒ་ལོ་མཾ, ཨུ་ད་གྱ་མ་ནཾ ཝཱ. ཛཱི་མཱུ་ཏ་ཝ་ཎྞནྟི མུ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞཾ སུ་ནྡ་ར་ས་རཱི་ར་པ་བྷ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པཱི་ཎཾ་སནྟི པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨཾ་སཾ. པ་ས་ནྣ་ན་ཡ་ནཱ་ན་ནནྟི པ་ས་ནྣ་ཨ་ཀྑི་པ་ས་ནྣ་མུ་ཁ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༧༥. ཀ་ཏཱ་ཝི་ནོཏི ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋི་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཋཱ་ནཾ སོ ཨེ་སོ མུ་དི་ཏཱ་ཡ པ་ཧ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་ཏྠེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༨༡. ས་ཏ་སོ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཡཱཏི དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡ་མཱ་ས་ནྣེཏི བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཱ ས་མཱི་པེ པེ་ས་ཀཱ་ར་གཱ་མེ. ཛཱ་ཏོ ཀེ་ནི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཡནྟི ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ པེ་ས་ཀཱ་ར་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༤. ད་བྦ་མ་ལླ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་པ་དཱ་ནེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ད་བྦ་མ་ལླ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏོ ཝི་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི, ས་ཏྠ་རི པ་ས་ནྣོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ སེ་ནཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ་པི་སྶ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ བྱཱ་ཀཱ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཏུ་སི་ཏཱ་དཱི་སུ དེ་ཝེ་སུ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་ས་གྒེ་ན ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ར་ཧཱ་ཏི ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ཨ་བྦྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑི. ཏ་སྶེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཁཱི་ར་ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨུ་བྷ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨོ་སཱ་ན་ཀཱ་ལེ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀེ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལེ ཛཱ་ཏེ ས་ཏྟ བྷི་ཀྑ་ཝོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ པ་ཙྩ་ནྟ་ཛ་ན་པ་དེ ཝ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀཾ པ་བྦ་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཱ་སཱ ཨོ་རོ་ཧ་ནྟུ ནི་རཱ་ལ་ཡཱ ནི་སཱི་ད་ནྟཱུ’’ཏི ནི་སྶེ་ཎིཾ པཱ་ཏེ་སུཾ. ཏེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ཡ་ཀོ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཏྠེ་རོ ས་ཏྠཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་ཏྠེ་རོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི, ཨི་ཏ་རེ པ་ཉྩ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དི་བྦ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི (མ. ནི. ༣.༣༤༢), ས་བྷི་ཡོ (སུ. ནི. ས་བྷི་ཡ་སུ་ཏྟ), བཱ་ཧི་ཡོ (ཨུ་དཱ. ༡༠), ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ་ཏི (མ. ནི. ༡.༢༤༩) ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཨ་ཡཾ པ་ན མ་ལླ་ར་ཊྛེ ཨ་ནུ་པི་ཡ་ན་ག་རེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྨིཾ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟེ་ཡེ་ཝ མཱ་ཏཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི, ཨ་ཐེ་ཀོ ཏ་སྶཱ ས་རཱི་རཾ ཛྷཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་རཾ ད་བྦ་ནྟ་རེ པ་ཏི་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛ་གྒཱ་པེ་སི. ད་བྦེ པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ད་བྦོ མ་ལླ་པུ་ཏྟོཏི པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པུ་བྦ་ས་མྦྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་བྦ་ཛི, སོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པ་ནེ བྷ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ནེ ཙ ནི་ཡོ་ཛེ་སི. ས་བྦོ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཏཾ ས་མ་ནྣེ་སི. ཏཾ ཝི་ན་ཡ་ཁ་ནྡྷ་ཀེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༡༨༩-༡༩༠) ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཐེ་རོ ཨེ་ཀ་སྶ ཝ་ར་ས་ལཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་དྡི་སི. ཏེ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ‘‘སྭེ མ་ཡ྄ཧཾ མུ་གྒ་གྷ་ཏ་མ་དྷུ་མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ པ་ན ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏེ་སཾ ཝཱ་ར་པྤ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ དཱ་སིཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཡེ, ཛེ, བྷི་ཀྑཱུ སྭེ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ནྟི, ཏེ ཀ་ཎཱ་ཛ་ཀེ་ན བི་ལ་ངྒ་དུ་ཏི་ཡེ་ན པ་རི་ཝི་སཱ་ཧཱི’’ཏི. སཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ཏེ ཀོ་ཊྛ་ཀ་པ་མུ་ཁེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛེ་སི. ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཀོ་པེ་ན ཏ་ཊ་ཏ་ཊཱ་ཡ་ནྟཱ ཐེ་རེ ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ‘‘མ་དྷུ་ར་བྷ་ཏྟ་དཱ་ཡ་ཀཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་མ་དྷུ་ར་བྷ་ཏྟཾ དཱ་པེ་ཏུཾ ཨེ་སོ་ཝ ནི་ཡོ་ཛེ་སཱི’’ཏི དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཏེ མེ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, དུ་མྨ་ནཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏེ, ‘‘བྷ་གི་ནི, ཀིཾ ཨ་མྷེ ད་བྦེ་ན མ་ལླ་པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཧེ་ཋི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡཱ ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཏ་སྶ དོ་སཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཐེ་ར་སྶ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་རོ་པ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ད་བྦཾ མ་ལླ་པུ་ཏྟཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ད་བྦ, མེ་ཏྟི་ཡཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝི་པྤ་ཀཱ་ར་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཡ་ཐཱ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ན ཁོ, ད་བྦ, ད་བྦཱ ཨེ་ཝཾ ནི་བྦེ་ཋེ་ནྟི, ཀཱ་ར་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨ་ཀཱ་ར་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཀཱ་ར་ཀོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘མེ་ཏྟི་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་ར་པྤ་མུ་ཁཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨུ་པྤ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི ནི་ཡོ་ཛི་ཏཱ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་མཱུ་ལ་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ པ་ཉྙ་པེ་སི.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ད་བྦ་ཏྠེ་རོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ས་བྷཱ་གེ བྷི་ཀྑཱུ པེ་སེ་ནྟོ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ པ་དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝཱ་ལོ་ཀེ་ན ཨ་ནི་དྡྷི་མ་ནྟེ བྷི་ཀྑཱུ པེ་སེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཐེ་ར་སྶ སེ་ནཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ན་བྷ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ན་ཀི་ཙྩེ པཱ་ཀ་ཊེ ཛཱ་ཏེ ས་ཏྠཱ ཨ་རི་ཡ་ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ ད་བྦ་ཏྠེ་རཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ ཋ་པེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ད་བྦོ མ་ལླ་པུ་ཏྟོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༠༩, ༢༡༤) ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི.
༡༠༨. ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ ཝི་པ་སྶཱི ནཱ་མ ནཱ་ཡ་ཀོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༢༥. དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོཏི དཱུ་སི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨ་སཱ་དྷུ་ས་ངྒ་མེ་ན ཨ་པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ཝ་དིཾ སཱ་ཝ་ཀཾ ཏ་སྶཱཏི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ སཱ་ཝ་ཀཾ ཨུ་པ་ཝ་དིཾ, ཨུ་པ་རི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་རོ་པེ་སིཾ, ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༣༢. དུ་ནྡུ་བྷི་ཡོཏི དུ་ནྡུཾ ཨི་ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ན་ཏོ དུ་ནྡུ་བྷི་ས་ངྑཱ་ཏཱ བྷེ་རི་ཡོ. ནཱ་ད་ཡིཾ་སཱུཏི ས་དྡཾ ཀ་རིཾ་སུ. ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨ་ས་ནི་ཡོཏི ས་བྦ་དི་སཱ་བྷཱ་ག་ཏོ ཨ་ས་ནེ ཝི་ནཱ་ས་ནེ ནི་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ས་ནི་ཡོ, དེ་ཝ་ད་ཎྜཱ བྷ་ཡཱ་ཝ་ཧཱ ཕ་ལིཾ་སཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༣༣. ཨུ་ཀྐཱ པ་ཏིཾ་སུ ན་བྷ་སཱཏི ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱ ཙ པ་ཏིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷཱུ་མ་ཀེ་ཏུ ཙ དི་སྶ་ཏཱིཏི དྷཱུ་མ་རཱ་ཛི་ས་ཧི་ཏོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ དི་སྶ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ད་བྦ་མ་ལླ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༥. ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་མཱ་པ་དཱ་ནེ ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨུ་བྷ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ དི་བྦ་སུ་ཁཾ མཱ་ནུ་ས་སུ་ཁ་ཉྩ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཨེ་ཀི་སྶཱ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟོ. སཱ ཀི་ར ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ པ་ཏི་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘སཱ་མི་ཀཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. སཱ སཱ་མི་ཀཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ནྟཱི, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ –
‘‘ས་ཙེ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ, ཨ་ནྟོ བཱ་ཧི་ར་ཀོ སི་ཡཱ;
ད་ཎྜཾ ནཱུ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཀཱ་ཀེ སོ་ཎེ ནི་ཝཱ་ར་ཡེ’’ཏི. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༢༢) –
ཨཱ་དི་ནཱ ས་རཱི་ར་སྶ དོ་སཾ ད་སྶེ་ནྟཱི ཏཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་སི.
