༣. མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀ་པྤི་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི.
སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པེ་ས་ཀཱ་ར་གཱ་མེ ཛེ་ཊྛ་པེ་ས་ཀཱ་ར་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཏ་དཱ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཨ་ཊྛ མཱ་སེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཝ་སྶི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཛ་ན་པ་དེ ཝ་ས་ནྟི. ཏེ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ‘‘སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཡཱ་ཙ་ཐཱ’’ཏི ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ཊྛ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. ཏ་དཱ པ་ན ར་ཉྙོ ཝ་པྤ་མ་ངྒ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ‘‘པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཀི་ར ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ, བྷ་ནྟེ, ཨོ་ཀཱ་སོ ན་ཏྠི སྭེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་པྤ་མ་ངྒ་ལཾ, ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ ཨ་ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ་ཝ པཱ་ཝི་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ‘‘ཨ་ཉྙཾ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཛེ་ཊྛ་པེ་ས་ཀཱ་ར་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི ཏེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ དི་སྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཨ་ཡྻཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏེ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཐེ་སུཾ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣཱ བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣཱ ཨི་ཏྠཱི ‘‘སྭེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ནི་མ་ནྟེ་སི. ‘‘བ་ཧུ་ཀཱ མ་ཡཾ, བྷ་གི་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཀི་ཏྟ་ཀཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ, བྷ་གི་ནཱི’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྨིཾ ནོ གཱ་མེ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཝ་སི་མྷཱ, ཨེ་ཀེ་ཀོ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑཾ ད་སྶ་ཏི, བྷི་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཝོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སུཾ.
སཱ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་གྒྷོ་སེ་སི – ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཨ་ཧཾ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ དི་སྭཱ ནི་མ་ནྟེ་སིཾ, ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ནི་སཱི་ད་ན་ཊྛཱ་ནཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཐ, ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཐཱ’’ཏི གཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ས་བྦཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ པུ་ན གཱ་མེ ཨུ་གྒྷོ་སེ་སི – ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཨེ་ཀེ་ཀ་ཀུ་ལ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀ་པུ་རི་སོ ཝཱ་སི་ཕ་ར་སུ་ཨཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རེ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱུ’’ཏི. གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ ར་ཏྟི་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ས་ཧ་སྶཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ‘‘ཨ་ཧཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི, ཨ་ཧཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. སཱ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་སཱ་ཊ་ཀེ ས་ཛྫེ་ཐཱ’’ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ས་ཧ་སྶ ས་ཧ་སྶ་མཱུ་ལཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དཱ་པེ་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ་པི ཨི་དཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ག་ཎ་དེ་ཝ་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཏེ ཏ་ཏྠ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་གེ་ཧེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. པུ་བྦེ ཛེ་ཊྛ་ཀ་པེ་ས་ཀཱ་རོ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ པུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. བྷ་རི་ཡཱ་པི་སྶ ཨེ་ཀ་སྶ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི. སེ་སཱ་ནཾ བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ སེ་ས་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཱ་ནཾ དྷཱི་ཏ་རོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ པ་ར་ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡོ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ གེ་ཧཱ་ནི ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝི་ཧཱ་རེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ ས་ངྒྷུ་ཊྛེ ‘‘ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏེ ས་བྦེ་པི ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཱ ‘‘དྷ་མྨཾ སོ་སྶཱ་མཱ’’ཏི བྷ་རི་ཡཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཀྑ་ཎེ ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི. ཡེ་སཾ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀཱ ཝཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ད་ཡོ ཝཱ ཨ་ཏྠི, ཏེ ཏེ་སཾ པ་རི་ཝེ་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཏེ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཨཱ་ཧ – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ཧི ནཱ་མ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ལ་ཛྫི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཡྻ, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཡཾ ཝི་སྶཱ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་མཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ པ་ཏྟཱ, ས་བྦེ དྷ་ནཾ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀོ ས་ཧ་སྶཾ ཨ་དཱ་སི. སེ་སཱ པ་ཉྩ པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི. ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི ས་ཏཱ་ནི. ཏེ ཏཾ དྷ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པ་རི་ཝཱ་རཾ ས་ཏྠུ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝེ་ཎཾ ནཱ་མ ཀཱ་རཱ་པེ་སུཾ. ན་ཝ་ཀ་མྨ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ དྷ་ནེ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ པུ་བྦེ དི་ནྣ་དྷ་ན་ཏོ པུ་ན ཨུ་པ་ཌྜྷཱུ་པ་ཌྜྷཾ ཨ་དཾ་སུ. ནི་ཊྛི་ཏེ པ་རི་ཝེ་ཎེ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ས་ཛྫ་ཡིཾ་སུ.
ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ པ་ན བྷ་རི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཋི་ཏཱ ཨ་ཧཾ ཏེ་ཧི ས་མ་ཀཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཾ པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ནོ་ཛ་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞེ་ན ས་ཧ་སྶ་མཱུ་ལེ་ན སཱ་ཊ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ནོ་ཛ་པུ་པྥ་ཙ་ངྐོ་ཊ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ནོ་ཛ་པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཏཾ སཱ་ཊ་ཀཾ ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ནོ་ཛ་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཾ་ཡེ་ཝ མེ ས་རཱི་རཾ ཧོ་ཏུ, ཨ་ནོ་ཛཱ་ཏྭེ་ཝ ཙ ནཱ་མཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ ས་བྦེ་པི ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. སེ་སཱ ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཛེ་ཊྛ་ཀ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ མ་དྡ་ར་ཊྛེ སཱ་ཀ་ལ་ན་ག་རེ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་ནོ་ཛ་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ་སྶཱ ས་རཱི་རཾ ཨ་ཧོ་སི, ཏེ་ན ཨ་ནོ་ཛཱཏྭེ་ཝ་སྶཱ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ, སཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་ར་ཉྙོ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནོ་ཛཱ་དེ་ཝཱིཏི པཱ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཧོ་སི.
སེ་སི་ཏྠི་ཡོ་པི ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ གེ་ཧཱ་ནི ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏེ ས་བྦེ་པི ར་ཉྙོ ས་མྤ་ཏྟི་ས་དི་སཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝིཾ་སུ. ཡ་དཱ ཧི རཱ་ཛཱ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ཧ་ཏྠིཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཏ་དཱ་པི ཏེ ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ཨ་སྶེ་ན ཝཱ ར་ཐེ་ན ཝཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ ཏེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ་ནཾ པུ་ཉྙཱ་ནཾ བ་ལེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝིཾ་སུ. ར་ཉྙོ པ་ན ཝཱ་ལོ, ཝཱ་ལ་ཝཱ་ཧ་ནོ, པུ་པྥོ, པུ་པྥ་ཝཱ་ཧ་ནོ, སུ་པ་ཏྟོ་ཏི པ་ཉྩེ་ཝ ཨ་སྶཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ རཱ་ཛཱ སུ་པ་ཏྟཾ ཨ་སྶཾ ས་ཡཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་སྶེ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧཱ་ནཾ སཱ་ས་ནཱ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་དཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཏེ པཱ་ཏོ་ཝ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་ཎེ, དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ སུ་ཁ་སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི པེ་སེ་སི. ཏེ ཙ་ཏཱུ་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ དྭེ ཏཱི་ཎི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི སཱ་ས་ནཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཙྩཱ་ག་མིཾ་སུ.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ སུ་པ་ཏྟཾ ཨཱ་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པེ པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟེ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀེ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཨ་དྡྷཱ་ན་ཀི་ལ་ནྟཱ, ཨ་དྡྷོ ཨི་མེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཱ ཨེ་ཀཾ བྷ་དྡ་ཀཾ སཱ་ས་ནཾ སོ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཏྠི, དེ་ཝ, ཨི་ཏོ ཝཱི་ས་ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ སཱ་ཝ་ཏྠི ནཱ་མ ན་ག་རཾ, ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཝོ དེ་སེ ཀི་ཉྩི སཱ་ས་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི. ‘‘དེ་ཝ, ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠི, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་ཡཱ ཕུ་ཊྛ་ས་རཱི་རོ ཀི་ཉྩི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ན, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀིཾ ཝ་དེ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘བུ་དྡྷོ, དེ་ཝ, ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. རཱ་ཛཱ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ‘‘ཀིཾ ཝ་དེ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, སུ་ཁ་སཱ་ས་ན་ས་ཝ་ནཱ་ཡ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝོ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པ་ར་མྤི