༣-༣. མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོཏྱཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཝེ་དེ་ཧོ ནཱ་མ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝོ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. སོ བུ་དྡྷ་མཱ་མ་ཀོ, དྷ་མྨ་མཱ་མ་ཀོ, ས་ངྒྷ་མཱ་མ་ཀོ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ་ཝ སུ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.
ཏ་སྨི་ཉྩ ཁ་ཎེ ས་ཏྠཱ མ་ཧཱ་ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རཾ ནཱ་མ ཏ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཾ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ནི་ས་བྷོ’’ཏི ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཏེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘སྭེ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི ནི་མ་ནྟེ་སི. ‘‘མ་ཧཱ ཁོ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’’ཏི. ‘‘ཀི་ཏྟ་ཀོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ’’ནྟི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཾ སཱ་མ་ཎེ་ར་མྤི ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ས་ཏྠུ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཉ་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ས་ཏྠུ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཡཱ་གུ་ཨཱ་དཱི་ནི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ བྷ་ཏྟ་ཝི་སྶ་གྒཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་པི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི.
ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ མ་ཧཱ་ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཏ་མེ་ཝ ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ དི་སྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏྟཾ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཐ, ས་ཏྠཱ་པི གེ་ཧེ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི. ‘‘ན ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི. སོ ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ ཐེ་རཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘མ་ཧཱ་ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རོ, བྷ་ནྟེ, ‘ས་ཏྠཱ་པི གེ་ཧེ ནི་སི་ནྣོ’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི པ་ཝི་སི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪི. ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨེ་ཏ་སྶ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་གུ་ཎོ’’ཏི? བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪེ་རཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, མ་ཡཾ བྷི་ཀྑཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནཱ གེ་ཧེ ནི་སཱི་དཱ་མ, སོ བྷི་ཀྑུ ན ཨེ་ཝཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཾ ཨུ་དི་ཀྑ་ཏི. མ་ཡཾ གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་སཱ་མ, སོ ཨ་ར་ཉྙེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ཏི. མ་ཡཾ ཚ་ནྣེ ཝ་སཱ་མ, སོ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཏ་སྶ གུ་ཎོ’’ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཏ་སྶ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་སི.
ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་པི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཛ་ལ་མཱ་ན་དཱི་པོ ཏེ་ལེ་ན ཨཱ་སི་ཏྟོ ཝི་ཡ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ པ་ས་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཨ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ པུ་ན་པི ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ས་ཏྟ དི་ཝ་སེ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ད་ཏྭཱ ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཡཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྟ དི་ཝ་སེ དཱ་ནཾ དེ་ནྟ་སྶ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ, ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ ན ཨ་ཉྙཾ དེ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ ས་ཀྐ་མཱ་ར་བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ པ་ཏྠེ་མི, ཨི་དཾ པ་ན མེ ཀ་མྨཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ མ་ཧཱ་ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རེ་ན པ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ནྟ་རཾ པཱ་པུ་ཎ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏེ་ར་ས་དྷུ་ཏ་ངྒ་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ ཋཱ་ནཾ ཨི་མི་ནཱ པ་ཏྠི་ཏཾ, ས་མི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ, ནོ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ནཱ་པཾ ཏེ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠི་ཏཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་ཝ་སཱ་ནེ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ཏྭཾ ཏ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ‘‘བུ་དྡྷཱ་ནཾ དྭེ ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ན་དི་ཝ་སེ པ་ཏྟ་བྦཾ ཝི་ཡ ཏཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་མ་ཉྙི་ཏྠ. སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ་ཀ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི.
ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ ཝི་པ་སྶི་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ པ་རི་ཛི་ཎྞ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྨི་ཉྩ ཀཱ་ལེ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟ་མེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི, མ་ཧ་ནྟཾ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ སཱ་ས་ནཾ ཨ་སྶོ་སི. ཏ་སྶ ནི་ཝཱ་ས་ན་སཱ་ཊ་ཀོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ, ཏ་ཐཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ. པཱ་རུ་པ་ནཾ པ་ན དྭི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ. སོ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ ‘‘ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི. སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀི་ཙྩེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ས་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ གེ་ཧེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཏཾ ཝ་ཏྠཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ས་ཏི ས་ཡཾ གེ་ཧེ ཨ་ཙྪ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཏཾ ཝ་ཏྠཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན དི་ཝ་སེ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷོ་ཏི, ཀིཾ ཏྭཾ ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་སྶ་སི, ཨུ་དཱ་ཧུ དི་ཝཱ’’ཏི? ‘‘སཱ་མི, ཨ་ཧཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ བྷཱི་རུ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ར་ཏྟིཾ སོ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, དི་ཝཱ སོ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ གེ་ཧེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝ་ཏྠཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ གེ་ཧེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝ་ཏྠཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ.
ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ས་ཏྠཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཙི་ཏྟ་བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ངྒཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ སི་ནེ་རུཾ མ་ནྠཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་ག་རཾ ནི་མྨ་ནྠེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ནི་སི་ནྣ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ་ཡེ་ཝ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ པཱ་རུ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘ད་ས་བ་ལ་སྶ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ས་ཧ་སྶཾ ད་སྶ་ཡ་མཱ་ནཾ མ་ཙྪེ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྠཾ, ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི པཱ་རུ་པ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ བ་ཧི ཝི་ཙ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ནི་ཀྑ་ནྟེ པ་ཋ་མེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ་ཏི ཏ་ཐེ་ཝ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ཏ་ཐེ་ཝ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ ཡཱ་མེ ནི་ཀྑ་ནྟེ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་དཱ སོ མ་ཙྪེ་རཾ ཛི་ནི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་སི. ཏ་ཏོ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ‘‘ཛི་ཏཾ མེ, ཛི་ཏཾ མེ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ན་དི.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བ་ནྡྷུ་མཱ རཱ་ཛཱ དྷ་མྨཱ་ས་ན་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནྟོ་སཱ་ཎི་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི. ར་ཉྙོ ཙ ནཱ་མ ‘‘ཛི་ཏཾ མེ’’ཏི ས་དྡོ ཨ་མ་ནཱ་པོ ཧོ་ཏི. རཱ་ཛཱ པུ་རི་སཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་ཎེ, ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪ – ‘ཀིཾ སོ ཝ་ད་ཏཱི’’’ཏི? བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪི་ཏོ ‘‘ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་སི་ཙ་མྨཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ར་སེ་ནཾ ཛི་ན་ནྟི, ན ཏཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཨ་ཧཾ པ་ན པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཀཱུ་ཊ་གོ་ཎ་སྶ མུ་གྒ་རེ་ན སཱི་སཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ལཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ མ་ཙྪེ་ར་ཙི་ཏྟཾ ཛི་ནི་ཏྭཱ པཱ་རུ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨ་དཱ་སིཾ, ཏཾ མེ ཛི་ཏཾ མ་ཙྪེ་རཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་མྷེ, བྷ་ཎེ, ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ན ཛཱ་ནཱ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ པེ་སེ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘རཱ་ཛཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སི་ནྣ་སྶ པ་ཋ་མཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ད་ཏྭཱ ས་ཏྠུ གུ་ཎེ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཨ་དཱ་སི, ས་ཏྠུ གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨི་དཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ས་ཏྠུ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ’’ནྟི ཏ་མྤི ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨ་དཱ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཀ་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་མྤི ཏེ་ན ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ དི་ནྣ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི དྭེ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཱ་ནི པེ་སེ་སི, སོ ཏཱ་ནི་པི ས་ཏྠུ ཨ་དཱ་སི. པུ་ན རཱ་ཛཱ ‘ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཙ་ཏྟཱ་རཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨེ་ཝཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཱ་ནི པེ་སེ་སི. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཨི་དཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ནྟི དྭེ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཏིཾ་ས ཡུ་གཱ་ནི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ སོ ས་ཏྠུ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཛཱ་ཏོ.