སཱ སཱ་མི་ཀེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ག་བྦྷི་ནི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱི དེ་ཝ་ད་ཏྟ་པ་ཀྑི་ཡཱ་སུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ པ་བྦ་ཛི. ཏ་སྶཱ ག་བྦྷི་ནི་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ ‘‘ཨ་སྶ་མ་ཎཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ ‘‘ནཱ་ཧཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ད་ས་བ་ལཾ པུ་ཙྪི. ས་ཏྠཱ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་སི. ཐེ་རོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཝི་སཱ་ཁ་ཉྩ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཏཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ནྟོ ‘‘པུ་རེ ལ་དྡྷོ ག་བྦྷོ, ཨ་རོ་གཱ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ཨུ་པཱ་ལི་ནཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཐེ་ར་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི.
སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི སུ་ཝ་ཎྞ་བི་མྦ་ས་དི་སཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏཾ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ‘‘དཱ་ར་ཀ་པ་རི་ཧ་ར་ཎཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་ལི་བོ་དྷོ’’ཏི དྷཱ་ཏཱི་ནཾ དཱ་པེ་ཏྭཱ པོ་སཱ་པེ་སི, ཀ་སྶ་པོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀ་སྶ་པཾ པ་ཀྐོ་ས་ཐ, ཨི་དཾ ཕ་ལཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཀ་སྶ་པ་སྶ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀ་ཏ་ར་ཀ་སྶ་པ་སྶཱ’’ཏི ‘‘ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་ཏྟཱ ར་ཉྙཱ པོ་སཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་པུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ ཝུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ་པི ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ.
སོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ནི་བྦ་ཏྟ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མུ་ཁཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ མ་གྒ་ཕ་ལུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པཱ་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཉྩ་ད་ས་པ་ཉྷེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ‘‘ཨི་མེ པ་ཉྷེ ས་ཏྠཱ་རཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏ་ཏོ སོ ཏེ པ་ཉྷེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪི. བྷ་ག་ཝཱ་པི་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཐེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཐི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཏེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ག་བྦྷཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
༡༥༠. སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཉྩ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཉྩ, ཏཾ ས་བྦཾ ན ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་མེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.
༡༦༩. ཨཱ་པ་ནྣ་ས་ཏྟཱ མེ མཱ་ཏཱཏི མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ཏཱ ག་རུ་ག་བྦྷཱ ག་བྦྷི་ནཱི པ་སུ་ཏཱ་ས་ནྣ་ག་བྦྷཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༧༣. ཝ་མྨི་ཀ་ས་དི་སཾ ཀཱ་ཡནྟི ས་རཱི་རཾ ནཱ་མ ཝ་མྨི་ཀ་ས་དི་སཾ ཡ་ཐཱ ཝ་མྨི་ཀོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡོ གྷ་ར་གོ་ལི༹་ཀ་ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ས་ཡོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ན་ཝ་ཚི་དྡོ དྷུ་ཝ་སྶ་ཝོ་ཏི བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ ཏཾ སུ་ཏྭཱ མེ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ས་ཝེ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་ཏོ ཝི་མུ་ཙྩི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༠༩, ༢༡༧) ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༦. བཱ་ཧི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཊྛཱ་པ་དཱ་ནེ ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཧི་ཡ་སྶ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ནྟྭཱ ཝེ་ད་ངྒེ་སུ ཨ་ན་ཝ་ཡོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ནྣོ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི, སོ ཝི་ཡ ཨ་ཧ་མྤི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ གོ་ཏ་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཏ་ཏྠ ཚ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པུ་ན མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནེ་ཀ་ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏེ་སུ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ, བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཡ་དཱ སཱ་ས་ནེ ཨོ་ས་ཀྐ་མཱ་ནེ ས་ཏྟ བྷི་ཀྑཱུ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ དི་སྭཱ སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝ སཱ་ས་ན་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་ཊྛཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཉྙེ ཨེ་ཀཾ པ་བྦ་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏ་སཱ་ལ་ཡཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟུ, ནི་རཱ་ལ་ཡཱ ཨི་མཾ པ་བྦ་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟཱུ’’ཏི ནི་སྶེ་ཎིཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་བྦེ ཏཾ པ་བྦ་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ནི་སྶེ་ཎིཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏེ་སུ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. སོ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧེ ནཱ་ག་ལ་ཏཱ་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཏོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷེ་ཧི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཏཱ ‘ཡོ པ་ཋ་མཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏེ་ནཱ་བྷ་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱུ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ས་ཙེ མ་ཡ་མྤི ཏུ་མྷེ ཝི་ཡ ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མ, ས་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ན ཨི་ཙྪིཾ་སུ.
དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ ནི་མ་ནྟེ་སི. ཏེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཀ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཏཱ, ‘མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཐེ་རེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏུ་མྷེ ཝི་ཡ མ་ཡ་མྤི ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རི་ས་ཀཱ་རེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ན ཨི་ཙྪིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི, དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨི་ཏ་རེ པ་ཉྩ ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ སུ་སྶི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ དི་བྦ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཀོ ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཊྛེ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ, ཨེ་ཀོ བཱ་ཧི་ཡོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡོ, ཨེ་ཀོ ད་བྦོ མ་ལླ་པུ་ཏྟོ, ཨེ་ཀོ ས་བྷི་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ་ཏི. ཏེ་སུ ཨ་ཡཾ བཱ་ཧི་ཡོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡོ སུ་པྤཱ་ར་ཀ་པ་ཊྚ་ནེ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀ་མྨེ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཏོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ, སོ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱུ་མིཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ཝཱ་ཎི་ཛེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནཱ་ཝ་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཝི་དེ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ནྣཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ སེ་སེ་སུ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་བྷ་ཀྑེ་སུ ཛཱ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ ཨེ་ཀཾ ཕ་ལ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ སུ་པྤཱ་ར་ཀ་པ་ཊྚ་ན་ཏཱི་རཾ ཨོ་ཀྐ་མི. ཏ་སྶ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཾ ན་ཏྠི, སོ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ སུ་ཀྑ་ཀ་ཊྛ་ད་ཎྜ་ཀེ ཝཱ་ཀེ་ཧི པ་ལི་ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཙ དེ་ཝ་ཀུ་ལ་ཏོ ཀ་པཱ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་པྤཱ་ར་ཀ་པ་ཊྚ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ དི་སྭཱ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ད་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི ས་མྦྷཱ་ཝེ་སུཾ. སོ ཝ་ཏྠེ་སུ ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ་སུ ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ནི་ཝཱ་སེ་མི, པཱ་རུ་པཱ་མི ཝཱ, ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ མེ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དཱ་རུ་ཙཱི་རཱ་ནེ་ཝ པ་རི་ཧ་རི.
ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཨ་ར་ཧཱ, ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི བ་ཧཱུ་ཧི ས་མྦྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ, ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’ཏི སོ ཏེ་ན ནི་ཡཱ་མེ་ན ཀུ་ཧ་ན་ཀ་མྨེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི.
ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནེ ས་ཏྟ་སུ ཛ་ནེ་སུ པ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ པ་བྦ་ཏ་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ དི་སྭཱ སེ་སཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨི་ཏ་རེ་ས་ཉྩ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཏེ ཀཱ་ལཱ་ནུ་ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་སི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ ཏེ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡཾ སུ་པྤཱ་ར་ཀ་པ་ཊྚ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀུ་ཧ་ན་ཀ་མྨེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཀ་པྤེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ན་ཊྛོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བཱ་ལོ, པུ་བྦེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏི་ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཱ་པི ཨཱ་བྷ་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨུ་ད་ར་ཧེ་ཏུ ཨ་ནཱ་ར་ཧཱ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ལོ་ཀཾ ཝ་ཉྩེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ག་ཙྪཱ་མི ནཾ སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཁ་ཎེ་ནེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ སུ་པྤཱ་ར་ཀ་པ་ཊྚ་ནེ ར་ཏྟི་བྷཱ་ག་ས་མ་ན་ནྟ་རེ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡ་སྶ ས་མྨུ་ཁེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨོ་བྷཱ་སཾ དི་སྭཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ‘‘ཀེ ཏུ་མྷེ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ས་ཧཱ་ཡོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་བྦ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཨ་ར་ཧཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཏུ་མྷེ པ་ན པ་ཉྩ་ཛ་ནཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ. སྭཱ་ཧཾ དཱ་ནི ཏཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀུ་ཧ་ན་ཀ་མྨེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ད་མི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ནེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ, བཱ་ཧི་ཡ, ཨ་ར་ཧཱ ནཱ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣོ, སཱ་པི ཏེ པ་ཊི་པ་དཱ ན་ཏྠི, ཡཱ་ཡ ཏྭཾ ཨ་ར་ཧཱ ཝཱ ཨ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠུ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་ས་ན་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཏཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི.