ཀི་ཉྩི སཱ་ས་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཏྠི, དེ་ཝ, དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཏ་མྤི སུ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ‘‘དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ཨི་དྷཱ་པི ཝོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པ་ར་མྤི ཀི་ཉྩི སཱ་ས་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཏྠི, དེ་ཝ, ས་ངྒྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཏ་མྤི སུ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ‘‘ས་ངྒྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ཨི་དྷཱ་པི ཝོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘དེ་ཝ, ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ, ཏཱ་ཏཱ, ‘བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ནྣོ ས་ངྒྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’ཏི སུ་ཏྭཱ ན པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མི, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘མ་ཡ་མྤི, དེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚེ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ལི་ཁཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ཨ་ནོ་ཛཱ་ཡ ནཱ་མ དེ་ཝི་ཡཱ དེ་ཐ, སཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཏཱི་ཎི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ད་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ནཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཐ ‘ར་ཉྙཱ ཀི་ར ཏེ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཝི་སྶ་ཊྛཾ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་ཧཱི’ཏི, ས་ཙེ པ་ན ‘ཝོ རཱ་ཛཱ ཀ་ཧ’ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི, ‘ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཏོ་ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་མ་ཙྩཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་རི་ཡཱ་ནཾ ཏ་ཐེ་ཝ སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་སྶཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཏཾ་ཁ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ནི་ཀྑ་མི.
ས་ཏྠཱ་པི ཏཾ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་པ་རི་ཝཱ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཱ ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཏཱི་ཧི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝུ་ཏོ མཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ སྭེ ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ཏི, སོ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི, པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཝི་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ་གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ཙྪ་ནྟོ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ མ་གྒཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཙ་ནྡ་བྷཱ་གཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཚ་བྦ་ཎྞ་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. རཱ་ཛཱ་པི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ན་དིཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ ནཱ་མཱ་ཡ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་པ་ར་ཙྪཱ ནཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་མ་སྶཱ པ་རི་མཱ་ཎཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ག་མྦྷཱི་ར་ཏོ གཱ་ཝུ་ཏཾ, པུ་ཐུ་ལ་ཏོ དྭེ གཱ་ཝུ་ཏཱ་ནི, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ནེ་ཏྠ ནཱ་ཝཱ ཝཱ ཨུ་ལུ༹་མྤོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཝཱ་དཱི་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟེ ཨ་མྷེ ཛཱ་ཏི ཛ་རཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཛ་རཱ མ་ར་ཎཾ. ཨ་ཧཾ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨུ་དྡི་སྶ ནི་ཀྑ་ནྟོ, ཏེ་སཾ མེ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ མཱ ཧོ་ཏཱུ’ཏི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་སྶ གུ་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’’ཏི བུ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་སྶ་ས་ཧ་སྶེ་ན ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ པ་ཀྑ་ནྡི. སི་ནྡྷ་ཝཱ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ཝི་ཡ པ་ཀྑ་ནྡིཾ་སུ. ཁུ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ་ཝ ཏེ་མིཾ་སུ.