ཨ་ཐ ཏཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སཱི་ཏ་ས་མ་ཡེ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་རུ་ཏཾ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལཾ ད་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་མཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི. སོ ‘‘ཀིཾ མེ ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྦ་ལེ་ན ཨི་མ་སྨིཾ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡེ ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཉྩ་སྶ ཨུ་པ་རི ཝི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ པཱ་ཏོ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཚ་བྦ་ཎྞཱ བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཀ་མྦ་ལེ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཀ་མྦ་ལོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. རཱ་ཛཱ ཨུ་ལློ་ཀེ་ནྟོ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ས ཀ་མྦ་ལོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དི་ནྣོ’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པཱུ་ཛི་ཏོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན མ་ཡཾ པཱུ་ཛི་ཏཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙཱ་སི, ན མ་ཡ’’ནྟི པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཡཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཊྛ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཊྛ་ཀཾ ནཱ་མ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་རོ་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. སོ་པི ‘‘ཨ་ཊྛ་ཊྛ་ཀཾ ནཱ་མ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི.
པུ་ན ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་པྤེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀ་སྶ་པ་སྶ ཙཱ་ཏི དྭི་ནྣཾ ཨ་ནྟ་རེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ. སོ ཝ་ཌྜྷི་མ་ནྭཱ་ཡ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཛ་ངྒྷ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏེ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏུ་མཱ་ར་དྡྷོ. སོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏོ ན་པྤ་ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ, བྷ་ནྟེ, ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཏྟ་རི་སཱ་ཊ་ཀཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ མེ ཀཱ་ཙི ཧཱ་ནི མཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི.
གྷ་རེ་པི་སྶ བྷ་གི་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་གི་ནཱི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ བྷ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ – ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བཱ་ལཾ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཋ་པེ་སི. སཱ གེ་ཧ་ངྒ་ཎེ ཋི་ཏཱ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ དི་ནྣ་བྷ་ཏྟཾ ཨེ་ས མཱ བྷུ་ཉྫ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ལ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཨི་ཏ་རཱ དི་སྭཱ ‘‘བཱ་ལེ, མཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཀྐོ་ས ཝཱ པ་ཧ་ར ཝཱ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ པ་ན དྭེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མི་སྶ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཏོ བྷ་ཏྟཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ལཾ དཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སཱ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཀ་ལ་ལཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞེ་ན ཨུ་བྦ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏ་བྷ་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་ར་སྶ ཙ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཨཱ་སི་ཏྟེ་ན པ་དུ་མ་ག་བྦྷ་ཝ་ཎྞེ་ན ས་པྤི་ནཱ ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཾ པ་ཏྟཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏཾ མེ ས་རཱི་རཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡི. ཏེ་པི དྭེ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. པུ་ན ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ནྣེ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨི་ཏ་རཱ་པི ཏཱ་དི་ས་སྶེ་ཝ སེ་ཊྛི་ནོ དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་སྶ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཏ་མེ་ཝ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏ་རཾ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྶཱ པུ་བྦེ ཨ་ནི་ཊྛ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཀུ་ལཾ པ་ཝི་ཊྛ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་མྨཱ་ར་ནྟ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཀ་ལཾ གེ་ཧཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་ཝ་ཙྩ་ཀཱུ་པོ ཝི་ཡ དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཛཱ་ཏཾ. ཀུ་མཱ་རོ ‘‘ཀ་སྶཱ་ཡཾ ག་ནྡྷོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘སེ་ཊྛི་ཀ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ནཱི་ཧ་ར་ཐ ན’’ནྟི ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཀུ་ལ་གྷ་རཾ པེ་སེ་སི. སཱ ཏེ་ནེ་ཝ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི.
ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཏ་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་ས་གྒྷ་ནི་ཀཱ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞི་ཊྛ་ཀཱ་ཧི ཡོ་ཛ་ནུ་བྦེ་དྷཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཙེ་ཏི་ཡེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ སཱ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟཱ, ཀིཾ མེ ཛཱི་ཝི་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜཾ བྷ་ཉྫཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞི་ཊྛ་ཀཾ ཀཱ་རེ་སི ར་ཏ་ནཱ་ཡ་ཏཾ ཝི་ད་ཏྠི་ཝི་ཏྠི་ཎྞཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལུ་བྦེ་དྷཾ. ཏ་ཏོ ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཱ་པི་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ཨུ་པྤ་ལ་པུ་པྥ་ཧ་ཏྠ་ཀེ ཨཱ་དཱ་ཡ ཙེ་ཏི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏཱ. ཏ་སྨི་ཉྩ ཁ་ཎེ ཨེ་ཀཱ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་པ་ནྟི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ གྷ་ཊ་ནི་ཊྛ་ཀཱ་ཡ ཨཱུ་ནཱ ཧོ་ཏི. སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ ཝ་ཌྜྷ་ཀིཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མཾ མེ ཨི་ཊྛ་ཀཾ ཨེ་ཏྠ ཋ་པེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ བྷ་དྡ་ཀེ, ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ཏཱ་སི, ས་ཡ་མེ་ཝ ཋ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སཱ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཏེ་ལེ་ན ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཱ་པི་ཎྜཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏེ་ན བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཨི་ཊྛ་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཨ་ཊྛ་ཧི ཨུ་པྤ་ལ་པུ་པྥ་ཧ་ཏྠ་ཀེ་ཧི པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ མེ ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏུ, མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པྤ་ལ་ག་ནྡྷོ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ སཱ ཡ་སྶ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མཾ གེ་ཧཾ ནཱི་ཏཱ, ཏ་སྶ ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི ཨུ་ད་པཱ་དི. ན་ག་རེ་པི ན་ཀྑ་ཏྟཾ ས་ངྒྷུ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི. སོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྷ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ ཀུ་ཧི’’ནྟི? ‘‘ཀུ་ལ་གེ་ཧེ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ནེ་ཐ ནཾ, ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ. ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ, ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཏཱ་ཡ པུ་ཊྛཱ ཏ་སྶཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ. ‘‘ཏཱ་ཏཱ, མ་ཡཱ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜེ་ཧི ཙེ་ཏི་ཡཾ པཱུ་ཛི་ཏཾ, ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ མེ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨཱ་ནེ་ཐ ནཾ, པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ ཏཾ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྶཱ ས་ཧ གེ་ཧ་པ་ཝེ་ས་ནེ་ན ས་ཀ་ལ་གེ་ཧཾ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷོ ཙེ་ཝ ཨུ་པྤ་ལ་ག་ནྡྷོ ཙ ཝཱ་ཡི. སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཏཾ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷ་དྡེ, ཏ་ཝ ས་རཱི་ར་ཏོ པ་ཋ་མཾ དུ་གྒ་ནྡྷོ ཝཱ་ཡི, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཏེ ས་རཱི་ར་ཏོ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷོ, མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པྤ་ལ་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏི, ཀི་མེ་ཏ’’ནྟི? སཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ‘‘ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ ཝ་ཏ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ན’’ནྟི པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀ་མྦ་ལ་ཀ་ཉྩུ་ཀེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ར་ཐ་ཙ་ཀྐ་པ་མཱ་ཎེ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་པ་དུ་མེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི. ཏེ་སཾ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱ ཨོ་ལ་མྦ་ཀཱ ཧོ་ནྟི.
སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ, པུ་ན ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. བྷ་རི་ཡཱ པ་ན་སྶ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛ་རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏེ་སུ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟེ་སུ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་གཱ་མེ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ས་ངྒྷུ་ཊྛཾ. སོ མཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྨ, སཱ་ཊ་ཀཾ མེ དེ་ཧི, ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ དྷོ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ‘‘ཨ་མྨ, ཐཱུ་ལ་མི་ད’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སཱ ཨ་ཉྙཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཨ་ཐ ནཾ མཱ་ཏཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཡཱ་དི་སེ གེ་ཧེ མ་ཡཾ ཛཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི ནོ ཨི་ཏོ སུ་ཁུ་མ་ཏ་ར་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ པུ་ཉྙ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ལ་བྷ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪཱ་མི, ཨ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘པུ་ཏྟ, ཨ་ཧཾ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཏུ་ཡ྄ཧཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་ར་ར་ཛྫ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. སོ མཱ་ཏ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪཱ་མི, ཨ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ག་ཙྪ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི. སོ པ་ན པུ་ཉྙ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ མ་ངྒ་ལ་སི་ལཱ་པ་ཊྚེ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. སོ ཙ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་མོ དི་ཝ་སོ ཧོ་ཏི.
ཨ་མ་ཙྩཱ ར་ཉྙོ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ར་ཉྙོ ཨེ་ཀཱ དྷཱི་ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྠི, པུ་ཏྟོ ན་ཏྠི, ཨ་རཱ་ཛ་ཀཾ ར་ཛྫཾ ན་སྶི་སྶ་ཏི, ཀོ རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏྭཾ ཧོ་ཧི, ཏྭཾ ཧོ་ཧཱི’’ཏི. པུ་རོ་ཧི་ཏོ ཨཱ་ཧ – ‘‘བ་ཧུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཕུ་སྶ་ར་ཐཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཀུ་མུ་ད་ཝ་ཎྞེ ཙ་ཏྟཱ་རོ སི་ནྡྷ་ཝེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་ཉྩ ཏ་སྨིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སུཾ. ར་ཐོ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ག་མཱ་སི. ‘‘པ་རི་ཙ་ཡེ་ན ཨུ་ཡྻཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ག་ཙྪ་ཏི, ནི་ཝ་ཏྟེ་མཱ’’ཏི ཀེ་ཙི ཨཱ་ཧཾ་སུ. པུ་རོ་ཧི་ཏོ ‘‘མཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ར་ཐོ ག་ནྟྭཱ ཀུ་མཱ་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་རུ་ཧ་ན་ས་ཛྫོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. པུ་རོ་ཧི་ཏོ པཱ་རུ་པ་ན་ཀ་ཎྞཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཨ་ཡཾ དཱི་པོ, དྭི་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཏྟ་དཱི་པ་ཝཱ་རེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་དཱི་པེ་སུ ཨེ་ས ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་གྒ་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏི.
ཨ་ཐ ཀུ་མཱ་རོ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘དེ་ཝ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཛྫཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘རཱ་ཛཱ ཝོ ཀ་ཧ’’ནྟི? ‘‘དེ་ཝ་ཏྟཾ ག་ཏོ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏི དི་ཝ་སཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཛྫ ས་ཏྟ་མོ དི་ཝ་སོ’’ཏི. ‘‘པུ་ཏྟོ ཝཱ དྷཱི་ཏཱ ཝཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི? ‘‘དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཏྠི, དེ་ཝ, པུ་ཏྟོ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཀ་རི་སྶཱ་མི ར་ཛྫ’’ནྟི. ཏེ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏ་རཾ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ ཀ་ཏཱ་བྷི་སེ་ཀ་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཝ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ན་ཡིཾ་སུ. སོ ‘‘ཀི་མི་དཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ནི་ཝཱ་ས་ན་ཝ་ཏྠཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ན་ནུ, ཏཱ་ཏཱ, ཐཱུ་ལ’’ནྟི? ‘‘མ་ནུ་སྶ་པ་རི་བྷོ་ག་ཝ་ཏྠེ་སུ ཨི་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རཾ ན་ཏྠི, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནི་ཝཱ་སེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ན མ་ཉྙེ པུ་ཉྙ་ཝཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ’’ཏི ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐ, ལ་བྷི་སྶཱ་མི ཝ་ཏྠ’’ནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཱ་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཀྐི་རི. གྷ་ན་པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. པུ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་པ་ཙྪི་མ་ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཨ་བྦྷུ་ཀྐི་རི. ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཨ་ཊྛ་ཨ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. སོ ཨེ་ཀཾ དི་བྦ་དུ་སྶཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ‘‘ན་ནྡ་ར་ཉྙོ ཝི་ཛི་ཏེ སུ་ཏྟ་ཀ་ནྟི་ཀཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ‘མཱ སུ་ཏྟཾ ཀ་ནྟིཾ་སཱུ’ཏི ཨེ་ཝཾ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ར་ག་ཏོ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི.
ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ དེ་ཝཱི ར་ཉྙོ ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཏ་པ་སྶཱི’’ཏི ཀཱ་རུ་ཉྙཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ‘‘ཀི་མི་དཾ, དེ་ཝཱི’’ཏི པུ་ཊྛཱ ‘‘ཨ་ཏི་མ་ཧ་ཏཱི, དེ་ཝ, ཏེ ས་མྤ་ཏྟི, ཨ་ཏཱི་ཏེ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་སྶ ཕ་ལཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཾ པུ་ཉྙཾ ན ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་སྶ ད་སྶཱ་མ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ན་ཏྠཱི་ཏི. ‘‘ཨ་སུ་ཉྙོ, དེ་ཝ, ཛ་མྦུ་དཱི་པོ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི; ཏུ་མྷེ, དེ་ཝ, དཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ལ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. པུ་ན་དི་ཝ་སེ རཱ་ཛཱ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ དཱ་ནཾ ས་ཛྫཱ་པེ་སི. དེ་ཝཱི པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཨུ་རེ་ན ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨ་ཏྠི, སྭེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ནཱ་ཧེ་སུཾ, ཏཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་པ་ཎ་ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ.