བཱ་ཧི་ཡོ པ་ན ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧོ བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་མྨཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ, ཨ་ན་ར་ཧཾ ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ཧ་ནྟི ཙི་ནྟེ་སིཾ, ཨ་ཡ་ཉྩ མཾ ‘ན ཏྭཾ ཨ་ར་ཧཱ, ནཱ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ་སཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ལོ་ཀེ ཨ་ཉྙོ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་ཐ ཀེ ཙ་ར་ཧི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི – ‘‘ཨ་ཏྠི, བཱ་ཧི་ཡ, ཨུ་ཏྟ་རེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ སཱ་ཝ་ཏྠི ནཱ་མ ན་ག་རཾ, ཏ་ཏྠ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. སོ ཧི, བཱ་ཧི་ཡ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཱ ཙེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ཡ ཙ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སཱི’’ཏི. བཱ་ཧི་ཡོ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སོ ཏཾ་ཁ་ཎཾ་ཡེ་ཝ སུ་པྤཱ་ར་ཀཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ག་ཙྪ་ནྟོ ཙ པ་ན དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ མ་གྒཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ ཧོ་ཏི. སོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཏྠཱ’’ཏི? བྷི་ཀྑཱུ ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ པ་ན ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘སུ་པྤཱ་ར་ཀཱ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་དཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཧི་ཡྻོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ནི་ཀྑ་ནྟོ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘དཱུ་ར་ཏོ་པི ཨཱ་ག་ཏོ, ནི་སཱི་ད ཏཱ་ཝ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཏེ་ལེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཝི་སྶ་མཱ་ཧི, ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྠཱ་རཾ ད་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྠུ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ མ་གྒཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་ཏྭཱ་ཝ ཝི་སྶ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ར་མཱ་ན་རཱུ་པོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནོ་པ་མཱ་ཡ བུ་དྡྷ་སི་རི་ཡཱ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཙི་ར་སྶཾ ཝ་ཏ མེ གོ་ཏ་མོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ དི་ཊྛོ’’ཏི དི་ཊྛ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ན་ཏ་ས་རཱི་རོ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ གོ་པྥ་ཀེ་སུ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘དེ་སེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, དྷ་མྨཾ, དེ་སེ་ཏུ སུ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ, ཡཾ མ་མ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ ཏཱ་ཝ, བཱ་ཧི་ཡ, ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛ་མྷཱ པི་ཎྜཱ་ཡཱ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ བཱ་ཧི་ཡོ, ‘‘བྷ་ནྟེ, སཾ་སཱ་རེ སཾ་ས་ར་ནྟེ་ན ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ན ཨ་ལ་དྡྷ་པུ་བྦོ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, དེ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, དྷ་མྨཾ, དེ་སེ་ཏུ སུ་ག་ཏོ དྷ་མྨ’’ནྟི པུ་ན ཡཱ་ཙི. ས་ཏྠཱ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་མ་སྶ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པཱི་ཏི་ཡཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊཾ ཧོ་ཏི, བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་ཝེ་གོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ་པི ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏུ, ཨེ་ཀ་ར་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ མ་གྒཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ་པི ཙ་སྶ ད་ར་ཐོ བ་ལ་ཝཱ སོ་པི ཏཱ་ཝ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏཱུ’’ཏི. ཏ་སྨཱ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡཾ ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཋི་ཏོ་ཝ ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, བཱ་ཧི་ཡ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, དི་ཊྛེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཨུ་དཱ. ༡༠) ན་ཡེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ས་བྦཱ་ས་ཝེ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
༡༧༨. སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ན་མེ་ཝ ཀ་རི་སྶཱ་མ.