སོ ཏཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་པ་ར་མྤི ན་དིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ ནཱ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ནཱི་ལ་ཝཱ་ཧཱ ནཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་མ་སྶཱ པ་རི་མཱ་ཎ’’ནྟི? ‘‘ག་མྦྷཱི་ར་ཏོ་པི པུ་ཐུ་ལ་ཏོ་པི ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཏཾ པ་ན ན་དིཾ དི་སྭཱ ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ’’ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ པ་ཀྑ་ནྡི. ཏ་མྤི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་པ་ར་མྤི ན་དིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ ནཱ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཙ་ནྡ་བྷཱ་གཱ ནཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་མ་སྶཱ པ་རི་མཱ་ཎ’’ནྟི? ‘‘ག་མྦྷཱི་ར་ཏོ་པི པུ་ཐུ་ལ་ཏོ་པི ཡོ་ཛ་ནཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཏཾ པ་ན ན་དིཾ དི་སྭཱ ‘‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ’’ཏི ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ པ་ཀྑ་ནྡི. ཏ་མྤི ན་དིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཏྠུ ས་རཱི་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཚ་བྦ་ཎྞ་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་སྶ སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པ་པ་ལཱ་སཱ་ནི ཨོ་བྷཱ་ས་ཡ་མཱ་ནཱ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨོ་བྷཱ་སོ ནེ་ཝ ཙ་ནྡ་སྶ, ན སཱུ་རི་ཡ་སྶ, ན དེ་ཝ་མཱ་ར་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་པ་ཎྞ་ནཱ་གཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ, ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཧཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན དི་ཊྛོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་སྶ་པི་ཊྛི་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ན་ཏ་ས་རཱི་རོ ར་སྨི་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་ནོ་སི་ལཱ་ར་སེ ནི་མུ་ཛྫ་ནྟོ ཝི་ཡ བུ་དྡྷ་ར་སྨཱི་ནཾ ཨ་ནྟོ པཱ་ཝི་སི. སོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི ས་དྡྷིཾ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶེ་ན. ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ རཱ་ཛཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི.
ཨ་ཐ ས་བྦེ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ ཨི་མེ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ‘‘ཨི་མེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་དཾ་སུ, ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཝཱི་ས་ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི་པི ཨ་དཾ་སུ, ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ག་མ་ན’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ, ཙ་ར་ཐ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་དྷ་རཱ ཝ་སྶ་ས་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.
ཏེ པ་ན ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀཱ རཱ་ཛ་གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ དེ་ཝི་ཡཱ ར་ཉྙཱ པ་ཧི་ཏ་སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ དེ་ཝི་ཡཱ ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ དེ་ཝཱི པུ་ཙྪི – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཡཾ ར་ཉྙཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སི་ཏཱ, ཏཱི་ཎི ཀི་ར ནོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘བ་ཧུཾ, བྷ་ཎེ, བྷ་ཎ་ཐ, ཀིཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་ཏཾ, ཀི་སྨིཾ ཝོ རཱ་ཛཱ པ་ས་ནྣོ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དྷ་ནཾ དཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘དེ་ཝི, ན ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཀ་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ པ་ན སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡི་མྷཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཀྐཱ པ་ན, ཏཱ་ཏཱ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རེ་ན མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝི, བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. སཱ་པི ཏཾ སུ་ཏྭཱ པཱི་ཏི་ཡཱ ཕུ་ཊྛ་ས་རཱི་རཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ‘‘བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་དེ ར་ཉྙཱ དི་ནྣ’’ནྟི? ‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ར་ཉྙཱ ཀ་ཏཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སཱ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ད་ད་མཱ་ནེ་ན, ཨ་ཧཾ ཝོ མ་མ དུ་གྒ་ཏ་པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རེ ཏཱི་ཎི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ད་མྨི. ཨ་པ་རཾ ཀི་ཉྩི ཏུ་མྷེ་ཧི ཨཱ་རོ་ཙི་ཏ’’ནྟི? ཏེ ཨི་ད་ཉྩ ཨི་ད་ཉྩཱ་ཏི ཨི་ཏ་རཱ་ནི་པི དྭེ སཱ་ས་ནཱ་ནི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. དེ་ཝཱི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ཏཱི་ཎི ཏཱི་ཎི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་དཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ས་བྦཱ་ནི དྭཱ་ད་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ལ་བྷིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ནེ དེ་ཝཱི པུ་ཙྪི – ‘‘རཱ་ཛཱ ཀ་ཧཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘དེ་ཝི, རཱ་ཛཱ ‘ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཏོ’’ཏི. ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཏེ་ན ཀིཾ སཱ་ས་ནཾ དི་ནྣ’’ནྟི? ‘‘ས་བྦཾ ཀི་ར ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་སྶ་ཊྛཾ, ‘ཏུ་མྷེ ཀི་ར ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཐཱ’’’ཏི. ‘‘ཨ་མ་ཙྩཱ པ་ན ཀུ་ཧིཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཏེ་པི ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’ཏི ག་ཏཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. སཱ ཏེ་སཾ བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་མྨཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་མི་ཀཱ ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’ཏི ག་ཏཱ, ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ་ཧི ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཏཾ, དེ་ཝཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ཧི ཀི་ར ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྤ་ཏྟི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་སྶ་ཊྛཱ ‘ཏུ་མྷེ ཀི་ར ས་མྤ་ཏྟིཾ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷེ པ་ན, དེ་ཝི, ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ སོ ཏཱ་ཝ རཱ་ཛཱ མ་གྒེ ཋི་ཏོ ཏཱི་ཧི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཁེ་ལ༹་པི་ཎྜཾ ཝི་ཡ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཧཱ་ཡ ‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’ཏི ནི་ཀྑ་ནྟོ, མ་ཡཱ་པི ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ སཱ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ན་ཝ་ཧི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པཱུ་ཛི་ཏཱ་ནི, ན ཁོ པ་ནེ་སཱ ས་མྤ་ཏྟི ནཱ་མ ར་ཉྙོ་ཡེ་ཝ དུ་ཀྑཱ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི དུ་ཀྑཱ ཨེ་ཝ. ཀོ ར་ཉྙཱ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཁེ་ལ༹་པི་ཎྜཾ ཛ་ཎྞུ་ཀེ་ཧི བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ མུ་ཁེ་ན ག་ཎྷི་སྶ་ཏི, ན མ་ཡ྄ཧཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྠོ, ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘དེ་ཝི, མ་ཡ་མྤི ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ས་ཀྐོ་ཐ, སཱ་དྷཱུ’’ཏི. ‘‘ས་ཀྐོ་མ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཧི ‘‘ཨེ་ཐཱ’’ཏི ར་ཐ་ས་ཧ་སྶཾ ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ པ་ཋ་མཾ ན་དིཾ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ ར་ཉྙཱ པ་ཋ་མཾ པུ་ཙྪི་ཏཱ, ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ར་ཉྙཱ ག་ཏ་མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘སི་ནྡྷ་ཝཱ་ནཾ པ་ད་ཝ་ལ་ཉྫཾ ན པ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ རཱ་ཛཱ ‘‘ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨུ་དྡི་སྶ ནི་ཀྑ་ནྟོ་སྨཱི’’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧ་མྤི ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨུ་དྡི་སྶ ནི་ཀྑ་ནྟཱ, ཏེ་སཾ མེ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ མཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱི ར་ཐ་ས་ཧ་སྶཾ པེ་སེ་སི. ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎ་ས་དི་སཾ ཨ་ཧོ་སི, ཙ་ཀྐཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ་ཝ ཏེ་མིཾ་སུ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏ་རཱ དྭེ་པི ན་དི་ཡོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ་སུ.
ས་ཏྠཱ ཏཱ་སཾ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སི་ནྣེ སཱ་མི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ན པ་སྶ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. དེ་ཝཱི་པི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི ས་ཏྠུ ས་རཱི་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ར་སྨི་ཡོ དི་སྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ རཱ་ཛཱ ཏུ་མྷེ ཨུ་དྡི་སྶ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ག་ཏོ, ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཏཾ ད་སྶེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ནི་སཱི་ད་ཐ ཏཱ་ཝ, ཨི་དྷེ་ཝ ནཾ པ་སྶི་སྶ་ཐཱ’’ཏི. ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ཀི་ར ནི་སི་ནྣཱ སཱ་མི་ཀེ ནོ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ནོ་ཛཱ་དེ་ཝཱི དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎི. མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ཐེ་རོ ཏཱ་སཾ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཏྠཱ ཏཱ་སཾ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ད་སྶེ་སི. ཏཱ་ས་ཉྷི ཨཱ་ག་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་ཀེ ཀཱ་སཱ་ཝ་དྷ་རེ མུ་ཎྜ་སཱི་སེ དི་སྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, མ་གྒ་ཕ་ལཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཙ་ལ་ས་དྡྷཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཱ་སཾ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟེ ད་སྶེ་སི. ཏཱ་པི ཏེ དི་སྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ས་ཏྠཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཙི་ནྟེ་སི. སཱ ས་ཏྠུ ཙི་ནྟི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཱ ས་བྦཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ནེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཏཱ ས་བྦཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ, ཨ་ཧོ སུ་ཁ’’ནྟི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ, ཨ་ཧོ སུ་ཁ’ནྟི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏི མ་ཉྙེ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཀ་པྤི་ན, ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱི’’ཏི? ‘‘བྷ་ག་ཝཱ མེ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ པུ་ཏྟོ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏི, པུ་ཏྟ་སྶ པ་ན མེ དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏོ དྷ་མྨ་པཱི་ཏི ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སོ ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨེ་ཝཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱི’’ཏི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘དྷ་མྨ་པཱི་ཏི སུ་ཁཾ སེ་ཏི, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ;
ཨ་རི་ཡ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨེ, ས་དཱ ར་མ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ’’ཏི. (དྷ. པ. ༧༩);
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་པྤི་ནོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨོ་ཝཱ་ད་མ་ཏྟ་མྤི ན དེ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཐེ་རཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཀ་པྤི་ན, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་ད་མ་ཏྟ་མྤི ན དེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨ་ཛྫ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཐེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ སི་ར་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ་ཝཱ་དེ་ནེ་ཝ ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏེ་ན ནཾ ས་ཏྠཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ཝ་ཀེ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ ཋ་པེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༡༩, ༢༣༡) ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི.
༦༦. ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ པ་ཏྟ་ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨུ་དི་ཏོ ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སེཏི ས་ཀ་ལཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་དི་ཏོ ཨུ་ཊྛི་ཏོ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱུ་ཏོ. ས་ར་ད་མྦ་རེ ས་ར་ད་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ར་ཝཱི་ཝ སཱུ་རི་ཡོ ཨི་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༧༠. ཨ་ཀྑ་ད་སྶོ ཏ་དཱ ཨཱ་སིནྟི ཏ་སྨིཾ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ སཱ་ར་ད་སྶཱི ཧི་ཏ་ད་སྶཱི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༧༡. སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཀ་ཏཱ་ཝི་ནོཏི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མེ མ་ནཾ མ་མ ཙི་ཏྟཾ, ཏ་པྤ་ཡ་ནྟ་སྶ ཏོ་ས་ཡ་ནྟ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀ་སྶ གུ་ཎཾ པ་ཀཱ་ས་ཡ་ཏོ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟ་སྶ ཀ་ཏཱ་ཝི་ནོ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀི་ཙྩ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༧༣. ཧཾ་ས་ས་མ་བྷཱ་གོཏི ཧཾ་ས་ས་དི་ས་གཱ་མི. ཧཾ་ས་དུ་ནྡུ་བྷི་ནི་སྶ་ནོཏི ཧཾ་ས་ར་ཝོ དུ་ནྡུ་བྷི་བྷེ་རི་ས་དྡ་ས་དི་ས་ཝ་ཙ་ནོ ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཾ པ་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༧༤. ས་མུ་གྒ་ཏ་ཏ་ནཱུ་རུ་ཧནྟི སུ་ཊྛུ ཨུ་གྒ་ཏ་ལོ་མཾ ཨུ་དྡྷ་གྒ་ལོ་མཾ, ཨུ་ད་གྱ་མ་ནཾ ཝཱ. ཛཱི་མཱུ་ཏ་ཝ་ཎྞནྟི མུ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞཾ སུ་ནྡ་ར་ས་རཱི་ར་པ་བྷ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པཱི་ཎཾ་སནྟི པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨཾ་སཾ. པ་ས་ནྣ་ན་ཡ་ནཱ་ན་ནནྟི པ་ས་ནྣ་ཨ་ཀྑི་པ་ས་ནྣ་མུ་ཁ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༧༥. ཀ་ཏཱ་ཝི་ནོཏི ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋི་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཋཱ་ནཾ སོ ཨེ་སོ མུ་དི་ཏཱ་ཡ པ་ཧ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་ཏྠེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༨༡. ས་ཏ་སོ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཡཱཏི དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡ་མཱ་ས་ནྣེཏི བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཱ ས་མཱི་པེ པེ་ས་ཀཱ་ར་གཱ་མེ. ཛཱ་ཏོ ཀེ་ནི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཡནྟི ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ པེ་ས་ཀཱ་ར་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.