པུ་ན་དི་ཝ་སེ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ ནཱ་ལ་ཏྠ, པུ་ན་དི་ཝ་སེ་པི པ་ཙྪི་མ་དྭཱ་རེ ཏ་ཐེ་ཝ. ཨུ་ཏྟ་ར་དྭཱ་རེ ས་ཛྫི་ཏ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ན དེ་ཝི་ཡཱ ཏ་ཐེ་ཝ ནི་མ་ནྟེ་ནྟི་ཡཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ པ་དུ་མ་ཝ་ཏི་ཡཱ པུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀོ མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ བྷཱ་ཏི་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘མཱ་རི་སཱ, ན་ནྡ་རཱ་ཛཱ ཏུ་མྷེ ནི་མ་ནྟེ་ཏི, ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐ ཏ་སྶཱ’’ཏི. ཏེ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧེ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་དྭཱ་རེ ཨོ་ཏ་རིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱ ག་ནྟྭཱ ‘‘པ་ཉྩ་ས་ཏཱ, དེ་ཝ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ས་དྡྷིཾ དེ་ཝི་ཡཱ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྲ ནེ་སཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ རཱ་ཛཱ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་སྶ, དེ་ཝཱི ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡྻཱ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ན ཀི་ལ་མི་སྶ་ནྟི, མ་ཡ་ཉྩ པུ་ཉྙེ་ན ན པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨི་དྷ ནི་ཝཱ་སཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཾ དེ་ཐཱ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ པ་ཉྩ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ས་ཏཱ་ནི, པ་ཉྩ ཙ་ངྐ་མ་ན་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝ་སཱ་པེ་སུཾ.
ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལེ ག་ཙྪ་ནྟེ ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ནྟེ ཀུ་པི་ཏེ རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཧཾ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ག་ཙྪཱ་མི, ཏྭཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་སུ མཱ པ་མ་ཛྫཱ’’ཏི དེ་ཝིཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ག་ཏོ. ཏ་སྨིཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཁཱི་ཎཱ. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ཛྷཱ་ན་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ས་མ་ཡེ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཨཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན སེ་སཱ་པཱི་ཏི ས་བྦེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ. པུ་ན་དི་ཝ་སེ དེ་ཝཱི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་སཱི་ད་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ས་ཛྫེ་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ དྷཱུ་པཾ ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི ནི་སི་ནྣཱ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨ་དི་སྭཱ པུ་རི་སེ པེ་སེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ, ཛཱ་ནཱ་ཐ ཀིཾ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི? ཏེ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་སྶ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཙ་ངྐ་མ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏཾ དི་སྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ས་རཱི་རཾ ཀིཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཏེ ‘‘ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི མ་ཉྙེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པི་ཊྛི་པཱ་དེ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པཱ་དཱ་ནཾ སཱི་ཏ་ལ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཐ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཉ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་ཏི་ཡ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་པི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. ‘‘ཀ་ཧཾ, ཏཱ་ཏཱ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ’’ཏི པུ་ཊྛཱ ‘‘པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. དེ་ཝཱི ཀ་ནྡ་ནྟཱི རོ་ད་ནྟཱི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ནཱ་ག་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལི༹་ཏཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི.
རཱ་ཛཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཾ དེ་ཝིཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ, བྷ་དྡེ, ཏྭཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་སུ ན པ་མ་ཛྫ་སི, ནི་རོ་གཱ ཙ ཨ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ན་མྤི པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ཏོ མོ་ཀྑཱ’’ཏི? སོ ན་ག་རཾ ཨ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ན་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ར་ཛྫཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ས་མ་ཎ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི. དེ་ཝཱི་པི ‘‘ར་ཉྙེ པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཨ་ཧཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་ཐེ་ཝ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ པ་བྦ་ཛི. དྭེ་པི ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ.
ཏེ་སུ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ནྟེ་སུ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པཱ་པུ་ཎི. ས་ཏྠ་རི ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟེ ཨ་ཡཾ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝོ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ མ་ཧཱ་ཏི་ཏྠ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ ཀ་པི་ལ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟོ. ཨ་ཡཾ བྷ་དྡ་ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི མ་དྡ་ར་ཊྛེ སཱ་ག་ལ་ན་ག་རེ ཀོ་སི་ཡ་གོ་ཏྟ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ་ནཾ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ཝཱི་ས་ཏི་མེ, བྷ་དྡཱ་ཡ སོ་ལ༹་ས་མེ ཝ་ཡེ ས་མྤ་ཏྟེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ, ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ནི་པྤཱི་ལི༹་ཡིཾ་སུ. མཱ་ཎ་ཝོ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ སོ་ཏ་པ་ཐེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ཐཾ མཱ ཀ་ཐ་ཡི་ཏྠ, ཨ་ཧཾ ཡཱ་ཝ ཏུ་མྷེ དྷ་ར་ཐ, ཏཱ་ཝ པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. སོ་པི པུ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ་ཏཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཀ་ཐེ་ཏི་ཡེ་ཝ.
མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘མཱ་ཏ་རཾ ས་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ ནི་ཀྑ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨི་ཏྠི་རཱུ་པ་ཀཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ཛྫ་ན་གྷ་ཊྚ་ནཱ་དི་ཀ་མྨ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏཾ ར་ཏྟ་ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི པུ་པྥེ་ཧི ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཙ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྨ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ལ་བྷ་ནྟོ གེ་ཧེ ཝ་སི་སྶཱ་མི, ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ན ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. པ་ཎྜི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ པུ་ཉྙ་ཝཱ དི་ནྣ་དཱ་ནོ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ པུ་བྦེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ན ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི, ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ཏེ་ན ས་ཧ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཱ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀ་པ་ཊི་བྷཱ་གཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་བྷོ་གེ་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ ར་ཐེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ, ཡ་ཏྠ ཨ་མྷེ་ཧི ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་བྷོ་གཱ་དི་ས་མཱ་ན་ཀུ་ལེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དཱ་རི་ཀཾ པ་སྶ་ཐ, ཏ་ཏྠ ཨི་ད་མེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ ས་ཙྩཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི.