༡༨༡. ཧ་ས་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎནྟི པ་རི་པུ་ཎྞ་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ, ཀོ་མཱ་ར་ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཏི་ཀོ་མ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༢. ཧེ་མ་ཡ་ཉྙོ་པ་ཙི་ཏ་ངྒནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་སུ་ཏྟ་ཡ་ཉྙོ་པ་ཙི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཨ་ཝ་ཡ་ཝཾ ས་རཱི་རཾ དེ་ཧ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ལ་མྦ་བི་མྦ་ཏ་མྦོ་ཊྛནྟི ཨོ་ལ་མྦི་ཏ་བི་མྦ་ཕ་ལ་ས་དི་སཾ ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞཾ ཨོ་ཊྛ་དྭ་ཡ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་ཏ་ཏི་ཎྷ་ས་མཾ དི་ཛནྟི སུ་ནི་སི་ཏ་ཏི་ཁི་ཎ་ཨ་ཡ་ལོ་ཧ་གྷཾ་ས་ནེ་ན གྷཾ་སི་ཏྭཱ ས་མཾ ཀ་ཏཾ ཝི་ཡ ས་མ་ད་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༣. པཱི་ཏི་ས་མྥུ་ལླི་ཏཱ་ན་ནནྟི པཱི་ཏི་ཡཱ སུ་ཊྛུ ཕུ་ལླི་ཏཾ ཝི་ཀ་སི་ཏཾ ཨཱ་ན་ནཾ མུ་ཁཾ ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལ་ས་དི་ས་མུ་ཁ་ཝ་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༤. ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོཏི ཁི་པྤཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་མུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝི་སེ་སེ་ན ཉཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༦. ས་གྒཾ ཨ་གཾ ས་བྷ་ཝ་ནཾ ཡ་ཐཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཾ ཝི་ཡ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༩༦. ན ཏྭཾ ཨུ་པཱ་ཡ་མ་གྒ་ཉྙཱུཏི ཏྭཾ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་མ་གྒ་ཉྙཱུ ན ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༠༠. ས་ཏྠུ་ནོ ས་དཱ ཛི་ནནྟི ས་དཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཛི་ནཾ ཛི་ན་ནྟོ པ་རཱ་ཛི་ཏ་ཀོ་པོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཝི་མ་ལཱ་ན་ནཾ ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལ་ས་དི་ས་མུ་ཁཾ པ་སྶི་སྶཱ་མི པ་སྶི་ཏུཾ ནི་ཀྑ་མཱ་མཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. དི་ཛེ ཨ་པུ་ཙྪིཾ ཀུ་ཧིཾ ལོ་ཀ་ན་ནྡ་ནོཏི ཀུ་ཧིཾ ཋཱ་ནེ ལོ་ཀ་པ་སཱ་ད་ཀ་རོ ས་ཏྠཱ་ཏི དི་ཛེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པུ་ཙྪི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༢༠༡. ས་སོ་ཝ ཁི་པྤཾ མུ་ནི་ད་སྶ་ནུ་སྶུ་ཀོཏི མུ་ནི་ད་སྶ་ནེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ད་སྶ་ནེ ཨུ་སྶུ་ཀོ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏོ ས་སོ ཨི་ཝ ཁི་པྤཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༠༢. ཏུ་ཝ་ཊཾ ག་ནྟྭཱཏི སཱི་གྷཾ ག་ནྟྭཱ. པི་ཎྜ་ཏྠཾ ཨ་པི་ཧཱ་གི་དྷནྟི པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་པི་ཧཾ ཨ་པ་ག་ཏ་པི་ཧཾ ཨ་གི་དྷཾ ནི་ཏྟ་ཎྷཾ.
༢༠༣. ཨ་ལོ་ལ་ཀྑནྟི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨ་ནོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ན་ག་རེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཝི་ཙ་ར་ནྟཾ ཨ་ད་ཀྑི་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. སི་རཱི་ནི་ལ་ཡ་ས་ངྐཱ་སནྟི སི་རི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ་བྷཱ་ཡ ནི་ལ་ཡཾ ས་ངྐཱ་སཾ ཛ་ལ་མཱ་ན་ཏོ་ར་ཎ་ས་དི་སཾ. ར་ཝི་དི་ཏྟི་ཧ་རཱ་ན་ནནྟི ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ན་སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ན་མུ་ཁ་མ་ཎྜ་ལཾ.
༢༠༤. ཀུ་པ་ཐེ ཝི་པྤ་ན་ཊྛ་སྶཱཏི ཀུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཐེ སོ་པ་དྡ་ཝ་མ་གྒེ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ མེ ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཧི པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཧི. གོ་ཏ་མཱཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ལ་པ་ཏི.
༢༡༨. ན ཏ་ཏྠ སུ་ཀྐཱ ཛོ་ཏ་ནྟཱིཏི སུ་ཀྐ་པ་བྷཱ་ས་མྤ་ནྣཱ ཛོ་ཏ་མཱ་ན་ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀཱ་ད་ཡོ ན ཛོ་ཏ་ནྟི ན་པྤ་བྷཱ་ས་ནྟི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. སོ ཨེ་ཝཾ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི. ‘‘པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཏེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཙ པུ་ཊྛོ ‘‘ན པ་རི་པུ་ཎྞ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཡེ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ ཀི་ར ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཙྩ་ཡེ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་སྶཱ་པི པ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝཱ ས་ངྒ་ཧཾ ནཱ་ཀཱ་སི, ‘‘ན ཏེ་ན་སྶ ཨི་དྡྷི་མ་ཡཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་བྦ་ཛྫཾ ནཱ་དཱ་སི. ཏ་མྤི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ན་མེ་ཝ ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙོ་ལ༹་ཀྑ་ཎྜཱ་ནི སཾ་ཀ་ཌྜྷེ་ནྟཾ པུ་བྦ་ཝེ་རི་ཀོ ཨ་མ་ནུ་སྶོ ཨེ་ཀི་སྶཱ ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪཱ་ཡ གཱ་ཝི་ཡཱ ས་རཱི་རེ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཝཱ་མ་ཨཱུ་རུ་མྷི པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ བཱ་ཧི་ཡ་སྶ ས་རཱི་རཾ ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ པ་ཏི་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏཾ བཱ་ཧི་ཡཾ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཀ་སྨིཾ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ས་རཱི་རཾ ན་ག་ར་དྭཱ་ར་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐཱུ་པཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི.