ཏེ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ནཱ་མ ཨེ་ཏཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཏྠ ལ་བྷི་སྶཱ་མ, མ་དྡ་ར་ཊྛཾ ནཱ་མ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་རཾ, མ་དྡ་ར་ཊྛཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་དྡ་ར་ཊྛེ སཱ་ག་ལ་ན་ག་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཏྠ ཏཾ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ ནྷཱ་ན་ཏི་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ བྷ་དྡཱ་ཡ དྷཱ་ཏཱི བྷ་དྡཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ས་ཡཾ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཨུ་ད་ཀ་ཏི་ཏྠཾ ག་ནྟྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀི་སྶཱ་ཡཾ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨི་དྷཱ་ག་ནྟྭཱ ཋི་ཏཱ’’ཏི པི་ཊྛི་པ་སྶེ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡྻ་དྷཱི་ཏཱ མེ་ཏི ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཡྻ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ནི་ཝཱ་ས་ན་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡ་པི ཨ་ས་དི་སཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཀི་ར ཏེ སཱ་མི་དྷཱི་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. སཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་མཱ་ཡ ས་ཏ་གུ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻ་དྷཱི་ཏཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཏ་རཱ’’, ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཨ་པྤ་དཱི་པེ་པི དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ ག་བྦྷེ ནི་སི་ནྣཱ ས་རཱི་རོ་བྷཱ་སེ་ན ཏ་མཾ ཝི་དྷ་མ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏ་སྶཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ ར་ཐེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ དྷཱ་ཏིཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཀོ་སི་ཡ་གོ་ཏྟ་སྶ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏེ ‘‘མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ མ་ཧཱ་ཏི་ཏྠ་གཱ་མེ ཀ་པི་ལ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གྷ་ར་ཏོ ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ས་མ་ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ཝོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ད་སྶཱ་མ དཱ་རི་ཀ’’ནྟི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཎྷི. ཏེ ཀ་པི་ལ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ – ‘‘ལ་དྡྷཱ ནོ བྷ་དྡཱ ནཱ་མ དཱ་རི་ཀཱ, ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི. ཏཾ སཱ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ ‘‘ལ་དྡྷཱ དཱ་རི་ཀཱ’’ཏི. པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ཨ་ཧཾ ‘ན ལ་བྷི་སྶ་ནྟཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་སིཾ, ཨི་མེ ‘ལ་དྡྷཱ’ཏི པེ་སེ་ནྟི, ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཎྞཾ པེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ར་ཧོ་ག་ཏོ པ་ཎྞཾ ལི་ཁི ‘‘བྷ་དྡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་བྷོ་གཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཏིཾ ལ་བྷ་ཏུ, ཨ་ཧཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, མཱ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནཱི ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. བྷ་དྡཱ་པི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ཀི་ར མཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ར་ཧོ་ག་ཏཱ པ་ཎྞཾ ལི་ཁི – ‘‘ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་བྷོ་གཱ་ནུ་རཱུ་པཾ དཱ་རི་ཀཾ ལ་བྷ་ཏུ, ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, མཱ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི བྷ་ཝཱ་ཧཱི’’ཏི. དྭེ་པི པ་ཎྞཱ་ནི ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ས་མཱ་ག་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘ཨི་དཾ ཀ་སྶ པ་ཎྞ’’ནྟི? ‘‘པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝེ་ན བྷ་དྡཱ་ཡ པ་ཧི་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨི་དཾ ཀ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘བྷ་དྡཱ་ཡ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ པ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཏེ དྭེ་པི ཝཱ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘པ་སྶ་ཐ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཏཾ་ས་མཱ་ནཾ པ་ཎྞཾ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཨེ་ཏྟོ ཙ པེ་སེ་སུཾ. ཨི་ཏི ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཙ ས་དི་སཾ པ་ཎྞཾ ལོ་ཀ་སྶཱ་ད་ར་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ས་མཱ་ག་མོ ཨ་ཧོ་སི.
ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝོ་པི བྷ་དྡཾ ཨེ་ཀཾ པུ་པྥ་དཱ་མཾ ག་ཎྷཱ་པེ་སི. བྷ་དྡཱ་པི ཏཱ་ནི ས་ཡ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་པེ་སི. ཨུ་བྷོ་པི བྷུ་ཏྟ་སཱ་ཡ་མཱ་སཱ ས་ཡ་ནཾ ཨཱ་རུ་ཧི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ. ཏེ་སུ མཱ་ཎ་ཝོ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ་ན ས་ཡ་ནཾ ཨཱ་རུ་ཧི, བྷ་དྡཱ ཝཱ་མ་པ་སྶེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡ་སྶ པ་སྶེ པུ་པྥཱ་ནི མི་ལཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྶ རཱ་ག་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝི་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ, ཨི་མཾ པུ་པྥ་དཱ་མཾ ན ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏེ པ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ས་མྥ་སྶ་བྷ་ཡེ་ན ས་ཀ་ལ་ར་ཏྟིཾ ནི་དྡཾ ཨ་ནོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སུཾ. དི་ཝཱ པ་ན ཧ་སི་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི ནཱ་ཀཾ་སུ. ཏེ ལོ་ཀཱ་མི་སེ་ན ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ ཡཱ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ དྷ་ར་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ་སུ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏེ་སུ ཝི་ཙཱ་ར་ཡིཾ་སུ. མ་ཧ་ཏཱི མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ས་མྤ་ཏྟི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་རཱི་རཾ ཨུ་བྦ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙུ་ཎྞཾ ཨེ་ཝ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ དྭཱ་ད་ས་ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ནྟ་བ་དྡྷཱ་ནི ས་ཊྛི མ་ཧཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་ནི, ཀ་མྨ་ནྟོ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་ར་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙུ་དྡ་ས་གཱ་མཱ, ཙུ་དྡ་ས ཧ་ཏྠཱ་ནཱི་ཀཱ་ནི, ཙུ་དྡ་ས ཨ་སྶཱ་ནཱི་ཀཱ་ནི, ཙུ་དྡ་ས ར་ཐཱ་ནཱི་ཀཱ་ནི.
སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ཨ་སྶཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཀ་མྨ་ནྟ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཁེ་ཏྟ་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཋི་ཏོ ན་ངྒ་ལེ་ཧི ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཀཱ་ཀཱ་ད་ཡོ ས་ཀུ་ཎེ ག་ཎྜུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཀེ པཱ་ཎ་ཀེ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨི་མེ ཀིཾ ཁཱ་ད་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ག་ཎྜུ་པྤཱ་དེ, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏེ་ཧི ཀ་ཏ་པཱ་པཾ ཀ་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཨེ་ཏེ་ཧི ཀ་ཏ་པཱ་པཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཧོ་ཏི, ཀིཾ མེ ཀ་རི་སྶ་ཏི ས་ཏྟ་ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ, དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ཀ་མྨ་ནྟོ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཀིཾ ཡ་ནྟ་བ་དྡྷཱ་ནི ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་ནི, ཀིཾ ཙུ་དྡ་ས གཱ་མཱ་ནི, ས་བྦ་མེ་ཏཾ བྷ་དྡཱ་ཡ ཀཱ་པི་ལཱ་ནི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
བྷ་དྡཱ ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨ་ནྟ་ར་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཏ་ཡོ ཏི་ལ་ཀུ་མྦྷེ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ དྷཱ་ཏཱི་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཱ ནི་སི་ནྣཱ ཀཱ་ཀེ ཏི་ལ་པཱ་ཎ་ཀེ ཁཱ་ད་མཱ་ནེ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་མྨཱ, ཀིཾ ཨི་མེ ཁཱ་ད་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘པཱ་ཎ་ཀེ, ཨ་ཡྻེ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་ཡྻེ’’ཏི. སཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཾ ཝ་ཏྠཾ ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ན་མ་ཏྟ་ཉྩ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཡ་དི པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཏེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཧོ་ཏི, བྷ་ཝ་ས་ཧ་སྶེ་ན་པི ཝ་ཊྚ་ཏོ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ས་བྦཾ ཏ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
མཱ་ཎ་ཝོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནྷ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ར་ཧེ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དི, ཨ་ཐ་སྶ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཨུ་པ་ན་ཡིཾ་སུ. དྭེ་པི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་རི་ཛ་ནེ ནི་ཀྑ་ནྟེ ར་ཧོ་ག་ཏཱ ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏ་ཏོ མཱ་ཎ་ཝོ བྷ་དྡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཨི་མཾ གྷ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི ཀི་ཏྟ་ཀཾ དྷ་ན་མཱ་ཧ་ར་སཱི’’ཏི? ‘‘པ་ཉྩ་པ་ཎྞཱ་ས ས་ཀ་ཊ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ས་བྦཾ ཏཾ, ཡཱ ཙ ཨི་མ་སྨིཾ གྷ་རེ ས་ཏྟཱ་སཱི་ཏི ཀོ་ཊི་ཡོ ཡ་ནྟ་བ་དྡྷཱ་ནི ས་ཊྛི ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་བྷེ་དཱ ས་མྤ་ཏྟི ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་བྦཾ ཏུ་ཡ྄ཧེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷེ པ་ན ཀུ་ཧིཾ ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཡྻ, ཨ་ཧ་མྤི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་སི་ནྣཱ, ཨ་ཧ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ་སཾ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་ཎྞ་ཀུ་ཊི ཝི་ཡ ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ ‘‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཎ་ཏོ ཀཱ་སཱ་ཡ་ར་ས་པཱི་ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟེ ཙ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀེ་སེ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཡེ ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨ་ཏྠི, ཏེ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཐ་ཝི་ཀཱ་སུ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཾ་སེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ད་ཏོ ཨོ་ཏ་རིཾ་སུ. གེ་ཧེ དཱ་སེ་སུ ཙ ཀ་མྨ་ཀཱ་རེ་སུ ཙ ན ཀོ་ཙི ས་ཉྫཱ་ནི.
ཨ་ཐ ནེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ དཱ་ས་གཱ་མ་དྭཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ནྟེ ཨཱ་ཀ་པྤ་ཀུ་ཏ་ཝ་སེ་ན དཱ་ས་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཉྫཱ་ནིཾ་སུ. ཏེ རོ་ད་ནྟཱ པཱ་དེ་སུ པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨ་མྷེ ཨ་ནཱ་ཐེ ཀ་རོ་ཐ, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘མ་ཡཾ, བྷ་ཎེ, ‘ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ ཝི་ཡཱ’ཏི པ་བྦ་ཛི་མྷ, ས་ཙེ ཏུ་མྷེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ བྷུ་ཛི་སྶཾ ཀ་རོ་མ, ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ན་པྤ་ཧོ་ཏི. ཏུ་མྷེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱི་སཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ བྷུ་ཛི་སྶཱ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ རོ་ད་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཐེ་རོ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ བྷ་དྡཱ ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་གྒྷ་ནི་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཡྻ ‘ཨི་མེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་པི ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀོ་ཙི པཱ་པ་ཀེ་ན མ་ན་སཱ པ་དཱུ་སེ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡ་པཱུ་ར་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨི་མཾ པ་ཧཱ་ཡ མ་ཡཱ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ དྭེ་དྷཱ་པ་ཐཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་དྡཱ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཏཱ་དི་སིཾ ཨི་ཏྠིཾ མ་མ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟིཾ དི་སྭཱ ‘ཨི་མེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་པི ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི’ཏི ཨ་མྷེ་སུ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨ་པཱ་ཡ་པཱུ་ར་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་མ་སྨིཾ དྭེ་དྷཱ་པ་ཐེ ཏྭཾ ཨེ་ཏཾ ག་ཎྷ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀེ་ན ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, ཨ་ཡྻ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ‘པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ པ་ལི་བོ་དྷོ, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་པི ཝི་ནཱ ན བྷ་ཝ་ནྟཱི’ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ དོ་སཾ ད་སྶེ་ཡྻུ’’ནྟི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ད་ས་ན་ཁ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤ་པ་མཱ་ཎེ ཨ་དྡྷཱ་ནེ ཀ་ཏོ མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝོ ཨ་ཛྫ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཏུ་མྷེ་ཝ ད་ཀྑི་ཎཱ ནཱ་མ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་ཀྑི་ཎ་མ་གྒོ ཝ་ཊྚ་ཏི, མ་ཡཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཱ ནཱ་མ ཝཱ་མ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ་མ་མ་གྒོ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ཏེ་སཾ དྭེ་དྷཱ་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ‘‘ཨ་ཧཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏཱ་ད་ཡོ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱི་པི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎེ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱི ཝི་ཡ ཝི་ར་ཝ་མཱ་ནཱ ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ. ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ས་ནི་ས་དྡོ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟི, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏོ ཨུ་ནྣཱ་དི.
ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་པི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ཀུ་ཊི་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤ་ན་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀི་སྶ ནུ ཁོ པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝོ ཙ བྷ་དྡཱ ཙ ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི མཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཝི་ཡོ་ག་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་བྷི་ནྣཾ གུ་ཎ་བ་ལེ་ན ཨ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤོ ཛཱ་ཏོ, མ་ཡཱ་པི ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་སུ ཀ་ཉྩི ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏ་མ་གྒཾ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧ་སྶ ཙ ནཱ་ལ་ནྡཱ་ཡ ཙ ཨ་ནྟ་རེ བ་ཧུ་པུ་ཏྟ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལེ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ནི་སི་ནྣོ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཝེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠཱ བུ་དྡྷ་རཾ་སི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ཨི་ཏི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ པ་ཎྞ་ཙྪ་ཏྟ་ས་ཀ་ཊ་ཙ་ཀྐ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་དི་པྤ་མཱ་ཎཱ བུ་དྡྷ་རཾ་སི་ཡོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་པྥ་ར་ནྟི་ཡོ ཝི་དྷཱ་ཝ་ནྟི་ཡོ ཙ་ནྡ་ས་ཧ་སྶ་སཱུ་རི་ཡ་ས་ཧ་སྶ་ཨུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལཾ ཝི་ཡ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཏཾ ཝ་ན་ནྟ་རཾ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཨ་ཀཾ་སུ. དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་སི་རི་ཡཱ ས་མུ་ཛྫ་ལ་ཏཱ་རཱ་ག་ཎེ་ན ཝི་ཡ ག་ག་ནཾ, སུ་པུ་པྥི་ཏ་ཀ་མ་ལ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡེ་ན ཝི་ཡ ས་ལི་ལཾ ཝ་ན་ནྟ་རཾ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་སྶ ཁ་ནྡྷོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སེ་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་ཏྟཱ་ནི ནཱི་ལཱ་ནི པ་ཀྐཱ་ནི ར་ཏྟཱ་ནི. ཏ་སྨིཾ པ་ན དི་ཝ་སེ ས་བྦོ ནི་གྲོ་དྷོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི.
མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་མཾ ཨ་ཧཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི དི་ཊྛ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ན་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི, ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༡༥༤) ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀ་སྶ་པ, ས་ཙེ ཏྭཾ ཨི་མཾ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི, སཱ་པི དྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཨེ་ཝཾ གུ་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཾ ཛཱ་ན་ཏཱ ཏ་ཡཱ ཀ་ཏོ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རོ མ་ཡ྄ཧཾ ལོ་མ་མྤི ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ནི་སཱི་ད, ཀ་སྶ་པ, དཱ་ཡ་ཛྫཾ ཏེ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱི་ཧི ཨོ་ཝཱ་དེ་ཧི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་དཱ་སི. ད་ཏྭཱ ཙ བ་ཧུ་པུ་ཏྟ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ས་ཏྠུ ས་རཱི་རཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ, མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ས་ཏྟ་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ, སོ ཀ་ཉྩ་ན་ནཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཙྪཱ་བ་དྡྷོ ཝི་ཡ ས་ཏྠུ པ་དཱ་ནུ་པ་དི་ཀཾ ཨ་ནུ་ག་ཉྪི. ས་ཏྠཱ ཐོ་ཀཾ མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་ས་ཛྫཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ཐེ་རོ ‘‘ས་ཏྠཱ ནི་སཱི་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་པེ་སི.
ས་ཏྠཱ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟོ ‘‘མུ་དུ་ཀཱ ཁོ ཏྱཱ་ཡཾ, ཀ་སྶ་པ, པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ ས་ངྒྷཱ་ཊཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ (སཾ. ནི. ༢.༡༥༤). སོ ‘‘ས་ཏྠཱ མེ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ མུ་དུ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་སི, པཱ་རུ་པི་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘པཱ་རུ་པ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀིཾ ཏྭཾ པཱ་རུ་པི་སྶ་སི, ཀ་སྶ་པཱ’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ནྟོ པཱ་རུ་པི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨི་མཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཛི་ཎྞཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི, མ་ཡཱ ཧི ཨི་མ་སྶ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་སྶ ག་ཧི་ཏ་དི་ཝ་སེ ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤི, ཨི་མཾ བུ་དྡྷ་པ་རི་བྷོ་ག་ཛི་ཎྞ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ པ་རི་ཏྟ་གུ་ཎེ་ན དྷཱ་རེ་ཏུཾ, པ་ཊི་བ་ལེ་ནེ་ཝི་དཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་པཱུ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠེ་ན ཛཱ་ཏི་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀེ་ན དྷཱ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སི.
ཨེ་ཝཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་རུ་པི, ས་ཏྠུ ཙཱི་ཝ་རཾ ཐེ་རོ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཀ་ཏྠ, ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་རུ་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཾ སཱ་ཝ་ཀེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏ་པུ་བྦཾ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི, ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱི ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྤི. ཐེ་རོ་པི ‘‘ལ་དྡྷཾ མེ བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཀིཾ མེ ཨི་དཱ་ནི ཨུ་ཏྟ་རི ཀ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ཨུ་ནྣ་ཏིཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ་ཡེ་ཝ ཏེ་ར་ས དྷུ་ཏ་གུ་ཎེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་མ་ཏྟཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཊྛ་མེ དི་ཝ་སེ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཀ་སྶ་པོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ནྡཱུ་པ་མོ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨ་པ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀོ ཀུ་ལེ་སུ ཨ་པྤ་ག་བྦྷོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༡༤༦) ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ པ་སཾ་སི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་རི་ཡ་ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༨༨, ༡༩༡) དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི.
༣༩༨. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཝ་སེ་ནཾ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶཱཏི ཏ་སྶ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་དཱ་ནཾ ནི་ཀྑེ་པ་ན་ས་མ་ཡེ ཨ་ཀྐ་ནྟ་ཀྐ་ནྟ་པཱ་དེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་ཏྟཱ པ་དུ་མཱ པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏ་སྨཱ་སྶ ཏཾ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཀ་ལ་ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན ས་ཏ་ས་ཏ་པུ་ཉྙེ ཀ་ཏེ ཏ་སྶ པུ་ཉྙ་སྶ ས་ཏ་གུ་ཎ་པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛ་སྶ ཏཱ་དི་ནོཏི ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏཱ་དི་ནོ. ནི་བྦུ་ཏེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་མྷཱིཏི ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ པ་ཊི་ས་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཁ་ནྡྷ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ, ཨ་ད་སྶ་ནཾ ག་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱུ་ཛཾ ཀུ་བྦ་ནྟི ས་ནྠུ་ནོཏི ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ སཱ་ས་ན་ཏོ ‘‘ས་ཏྠཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༣༩༩. ཨ་གྒིཾ ཙི་ན་ནྟཱི ཛ་ན་ཏཱཏི ཛ་ན་ས་མཱུ་ཧཱ ཨཱ་ལཱ༹་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་གྒིཾ ཙི་ན་ནྟཱ རཱ་སིཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨཱ་ས་མ་ནྟ་ཏོ མོ་དི་ཏཱ ས་ནྟུ་ཊྛཱ པ་ཀཱ་རེ་ན མོ་དི་ཏཱ ས་ནྟུ་ཊྛཱ པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེ་སུ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏེ་སཱུཏི ཏེ་སུ ཛ་ན་ས་མཱུ་ཧེ་སུ སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟེ་སུ ཨུ་ཏྲཱ་སཾ ལ་བྷ་ནྟེ་སུ མེ མ་ཡ྄ཧཾ པཱི་ཏི ཧཱ་སོ ཨུ་ད་པ་ཛྫ་ཐ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༠༠. ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟེ ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱཏི མ་མ བ་ནྡྷུ་ས་ཧཱ་ཡེ ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ. མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ཨ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་བྲ་ཝིཾ ཀ་ཐེ་སི་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཧ་ནྡ པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་མ་སེཏི ཧ་ནྡཱཏི ཝོ་སྶ་གྒ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ཡཾ ས་བྦེ ས་མཱ་ག་ཏཱ པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེཏི ནི་པཱ་ཏོ.
༤༠༡. སཱ་དྷཱུ་ཏི ཏེ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱཏི ཏེ མ་མ ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟཱ སཱ་དྷུ ཨི་ཏི སུ་ནྡ་རཾ བྷ་དྡ་ཀཾ ཨི་ཏི པ་ཊི་སུ་ཎི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཚི་ཏྭཱ མེ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཡྻོ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཧཱ་སཾ པཱི་ཏིཾ ཛ་ནིཾ་སུ ཨུ་པྤཱ་དེ་སུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༤༠༢. ཏ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ས་ཉྩ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ བུ་དྡྷ་སྨིཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་ཏ་ཧ་ཏྠཾ ཨུ་གྒ་ཏཾ ཨུ་བྦི་དྡྷཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཧ་ཏྠ་ས་ཏཾ ཝི་ཏྠ་ཏཾ, ཝི་མཱ་ནཾ ན་བྷ་སི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་གྒ་ཏཾ ཨ་གྒྷི་ཡཾ, སུ་ཀ་ཏཾ སུ་ནྡ་རཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ཏཾ, ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཙ པུ་ཉྙ་ས་ཉྩ་ཡཾ པུ་ཉྙ་རཱ་སིཾ ཀཱ་ཧཱ་སིཾ ཨ་ཀཱ་སི་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༤༠༣. ཀ་ཏྭཱ་ན ཨ་གྒྷི་ཡཾ ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཙེ་ཏི་ཡ་པཱུ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཏཱ་ལ་པ་ནྟཱི་ཧི ཏཱ་ལ་པཱ་ལཱི༹་ཧི ཙི་ཏྟི་ཏཾ སོ་བྷི་ཏཾ ཨ་གྒྷི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་ན ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཙ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ པཱུ་ཛ་ཡུ་ཏྟ་མནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ བུ་དྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ནི་དྷཱ་པི་ཏཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ པཱུ་ཛ་ཡི་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༤༠༤. ཏ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ མ་ཧི་མཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝཱཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཛ་ལ་མཱ་ནོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ཨ་གྒི་རཱ་སི ཨི་ཝ ཏཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ ས་ཏྟ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི ཛ་ལ་ཏི ཕུ་ལླི་ཏོ ཝི་ཀ་སི་ཏ་པུ་པྥོ སཱ་ལ་རུ་ཀྑ་རཱ་ཛཱ ཨི་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨི་ནྡ་ལ་ཊྛཱི་ཝ ཨི་ནྡ་དྷ་ནུ ཨི་ཝ ཙ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཨོ་བྷཱ་ས་ཏི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༤༠༥. ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱཏི ཏ་སྨིཾ ཛོ་ཏ་མཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ག་བྦྷ་མྷི ཙི་ཏྟཾ མ་ནཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཙི་ཏྟ་པྤ་སཱ་དེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ་ན ‘‘དྷཱ་ཏུ་ག་བྦྷེ ཙ སཱ་ས་ནེ ཙ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི མ་ཡཱ ཀ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ་ན ཀཱ་ལཾ་ཀ་ཏྭཱ ཏི་ད་སཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ སུ་ཏྟ་པྤ་བུ་དྡྷོ ཝི་ཡ ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫིཾ ཛཱ་ཏོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༤༠༦. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པྤ་ནྣ་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ལ་དྡྷ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཧ་ཡ་ཝཱ་ཧིཾ སི་ནྡྷ་ཝ་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛི་ཏཾ དི་བྦ་ར་ཐཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏོ. ས་ཏྟ་ཧི བྷཱུ་མཱི་ཧི སཾ སུ་ཊྛུ ཨུ་གྒ་ཏཾ ཨུ་བྦི་དྡྷཾ ཨུ་ཙྩཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཝ་ནཾ ཝི་མཱ་ནཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༠༧. ཏ་སྨིཾ ཝི་མཱ་ནེ ས་བྦ་སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ ས་ཀ་ལ་སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ་ནི ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧུཾ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་ཀ་ཏེ་ཛེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦཱ ད་ས དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཡཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟཱ་ནི ཛ་ལ་ནྟི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༤༠༨. ཏ་སྨིཾ མ་ཡ྄ཧཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ཝི་མཱ་ནེ ཨ་ཉྙེ་པི ནི་ཡྻཱུ་ཧཱ པ་མུ་ཁ་སཱ་ལཱ་ཡོ ས་ནྟི ཝི་ཛྫ་ནྟི. ཀིཾ བྷཱུ་ཏཱ? ལོ་ཧི་ཏ་ངྒ་མ་ཡཱ ར་ཏྟ་མ་ཎི་མ་ཡཱ ཏ་དཱ ཏེ་པི ནི་ཡྻཱུ་ཧཱ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ ཨཱ་བྷཱ་ཡ པ་བྷཱ་ཡ ཛོ་ཏ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༤༡༠. ས་བྦེ དེ་ཝེ ས་ཀ་ལ་ཚ་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ དེ་ཝེ ཨ་བྷི་བྷོ་མི ཨ་བྷི་བྷ་ཝཱ་མི. ཀ་སྶ ཕ་ལ་ནྟི ཙེ? མ་ཡཱ ཀ་ཏ་སྶ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་སྶ ཨི་དཾ ཕ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༤༡༡. ཏ་ཏོ མ་ནུ་སྶ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས་ཊྛི་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤ་མ་ཏྠ་ཀེ ཙཱ་ཏུ་ར་ནྟོ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་དཱི་པ་ཝ་ནྟོ ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝཱི ས་བྦཾ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཾ ཝི་ཛི་ཏ་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧཾ ཨུ་བྦི་དྡྷོ ནཱ་མ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཨཱ་ཝ་སིཾ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༤༡༢-༤. ཏ་ཐེ་ཝ བྷ་དྡ་ཀེ ཀ་པྤེཏི པ་ཉྩ་བུ་དྡྷ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ཏྟཱ བྷ་དྡ་ཀེ ནཱ་མ ཀ་པྤེ. ཏིཾ་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏིཾ་ས་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ་ཏུ་དཱི་པ་མྷི ཨི་སྶ་རོ པ་དྷཱ་ནོ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི ས་མྤ་ནྣོ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ ས་ཀ་ཀ་མྨཱ་བྷི་ར་དྡྷོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ ད་ས རཱ་ཛ་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ར་དྡྷོ ཨ་ལླཱི་ནོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི རཱ་ཛཱ ཨ་མྷཱི ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྠཱ་པི བྷ་ཝ་ནཾ མ་ཡ྄ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫ་མྷི མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཝ་ནཾ མ་མ པཱ་སཱ་དཾ ཨི་ནྡ་ལ་ཊྛཱི་ཝ ཨུ་གྒ་ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏ་ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཱ ཝི་ཛྫུ་ལླ་ཏཱ ཨི་ཝ ཨུ་གྒ་ཏཾ ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀཱ་དི་བྷེ་དེ་ཧི ཨུ་ཙྩཾ ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ དཱི་གྷ་ཏོ ཙ ཨུ་ཙྩ་ཏོ ཙ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་བྦེ་སཾ ཛ་ནཱ་ནཾ མ་ནཾ ཨ་ལླཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ད་ལ༹ྷེ་ཧི དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ་ཧི ཝཱ ཏིཾ་ས་ཧ་ཏྠེ་ཧི ཝཱ ཨུ་ཙྩེ་ཧི པཱ་ཀཱ་ར་ཏོ་ར་ཎེ་ཧི ས་མྤ་ནྣ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
༤༡༥-༢༠. ཏ་ད་ཌྜྷ་ཀཾ ཏ་ཏོ ཨ་ཌྜྷ་ཀཾ ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡ་ས་ཏ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཀྑི་ཏྟཱ པ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏཱིཏི ཝཱི་ས་ཏི་ཨཱ་པ་ཎ་པ་ཀྑི་ཏྟཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཝཱི་ཐི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྲཱ་ཧྨ་ཉྙ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷཱུ་ཏོཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ སུ་ཛཱ་ཏོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.