ཏེ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་ཏུཾ མ་ཧཱ་པ་ཐེ ཐཱུ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཏ་ཏོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་རཱི་ར་ཛྷཱ་པ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་རེ་སི, དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཙ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སི, ཀ་ཏ་ར་མ་གྒོ ནུ ཁོ ཏེ་ན ས་མ་དྷི་ག་ཏོ, སཱ་མ་ཎེ་རོ ནུ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑུ ནུ ཁོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཏཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་ཧི་ཡོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟོ’’ཏི ཨུ་པ་རི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི. ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ བཱ་ཧི་ཡོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༠༩, ༢༡༦) ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, ‘བཱ་ཧི་ཡོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ’ཏི ཝ་དེ་ཐ, ཀ་དཱ སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ’’ཏི? ‘‘མ་མ དྷ་མྨཾ སུ་ཏ་ཀཱ་ལེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཀ་དཱ པ་ན་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཧི དྷ་མྨོ ཀ་ཐི་ཏོ’’ཏི? ‘‘བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟེ་ན ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཋི་ཏེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏ་དྷ་མྨོ; ཀ་ཐཾ སོ ཏཱ་ཝ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ནེ ས་ཏྠཱ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ དྷ་མྨཾ ‘ཨ་པྤཾ’ ཝཱ ‘བ་ཧུཾ ཝཱ’ཏི མཱ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠ. ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་པི ཧི ཨ་ན་ཏྠ་པ་ད་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི གཱ་ཐཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ན སེ་ཡྻོ, ཨ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏཾ པ་ན ཨེ་ཀ་མྤི གཱ་ཐཱ་པ་དཾ སེ་ཡྻོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ས་ཧ་སྶ་མ་པི ཙེ གཱ་ཐཱ, ཨ་ན་ཏྠ་པ་ད་སཾ་ཧི་ཏཱ;
ཨེ་ཀཾ གཱ་ཐཱ་པ་དཾ སེ་ཡྻོ, ཡཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༠༡) –
དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
བཱ་ཧི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༧. མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་མཱ་པ་དཱ་ནེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏྭཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཧ་ཏྠེ ཡེ་ན བུ་དྡྷོ ཡེ་ན དྷ་མྨོ ཡེ་ན ས་ངྒྷོ, ཏ་ནྣི་ནྣེ ཏ་པྤོ་ཎེ ཏ་པྤ་བྦྷཱ་རེ ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒོ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧ་མྤི ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཨ་ཡཾ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, སྭེ མ་ཡ྄ཧཾ གེ་ཧེ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ནི་མ་ནྟེ་སི. ས་ཏྠཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ བུ་དྡྷ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ནི་ས་ཛྫ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཀ་ནི་ཝེ་ས་ནེ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝི་ཝི་དྷ་ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ས་སཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ནཾ ག་ནྡྷ་སཱ་ལི་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ ཁོ ཨ་ཧཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་མི, ན པ་ན ཡུ་ཏྟཾ མ་ཡཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏུཾ, ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཏྠེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ དུ་སྶ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཾ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ སུ་ཁུ་མ་ཝ་ཏྠཾ བུ་དྡྷ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཙ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཡོ སོ བྷི་ཀྑུ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏོ, ཨ་ཧ་མྤི སོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཏ་ཝ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ པ་རི་བྦྷ་མི.
ཨེ་ཝཾ སོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙ་ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་རེ ས་མྦྷ་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཀོ་ཊྛི་ཀོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཀ་སྨཱ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཝཱ ཨ་ཡྻ་ཀ་པ་ཡྻ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ནཱ་མཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སཱུ་ཏི ཙེ? ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཝེ་ད་ངྒེ་སུ ས་ཏ་ཀྐ་པ་ར་ཏ་ཀྐེ་སུ ས་ནི་གྷ་ཎྜུ་ཀེ་ཊུ་བྷེ་སུ སཱ་ཀྑ་ར་པྤ་བྷེ་དེ་སུ ས་ཀ་ལ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཙ ཚེ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ དི་ཊྛ་དི་ཊྛེ ཛ་ནེ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཀོ་ཊྛེ་ནྟོ པ་ཀྐོ་ཊྛེ་ནྟོ ཝི་ཏུ་ད་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྭ་ཏྠ་ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སི་པྤེ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་སུ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱི་ཏོ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ་པི ད་ས་བ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་སུ་ཡེ་ཝ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཐེ་རོ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི, ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༠༩, ༢༡༨).
༢༢༡. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟོ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཨི་ཏྠཾ སུ་ད་མཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོཏི ཨེ་ཏྠ སུ་དནྟི ནི་ད་སྶ་ནེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨཱ་ཡ་སྨཱཏི གཱ་ར་ཝཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ་ཏི.
མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༨. ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛ་མཱ་པ་དཱ་ནེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཙ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡ་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ གོ་ཏ་མ་བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་ཏོ དྭེ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤ་མ་ཏྠ་ཀེ ཕུ་སྶ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝེ་མཱ་ཏི་ཀ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨ་ཉྙེ་པི་སྶ དྭེ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏ་རོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ ཏ་ཡོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ར་མཱ་ཡ པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ཏ་ཡོ བྷཱ་ཏ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ་པི ཀ་སྶ་པཱཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ ཏ་ཡོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀ་སྶ པ་ཉྩ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི པ་རི་ཝཱ་རཱ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ ཏཱི་ཎི, ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ དྭེ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ནྠེ་སུ སཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ དི་སྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ རོ་ཙེ་སུཾ. ཏེ་སུ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ, མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ག་ངྒཱ་ན་དཱི་ཝ་ངྐེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ན་དཱི་ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ, ཀ་ནི་ཊྛོ ག་ཡཱ་སཱི་སེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ག་ཡཱ་ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟེ་སུ བ་ཧཱུ་ནཾ དི་ཝ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡ་ཏྠེ་རེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཡ་ས་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་པྤ་མུ་ཁེ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས་ཛ་ནེ ས་ཧཱ་ཡ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏྭཱ ས་ཊྛི ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ‘‘ཙ་ར་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་རི་ཀ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༢) ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏིཾ་ས་བྷ་དྡ་ཝ་གྒི་ཡེ ཝི་ནེ་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ཏ་ནཱ་ག་ད་མ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཌྜྷུ་ཌྜྷ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཧི ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ས་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཝི་ནེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ཉྩ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ས་བྦཾ ན་དཱི་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཨ་པ་དཱ་ན་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་པི དྭེ བྷཱ་ཏ་རོ ས་པ་རི་སཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ས་བྦེ་ཝ ཏེ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ ཏཾ ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཡཱ་སཱི་སཾ ག་ནྟྭཱ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ནི་སི་ནྣོ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ཡ (མ་ཧཱ་ཝ. ༥༤) ཏེ ས་བྦེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི.
༢༥༡. སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་མེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.
༢༦༨. སོ ཙ ས་བྦཾ ཏ་མཾ ཧ་ནྟྭཱཏི སོ ཕུ་སྶོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏྭཱ. ཝི་ཛ་ཊེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ཊནྟི ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ནཱ་དཱི་ཧི དི་ཡ་ཌྜྷ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཀི་ལེ་ས་ག་ཎེ་ཧི མ་ཧཱ་བྱཱ་ཀུ་ལཾ ཛ་ཊཾ ཝི་ཛ་ཊེ་ཏྭཱ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དེ་ཝ་ཀཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ས་ཧི་ཏཾ ས་ཀ་ལཾ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སཾཏ་པྤ་ཡ་ནྟོ ས་ནྟ་པྤ་ཡ་ནྟོ པཱི་ཎེ་ནྟོ ཨ་མ་ཏཾ ཝུ་ཊྛིཾ མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ན་ཝུ་ཊྛི་དྷཱ་རཾ ཝ་སྶ་ཏེ པ་གྒྷ་རཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༦༩. ཏ་དཱ ཧི བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡནྟི ‘‘བཱ་ར་ས མ་ནུ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ བཱ་ར་ས དྭཱ་ད་ས་རཱ་སཱི ཧུ་ཏྭཱ པུ་རཱ, ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ཏོ ཨི་ས་ཡོ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་མུ་ནི་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨི་ས་ཡོ ཙ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟི ཨོ་ཏ་ར་ནྟི པ་ཝི་ས་ནྟཱི་ཏི བཱ་རཱ་ཎ་སཱི, ཨ་ཐ ཝཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨོ་ཏ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ན་ག་རཾ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏི་སྶཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ.
༢༧༣. ནི་ཀྑི་ཏྟ་ས་ཏྠཾ པ་ཙྩ་ནྟནྟི ཚ་ཌྜི་ཏ་ས་ཏྠཾ པཱ་ཏི་ཏ་ཨཱ་ཝུ་དྷཾ པ་ཙྩ་ནྟ་ཛ་ན་པ་དཾ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན་རུ་པ་ཙྩ་ཏནྟི པུ་ན་ར་པི ཏཾ ན་ག་རཾ ཨུ་པེ་ཙྩ ཨུ་པ་ག་མྨ ས་མྤ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༩. རཱ་དྷ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩༦. ན་ཝ་མཱ་པ་དཱ་ནེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ རཱ་དྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཏཾ ས་བྦཾ པཱ་ཋཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ན་ཡཱ་ནུ་ཙི་ནྟ་ནེ་ན ཝི་ཉྙཱུ་ཧི སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཀེ་ཝ་ལཾ པུ་ཉྙ་ནཱ་ན་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི.
རཱ་དྷ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ད་ས་མཾ མོ་གྷ་རཱ་ཛ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ནཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་ས་མ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.